SỞ LAO ĐỘNG, THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI ĐẮK LẮK TRƯỜNG TRUNG CẤP TRƯỜNG SƠN GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: CHĂN NUÔI GIA CẦM NGÀNH/NGHỀ: CHĂN NUÔI THÚ Y TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 140/QĐ-TCTS ngày 02 tháng 08 năm 2022 của Hiệu trưởng trường Trung Cấp Trường Sơn Năm 2022 i TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. ii LỜI GIỚI THIỆU Nội dung cuốn giáo trình mô đun này hướng dẫn người học về các biện pháp kỹ thuật chăn nuôi gia cầm và một số bệnh phổ biến trên gia cầm. Thời gian môn học này là 90 giờ; (Lý thuyết:27 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 60 giờ; Kiểm tra: 3 giờ) Ban biên soạn chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn, chỉ đạo của Ban giám hiệu trường Trung cấp Trường Sơn, cùng với sự giúp đỡ, đóng góp ý kiến, tạo điều kiện thuận lợi của quý thầy, cô phòng Đào tạo; các kiến thức, tư liệu, nghiên cứu của các tác giả đã giúp xây dựng hoàn thiện giáo trình này.
Các thông tin trong giáo trình này có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế, tổ chức giảng dạy và vận dụng phù hợp với điều kiện, bối cảnh thực tế của từng vùng trong quá trình dạy học. Trong quá trình biên soạn giáo trình. Dù đã hết sức cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ các nhà giáo, các chuyên gia, người sử dụng lao động và người trực tiếp lao động trong lĩnh vực chăn nuôi gia cầm để giáo trình được điều chỉnh, bổ sung cho hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả và đáp ứng được nhu cầu học nghề trong thời kỳ đổi mới.
Xin chân thành cảm ơn!., ngày……tháng……năm……… Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Th.S Nguyễn Đức Điện 2.S Phạm Công Đức iii MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. ii LỜI GIỚI THIỆU. iii MỤC LỤC.
iv GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN .1 BÀI 1: GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG GIA CẦM .2 Mục tiêu của bài : .2 Nội dung bài:. Nguồn gốc và sự thuần hóa giống gia cầm. Sự thuần hóa giống gia cầm’. Các giống gia cầm.
Các giống gà nội và gà nhập nội. Các giống vịt nội và nhập nội. Các giống ngan nội và nhập nội. Các giống ngỗng nội và nhập nội.
Nhiệm vụ và tổ chức công tác giống. Tổ chức công tác giống. Các phương pháp chọn giống gia cầm. Chọn gà một ngày tuổi.
Chọn gia cầm theo sức sản xuất .33 BÀI 2 SỨC SẢN XUẤT CỦA GIA CẦM .34 Nội dung bài. Sức sản xuất trứng của gia cầm. Sức sinh sản. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng trứng.
Sức sản xuất thịt của gia cầm. Các chỉ tiêu đánh giá. Các yếu tố ảnh hưởng đến sức sản xuất thịt. Thành phần thịt gia cầm .55 BÀI 3: DINH DƯỠNG VÀ THỨC ĂN GIA CẦM .59 Nội dung chương:.
Khái niệm chung. Các loại thức ăn gia cầm. Thức ăn cung cấp chất bột đường. Thức ăn giầu đạm.
Thức ăn bổ sung. Thức ăn hỗn hợp. Nhu cầu dinh dưỡng của từng loại gia cầm. Nhu cầu Protein.
Nhu cầu năng lượng. Nhu cầu khoáng. Nhu cầu Vitamin. Chế biến, bảo quản thức ăn cho gia cầm.
Phương pháp chế biến. Phương pháp bảo quản. Sử dụng thức ăn có hiệu quả trong chăn nuôi gia cầm .70 BÀI 4: ẤP TRỨNG GIA CẦM. Bộ máy sinh dục cái gia cầm và sự hình thành trứng.
Cấu tạo buồng trứng. Cấu tạo ống dẫn trứng. Sự hình thành trứng. Nguyên nhân hình thành trứng dị hình.
