Giáo trình Côn trùng học Đại cương của GS. Nguyễn Viết Tùng, Trường Đại học Nông nghiệp 1 Hà Nội

• Tác giả: Nguyễn Viết Tùng
• Người hướng dẫn: PGS. Hỗ Khắc Tín
• Trường học: Trường Đại học Nông nghiệp 1
• Chuyên ngành: Côn trùng học
• Đề tài: Giáo trình Côn trùng học đại cương
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo trình Côn trùng học đại cương GS Nguyễn Viết Tùng

Giáo trình Côn trùng học đại cương do Giáo sư Nguyễn Viết Tùng biên soạn là tài liệu giảng dạy chính thức của Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội, xuất bản năm 2006. Cuốn giáo trình này được xây dựng dựa trên nền tảng của bộ Giáo trình Côn trùng nông nghiệp do PGS Hồ Khắc Tín chủ biên năm 1980. Giáo trình đóng vai trò quan trọng trong chương trình đào tạo ngành Nông - Lâm nghiệp, cung cấp kiến thức nền tảng về hình thái, phân loại, sinh học và vai trò của côn trùng trong tự nhiên cũng như đời sống con người. Với lịch sử phát triển từ năm 1956, môn Côn trùng học tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn hoàn thiện. Giáo trình này ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo đại học. Nội dung bao gồm các phần về đặc điểm chung của côn trùng, cấu tạo cơ thể, phân loại các bộ côn trùng chính, và mối quan hệ giữa côn trùng với nông nghiệp và đời sống xã hội.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển giáo trình

Môn Côn trùng học được giảng dạy tại Học viện Nông Lâm (tiền thân của Trường Đại học Nông nghiệp I) từ năm 1956. Giai đoạn đầu, tài liệu giảng dạy còn sơ lược và thiếu thốn, chủ yếu dựa vào giáo trình của Trung Quốc, Liên Xô và Pháp. Các thế hệ nhà côn trùng học đầu tiên như thầy Nguyễn Văn Thánh, Hồ Khắc Tín đã nỗ lực biên soạn tài liệu Việt hóa. Đến năm 1980, bộ giáo trình chính thức đầu tiên mới được ra đời. Giáo trình năm 2006 của GS Nguyễn Viết Tùng là sự kế thừa và phát triển những thành quả đó.

1.2. Vai trò của môn Côn trùng học đại cương

Côn trùng học đại cương chiếm vị trí quan trọng trong chương trình đào tạo nông nghiệp. Lớp côn trùng là nhóm động vật phong phú nhất trên Trái Đất với số lượng cá thể khổng lồ và sự đa dạng loài cực kỳ cao. Côn trùng có mặt khắp mọi nơi, can dự vào mọi quá trình sống. Chúng vừa là kẻ gây hại nguy hiểm, vừa là sinh vật rất có ích. Hiểu biết về côn trùng giúp sinh viên nông nghiệp có nền tảng vững chắc để nghiên cứu chuyên sâu về bảo vệ thực vật và phát triển nông nghiệp bền vững.

II. Phân tích nội dung và đặc điểm cấu trúc giáo trình côn trùng học

Giáo trình Côn trùng học đại cương được cấu trúc theo hệ thống logic, từ tổng quan đến chuyên sâu. Phần đầu giới thiệu đặc điểm chung của côn trùng, bao gồm cấu tạo cơ thể bên ngoài và bên trong. Nội dung về hình thái miệng được trình bày chi tiết với các kiểu miệng chính: miệng nhai gặm, miệng chích hút thực vật, miệng chích hút động vật và miệng liếm hút. Mỗi kiểu miệng đều được mô tả kèm sơ đồ giải phẫu minh họa rõ ràng. Giáo trình cũng đề cập đến hệ tiêu hóa, hô hấp, tuần hoàn, bài tiết và sinh sản của côn trùng. Phần phân loại các bộ côn trùng được trình bày có hệ thống với các đặc điểm nhận dạng chi tiết. Các bộ côn trùng không cánh như Collembola, Protura, Diplura, Thysanura và các bộ có cánh đều được giới thiệu đầy đủ. Cách trình bày kết hợp giữa lý thuyết và hình ảnh minh họa giúp sinh viên dễ tiếp thu kiến thức về hình thái và phân loại côn trùng.

