ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÁCH KHOA NAM SÀI GÒN GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: ĐỊA LÝ TÀI NGUYÊN DU LỊCH VIỆT NAM NGÀNH/NGHỀ: HƯỚNG DẪN DU LỊCH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-. ngày ………tháng. năm…… của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn Tp. Hồ Chí Minh, năm 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình Địa lý tài nguyên du lịch Việt Nam của khoa Du lịch – Khách sạn thuộc Trường Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn, là tài liệu lưu hành nội bộ của ngành hướng dẫn du lịch, nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dẫn dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo trong họat động giảng dạy và học tập của giảng viên và sinh viên của khoa Du lịch – Khách sạn trong trường.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Tài liệu Địa lý tài nguyên du lịch Việt Nam là một tài liệu lưu hành nội bộ dùng cho việc học tập và giảng dạy môn Địa lý tài nguyên du lịch Việt Nam của thầy và trò ngành hướng dẫn du lịch, thuộc khoa Du lịch – Khách sạn trường Cao đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn. Giáo trình này viết dựa vào những bài giảng, giáo trình của các trường cao đẳng và đại học thuộc ngành du lịch ở trong nước và có một phần dựa vào các tài liệu chuyên ngành du lịch và chuyên ngành văn hóa. Với mong muốn có một tập tài liệu sát với thực tế, sát với chương trình chi tết để thuận lợi trong việc học tập và giảng dạy.
Được khoa du lịch – khách sạn của trường Cao Đẳng bách khoa Nam Sài Gòn phân công, chúng tôi đã cố gắng hoàn thành giáo trình này. Chúng tôi mong muốn nhận được sự góp ý để tập tài liệu này ngày càng hoàn thiện, mong góp phần vào công việc dạy và học được tốt hơn nữa. Qua đây chúng tôi xin cảm ơn nhà trường và khoa đã tạo điều kiện cho chúng tôi hoàn thành tài liệu giáo trình này. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 8 năm 2021 Tham gia biên soạn 1.
Chủ biên Th.Lưu Văn Sơn 2 Mục lục Trang Lời giới thiệu. Khái quát chung về địa lý du lịch Việt Nam. lịch sử hình thành và phát triển ngành du lịch. Đặc điểm địa lý du lịch Việt Nam.
Vai trò và ý nghĩa của địa lý du lịch Việt Nam. Phân loại tài nguyên du lịch trong mối quan hệ với địa lý du lịch VN. Tài nguyên du lịch Việt Nam .Tài nguyên du lịch tự nhiên. Tài nguyên du lịch nhân văn.
Tổ chức không gian du lịch.Vai trò tổ chức không gian du lịch. Các cấp độ trong không gian du lịch. Vùng du lịch Trung Du và miền núi Bắc Bộ. Tài nguyên du lịch .Thực trạng phát triển du lịch.
Sản phẩm du lịch đặc trưng và các địa bàn trọng điểm. Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia. Vùng du lịch đồng bằng Sông Hồng và duyên hải Đông Bắc. Tài nguyên du lịch .Thực trạng phát triển du lịch.
Sản phẩm du lịch đặc trưng và các địa bàn trọng điểm. Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia. Vùng du lịch Bắc Trung Bộ. Tài nguyên du lịch .Thực trạng phát triển du lịch.
Sản phẩm du lịch đặc trưng và các địa bàn trọng điểm. Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia. Vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ. Tài nguyên du lịch .Thực trạng phát triển du lịch.
Sản phẩm du lịch đặc trưng và các địa bàn trọng điểm. Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia. Vùng du lịch Tây Nguyên. Tài nguyên du lịch .Thực trạng phát triển du lịch.
Sản phẩm du lịch đặc trưng và các địa bàn trọng điểm. Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia. Vùng du lịch Đông Nam Bộ. Tài nguyên du lịch .Thực trạng phát triển du lịch.
Sản phẩm du lịch đặc trưng và các địa bàn trọng điểm. Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia. Vùng du lịch Đồng Bằng Sông Cửu Long. Tài nguyên du lịch .Thực trạng phát triển du lịch.
Sản phẩm du lịch đặc trưng và các địa bàn trọng điểm. Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia. 163 Tài liệu học tập. 171 5 Tên môn học/mô đun: Địa lý tài nguyên du lịch Việt Nam Mã môn học/mô đun: MH15 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: - Vị trí: Là môn học thuộc nhóm kiến thức chuyên ngành trong chương trình đào tạo cao đẳng ngành hướng dẫn du lịch - Tính chất: Là môn học lý thuyết quan trọng làm kiến thức nền tảng để học tốt các môn chuyên ngành khác, đánh giá kết quả bằng kiểm tra hết môn.
Mục tiêu của môn học/mô đun: - Về kiến thức: Người học hiểu được các kiến thức cơ bản về địa lý tài nguyên du lịch Việt Nam - Về kỹ năng: + Người học có kỹ năng phân tích, đánh giá về tài nguyên du lịch tự nhiên, tài nguyên du lịch nhân văn ở Việt Nam trong mối quan hệ với địa lý du lịch. + Người học vận dụng được kiến thức địa lý tài nguyên du lịch vào nghiệp vụ hướng dẫn du lịch, và áp dụng vào công việc của một hướng dẫn viên sau này. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Người học có năng lực phân tích, đánh giá nguồn tài nguyên du lịch và tình hình phát triển du lịch ở Việt Nam, qua đó góp phần tích cực truyên truyền quảng bá và bảo vệ tài nguyên du lịch đó. Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Giúp cho học sinh – sinh viên năm được địa lý du lịch các vùng miền trên đất nước Việt Nam, để làm cơ sở tiếp tục học các môn chuyên nghành du lịch và áp dụng thực tế công việc hướng dẫn sau này.