Trứng quả to. Trứng quả nhỏ. Trứng vỏ mềm. Cấu tạo và thành phần hóa học của trứng.
Thành phần cấu tạo của trứng. Thành phần hóa học của trứng. Chọn lọc, bảo quản, vận chuyển và sát trùng trứng ấp. Chọn trứng ấp.
Bảo quản trứng ấp. Vận chuyển trứng ấp. Kỹ thuật sát trùng trứng ấp. Các phương ấp trứng gia cầm.
Ấp trứng tự nhiên. Ấp trứng nhân tạo. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của phôi. Kiểm tra sinh học trứng ấp.
Phương pháp soi trứng. Phương pháp cân trứng. Kiểm tra vết mổ mỏ. Đánh giá chất lượng gia cầm mới nở .91 v BÀI 5 CHĂN NUÔI GÀ .93 Nội dung bài.
Đặc điểm sinh học các giai đoạn phát triển của gà. Kỹ thuật chăn nuôi gà thịt. Chuẩn bị dụng cụ, trang thiết bị. Chăm sóc, nuôi dưỡng gà thịt.
Kỹ thuật chăn nuôi gà hậu bị. Nhu cầu dinh dưỡng. Kỹ thuật cho ăn. Kỹ thuật nuôi dưỡng gà đẻ.
Nhu cầu dinh dưỡng. Kỹ thuật cho ăn .108 BÀI 6 CHĂN NUÔI VỊT .109 Nội dung bài. Các phương thức chăn nuôi vịt. Nuôi vịt trên vùng nước tự nhiên.
Nuôi công nghiệp (nuôi thâm canh). Chuồng trại, dụng cụ và thiết bị nuôi vịt. Thiết kế chuồng nuôi vịt. Những dụng cụ, trang thiết bị cần thiết để nuôi vịt.
Kỹ thuật chăn nuôi vịt. Kỹ thuật chăn nuôi vịt thịt. Kỹ thuật chăn nuôi vịt sinh sản .121 BÀI 7 CHĂN NUÔI NGAN NGỖNG .124 Nội dung chính. Các phương thức chăn nuôi ngan, ngỗng.
Phương thức chăn nuôi công nghiệp. Phương thức nuôi chăn thả. Chuồng trại, dụng cụ và thiết bị nuôi ngan, ngỗng. Thiết kế chuồng nuôi ngan, ngỗng.
Những dụng cụ, trang thiết bị cần thiết để nuôi ngan ngỗng. Kỹ thuật chăn nuôi ngan. Kỹ thuật chăn nuôi ngan thịt. Kỹ thuật chăn nuôi ngan sinh sản.
Kỹ thuật chăn nuôi ngỗng. Kỹ thuật chăn nuôi ngỗng thịt. Kỹ thuật chăn nuôi ngỗng sinh sản .136 TÀI LIỆU THAM KHẢO .139 vii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN Tên môn học/mô đun: Chăn nuôi gia cầm Mã môn học/mô đun: MĐ 10 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Vị trí Môn học được bố trí giảng dạy sau khi người học đã được học các môn học cơ sở như Giải phẫu sinh lý vật nuôi, Giống vật nuôi, Dinh dưỡng và Thức ăn chăn nuôi. Tính chất: Chăn nuôi gia cầm là môn học chuyên môn trong chương trình đào tạo trung cấp Chăn nuôi thú y.
Mục tiêu của môn học/mô đun: Kiến thức: + Mô tả được đặc điểm giống, sức sản xuất, phương pháp chọn giống và kỹ thuật ấp trứng các loại gia cầm đang được nuôi ở nước ta. - Trình bày được các loại thức ăn, nhu cầu dinh dưỡng và kỹ thuật chăn nuôi các lọai gia cầm. Kỹ năng: - Thực hiện được việc tổ chức chăn nuôi các loại gia cầm đúng quy trình kỹ thuật và đạt hiệu quả kinh tế cao. -Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Cẩn thận, chính xác, an toàn, hiệu quả và vệ sinh môi trường.
