Giáo Trình Hậu Cần Trong Thương Mại Điện Tử

Khám phá giáo trình hậu cần trong thương mại điện tử cho ngành thương mại điện tử cao đẳng, giúp nâng cao kỹ năng và kiến thức chuyên môn.

• Người hướng dẫn: ThS. Lê Thị Thùy Linh
• Trường học: Cao đẳng Xây dựng
• Chuyên ngành: Hậu cần trong thương mại điện tử
• Đề tài: Giáo Trình Hậu Cần Trong Thương Mại Điện Tử
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ HẬU CẦN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• 1.1. Khái quát và hậu cần TMĐT
• 1.2. Hệ tầng cơ sở của hậu cần thương mại điện tử
• 2. CHƯƠNG 2: HẬU CẦN ĐẦU RA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• 2.1. Khái quát và hậu cần đầu ra trong TMĐT
• 2.2. Xử lý đơn đặt hàng trong TMĐT
• 2.3. Quản trị vận chuyển hàng hóa trong TMĐT
• 2.4. Hậu cần ngược và xử lý rủi ro phát sinh
• 3. CHƯƠNG 3: HẬU CẦN ĐẦU VÀO THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• 3.1. Mua hàng trong thương mại điện tử
• 3.2. Quản trị dự trữ hàng hóa

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Hậu Cần Trong Thương Mại Điện Tử

Giáo trình Hậu cần trong thương mại điện tử (TMĐT) là tài liệu quan trọng giúp sinh viên nắm vững kiến thức cơ bản về logistics trong TMĐT. Hậu cần không chỉ là một phần thiết yếu trong hoạt động kinh doanh mà còn là yếu tố quyết định đến sự thành công của các doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh hiện nay. Giáo trình này cung cấp cái nhìn tổng quan về khái niệm, vai trò và tầm quan trọng của hậu cần trong TMĐT, từ đó giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các hoạt động logistics cần thiết để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

1.1. Khái niệm và bản chất của Hậu cần trong TMĐT

Hậu cần trong TMĐT được định nghĩa là quá trình quản lý và tối ưu hóa các hoạt động liên quan đến việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ đến tay người tiêu dùng. Điều này bao gồm việc quản lý chuỗi cung ứng, vận chuyển hàng hóa, và quản lý kho bãi. Hậu cần không chỉ đơn thuần là vận chuyển mà còn bao gồm cả việc đảm bảo chất lượng dịch vụ khách hàng.

1.2. Vai trò của Hậu cần trong thương mại điện tử

Hậu cần đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các thành viên trong chuỗi cung ứng, đảm bảo hàng hóa được giao đúng thời gian và địa điểm. Nó cũng giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Theo nghiên cứu của Edward Frazelle, một hệ thống hậu cần hiệu quả có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể cho doanh nghiệp.

II. Thách thức trong Hậu cần Thương mại Điện tử hiện nay

Trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phát triển, các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý hậu cần. Những thách thức này bao gồm việc tối ưu hóa quy trình vận chuyển, quản lý kho bãi hiệu quả, và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của khách hàng. Việc không giải quyết được những vấn đề này có thể dẫn đến sự thất bại trong kinh doanh.

2.1. Vấn đề quản lý chuỗi cung ứng

Quản lý chuỗi cung ứng trong TMĐT gặp nhiều khó khăn do sự phân tán của các nhà cung cấp và khách hàng. Doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để tối ưu hóa quy trình cung ứng và giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận chuyển hàng hóa.

2.2. Chi phí vận chuyển và giao hàng

Chi phí vận chuyển là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Việc tối ưu hóa chi phí này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng thông qua việc giao hàng nhanh chóng và chính xác.

III. Phương pháp tối ưu hóa Hậu cần trong TMĐT

Để giải quyết các thách thức trong hậu cần, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp tối ưu hóa hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc sử dụng công nghệ thông tin, cải tiến quy trình vận chuyển, và quản lý kho bãi một cách hiệu quả. Việc áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu suất và giảm thiểu chi phí.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong Hậu cần

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý hậu cần. Các phần mềm quản lý chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp theo dõi và tối ưu hóa quy trình vận chuyển, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu chi phí.

3.2. Tối ưu hóa quy trình vận chuyển

Việc tối ưu hóa quy trình vận chuyển bao gồm việc lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp, lập kế hoạch giao hàng hiệu quả và sử dụng các công cụ phân tích để dự đoán nhu cầu. Điều này giúp doanh nghiệp giảm thiểu thời gian giao hàng và chi phí vận chuyển.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Hậu cần trong TMĐT

Hậu cần trong TMĐT không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Các doanh nghiệp lớn như Amazon đã áp dụng thành công các chiến lược hậu cần để tối ưu hóa quy trình giao hàng và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Những ứng dụng này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng.