2.1. Hệ thống phân loại côn trùng trong giáo trình

Giáo trình trình bày hệ thống phân loại côn trùng theo thứ bậc từ lớp đến bộ. Các bộ côn trùng không cánh nguyên thủy bao gồm: bộ Bốn đuôi (Collembola), bộ Không đuôi (Protura), bộ Hai đuôi (Diplura) và bộ Ba đuôi (Thysanura). Các bộ côn trùng có cánh được phân loại dựa trên đặc điểm chân, cánh và kiểu miệng. Ví dụ, bộ Ngũ thực (Mantodea) có chân trước kiểu chân bắt mồi, bộ Cánh thẳng (Orthoptera) có chân sau kiểu chân nhảy. Hệ thống phân loại này phản ánh quan điểm tiến hóa của côn trùng từ nguyên thủy đến hiện đại.

2.2. Nội dung về cấu tạo miệng côn trùng

Cấu tạo miệng là nội dung trọng tâm của giáo trình. Miệng côn trùng có nhiều kiểu biến đổi theo hướng thích nghi với nguồn thức ăn. Miệng nhai gặm là kiểu nguyên thủy nhất, gồm môi trên, hàm trên, hàm dưới và môi dưới. Miệng chích hút thực vật có bốn ngòi chém dài mảnh từ hai đôi hàm, hợp thành rãnh tiết nước bọt và rãnh hút thức ăn. Miệng chích hút động vật ở Ruồi trâu có cấu tạo đặc biệt với các ngòi chém biến thành dạng gai lở hoặc dạng bong bóng. Kiểu miệng hút mật hoa ở bướm có vòi hút dài dạng xoắn ốc.

III. Phương pháp học tập và ứng dụng giáo trình côn trùng học hiệu quả

Để học tập hiệu quả với giáo trình Côn trùng học đại cương, sinh viên cần áp dụng phương pháp học tập tích hợp giữa lý thuyết và thực hành. Trước hết, việc nắm vững các thuật ngữ chuyên ngành côn trùng học là nền tảng quan trọng. Sinh viên nên xây dựng bảng tổng hợp các đặc điểm phân loại của từng bộ côn trùng, so sánh sự khác biệt về cấu tạo chân, cánh và miệng. Việc vẽ và ghi nhớ sơ đồ cấu tạo miệng các loại côn trùng giúp ích rất nhiều trong quá trình học. Thực hành quan sát mẫu vật côn trùng dưới kính lúp và kính hiển vi là cách tốt nhất để hiểu cấu tạo giải phẫu. Giáo trình cung cấp hình ảnh minh họa chất lượng cho từng nhóm côn trùng. Sinh viên nên kết hợp học theo nhóm, thảo luận và trao đổi kiến thức. Việc tham khảo thêm tài liệu quốc tế cũng giúp mở rộng hiểu biết. Phương pháp học theo sơ đồ tư duy giúp hệ thống hóa kiến thức phân loại một cách trực quan và dễ nhớ hơn.

3.1. Chiến lược ghi nhớ hệ thống phân loại côn trùng

Hệ thống phân loại côn trùng trong giáo trình khá đồ sộ, đòi hỏi sinh viên phải có chiến lược ghi nhớ hiệu quả. Cách tốt nhất là xây dựng bảng so sánh các bộ côn trùng dựa trên các đặc điểm chìa khóa: số đốt chân, kiểu chân, cấu tạo cánh và kiểu miệng. Ví dụ, bộ Ngũ thực có chân trước kiểu bắt mồi, bộ Cánh thẳng có chân sau kiểu nhảy, bộ Cánh da có đuôi dạng kìm cứng. Sử dụng thẻ ghi nhớ (flashcard) với hình ảnh minh họa giúp tăng khả năng ghi nhớ. Việc quan sát mẫu vật thực tế kết hợp với lý thuyết sẽ giúp kiến thức được khắc sâu.

