Elgon ir ue 78) NGO KIN LIEN TS, PHAM QUOC NHIEN. PñS' T9; NGUYÊN TRŨNG TUẦN: GIAO TRINH IWG HØJ1 NYHd WOH RNIKL ONS N9 Biên soạn: ThS. LAM PHUGC BIEN TS. NGO KIM LIÊN - T$.
PHẠM QUỐC NHIÊN PGS. NGUYEN TRỌNG TUÂN GiAO TRINH HOA PHAN TICH BAI CUONG > NHA XUAT BAN DAI HOC CAN THO BIÊN MỤC TRƯỚC XUẤT Bả! IỰC HIỆN BỞI TRƯNG TÂM HỌC LIỆU TRƯI iG ĐẠI HỌC CẢN THƠ. Lâm, Phước Điền Giáo tình hỏa phân ích đại cương / Lâm Phước Điễn, Phạm Quốc Nhiên, Ngô Kim Liên, Nguyễn Trọng Tuân Cần Thơ : Nxb, Đại học Cần Thơ, 2020) 148 tr : mình họa ; 24 em Sách có danh mục à liệu tham khảo ISBN: 9786049652912 1.Chemistry,analytie~Study and teaching 2. Hóa phân ích 1 Nhan đề.Phạm Quốc Nhiên HH Ngồ.
Nguyễn, Trọng Tuân 543 DDC 23 MEN 239645 305 LỜI GIỚI THIỆU Nhằm góp phần làm phong phú nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu, học tập cho bạn đọc, sinh viên, học viên và nghiên cứu Ngành Hóa học, Hóa dược và những lĩnh vực liên quan đến hóa học, Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ ấn hành và giới thiệu cùng bạn đọc giáo trình “Hóa phân tích đại cương” đo ThS. Lâm Phước Điền, TS. Ngô Kim Liên, TS. Phạm Quốc Nhiên, PGS.
Nguyễn Trọng Tuân biên soạn. Giáo trình gồm 7 chương, nội dung giới thiệu Một số định luật cơ sở của hóa học áp dụng cho dung dịch các chất điện ly: Can bing axit - bazo; Cân bằng tạo phức Cân hằng oxi hóa- khử; Cân bằng trong dung dịch chứa nh là tài liệu học tập có giá quan đến hóa phân ch đại cương cho các sinh viên chuyên ngành và không chuyên về hóa học. Nha xuất bản Đại học Cần Thơ chân thành cám ơn các tác giả và sự Cần Thơ đẻ giáo trình “Hóa phân tích đại cương” được ra mắt bạn đọc. Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ trân trọng giới thiệu đến sinh giảng viên và bạn đọc giáo trình nay.
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC CÂN THƠ LOI NOI DAU Giáo trình “Hóa học phân tích đại cương” là tài liệu học tập được biên soạn đẻ phục vụ cho việc giảng dạy và học tập, của giảng viê h viên các ngành không chuyên hóa Trường Đại học Cần Thơ. Giáo trình cũng có thể được sử dụng cho sinh viên chuyên ngành Hóa học, Hóa dược, Công nghệ kỹ thuật Hóa học, sư phạm Hóa học sử dụng làm tài liệu học tập và tham khảo. Giáo trình cung cấp các kiến thức cơ bản nhất về hóa học phân tích bao gồm 7 chương với nội dung được thiết kế như sau: (1) Một số định luật cơ sở của hóa học áp dụng cho dung dịch các chất điện; (2) Cân bằng axit — baZơ; (3) Cân bằng tạo phức; (4) Cân bằng oxi hóa - khử; (5) Cân bằng trong, dung dịch chứa chất điện ly ít tan; (6) Cân bằng phân bố của chất tan giữa hai dung môi không trộn lẫn; (7) Phân tích định lượng. Trong mỗi chương học sẽ có tóm tắt kiến chung nhằm giúp sinh viên hiểu và nắm vững các kiến thức cần đạt được trong mỗi chương.
Sau phần kiến thức cần thiết là phan bai tập ở mỗi cuối chương nhằm giúp cho sinh viên rèn luyện và củng cố thêm kiên thức. Nhóm tác giả xin chân thành cám ơn hội đồng nghiệm thu giáo trình trường đã có những ý kiến đóng góp quý báu để nhóm tác giả chỉnh sửa, bổ sung và hoàn chỉnh giáo trình này kịp thời phục vụ cho công tác giảng dạy tại trường. Cuối cùng, mặc dù đã có nhiều cố gắng, song giáo trình này không thể không tránh khỏi những thiều sót. Nhóm tác giả rất mong đồng nghiệp và bạn đọc đóng góp ý kiến giúp giáo trình Hóa học phân tích đại cương của nhóm chúng tôi được hoàn thiện hơn.