4.1. Mô hình Hậu cần của Amazon

Amazon đã phát triển một mô hình hậu cần tiên tiến, cho phép họ giao hàng trong thời gian ngắn nhất có thể. Hệ thống kho bãi và vận chuyển của họ được tối ưu hóa để đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của khách hàng, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn.

4.2. Các doanh nghiệp nhỏ và Hậu cần

Các doanh nghiệp nhỏ cũng có thể áp dụng các chiến lược hậu cần hiệu quả để nâng cao khả năng cạnh tranh. Việc sử dụng công nghệ và tối ưu hóa quy trình sẽ giúp họ tiết kiệm chi phí và cải thiện dịch vụ khách hàng.

V. Kết luận và Tương lai của Hậu cần trong TMĐT

Hậu cần trong thương mại điện tử sẽ tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh. Các doanh nghiệp cần phải liên tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Tương lai của hậu cần sẽ gắn liền với sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.

5.1. Xu hướng phát triển của Hậu cần

Xu hướng phát triển của hậu cần trong TMĐT sẽ tập trung vào việc sử dụng công nghệ tự động hóa và trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa quy trình. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu chi phí.

5.2. Tầm quan trọng của Hậu cần trong tương lai

Hậu cần sẽ tiếp tục là một yếu tố quyết định đến sự thành công của doanh nghiệp trong thương mại điện tử. Việc đầu tư vào hệ thống hậu cần hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

Nội dung chính

BÁO CÁO THƯ MỤC VÀ MÔ TẢ GIÁO TRÌNH: HẬU CẦN TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình môn học: Hậu cần trong thương mại điện tử (Mã môn học: MH 18) được biên soạn bởi ThS. Lê Thị Thùy Linh và ban hành chính thức theo Quyết định số 389ĐT/QĐ-CĐXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1. Môn học được định vị tại học kỳ thứ 2 trong khung chương trình đào tạo ngành Thương mại điện tử trình độ Cao đẳng, với học phần tiên quyết bắt buộc là Kinh doanh thương mại. Về mặt tính chất, đây là mô đun chuyên môn cốt lõi nhằm trang bị hệ thống lý thuyết và phương pháp tác nghiệp thực tế cho sinh viên trong lĩnh vực hậu cần thương mại điện tử (e-logistics).

Mục tiêu học tập của giáo trình được cấu trúc rõ ràng theo ba nhóm chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức: Người học trình bày được bản chất, vai trò, mục tiêu của e-logistics; mô tả cấu trúc hạ tầng công nghệ thông tin và hạ tầng phân phối vật chất; nắm vững nội dung tác nghiệp hậu cần đầu vào, hậu cần đầu ra và phân biệt được các mô hình vận hành trong doanh nghiệp.
• Về kỹ năng: Người học có khả năng tính toán quy mô dự trữ hàng hóa tối ưu; thiết lập các phương án thiết kế mạng lưới cơ sở hậu cần; trực tiếp thực hiện quy trình xử lý đơn đặt hàng trực tuyến.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính cẩn thận, trung thực, ý thức tự giác và tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành trong hoạt động chuyên môn.

Giáo trình tiếp cận môn học thông qua cấu trúc phân tách luồng vận động thành 3 chương: Chương 1 - Tổng quan về hậu cần thương mại điện tử; Chương 2 - Hậu cần đầu ra thương mại điện tử; Chương 3 - Hậu cần đầu vào thương mại điện tử. Điểm đặc thù của tài liệu là gắn kết chặt chẽ giữa hạ tầng công nghệ số với dòng vận động vật chất thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai theo tiến trình logic từ tổng thể hệ thống đến các khâu tác nghiệp chuyên biệt:

