Luận văn kế toán chi phí và tính giá thành tại Công ty Xây Lắp Long Thủy

Tìm hiểu quy trình kê toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty trách nhiệm hữu hạn xây lắp Long Thủy. Phân tích luận văn tốt nghiệp chuyên

• Tác giả: Trịnh Thị Hiền
• Người hướng dẫn: GS.TS. Ngô Thế Chi
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Kế toán doanh nghiệp
• Đề tài: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Xây lắp Long Thủy
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất tại doanh nghiệp xây lắp

Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong quản trị tài chính doanh nghiệp xây lắp. Đây là quá trình thu thập, phân loại và ghi nhận các khoản chi tiêu phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm xây lắp. Tại Công ty TNHH Xây lắp Long Thủy, kế toán chi phí sản xuất giúp xác định chính xác giá thành sản phẩm, từ đó hỗ trợ ra quyết định kinh doanh hiệu quả. Chi phí sản xuất bao gồm ba thành phần chính: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Mỗi loại chi phí có phương pháp tập hợp và phân bổ riêng, phù hợp với đặc thù hoạt động xây lắp. Việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất khoa học góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và minh bạch tài chính của doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp

Chi phí sản xuất là toàn bộ các khoản tiền bỏ ra để sản xuất sản phẩm xây lắp, bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất, bao gồm vật liệu chính, vật liệu phụ và nhiên liệu sử dụng trực tiếp cho sản xuất. Chi phí nhân công trực tiếp phản ánh tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp tham gia sản xuất. Chi phí sản xuất chung gồm chi phí quản lý phân xưởng, khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài và các khoản chi phí khác liên quan đến sản xuất. Việc phân loại chi phí giúp doanh nghiệp quản lý tài chính hiệu quả hơn.

1.2. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất trong xây lắp

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tại doanh nghiệp xây lắp thường là từng công trình, hạng mục công trình hoặc giai đoạn thi công cụ thể. Công ty TNHH Xây lắp Long Thủy thường tập hợp chi phí theo từng công trình xây dựng để phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm chính xác. Đối tượng tập hợp chi phí có thể là công trình dân dụng, công nghiệp hoặc hạ tầng cơ sở, tùy thuộc vào đặc thù kinh doanh. Việc xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí sản xuất hiệu quả và nâng cao chất lượng quản trị tài chính.

II. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Xây lắp Long Thủy

Công ty TNHH Xây lắp Long Thủy áp dụng phương pháp kế toán chi phí sản xuất theo chế độ kế toán Việt Nam. Doanh nghiệp sử dụng hệ thống tài khoản kế toán 154 để tập hợp chi phí sản xuất theo từng công trình. Chi phí nguyên vật liệu được theo dõi chi tiết theo từng hạng mục công trình, từ đó phân bổ cho các đối tượng tính giá thành. Chi phí nhân công trực tiếp được ghi nhận theo bảng chấm công và hợp đồng lao động, sau đó phân bổ cho các công trình dựa trên khối lượng công việc hoàn thành. Chi phí sản xuất chung được tập hợp theo phân xưởng sản xuất và phân bổ theo tiêu thức phù hợp. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc phân bổ chi phí sản xuất chung một cách chính xác do thiếu sự phân chia rõ ràng giữa các bộ phận sản xuất.

2.1. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất tại công ty

Công ty sử dụng phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo từng công trình, hạng mục công trình. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được ghi nhận theo từng lần xuất kho, kèm theo phiếu xuất kho chi tiết theo công trình. Chi phí nhân công trực tiếp được theo dõi theo bảng chấm công, sau đó phân bổ cho các công trình dựa trên thời gian lao động thực tế. Chi phí sản xuất chung được tập hợp theo từng phân xưởng sản xuất, sau đó phân bổ cho các công trình theo tiêu thức như diện tích xây dựng hoặc giá trị sản phẩm. Việc tập hợp chi phí theo phương pháp này giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí sản xuất hiệu quả hơn.