3.2. Ứng dụng kiến thức côn trùng học trong nông nghiệp

Kiến thức từ giáo trình Côn trùng học đại cương có nhiều ứng dụng thực tiễn trong nông nghiệp. Hiểu biết về kiểu miệng côn trùng giúp xác định phương pháp phòng trừ phù hợp. Côn trùng miệng chích hút như rầy, rệp, bọ xít cần sử dụng thuốc nội hấp. Côn trùng miệng nhai gặm như sâu bướm, châu chấu phù hợp với thuốc tiếp xúc. Kiến thức về sinh học côn trùng giúp xây dựng chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Giáo trình cũng cung cấp nền tảng để phân biệt côn trùng có ích và có hại, từ đó đưa ra biện pháp bảo tồn thiên địch.

IV. Kết luận và giá trị của giáo trình côn trùng học đại cương

Giáo trình Côn trùng học đại cương của GS Nguyễn Viết Tùng là công trình khoa học có giá trị lớn trong lĩnh vực đào tạo nông nghiệp Việt Nam. Cuốn giáo trình không chỉ kế thừa những thành quả nghiên cứu trước đó mà còn được cập nhật và hoàn thiện theo hướng hiện đại. Nội dung giáo trình bao quát đầy đủ các khía cạnh cơ bản của côn trùng học: hình thái, giải phẫu, sinh lý, phân loại và vai trò của côn trùng. Cách trình bày logic, có hệ thống với nhiều hình ảnh minh họa chất lượng giúp sinh viên dễ dàng tiếp thu kiến thức. Giáo trình đã phục vụ hiệu quả cho sự nghiệp đào tạo trong suốt nhiều năm qua tại Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội. Giá trị của giáo trình còn nằm ở việc Việt hóa nội dung, phù hợp với điều kiện tự nhiên và nông nghiệp Việt Nam. Đây là tài liệu tham khảo không thể thiếu cho sinh viên, giảng viên và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực côn trùng học và bảo vệ thực vật.

4.1. Đóng góp của giáo trình cho nền giáo dục nông nghiệp

Giáo trình Côn trùng học đại cương đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển của ngành giáo dục nông nghiệp Việt Nam. Trước khi có giáo trình này, sinh viên phải phụ thuộc nhiều vào tài liệu nước ngoài. Cuốn giáo trình Việt hóa giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và gần gũi hơn. Nội dung được biên soạn bởi các chuyên gia hàng đầu, đảm bảo tính chính xác khoa học. Giáo trình đã đào tạo ra nhiều thế hệ kỹ sư nông nghiệp có trình độ chuyên môn vững vàng, phục vụ cho sự nghiệp phát triển nông nghiệp đất nước.