Tran trọng! NHÓM TAC GIA MUC LU Chuong 1. MOT SO DINH LU. F CƠ SỞ CỦA HÓA HỌC ÁP DỤNG CHO DUNG DICH CAC CHAT DIEN LY 1 1:1 DINH LUAT TAC DUNG KHOI LUQNG. 1 111 số cân bằng.2 Hằng số cân bằng điều kiện 3 1.3 Một số hằng số cân bằng thường được sử dụng.
3 12 ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN KHỎI LƯỢNG Ở CÁC DẠNG KHÁC NHAU_ 5 1. Định luật bảo toàn nồng độ ban đầu 5 1. Định luật bảo toàn điện tích 5 1. Định luật bảo toàn proton 6 1.4 Định luật bảo toàn electron 6 1.3 PHƯƠNG PHÁP TÍNH CÂN BANG ION 6 1.
Các nội dung giải quyết 6 2 Các bước tiền hành chung, 7 1.3 Nội dung giải gần đúng phương trình bậc cao theo phương pháp Newton (còn gọi là phương pháp tiếp tuyến) 7 CÂU HÔI VÀ BÀI TẬP. CÂN BẰNG AXIT - BAZƠ 9 2.1 LY THUYET VE AXIT - BAZƠ 10 2.2 Cân bằng axit - bazo trong nude 10 2. Định luật bảo toàn proton 12 2.2 CAN BANG AXIT - BAZO CUA HE DON CAU TU" 12 2.1 Dang 1: Tính pH của dung dịch axit mạnh l2 2.2 Dạng 2: Tính pH của dung dịch của axit yếu 13 2. Dạng 3: Tính thành phần phần trăm của axit bị phân ly: 14 2.
Dạng 4: Tính pH của dung dịch axit yếu đa chức 15 2.5 Dạng 5: Tính pH của dung dich bazơ mạnh 17 2.6 Dang 6: Tinh pH của dung địch bazơ yếu.7 Dang 7: Tính pH của dung dich bazơ yếu da chức.8 Dang &: Tinh pH cita dung dich mudi có tính axit hoặc bazơ 19 2.3 CAN BANG AXIT - BAZO CUA HE NHIEU CÁU TỪ.1 Dung dich chứa hỗn hợp axit yếu HA và bazơ liên hợp NaA.2 Dung dịch đệm. Cân bằng trong dung dich mudi axit 25 2.5 Tinh pH dung dich mudi tạo bởi cdc axit yéu va cdc bazo yéu 31 2.6 Dung dich nhiéu axit yéu don chite 33 2.7 Dung dịch chứa nhiều bazơ yếu đơn chức.8 Cân bằng trong dung dịch chứa các ion kim loại 34 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP. CÂN BẰNG TẠO PHUC 37 3. Hằng số bền và hằng số không bền của phức 40 3.
Phạm vi ứng dụng của phức chất 42 3.2 TÍNH TOÁN CÂN BẰNG TẠO PHỨC 4 3.1 Trường hợp tạo phức với phối tử vô cơ 4 3. Trường hợp tạo phức với thuốc thử hữu cơ. Tìm pH tạo phức tối ưu 49 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP. CÂN BẢNG OXI HÓA - KHỬ 52 4.1 LY THUYET VE PHAN UNG OXI HOA KHU’ 33 4.1 Can bing phan ứng oxi hoá khử theo phương pháp ion - electron 4.2 Thế điện cực tiêu chuẩn 53 4.3 Phương trình Nemnst 34 4.
Hằng số cân bằng của phản ứng oxi hóa - khử 35 4.5 Định luật bảo toàn electron 56 4.2 TINH TOÁN CÂN BẰNG OXI HÓA KHỬ 56 4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến cân bằng oxi hóa - khử. 59 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP. CAN BANG TRONG DUNG DICH CHUA CHAT. ĐIỆN LY iT TAN 5.1 TINH TOAN CAN BANG HOA TAN CUA CHAT DIEN LY ÍT TAN 5.1 Tích số tan Ky 5.