2.2. Những tồn tại trong công tác kế toán chi phí sản xuất

Một trong những tồn tại lớn nhất là việc phân bổ chi phí sản xuất chung không chính xác do thiếu sự phân chia rõ ràng giữa các bộ phận sản xuất. Ngoài ra, doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc theo dõi chi phí sử dụng máy thi công do thiếu hệ thống quản lý chi tiết. Việc ghi nhận chi phí sản xuất chung theo phương pháp truyền thống cũng gây ra tình trạng chậm trễ trong việc cung cấp thông tin tài chính cho nhà quản trị. Những tồn tại này ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của giá thành sản phẩm và hiệu quả quản trị tài chính của doanh nghiệp.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất tại doanh nghiệp xây lắp

Để nâng cao hiệu quả kế toán chi phí sản xuất, doanh nghiệp cần áp dụng công nghệ phần mềm kế toán tiên tiến như FAST, MISA hoặc Bravo. Việc ứng dụng phần mềm kế toán giúp tự động hóa quá trình tập hợp, phân bổ chi phí sản xuất theo từng công trình, hạng mục công trình. Doanh nghiệp cũng nên xây dựng hệ thống quản lý chi phí sản xuất chung chi tiết hơn, phân chia rõ ràng giữa các bộ phận sản xuất. Ngoài ra, việc đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ kế toán về quản trị chi phí sản xuất cũng rất quan trọng. Việc ứng dụng các phương pháp kế toán tiên tiến như phương pháp ABC (Activity-Based Costing) cũng giúp doanh nghiệp phân bổ chi phí sản xuất chính xác hơn.

3.1. Ứng dụng phần mềm kế toán trong quản trị chi phí sản xuất

Phần mềm kế toán FAST cung cấp đầy đủ các nghiệp vụ kế toán theo chuẩn của Bộ Tài chính, giúp doanh nghiệp tự động hóa quá trình tập hợp, phân bổ chi phí sản xuất. Phần mềm cho phép theo dõi chi tiết chi phí theo từng công trình, hạng mục công trình, từ đó cung cấp báo cáo tài chính chính xác và kịp thời. Ngoài ra, phần mềm còn hỗ trợ quản lý chi phí sử dụng máy thi công, giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí sản xuất hiệu quả hơn. Việc ứng dụng phần mềm kế toán tiên tiến góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và minh bạch tài chính của doanh nghiệp.

3.2. Hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung

Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý chi phí sản xuất chung chi tiết hơn, phân chia rõ ràng giữa các bộ phận sản xuất. Việc áp dụng phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung theo hoạt động (Activity-Based Costing) giúp doanh nghiệp phân bổ chi phí chính xác hơn. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nên xây dựng hệ thống tiêu thức phân bổ phù hợp với đặc thù kinh doanh, như diện tích xây dựng, giá trị sản phẩm hoặc khối lượng công việc hoàn thành. Việc hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung góp phần nâng cao độ chính xác của giá thành sản phẩm.

IV. Kết luận và khuyến nghị nâng cao hiệu quả kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp xây lắp kiểm soát chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Tại Công ty TNHH Xây lắp Long Thủy, việc áp dụng phương pháp kế toán chi phí sản xuất theo từng công trình, hạng mục công trình đã mang lại những kết quả tích cực. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí sản xuất, ứng dụng công nghệ phần mềm tiên tiến và đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ kế toán. Những giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao độ chính xác của giá thành sản phẩm mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và minh bạch tài chính.

4.1. Tầm quan trọng của kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp

Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong quản trị tài chính doanh nghiệp xây lắp. Nó giúp doanh nghiệp xác định chính xác giá thành sản phẩm, từ đó hỗ trợ ra quyết định kinh doanh hiệu quả. Tại Công ty TNHH Xây lắp Long Thủy, kế toán chi phí sản xuất còn giúp kiểm soát chi phí sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và minh bạch tài chính. Việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất khoa học góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

4.2. Khuyến nghị nâng cao hiệu quả kế toán chi phí sản xuất

Doanh nghiệp nên đầu tư vào phần mềm kế toán tiên tiến như FAST, MISA hoặc Bravo để tự động hóa quá trình tập hợp, phân bổ chi phí sản xuất. Ngoài ra, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý chi phí sản xuất chung chi tiết hơn, phân chia rõ ràng giữa các bộ phận sản xuất. Việc đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ kế toán về quản trị chi phí sản xuất cũng rất quan trọng. Những giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao độ chính xác của giá thành sản phẩm mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và minh bạch tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP 1. Chi phí và phân loại chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm). Các chi phí này có tính chất thường xuyên và gắn liền với quá trình sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp. Chi phí về lao động sống là những chi phí liên quan đến việc sửa dụng yếu tố mức lao động như chi phí về tiền lương, các khoản trích theo lương (BHYT, BHXH, KPCĐ, BHTN).