• Chương 1: Tổng quan về hậu cần thương mại điện tử (Trang 6 – 23): Khái quát nguồn gốc thuật ngữ logistics từ Hy Lạp cổ đại và 5 giai đoạn phát triển theo nghiên cứu của Edward Frazelle. Chương này phân tích bản chất của e-logistics là sự tích hợp đồng bộ của 3 dòng vận động: dòng sản phẩm, dòng thông tin và dòng tiền tệ; phân tích cấu trúc hạ tầng công nghệ thông tin (phần cứng, mạng truyền thông, cơ sở dữ liệu, phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng như SAP, ARIBA, ORACLE, IBM, i2, ACTIVANT); phân loại mạng lưới kho bãi (kho riêng, kho công cộng, kho hợp đồng) và chi tiết hóa 6 phương án thiết kế mạng lưới cơ sở hậu cần (từ dự trữ tại nhà sản xuất đến kỹ thuật Cross-docking và nhận hàng tại cửa hàng).
• Chương 2: Hậu cần đầu ra thương mại điện tử (Trang 24 – 39): Tập trung vào chu trình phân phối sản phẩm đến tay khách hàng. Nội dung phân tích 2 mô hình đáp ứng đơn hàng chính: mô hình truyền thống (điển hình như Amazon.com) và mô hình đáp ứng trực tuyến (như Dell). Chương này chuẩn hóa quy trình xử lý đơn hàng gồm 5 bước (Khách đặt hàng $\rightarrow$ Tiếp nhận $\rightarrow$ Xử lý với 5 thao tác kiểm tra $\rightarrow$ Thực hiện $\rightarrow$ Báo cáo trạng thái); nghiên cứu quản trị vận chuyển qua 5 phương thức vận tải (đường sắt, đường thủy, đường bộ, đường hàng không, đường ống) kèm ma trận đánh giá 6 tiêu chí; giải trình khái niệm và quy trình 8 bước xử lý rủi ro trong Hậu cần ngược (Reverse Logistics).
• Chương 3: Hậu cần đầu vào thương mại điện tử (Trang 40 – 56): Phân tích nghiệp vụ mua hàng và tạo nguồn lực hàng hóa. Chương này so sánh quy trình 6 bước giữa mua hàng truyền thống và mua hàng điện tử (Phân tích nhu cầu $\rightarrow$ Quyết định mua hay tự làm $\rightarrow$ Phương thức mua $\rightarrow$ Lựa chọn nhà cung ứng $\rightarrow$ Thương lượng/nhập hàng $\rightarrow$ Đánh giá sau mua). Tài liệu phân loại 4 mô hình mua hàng TMĐT: B2B phía người mua, B2B phía người bán (ví dụ: viettien.vn), Sàn giao dịch TMĐT (ví dụ: Alibaba.com, APEC MSME Marketplace), và Mô hình tích hợp chiến lược; đồng thời cung cấp phương pháp xác định quy mô dự trữ tối ưu.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Hệ thống lý thuyết nền tảng: Thuyết quản trị dòng chảy logistics toàn diện, mô hình 5 giai đoạn phát triển của Edward Frazelle, lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng điện tử (e-supply chain) và chuỗi giá trị (value chain).
• Nguyên lý cốt lõi: Nguyên lý tối ưu hóa tổng chi phí logistics biểu diễn qua công thức toán học: $$\sum F = F_đ + F_v + F_d + F_m + F_k + F_t \quad (\text{hoặc } \sum F = S + H + C)$$ (Trong đó: $F_đ$: chi phí xử lý đơn hàng và thông tin; $F_v$: chi phí vận chuyển; $F_d$: chi phí dự trữ; $F_m$: chi phí mua hàng; $F_k$: chi phí kho bãi; $F_t$: chi phí mất khách hàng do thiếu hàng).
• Khung phân tích chuyên ngành: Khung đánh giá quyết định quyền sở hữu kho bãi (kho riêng vs kho công cộng), khung lựa chọn đơn vị vận tải, và nguyên tắc cân bằng giữa mục tiêu dịch vụ khách hàng với tổng chi phí.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Vận hành hệ thống dữ liệu mã vạch và tần số sóng vô tuyến (RFID), đối chiếu chứng từ hóa đơn và vận đơn giao nhận, kiểm tra dữ liệu tồn kho theo thời gian thực.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích ma trận đánh giá phương tiện vận chuyển theo thang điểm 1 đến 5 (chi phí, thời gian, độ tin cậy, năng lực, mức tiếp cận, an toàn); tính toán bài toán kinh tế "Mua hay tự sản xuất" (Make or Buy); phân tích nguyên nhân phát sinh hàng trả lại.
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Lập lưu đồ hành trình đơn đặt hàng, thiết kế mạng lưới phân phối tích hợp cross-docking, xây dựng quy trình 8 bước thu hồi và xử lý sản phẩm lỗi trong kênh logistics ngược.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận sư phạm định hướng năng lực thực hành, kết hợp chặt chẽ giữa việc giảng giải mô hình lý thuyết với việc mô phỏng quy trình tác nghiệp thực tế trong môi trường thương mại điện tử. Cấu trúc bài học dẫn dắt sinh viên từ việc hiểu rõ bản chất công nghệ sang việc ra các quyết định quản trị chuỗi cung ứng.