Độ tan của một chất 3.3: Tính độ tan từ tích số tan Key 5.4 Khảo s cân bằng hòa tan khi có ảnh hưởng của nhiều quá trình phụ 5.5 Sự hòa tan kết tủa khó tan 5.2 SỰ KẾT TÙA CHẤT ĐIỆN LY ÍT TAN TU DUNG DICH QUA BAO HOA 5.1 Điều kiện xuất hiện Kết tủa 71 5. Thiết lập điều kiện để kết tủa hoàn toàn 78 CÂU HOPVA BAI TAP. CAN BANG PHAN BO CHAT TAN „ 'GIỮA HAI DUNG MÔI KHÔNG TRỘN LÃN 88 6.1 SU PHAN BO CHAT TAN Gi > VA DUNG MOI KHONG TRON LAN VOI NƯỚC 88 6.2 HE SO PHAN BO VA CAC YEU TO ANH HUONG 90 6.3 TINH TOAN CAN BANG PHAN BO.4 UNG DUNG TRONG PHAN TICH 97 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP. PHAN TÍCH ĐỊNH LƯỢNG 99 7.1 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH THẺ TÍCH 99 7.1 Đại cương về phân tích thể tích - các kháin 99 7.
Yêu cầu phản ứng dùng trong phân tíchthể tích 101 7. Phân loại các phương pháp phân tích thể tích 101 7. Các phương pháp chuẩn độ 101 7.5 Chuẩn độ axit - bazơ 102 7.6 Chuẩn độ tạo phức 110 7. Chuẩn độ oxi hóa - khử.
Chuân độ kết tủa 121 7.2 PHÂN TÍCH KHÓI LƯỢNG 125 7.1 Nguyên tắc của phương pháp phân tích khối lượng. Cac yéu t6 anh hưởng đến quá trình kết tủa. 126 723 PI n tích khí hoặc hơi 127 7. Cách tính kết quả trong phân tích khối lượng 127 CAU HOI VA BÀI TẬP 128 ĐÁP ÁN A 132 TÀI LIỆU THAM KHẢO 136 Chuong 1.
MỘT SỐ ĐỊNH LUẬT CƠ SỞ CỦA HÓA HỌC ÁP DỤNG CHO DUNG DỊCH CÁC CHÁT ĐIỆN LY TOM TAT Chương này giúp sinh viên nắm vững các kiến thức: ~ Cách thức mô tả dạng tôn tại của các e én ly trong dung dich. lại các định luật quan trọng của hóa học dùng để liên hệ nồng độ cân bằng của các cầu tử trong dung dịch: - Việc tổ hợp các phương trình của các định luật hỏa học thường đưa đấn phương trình bậc cao và khó giải. Do đó, trong điều kiện gân đúng chúng ta có thể đánh giá đề bỏ qua các quá trình không quan trọng, giúp cho việc giải bài toán cân bằng đơn giản hơn. - Trong trường hợp cân độ chính xác c‹ ing ta sử dụng hoạt độ thay cho nông độ, chúng liên hệ nhan qua hệ số hoại độ.
Tìy thuộc vào độ mạnh lực ion của dung dịch mà chúng ta sẽ chọn công thức tính hệ số hoạt độ thích hợp.1 ĐỊNH LUẬT TÁC DỤNG KHÓI LƯỢ 1.1 Hằng số cân bằng ~ Trong hóa học thường phải tính nồng độ các chất khi phản ứng đạt đến trạng thái cân bằng. Đề tính được nồng độ cân bằng của các chất, chúng. ta dùng định luật tác dụng khối lượng. mA + nB =—— pC + qD A,B, C, D 1a các cấu tử không mang điện tích.
mm, n, p, q là các hệ số cân bằng phản ứng. Biểu thức của định luật tác dụng khối lượng có dạng: IC]PIDJ* [AI"IBh - Nếu A, B, C, D là các ion thì phải tương tác tĩnh điệ chúng. Do đó, nồng độ phải được thay bằng hoạt độ. Hoạt độ của một chất được xác định bằng hệ thức: fa [A] loạt độ của cầu tử A và phụ thuộc vào lực ion của dung dịch.
Lực ion biểu diễn tương tác tĩnh điện giữa các ion trong dung dịch _ ~ Gọi Z¡là điện tích và C¡ là nồng độ của ion i. Lye ion w được xác định bằng phương trình: ~ Nếu w =0 tức dung dịch rất loãng, tương tác tĩnh điện không đáng kể thì 8= 1, tức ()=[]- ~ Nếu jt < 0,02 thì f được tính bằng hệ thức ~ Nếu 0,02 < k< 0,2 thì ñ được tính bằng hệ thức: 05Z7/0 lgũ= ~ Nếu > 0,2 thì hệ số hoạt độ f được tính bằng hệ thức: 05/2 72 V/N lgĩ = ta itt hị là hệ số thay đổi cùng với ion.