4.2. Hướng phát triển và cải tiến giáo trình trong tương lai

Trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, giáo trình Côn trùng học đại cương cần được cập nhật thường xuyên. Các tiến bộ trong phân loại học phân tử, công nghệ sinh học côn trùng cần được bổ sung. Việc tích hợp hình ảnh màu chất lượng cao, video và tài liệu số hóa sẽ nâng cao hiệu quả học tập. Nội dung về quản lý dịch hại tổng hợp, côn trùng có ích và ứng dụng công nghệ sinh học trong côn trùng học cần được mở rộng. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại sẽ giúp giáo trình tiếp tục phát huy giá trị trong đào tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O TR¦êNG §¹I HäC N¤NG NGHIÖP I Hµ NéI GS. NguyÔn ViÕt Tïng Gi¸o tr×nh C«n trïng häc ®¹i c−¬ng Hµ NéI - 2006 Trường ðại học Nông nghiệp 1 - Giáo trình Côn trùng học ñại cương --------------------------------- 1 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - LêI NãI §ÇU Trong thÕ giíi tù nhiªn, hiÕm cã nhãm ®éng vËt nµo l¹i thu hót sù quan t©m ®Æc biÖt cña con ng−êi nh− líp c«n trïng. Nhê ®Æc tÝnh thÝch nghi kú l¹ víi ngo¹i c¶nh, líp ®éng vËt nµy hÕt søc phong phó, ®a d¹ng vÒ thµnh phÇn loµi ®ång thêi v« cïng ®«ng ®óc vÒ sè l−îng. Chóng cã mÆt ë kh¾p mäi n¬i vµ can dù vµo mäi qu¸ tr×nh sèng trªn hµnh tinh cña chóng ta, trong ®ã cã ®êi sèng cña con ng−êi. ë mét sè ph−¬ng diÖn, c«n trïng lµ nh÷ng kÎ g©y h¹i nguy hiÓm nh−ng trªn nh÷ng mÆt kh¸c chóng l¹i lµ nh÷ng sinh vËt rÊt cã Ých. Võa lµ thï, võa lµ b¹n, c«n trïng lµ mét phÇn kh«ng thÓ thiÕu vµ kh«ng thÓ t¸ch rêi víi ®êi sèng cña con ng−êi vµ sù sèng trªn tr¸i ®Êt. ChÝnh v× vËy tõ rÊt sím con ng−êi ®D dµnh sù quan t©m ®Æc biÖt ®Õn líp ®éng vËt nhá bÐ ®Çy kú thó nµy, vµ m«n C«n trïng häc (Entomology) lu«n chiÕm mét vÞ trÝ quan träng trong ch−¬ng tr×nh ®µo t¹o ë nhiÒu bËc häc cña mäi quèc gia trªn thÕ giíi. ë n−íc ta, trong lÜnh vùc N«ng - L©m nghiÖp, m«n C«n trïng häc gåm C«n trïng häc ®¹i c−¬ng vµ C«n trïng häc chuyªn khoa ®D ®−îc gi¶ng d¹y t¹i Häc viÖn N«ng L©m (tiÒn th©n cña Tr−êng §¹i häc N«ng nghiÖp I ngµy nay) ngay tõ ngµy ®Çu míi thµnh lËp (1956). Tµi liÖu gi¶ng d¹y lóc bÊy giê cßn rÊt thiÕu thèn vµ s¬ l−îc, ph¶i dùa phÇn lín vµo c¸c gi¸o tr×nh cña Trung Quèc, Liªn X« vµ Ph¸p. Trong nh÷ng n¨m sau ®ã, nhê lßng say mª, miÖt mµi trong khoa häc céng víi tinh thÇn lµm viÖc kh«ng mÖt mái cña nhiÒu thÕ hÖ nhµ c«n trïng häc lóc bÊy giê ®øng ®Çu lµ c¸c thÇy gi¸o NguyÔn V¨n Th¹nh, Hå