6 Nội dung của môn học/mô đun: Bài 1. Khái quát chung về địa lý du lịch Việt Nam Giới thiệu: Bài 1 giới thiệu khái quát về lịch sử phát triển ngành du lịch lịch; giới thiệu các đặc điểm cơ bản nhất về địa lý du lịch Việt Nam như: vị trí địa lý, địa hình Việt Nam, khí hậu, động thực vật ở Việt Nam,…; giới thiệu vai trò của địa lý tài nguyên du lịch đối với ngành du lịch nói riêng và ngành kinh tế Việt Nam nói chung. Mục tiêu: Giúp cho sinh viên hiểu khái quát về địa lý tài nguyên du lịch Việt Nam, lịch sử hình thành ngành du lịch, vai trò của địa lý tài nguyên du lịch đối với hoạt động du lịch và hoạt động kinh tế của nước nhà. Qua bài này học sinh – sinh viên vận dụng được những kiến thức trong bài vào bài thuyết trình và hoạt động hướng dẫn du lịch sau này.
Nội dung chính: Bài 1. Khái quát chung về địa lý du lịch Việt Nam 1.lịch sử hình thành và phát triển ngành du lịch Cũng như nhiều ngành ngành kinh tế, khoa học – kỹ thuật, ngành du lịch được hình thành sớm trong bối cảnh lịch sử nhất định, được chia làm mấy giai đoạn sau: a.Thời kỳ cổ đại đến trước năm 1840 7 Trong giai đoạn này có những phát minh quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại, đó là sự xuất hiện thuyền buồm của người Ai Cập vào khoảng thiên niên kỷ thứ 4 tr. Cũng thời gian này, súc vật được thần hóa không những là nguồn thức ăn dự trữ, mà còn được sử dụng để chuyên chở lương thực, vũ khí và chính con người. Phát minh ra bánh xe của người Sumeri vào khoảng 3500 tr.CN là một sự kiện có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với việc đi lại của con người.
Theo lịch sử du lịch cổ đại, khoảng 3000 năm Tr. CN, Ai Cập là một điểm thu hút khách du lịch trên thế giới. Họ đến để chiêm ngưỡng Kim tư tháp, và các kỳ quan khác của đất nước văn minh, thịnh vượng này. Ngoài các nhà hoạt động trính trị, các thương gia, giới quý tộc thường xuyên phải đi lại trong và ra ngoài nước, còn hầu hết những người có nhu cầu đi lại là những người có tín ngưỡng sùng bái tôn giáo.
Trong những ngày lễ, hàng ngàn người đã hành hương đến các nhà thờ, tu viện… để cầu nguyện và lễ bái. Cuộc hành trình kéo dài từ ngày này sang ngày khác, có khi tới hàng tháng. Trong thời gian này, khi chưa có hoạt động kinh doanh ăn, nghỉ, họ thường phải ăn nghỉ nhờ những người quen. Dần dần dọc theo những con đường đến khu Thánh địa, các nhà trọ, quán ăn đã được xây dựng để phục vụ khách bộ hành ăn nghỉ và bắt đầu hình thành hoạt động kinh doanh trong du lịch tôn giáo.
Từ thế kỉ IV trước Công Nguyên, Hi Lạp trở thành quốc gia cường thịnh, giai cấp chủ nô đã đi đến các vùng đất ở Địa Trung Hải để thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh và nằm mục đính nghỉ dưỡng, chữa bệnh ở một số vùng nước khoáng. Du lịch công vụ cũngđược phát triển trong thời kì Hi Lạp cổ đại, các chính khách, thương gia thường xuyên đi lại để thực thi các nhiệm vụ của mình. Họ được cung cấp các loại dịch vụ về ăn uống, nghỉ ngơi, thậm chí có cả người dẫn đường, bảo vệ. 8 Năm 776 trước Công Nguyên, đại hội thể thao Olympic đầu tiên tổ chức ở Hi Lạp đã thu hút nhiều người tham dự.
Xung quanh những khu vực thi đấu, người ta xây dựng nhiều cơ sở vật chất để phục vụ ăn nghi, vui chơi cho các vận đọng viên và khán giả. Và loại hình du lịch thể thao đã xuất hiện ở bán đảo này. Trong giai đoạn cuối thế kỷ 15 đầu thế kỷ 16 khoa học tự nhiên, đặc biệt là khoa học về toán học, vật lý học, hóa học, địa lý, thiên văn, hải dương học tại Châu Âu rất phát triển. Nhờ có kiến thức sâu rộng về tự nhiên, từ năm 1492 đến năm 1504, Christoophe Colombo - nhà hàng hải Bồ Đào Nha đã tiến hành cuộc hành trình thám hiểm sang lục địa mới, đó là châu Mỹ.
Sau đó Vasco deGama người Bồ Đào Nha bằng đường biển đã tìm đến vùng đất châu Phi, sau đó vòng đến Ấn Độ. Tiếp theo Magenllan đã thực hiện thành công cuộc hành trình đi vòng quanh thế giới bằng đường biển.