Phương pháp phân tích tình huống (case study) được tích hợp thông qua các ví dụ kinh doanh thực tế:

• Phân tích chiến lược đầu tư hạ tầng kho hàng quy mô lớn của Amazon.com đối chiếu với mô hình sản xuất theo đơn đặt hàng trực tuyến tinh gọn của Dell.
• Khảo sát mô hình bán buôn trực tuyến B2B phía người bán qua trường hợp website viettien.vn.
• Nghiên cứu cơ chế vận hành của sàn giao dịch thương mại điện tử B2B quốc tế Alibaba.com và Cổng giao dịch doanh nghiệp vừa và nhỏ APEC (APEC MSME Marketplace).

Hệ thống câu hỏi ôn tập được bố trí ở cuối mỗi chương, đóng vai trò định hướng đánh giá và củng cố kiến thức:

• Chương 1: Yêu cầu trình bày bản chất, vai trò 3 dòng vận động, cấu trúc hạ tầng công nghệ thông tin và phân loại mạng lưới kho bãi.
• Chương 2: Yêu cầu phân tích các mô hình hậu cần đầu ra, trình bày lưu đồ quy trình xử lý đơn hàng và nội dung quản trị vận tải.
• Chương 3: Tập trung vào so sánh quy trình mua hàng truyền thống với mua hàng điện tử, phân loại các mô hình B2B và phương pháp xác định quy mô dự trữ.

Về phương pháp đánh giá, giảng viên có thể kết hợp giữa kiểm tra lý thuyết (thông qua hệ thống câu hỏi chương) với việc giao bài tập tình huống: yêu cầu người học lập bảng so sánh ma trận lựa chọn phương tiện vận tải, hoặc xây dựng phương án xử lý rủi ro khi phát sinh đơn hàng thu hồi. Đối với việc tự học, sinh viên cần bám sát các sơ đồ khối quy trình (quy trình xử lý đơn hàng, quy trình mua hàng 6 bước) để hệ thống hóa kiến thức.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Tài liệu thể hiện rõ các điểm đặc thù phân biệt giữa logistics truyền thống và hậu cần thương mại điện tử (e-logistics):

Tiêu chí so sánh	Hậu cần truyền thống	Hậu cần thương mại điện tử (E-logistics)
Quy mô và tính chất đơn hàng	Đơn hàng lớn, tập trung, có lịch trình cố định và dễ dự báo.	Đơn hàng nhỏ lẻ, phân tán, chu kỳ ngắn, tần suất cao và khó dự báo.
Phạm vi và khoảng cách	Giới hạn theo vùng địa lý hoặc kênh phân phối cố định.	Phủ rộng toàn quốc/toàn cầu, mạng lưới phân tán phức tạp.
Yêu cầu giao hàng	Giao hàng theo lô lớn tại điểm nhận tập trung.	Giao hàng tận nơi, tốc độ nhanh, hỗ trợ thu tiền tận nơi (COD).
Vai trò dòng thông tin	Định kỳ, phụ thuộc nhiều vào chứng từ giấy tờ.	Cập nhật tự động, liên tục thời gian thực, là nhân tố quyết định hiệu quả.

Giáo trình tích hợp nhiều công nghệ hiện đại và giải pháp quản trị số:

• Giải pháp phần mềm chuyên dụng: Giới thiệu hệ thống phần mềm doanh nghiệp như SAP (CHLB Đức), ARIBA, ORACLE, IBM, i2, ACTIVANT trong quản trị e-logistics.
• Công nghệ nhận dạng và kết nối: Ứng dụng mã vạch, máy quét quang học, công nghệ nhận dạng tần số sóng vô tuyến (RFID) và mạng Extranet trong giao dịch B2B.
• Mô hình vận hành kho bãi tiên tiến: Phân tích kỹ thuật Cross-docking (tiếp nhận, phân loại và chuyển tiếp hàng hóa không qua lưu kho) nhằm rút ngắn thời gian đáp ứng đơn hàng.
• Kết nối doanh nghiệp thực tế: Đưa vào chương trình dữ liệu của các nền tảng thương mại điện tử phổ biến tại Việt Nam và quốc tế như Shopee, Lazada, Tiki, Sendo, Adayroi, Taobao, eBay.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt phục vụ các đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và thực tiễn ngành:

• Sinh viên chuyên ngành: Học sinh, sinh viên theo học trình độ Cao đẳng hoặc Trung cấp ngành Thương mại điện tử. Môn học được khuyến nghị bố trí vào học kỳ thứ 2, sau khi người học đã nắm vững kiến thức từ môn học tiên quyết Kinh doanh thương mại.
• Điều kiện tiên quyết đối với người học: Cần có kiến thức nền tảng về tổ chức hoạt động thương mại, nguyên lý kinh doanh căn bản và kỹ năng tin học văn phòng/sử dụng Internet cơ bản để tiếp thu các nội dung về hạ tầng công nghệ và quản trị đơn hàng số.
• Giảng viên chuyên nghiệp: Sử dụng tài liệu làm khung giáo trình chuẩn để xây dựng đề cương chi tiết, bài giảng lý thuyết, ngân hàng câu hỏi kiểm tra đánh giá và kế hoạch bài tập thực hành cho mô đun MH 18.
• Cán bộ nghiệp vụ và tự học: Tài liệu là nguồn tham khảo chuyên môn giá trị cho nhân viên vận hành kho, chuyên viên xử lý đơn hàng, điều phối viên vận tải và nhân sự thu mua (procurement) tại các doanh nghiệp đang thực hiện chuyển đổi số hoặc kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp nhất với trình độ đào tạo nào?

Tài liệu được thiết kế chuẩn hóa cho trình độ Cao đẳng ngành Thương mại điện tử theo quyết định ban hành của Trường Cao đẳng Xây dựng số 1, đồng thời có thể sử dụng cho hệ Trung cấp hoặc các khóa đào tạo ngắn hạn về quản trị kho vận số.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học bắt buộc phải hoàn thành học phần Kinh doanh thương mại để hiểu về quy luật cung cầu, thị trường và hợp đồng kinh tế; đồng thời cần có hiểu biết cơ bản về công nghệ thông tin và mạng máy tính.

3. Điểm khác biệt trọng tâm của giáo trình này so với các tài liệu Logistics đại cương là gì?

Giáo trình không đi sâu vào nghiệp vụ giao nhận vận tải quốc tế tổng quát mà tập trung vào đặc thù của thương mại điện tử: xử lý các đơn hàng nhỏ lẻ, phân tán, quản trị dòng thông tin thời gian thực, quy trình xử lý đơn hàng trực tuyến và các mô hình mua hàng B2B qua mạng Extranet/sàn giao dịch.

4. Làm thế nào để tự học và nắm bắt nội dung giáo trình đạt hiệu quả cao?

Người học nên hệ thống hóa bài học bằng sơ đồ luồng (flowchart) đối với quy trình xử lý đơn hàng và quy trình mua hàng; đồng thời tự giải các bài tập tình huống so sánh chi phí vận tải, chi phí lưu kho dựa trên bảng tiêu chí định lượng được cung cấp trong giáo trình.

5. Giáo trình có cung cấp hệ thống câu hỏi đánh giá kèm theo không?

Mỗi chương trong giáo trình đều tích hợp phần mục tiêu học tập rõ ràng ở đầu chương và hệ thống câu hỏi ôn tập tổng hợp ở cuối chương, giúp người học tự kiểm tra mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra về kiến thức và kỹ năng.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình môn học: Hậu cần trong thương mại điện tử của ThS. Lê Thị Thùy Linh là tài liệu học thuật hoàn chỉnh, cung cấp khung tri thức chuẩn mực về e-logistics cho trình độ đào tạo nghề nghiệp. Giá trị cốt lõi của giáo trình thể hiện ở việc hệ thống hóa tường minh mối quan hệ tương hỗ giữa công nghệ thông tin và hạ tầng vật chất, chuẩn hóa các quy trình tác nghiệp đầu vào - đầu ra và phân tích chi tiết bài toán chi phí chuỗi cung ứng.

Lộ trình học tập khuyến nghị là tiếp cận tuần tự theo 3 giai đoạn: xây dựng nền tảng lý thuyết và hạ tầng ở Chương 1, thực hành quản trị dòng phân phối đầu ra ở Chương 2, và hoàn thiện năng lực mua sắm, quản trị dự trữ đầu vào ở Chương 3. Để mở rộng kiến thức, người học nên tham khảo thêm các tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm ERP chuyên ngành (như SAP, Oracle) và các báo cáo chỉ số Logistics thương mại điện tử định kỳ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà XÂY DĀNG TR¯äNG CAO ĐẲNG XÂY DĀNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HàC: H¾U CÀN TRONG TH¯¡NG M¾I ĐIÞN Tþ NGÀNH/NGHÀ: TH¯¡NG M¾I ĐIÞN Tþ TRÌNH Đà: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số : 389ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 của Hiệu trưởng Trưởng Cao đẳng Xây dựng số Hà nái, năm 2021 1 TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liáu này thußc lo¿i sách giáo trình nên các ngußn thông tin có thể đ°ợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích vÁ đào t¿o và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lách l¿c hoặc sā dụng vái mục đích kinh doanh thi¿u lành m¿nh sẽ bị nghiêm c¿m. 2 LäI GIâI THIÞU HÁu cÁn (logictics) không còn là lĩnh vực mái mẻ. Thãi xa x°a hÁu cÁn xu¿t hián trong ho¿t đßng quân sự và đ°ợc coi là ho¿t đßng để duy trì lực l°ợng quân đßi.