Kh¾c TÝn, c¸c tµi liÖu gi¶ng d¹y vÒ c«n trïng cña nhµ tr−êng ®D tõng b−íc ®−îc bæ sung, hoµn thiÖn vµ ViÖt Nam ho¸ d−íi h×nh thøc c¸c b¶n in R«nª« hoÆc viÕt, vÏ b»ng tay trªn giÊy nÕn. Dï cã nhiÒu cè g¾ng nh−ng còng ph¶i chê ®Õn n¨m 1980, bé gi¸o tr×nh C«n trïng n«ng nghiÖp chÝnh thøc cña nhµ tr−êng gåm tËp I- C«n trïng häc ®¹i c−¬ng vµ tËp II- C«n trïng häc chuyªn khoa do Hå Kh¾c TÝn chñ biªn míi ®−îc ra ®êi. §©y lµ mét gi¸o tr×nh tèt, ®D phôc vô ®¾c lùc cho sù nghiÖp ®µo t¹o cña nhµ tr−êng trong suèt 25 n¨m qua. Tuy nhiªn, tr−íc nhu cÇu ®æi míi vµ n©ng cao chÊt l−îng ®µo t¹o ®¹i häc cña ViÖt Nam ngµy nay, viÖc biªn so¹n l¹i c¸c gi¸o tr×nh lµ mét viÖc lµm tÊt yÕu. Cuèn gi¸o tr×nh C«n trïng häc ®¹i c−¬ng xuÊt b¶n lÇn nµy lµ sù kÕ thõa vµ ph¸t triÓn cuèn gi¸o tr×nh C«n trïng n«ng nghiÖp tËp I ®D nãi ë trªn. Do ®ã nh©n dÞp nµy t¸c gi¶ xin bµy tá lßng biÕt ¬n ®Õn tËp thÓ t¸c gi¶ vµ ng−êi chñ biªn, PGS Hå Kh¾c TÝn vÒ nguån t− liÖu quý gi¸ trong tËp gi¸o tr×nh nãi trªn. Do sù ph©n c«ng, cuèn gi¸o tr×nh C«n trïng häc ®¹i c−¬ng nµy chØ do mét ng−êi biªn so¹n, song ®iÒu nµy kh«ng cã nghÜa nã kh«ng thõa h−ëng trÝ tuÖ cña tËp thÓ. V× vËy t¸c Trường ðại học Nông nghiệp 1 - Giáo trình Côn trùng học ñại cương ------------------------------ 2 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - gi¶ xin ®−îc ghi nhËn sù ®ãng gãp trªn nhiÒu mÆt cña tËp thÓ Bé m«n C«n trïng Tr−êng §¹i häc N«ng nghiÖp I - Hµ Néi, ®Æc biÖt lµ kü s− n«ng häc NguyÔn §øc Tïng, ng−êi ®¶m nhËn kü thuËt chÕ b¶n toµn bé h×nh minh ho¹ cho cuèn gi¸o tr×nh nµy. Nh−ng trªn hÕt xin ®−îc ch©n thµnh c¶m ¬n PGS Hå Kh¾c TÝn, ng−êi thÇy ®Çu tiªn ®D mang ®Õn cho t«i nh÷ng hiÓu biÕt vµ lßng ®am mª thÕ giíi c«n trïng ®Ó t«i cã thÓ theo ®uæi c«ng viÖc nµy cho ®Õn ngµy h«m nay. Do tr×nh ®é cã h¹n nªn ch¾c ch¾n cuèn gi¸o tr×nh nµy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt cÇn ®−îc söa ch÷a, bæ sung vµ hoµn chØnh cho nh÷ng lÇn t¸i b¶n sau nµy. V× vËy t¸c gi¶ rÊt mong nhËn ®−îc sù chia sÎ vµ quan t©m gãp ý cña c¸c ®ång nghiÖp gÇn xa vµ nh÷ng ng−êi sö dông. Hµ Néi mïa xu©n n¨m 2005 T¸c gi¶ Trường ðại học Nông nghiệp 1 - Giáo trình Côn trùng học ñại cương --------------------------------- 3 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - Ch−¬ng I Më ®Çu I. §Þnh nghÜa m«n häc vµ kh¸i niÖm vÒ líp c«n trïng C«n trïng häc (Entomology) lµ m«n häc lÊy c«n trïng tøc s©u bä lµm ®èi t−îng nghiªn cøu. Líp C«n trïng (Insecta) thuéc