Chi phí về lao động vật hóa: Là các khoản chi phí liên quan đến việc sử dụng tư liệu lao động, đối tượng lao động như chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí NVL. Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất bao gồm rất nhiều loại, nhiều khoản mục khác nhau về nội dung kinh tế, tính chất, công dụng, vai trò, vị trí, … trong quá trình kinh doanh. Hạch toán kế toán chi phí sản xuất theo từng loại chi phí sẽ nâng cao tính chi tiết của thông tìn hạch toán, phục vụ đắc lực cho công tác kế hoạch hóa và quản lý nói chung, đồng thời có cơ sở tin cậy cho việc phấn đấu giảm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế của chi phí. Xuất phát từ các mục đích và yêu cầu khác nhau của quản lý, chi phí sản xuất cũng được phân loại theo những tiêu thức khác nhau.

Sau đây là một số cách phân loại chính: Trịnh Thị Hiền 5 CQ55/21.01 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính a. Phân loại theo yếu tố chi phí Theo cách phân loại này ta căn cứ và tính chất, nội dung kinh tế của chi phí sản xuất khác nhau để chia ra các yếu tố chi phí, mỗi yếu tố chi phí chỉ bao gồm các chi phí có cùng nội dung kinh tế không phân biệt chi phí đã phát sinh ở lĩnh vực nào, ở đâu và mục đích tác dụng của chi phí như thế nào. Vì vậy, cách phân loại này được gọi là phận loại chi phí sản xuất theo yếu tố. Toàn bộ chi phí sản xuất trong kỳ được chia thành: + Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị NVL chính, NVL phụ, phụ tùng thay thế, nhiên liệu, … sử dụng vào sản xuất kinh doanh.

+ Chi phí công cụ dụng cụ: Là toàn bộ giá trị các khoản chi phí phân bổ công cụ dụng cụ của doanh nghiệp để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. + Chi phí nhân công: Gồm tiền lương và các khoản phụ cấp lương, phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả cho toàn bộ công nhân viên, các khoản trích theo lương như: BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN. + Chi phí khấu hao tài sản cố định: Phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả tài sản cố định dùng trong sản xuất kinh doanh. + Chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất kinh doanh.

+ Chi phí bằng tiền: Phản ánh toàn bộ các chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố ở trên trong kỳ sản xuất kinh doanh. Phân loại theo mục đích và công dụng của chi phí (theo khoản mục) Mỗi yếu tố chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ đều có mục đích và công dụng nhất định đối với hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo cách phân loại này ta căn cứ vào mục đích, công dụng của chi phí trong sản xuất chia thành: Trịnh Thị Hiền 6 CQ55/21.01 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính + Chi phí NVLTT: Bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính và nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm. + Chi phí NCTT: Gồm tiền lương, phụ cấp của công nhân trực tiếp sản xuất và các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN theo tỷ lệ quy định.

+ Chi phí sản xuất chung: Bao gồm chi phí liên quan đến quản lý, phục vụ sản xuất chung gồm: Chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí nguyên vật liệu, chi phí CCDC, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền. Phân loại theo mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí + Chi phí trực tiếp: Là những chi phí có quan hệ trực tiếp với việc sản xuất ra một sản phẩm, một công việc nhất định và có thể được ghi chép ngay từ những chứng từ gốc cho từng đối tượng. + Chi phí gián tiếp: Là chi phí liên quan đến nhiều loại sản phẩm, nhiều công việc mà không thể ghi chép riêng cho từng đối tượng, kế toán phải dùng phương pháp kế toán phân bổ cho từng đối tượng. Phân loại theo nội dung cấu thành của chi phí Theo cách phân loại này thì chi phí được chia thành: + Chi phí đơn nhất: Là chi phí do một yếu tố duy nhất cấu thành như chi phí nguyên vật liệu chính dùng cho sản xuất, tiền lương cho công nhân sản xuất.

+ Chi phí tổng hợp: Là những chi phí do nhiều yếu tố khác nhau tập hợp lại theo cùng một công dụng như chi phí sản xuất chung. Cách phân loại này giúp cho nhà quản lý nhận thức được từng loại chi phí để tổ chức công tác tập hợp chi phí sản xuất thích hợp. Trịnh Thị Hiền 7 CQ55/21.01 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính e. Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí và khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành (phân loại theo cách ứng xử của chi phí) Để thuận lợi cho việc lập kế hoạch và điều tra chi phí, đồng thời làm căn cứ để ra các quyết định kinh doanh, toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh được phân chia theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm sản xuất hoàn thành trong kỳ.