Ngày nay, khái niám logictics đã må rßng sang lĩnh vực kinh t¿, mau chóng phát triển và mang l¿i thành công cho nhiÁu công ty và tÁp đoàn đa quốc gia nái ti¿ng trên th¿ giái. HÁu cÁn trong th°¢ng m¿i đián tā là học phÁn bắt bußc đối vái viác đào t¿o học sinh há trung c¿p ngành Th°¢ng m¿i đián tā. Giáo trình HÁu cÁn trong th°¢ng m¿i đián tā đ°ợc biên so¿n nhằm cung c¿p cho các b¿n học sinh những ki¿n thāc c¢ bản nh¿t vÁ hÁu cÁn nói chung và hÁu cÁn trong th°¢ng m¿i đián tā nói riêng. Giáo trình đ°ợc c¿u t¿o thành 3 ch°¢ng: Ch°¢ng 1: Táng quan vÁ hÁu cÁn th°¢ng m¿i đián tā Ch°¢ng 2: HÁu cÁn đÁu ra th°¢ng m¿i đián tā Ch°¢ng 3: HÁu cÁn đÁu vào th°¢ng m¿i đián tā Trong quá trình biên so¿n, mặc dù đã cân nhắc và lựa chọn các nßi dung phù hợp nh¿t vái mục tiêu đào t¿o để đảm bảo tính khoa học, tính hián đ¿i cÿa giáo trình, song chắc chắn không thể tránh khỏi những thi¿u sót nh¿t định.

R¿t mong nhÁn đ°ợc ý ki¿n đóng góp cÿa b¿n đọc và các thÁy, cô giáo. Xin trân trọng cảm ¢n sự quan tâm cÿa b¿n đọc! Hà Nái, ngày tháng năm 2019 Ng°åi biên so¿n ThS. Lê Thß Thùy Linh 3 MĀC LĀC TRANG LâI GIàI THIàU 3 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN VÀ HÀU CÀN TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĀ 6 1.1 Khái quát vÁ hÁu cÁn TMĐT 6 1.1 Khái niám và bản ch¿t 6 1.2 H¿ tÁng c¢ så cÿa hÁu cÁn th°¢ng m¿i đián tā 11 1.1 H¿ tÁng công nghá thông tin 11 1.2 H¿ tÁng phân phối vÁt ch¿t 13 CH¯¡NG 2: HÀU CÀN ĐÀU RA TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĀ 24 2.1 Khái quát vÁ hÁu cÁn đÁu ra trong TMĐT 24 2.1 Khái niám, yêu cÁu và mục tiêu cÿa hÁu cÁn đÁu ra.2 Tác đßng cÿa TMDT tái hÁu cÁn đÁu ra 24 2.3 Mô hình hÁu cÁn đÁu ra trong TMĐT 26 2.2 Xā lý đ¢n đặt hàng trong TMĐT 27 2.1 Quy trình xā lý đ¢n đặt hàng 28 2.2 Hành trình cÿa mßt đ¢n đặt hàng 29 2.3 Quản trị đ¢n đặt hàng trong TMĐT 30 2.3 Quản trị vÁn chuyển hàng hóa trong TMĐT 31 2.1 Các thành phÁn tham gia quá trình vÁn chuyển 31 2.2 Phân lo¿i vÁn chuyển hàng hóa 32 2.3 Các quy¿t định c¢ bản trong quản trị vÁn chuyển 34 2.4 HÁu cÁn ng°ợc và xā lý rÿi ro phát sinh. 36 CH¯¡NG 3: HÀU CÀN ĐÀU VÀO TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĀ 40 3.1 Mua hàng trong th°¢ng m¿i đián tā 40 3.1 HÁu cÁn trong mua hàng 40 3.2 Mô hình mua hàng trong TMĐT 45 3.3 Lựa chọn nhà cung c¿p 49 3.2 Quản trị dự trữ hàng hóa 53 3.1 Khái quát vÁ dự trữ hàng hóa 53 3.2 Yêu cÁu cÿa quản trị dự trữ 55 3.3 Xác định quy mô dự trữ 56 4 GIÁO TRÌNH MÔN HàC Tên môn hác: H¾U CÀN TRONG TH¯¡NG M¾I ĐIÞN Tþ Mã môn hác: MH 18 Vß trí, tính ch¿t của môn hác - Vị trí: + Môn học đ°ợc bố trí å kỳ học thā 2.