ngµnh Ch©n ®èt, ph©n ngµnh Cã KhÝ qu¶n.1 cã thÓ thÊy kh¸c víi 3 ph©n ngµnh Trïng ba thuú, Cã K×m vµ Cã Mang, ph©n ngµnh Cã KhÝ qu¶n tiÕn ho¸ theo h−íng thÝch nghi víi ®êi sèng trªn c¹n, trong ®ã líp C«n trïng lµ nhãm ®éng vËt ch©n ®èt cã khÝ qu¶n ph¸t triÓn cao nhÊt. Ngµnh Ch©n ®èt ARTHROPODA Ph©n ngµnh Ph©n ngµnh Ph©n ngµnh Ph©n ngµnh Trïng Ba Thuú Cã K×m Cã Mang Cã KhÝ qu¶n TRILOBITA CHELICERATA BRANCHIATA TRACHEATA Líp Líp Líp Líp Líp Líp Trïng ba thuú NhÖn Sam Gi¸p x¸c NhiÒu ch©n C«n trïng TRILOBITA ARACHNIDA XIPHOSURIDA CRUSTACEA MYRIAPODA INSECTA 4- Ph©n líp RÕt t¬ SYMPHYLA 3- Ph©n líp R©u chÎ PAUROPODA 2- Ph©n líp Ch©n kÐp DIPLOPODA 1- Ph©n líp Ch©n m«i CHILOPODA H×nh 1. VÞ trÝ líp C«n trïng trong ngµnh Ch©n ®èt (líp NhiÒu ch©n ®−îc chi tiÕt hãa ®Ó chØ râ nguån gèc cña líp C«n trïng, theo NguyÔn ViÕt Tïng) Trường ðại học Nông nghiệp 1 - Giáo trình Côn trùng học ñại cương ------------------------------ 4 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - VÒ nguån gèc ph¸t sinh cña líp C«n trïng, ®J cã mét sè thuyÕt kh¸c nhau. Nh− Handlish cho r»ng líp C«n trïng tiÕn ho¸ tõ líp Trïng ba thuú (Chu Nghiªu, 1960). Trong lóc ®ã Hancea, Carpenter, Cramton l¹i tin r»ng C«n trïng cã nguån gèc tõ líp Gi¸p x¸c (Richards O. Nh÷ng thuyÕt nµy ®J g©y nªn nhiÒu tranh cJi trong suèt mét thêi gian dµi, song hiÖn nay phÇn ®«ng c¸c nhµ khoa häc ®ång ý víi thuyÕt (Symphyla) cña Imms (1936) vµ Tiegs (1945). Theo ®ã tæ tiªn cña s©u bä cã quan hÖ trùc tiÕp tõ ph©n líp RÕt t¬ Symphyla thuéc líp NhiÒu ch©n (Myryapoda) (H×nh 1. B»ng chøng lµ c¸c bé c«n trïng bËc thÊp nh− bé §u«i nguyªn thñy (Protura), bé §u«i bËt (Collembola) vµ bé Hai ®u«i (Diplura) cã mét sè ®Æc ®iÓm t−¬ng ®ång víi ph©n líp RÕt t¬ Symphyla. S¬ ®å tiÕn hãa cña líp C«n trïng theo thuyÕt RÕt t¬ cña Imms (theo O. Davies) Bªn c¹nh ®Æc ®iÓm chung cña ngµnh Ch©n ®èt, líp C«n trïng cã thÓ dÔ dµng ph©n biÖt víi c¸c líp ch©n ®èt kh¸c ë c¸c ®Æc ®iÓm sau ®©y: - C¬ thÓ ph©n ®èt dÞ h×nh vµ chia lµm 3 phÇn râ rÖt lµ ®Çu, ngùc vµ bông - §Çu mang 1 ®«i r©u ®Çu (anten), 1 ®«i m¾t kÐp, 2- 3 m¾t ®¬n vµ bé phËn miÖng. Trường ðại học Nông nghiệp 1 - Giáo trình Côn trùng học ñại cương --------------------------------- 5 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - - Ngùc gåm 3 ®èt, mçi ®èt mang 1 ®«i ch©n, do ®ã c«n trïng cßn cã tªn lµ líp s¸u ch©n Hexapoda. ë phÇn lín c«n trïng tr−ëng thµnh trªn ®èt ngùc gi÷a vµ ®èt ngùc sau mang 2 ®«i