Chi phí được chia thành: + Chi phí khả biến: Là những chi phí có sự thay đổi về lượng tương quan tỷ lệ với sự thay đổi của khối lượng sản phẩm sản xuất trong kỳ. + Chi phí bất biến: Là những chi phí không thay đổi về tổng số cho dù có sự thay đổi trong mức độ hoạt động của sản xuất hoặc thay đổi khối lượng sản phẩm hoàn thành trong kỳ. + Chi phí hỗn hợp: Là những chi phí mà bản thân nó bao gồm cả yếu tố biến phí và yếu tố định phí (tiền điện thoại). Cách phân loại này có tác dụng trong việc phân tích điều hòa vốn và phục vụ cho việc ra quyết định quản lý cần thiết để hạ giá thành sản phẩm và tăng hiệu quả kinh doanh.

Đối tượng tập hợp chi phí Chi phí sản xuất của doanh nghiệp có thể phát sinh ở nhiều địa điểm khác nhau, liên quan đến việc sản xuất, chế tạo các loại sản phẩm khác nhau. Mối quan tâm của các nhà quản trị doanh nghiệp là các loại chi phí đó phát sinh ở đâu, dùng để sản xuất sản phẩm nào. Do đó chi phí sản xuất trong kỳ phải được tập hợp theo một phạm vi, giới hạn nhất định. Đối tượng tập hợp chi phí là phạm vi, giới hạn để chi phí sản xuất được tập hợp theo đó.

Thực chất của việc xác định đối tượng chi phí là xác định nơi phát sinh chi phí (phân xưởng, đội thi công xây lắp,.) hoặc đối tượng chịu chi phí (công trình, hạng mục công trình,…). Trịnh Thị Hiền 8 CQ55/21.01 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Khi xác định đối tượng tập hợp chi phí trước hết phải căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất, quy trình công nghệ sản xuất, loại hình sản xuất sản phẩm, khả năng, trình độ và yêu cầu quản lý chi phí và yêu cầu tính giá thành của doanh nghiệp. Trong doanh nghiệp xây lắp, do sản phẩm mang tính đơn chiếc, thời gian xây dựng dài nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất có thể là hạng mục công trình, từng đơn đặt hàng hoặc từng đội xây dựng,. hay khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao.

Giá thành sản phẩm và các loại giá thành 1. Khái niệm giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền giá trị tư liệu sản xuất và sức lao động kết tinh trong một đơn vị sản phẩm hàng hóa.Giá thành mang tính khách quan do sự di chuyển. Mặt khác, giá thành là một đại lượng tính toán trên cơ sở chi phí sản xuất chỉ xảy ra trong kỳ nên nó là chỉ tiêu có sự chủ quan, điều này thể hiện ở hai khía cạnh: + Thứ nhất, giá thành là biểu hiện bằng tiền của các tư liệu sản xuất và sức lao động đã hao phí để sản xuất ra khối lượng sản phẩm nhất định. Vì vậy, việc áp dụng những biện pháp đánh giá khác nhau ở từng doanh nghiệp cũng làm giá thành mang tính chủ quan nhất định.

+ Thứ hai, giá thành được tính trên cơ sở chi phí sản xuất, những chi phí được tập hợp vào giá thành phải tuân theo quy định chung của nguyên tắc kế toán.2 Phân loại giá thành sản phẩm a. Phân loại theo thời điểm tính giá thành và cơ sở tính giá thành Theo cách này, giá thành được chi thành ba loại: Trịnh Thị Hiền 9 CQ55/21.01 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính + Giá thành định mức: Là giá thành sản xuất sản phẩm được tính trên cơ sở định mức chi phí hiện hành và chỉ tính cho đơn vị sản phẩm, tính trước khi sản xuất, chế tạo sản phẩm. + Giá thành kế hoạch: Là giá thành sản xuất sản phẩm được tính trên cơ sở chi phí sản xuất kế hoạch và sản lượng kế hoạch, được tính trước khi sản xuất sản phẩm. Đây là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp trong việc tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm và là căn cứ để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch của doanh nghiệp.

+ Giá thành thực tế: Được tính trên cơ sở số liệu chi phí sản xuất thực tế đã phát sinh do kế toán tập hợp và sản lượng sản phẩm được sản xuất thực tế trong kỳ. Giá thành thực tế được tính sau quá trình sản xuất, có sản phẩm hoàn thành tương ứng với kỳ tính giá thành mà doanh nghiệp xác định. Phân loại theo phạm vi chi phí cấu thành Theo cách này, giá thành sản phẩm được chia thành: giá thành sản xuất và giá thành toàn bộ. Giá thành sản xuất = CP NCTT + CPNVLTT + CPSXC Giá thành toàn bộ = Giá thành sản xuất + CPBH + CPQLDN 1.