+ Môn học tiên quy¿t: Kinh doanh th°¢ng m¿i - Tính ch¿t: là mô đun chuyên môn - Ý nghĩa và vai trò cÿa môn học: Môn học cung c¿p cho ng°ãi học các ki¿n thāc c¢ bản vÁ hÁu cÁn trong th°¢ng m¿i đián tā, các ho¿t đßng cÿa hÁu cÁn đÁu ra và các ho¿t đßng cÿa hÁu cÁn đÁu vào. Māc tiêu môn hác: - Về kiến thức: + Trình bày đ°ợc khái niám, bản ch¿t, vai trò và mục tiêu cÿa hÁu cÁn và hÁu cÁn trong th°¢ng m¿i đián tā. + Trình bày đ°ợc c¿u trúc cÿa c¢ så công nghá thông tin và h¿ tÁng phân phối vÁt ch¿t cÿa hÁu cÁn th°¢ng m¿i đián tā. + Trình bày đ°ợc nßi dung hÁu cÁn đÁu vào, hÁu cÁn đÁu ra trong th°¢ng m¿i đián tā.

+ Phân biát đ°ợc mô hình hÁu cÁn th°¢ng m¿i đián tā trong doanh nghiáp. - Về kỹ năng: + Xác định đ°ợc quy mô dự trữ hàng hóa phù hợp trong th°¢ng m¿i đián tā. + Đ°a ra đ°ợc các ph°¢ng án thi¿t k¿ m¿ng l°ái c¢ så hÁu cÁn. + Xā lý đ°ợc đ¢n đặt hàng trong th°¢ng m¿i đián tā.

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm + Cẩn thÁn, trung thực và ch¿p hành đúng quy định cÿa pháp luÁt hián hành khi thực hián công tác chuyên môn. + Nghiêm túc tự giác trong công viác. + Thể hián ý thāc công dân, tôn trọng pháp luÁt. Nái dung của môn hác: 5 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN VÀ H¾U CÀN TH¯¡NG M¾I ĐIÞN Tþ Giãi thißu: Là ch°¢ng đÁu tiên nằm trong môn học HÁu cÁn trong th°¢ng m¿i đián tā.

Nßi dung ch°¢ng sẽ trình bày những v¿n đÁ chung nh¿t vÁ hÁu cÁn trong th°¢ng m¿i đián tā: Khái niám, bản ch¿t và vai trò cÿa ho¿t đßng hÁu cÁn; C¿u trúc và h¿ tÁng công nghá thông tin, m¿ng l°ái kho bãi,& Māc tiêu: - Trình bày đ°ợc khái niám, bản ch¿t, vai trò và mục tiêu cÿa hÁu cÁn trong th°¢ng m¿i đián tā. - Trình bày đ°ợc c¿u trúc, vai trò và nßi dung h¿ tÁng công nghá thông tin hÁu cÁn. - Trình bày đ°ợc khái quát m¿ng l°ái c¢ så hÁu cÁn; Há thống kho bãi trong m¿ng l°ái phân phối vÁt ch¿t. - Trình bày và đ°a ra đ°ợc các ph°¢ng án thi¿t k¿ m¿ng l°ái c¢ så hÁu cÁn.

Nái dung chính: 1. Khái quát vÁ h¿u cÁn th°¢ng m¿i đißn tÿ 1. Khái niệm và bản chất Ho¿t đßng hÁu cÁn (Logistics) xu¿t hián tÿ khi con ng°ãi bi¿t c¿t giữ l°¢ng thực, có các ph°¢ng tián vÁn chuyển và tÿ khi có trao đái hàng hóa. Logistics là thuÁt ngữ gốc cÿa ng°ãi Hy L¿p, phản ánh môn khoa học nghiên cāu tính quy luÁt cÿa các ho¿t đßng cung āngvà đảm bảo các y¿u tố tá chāc, vÁt ch¿t, kỹ thuÁt để cho quá trình chính y¿u đ°ợc ti¿n hành đúng mục tiêu.

Theo Edward Frazelle, có thể chia quá trình phát triển cÿa logistics trên th¿ giái thành năm giai đo¿n: 6 Sự phát triển cÿa th°¢ng m¿i đián tā đã phá vỡ các giái h¿n vÁ không gian và thãi gian tr°ác đây trong kinh doanh, thay th¿ nhiÁu kênh phân phối truyÁn thống. Đßng thãi t¿o ra những kênh phân phối mái vái yêu cÁu cao vÁ tốc đß cung āng, đß chính xác, khả năng đáp āng khách hàng mọi n¢i, mọi lúc, làm thay đái bản ch¿t cÿa ho¿t đßng hÁu cÁn. Đặc thù cÿa th°¢ng m¿i đián tā là có đß phÿ thị tr°ãng rßng, đß phân tán hàng hóa cao, quy mô nhỏ lẻ, tÁn su¿t mua lán, mặt hàng đa d¿ng, th°ãng yêu cÁu thãi gian giao hàng nhanh chóng, mißn phí và thu tiÁn tÁn n¢i. Các dòng di chuyển hàng hóa lúc này må rßng đáng kể vÁ ph¿m vi, khoảng cách, tính phāc t¿p, nên hÁu cÁn th°¢ng m¿i cÁn bá sung nhiÁu giải pháp để thích nghi so vái ho¿t đßng hÁu cÁn truyÁn thống.