c¸nh. - Bông gåm nhiÒu ®èt, kh«ng mang c¬ quan vËn ®éng, ë phÝa cuèi cã lç hËu m«n, c¬ quan sinh dôc ngoµi vµ l«ng ®u«i. - H« hÊp b»ng hÖ thèng khÝ qu¶n. - C¬ thÓ ®−îc bao bäc bëi mét líp da cøng víi thµnh phÇn ®Æc tr−ng lµ chÊt kitin. C«n trïng häc lµ mét ngµnh sinh häc cã lÞch sö l©u ®êi vµ rÊt ph¸t triÓn. §iÒu nµy ®−îc thÓ hiÖn qua m¹ng l−íi c¸c viÖn nghiªn cøu chuyªn ®Ò vµ c¸c HiÖp héi khoa häc c«n trïng cã mÆt ë hÇu kh¾p c¸c quèc gia trªn thÕ giíi víi ®éi ngò c¸c nhµ c«n trïng häc hÕt søc ®«ng ®¶o. §−¬ng nhiªn sè l−îng c¸c t¹p chÝ khoa häc vÒ c«n trïng, c¸c Ên phÈm, t− liÖu vµ th«ng tin vÒ c«n trïng còng rÊt phong phó vµ cã gi¸ trÞ. Sù quan t©m ®Æc biÖt cña con ng−êi ®èi víi líp ®éng vËt nhá bÐ nµy xuÊt ph¸t tõ c¸c lý do sau ®©y: C«n trïng lµ líp ®éng vËt ®Çy kú thó Trong tù nhiªn, kh«ng mét líp ®éng vËt nµo cã thÓ s¸nh víi líp C«n trïng vÒ møc ®é phong phó ®Õn kú l¹ vÒ thµnh phÇn loµi. C¸c nhµ khoa häc −íc tÝnh líp C«n trïng cã tíi 8 - 10 triÖu loµi, víi kho¶ng 1 triÖu loµi ®J biÕt, c«n trïng ®J chiÕm tíi 78% sè loµi cña toµn bé giíi ®éng vËt ®−îc biÕt ®Õn trªn tr¸i ®Êt. Kú l¹ h¬n lµ tuy sè l−îng loµi phong phó nh− vËy nh−ng sè loµi c«n trïng bÞ ®µo th¶i trong qu¸ tr×nh chän läc tù nhiªn chØ chiÕm mét tû lÖ rÊt nhá so víi c¸c líp ®éng vËt kh¸c (H×nh 1. §iÒu nµy chøng tá líp C«n trïng lµ mét d¹ng tiÕn ho¸ ®Æc biÖt. Tõ rÊt sím, c¸ch ®©y 350 triÖu n¨m, c¸c loµi sinh vËt nhá bÐ nµy ®J ®¹t ®−îc sù hoµn thiÖn cao ®é ®Ó tån t¹i cho ®Õn ngµy nay. Nh− vËy ë líp C«n trïng ®J kh«ng xÈy ra sù ®èi lËp th−êng thÊy gi÷a tÝnh ®a d¹ng vµ tÝnh æn ®Þnh vÒ mÆt di truyÒn nh− ë c¸c líp ®éng vËt kh¸c. Cïng víi sù phong phó vµ ®a d¹ng vÒ thµnh phÇn loµi, c«n trïng còng lµ bän ®éng vËt cã sè c¸ thÓ ®«ng ®óc nhÊt trªn hµnh tinh cña chóng ta. Willam, (Thomas Eisner vµ E. Wilson, 1977), líp C«n trïng cã ®Õn mét tû tû (1018) c¸ thÓ. Cã nghÜa trªn 1 km2 bÒ mÆt tr¸i ®Êt cã tíi 10 tû con s©u bä sinh sèng ë ®ã vµ nÕu so víi d©n sè loµi ng−êi th× cã kho¶ng 200 triÖu con c«n trïng cho b×nh qu©n 1 ®Çu ng−êi. Víi t−¬ng quan sè l−îng nh− vËy, ®J cã ng−êi cho r»ng s©u bä míi chÝnh lµ "chñ nh©n" ®Ých thùc "thèng trÞ" hµnh tinh xanh cña chóng ta. Võa cã sè loµi lÉn sè c¸ thÓ ®«ng ®¶o nh− vËy chøng tá c«n trïng lµ líp ®éng vËt thµnh c«ng nhÊt trong qu¸ tr×nh chinh phôc tù nhiªn ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn. ThËt vËy trªn tr¸i ®Êt cña chóng ta, ë ®©u cã sù sèng, ë ®ã ®Òu cã thÓ b¾p gÆp c«n trïng.