Thay vì đáp āng các đ¢n hàng lán, có dự báo, theo lịch phân phối cụ thể, tái địa điểm giao hàng tÁp trung thì ho¿t đßng hÁu cÁn th°¢ng m¿i đián tā (e.logistics) phải đáp āng những đ¢n hàng nhỏ h¢n, đa d¿ng h¢n, khó dự báo h¢n, theo chu kỳ ngắn h¢n, tái các vị trí phân tán h¢n.logistics phải ho¿ch định đ°ợc chi¿n l°ợc, thi¿t k¿ và thực thi t¿t cả các y¿u tố cÁn thi¿t cÿa há thống, quy trình c¢ c¿u tá chāc và tác nghiáp hÁu cÁn để hián thực hóa và vÁt ch¿t cho ho¿t đßng th°¢ng m¿i đián tā. Theo nghĩa hẹp cÿa th°¢ng m¿i đián tā, hÁu cÁn th°¢ng m¿i đián tā (e.logistics) đ°ợc định nghĩa nh° sau: <Hậu cần thương mại điện tử (E.logistics) là quá trình hoạch định chiến lược, triển khai và thực hiện tất cả các hệ thống và quy trình logistics cần 7 thiêt, cũng như các hoạt động quản lý và cấu trúc vận hành của các dòng vật chất trong thương mại điện tử=. Vái cách hiểu trên, e. logistics là ho¿t đßng logistics hỗ trợ cho ph°¢ng thāc kinh doanh th°¢ng m¿i đián tā, māc đß āng dụng th°¢ng m¿i đián tā t¿i các doanh nghiáp trong chuỗi cung āng sẽ quy¿t định māc đß āng dụng và cải ti¿n vÁ logistics å doanh nghiáp kinh doanh.

HÁu h¿t các doanh nghiáp đÁu khåi nghiáp bằng ho¿t đßng th°¢ng m¿i truyÁn thống, sẵn có há thống và ph°¢ng pháp vÁn hành logistics riêng. Khi bá sung thêm ph°¢ng thāc th°¢ng m¿i đián tā, há thống logistics hián có sẽ đ°ợc bá sung, thay đái và phát triển å māc cao h¢n để đáp āng nhu cÁu phân phối vÁn đßng vÁt ch¿t cho ph°¢ng thāc kinh doanh mái. Vái những doanh nghiáp bắt đÁu khåi nghiáp vái ph°¢ng thāc th°¢ng m¿i điển tā, đây là những công ty <dotcom=, họ kinh doanh vái mßt địa chỉ web, chỉ tßn t¿i trực tuy¿n và sā dụng các kho hàng nh° Amazon.com, Best Buy,& Bản ch¿t: Quá trình tối ưu hóa về vị trí và thời gian, vận chuyển và dự trữ nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyền cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế. Được thể hiện cụ thể: - Dịch vụ khách hàng: Tính đa d¿ng chÿng lo¿i sẵn có dự trữ, ch¿t l°ợng sản phẩm, thãi gian đáp āng đ¢n hàng, māc đß tin cÁy, tính thông tin và tính linh ho¿t.

- Quá trình cung c¿p giá trị gia tăng cho khách hàng trong há thống kênh phân phối hàng hóa vái hiáu quả chi phí cao nh¿t. - Khách hàng cÿa dịch vụ hÁu cÁn: Là ng°ãi tiêu dùng và hß gia đình; Doanh nghiáp bán buôn/ bán lẻ; Doanh nghiáp sản xu¿t; Chính phÿ và các tá chāc khác. Vai trò - K¿t nối mßt cách hiáu quả các thành viên trong chuỗi cung āng tÿ đó đem l¿i giá trị cao nh¿t cho khách hàng và các thành viên. - Đảm bảo vÁn hành mßt cách tr¢n tru và nhịp nhàng 3 dòng: dòng sản phẩm, dòng thông tin và dòng tiÁn tá.

+ Dòng sản phẩm: con đ°ãng dịch chuyển cÿa hàng hóa và dịch vụ tÿ nhà cung c¿p tái khách hàng, đảm bảo đúng, đÿ vÁ số l°ợng và ch¿t l°ợng.