Nội dung của môn học/mô đun: 1 BÀI 1: GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG GIA CẦM Giới thiệu Bài học giới thiệu cho người học sơ bộ kiến thức cơ bản về giống gia cầm Mục tiêu của bài : - Phân tích được đặc điểm của các loại giống gia cầm - Xác định được các giống và phương pháp chọn giống gia cầm Nội dung bài: 1. Nguồn gốc và sự thuần hóa giống gia cầm 1. Nguồn gốc Tất cả các giống gia cầm đã biết đều thuộc lớ p chim ( Aves), trong đó hầu hết đều thuộc nhóm chim bay (Carinatea), thuộc ba bộ là bộ Ngỗng vịt (Anserriformes), bộ Gà (Galliormes) và bộ Bồ câu (Columbiforrmes). Sự thuần hóa giống gia cầm’ Sự thuần hoá các loài chim hoang dã để trở thành các loài, giống gia cầm hiện nay đã trải qua hàng ngàn năm.
Quá trình này đã làm biến đổi sâu sắc cả về ngoại hình cũng như khả năng sinh tr ưởng và sinh sản của chúng. Có thể nói, với tác động của con người vào mục đích khai thác thịt và trứng của các loại gia cầm đã làm biến đổi các đặc điểm sinh học tự nhiên của chúng như tính bay, tính ấp trứng, sinh sản theo mùa v.v … Sự biến đổi này nhằm thích nghi vớí điều kiện sống mới của mỗi loại gia cầm. Với những giống địa phương, các bản năng tự nhiên này vẫn thể hiện mạnh hơn so với các giống mới tạo thành. Các giống gia cầm 2.
Các giống gà nội và gà nhập nội Trong phân loại học, gà thuộc lớ p chim ( Aves), bộ gà (Galliformes ), họ trĩ (Fasianidea ), giống gà ( gallus), loài gà nuôi ( Gallus gallus domestica ). 2 Các giống gà hiện nay đ ược hình thành nên từ quá trình lai tạo, tiến hoá lâu dài và phức tạp của 4 loại hình gà rừng. Gallus Bankiva : phân bố ở ấn Độ, Miến Điện, Đông D ương và Philippin. Gallus Soneratii : phân bố ở tây và nam ấn Độ Gallus Lafazetti : phân bở ở Srilanca Gallus Varius : phân bố ở Inđonexia Ở các vùng thung lũng sông ấn, sự thuần hoá đầu tiên của gà nhà diễn ra đầu tiên ở thời kỳ đồ đồng, khoảng 3000 năm trước CN.
Vào khoảng 2000 năm trước CN gà được đ ưa sang Trung Quốc. Sau đó gà phân bố ở Hylạp, ở đây gà vừa là con vật để làm cảnh, tế lễ và giải trí (chọi gà). Thông qua người Hylạp có mối liên hệ buôn bán rộng rãi mà gà được đưa sang các nước thuộc miền địa trung hải và giữa châu Âu. Đến thế kỷ I gà xuất hiện ở Trung Âu.
Đến thế kỷ 10 gà nuôi đã được phân bố rộng rãi ở Trung Âu và Đông Âu. Gà nhà của ta bắt nguồn từ gà rừng Gallus Bankiva. Chúng được thuần hoá sớm nhất ở Phú Thọ, Bắc Giang, Sơn Tây. Cách đây khoảng 3000 năm từ giống gà hoang ban đầu, trải qua thời gian dài nhân dân ta đã tạo ra đ ược nhiều giống gà khác nhau: gà chọi, gà Đông Cảo, gà Hồ, gà Mía, và gà Ri đ ược phân bố rất rộng rãi.1 Các giống gà nội Việt Nam có nhiều giống gà nội đ ược chọn lọc thuần hoá từ lâu đời như gà Ri, gà Mía, gà Hồ, gà H’Mông, gà Tre, gà ác v.Một số giống trong đó có chất lượng thịt trứng thơm ngon như gà Ri, gà Hơ Mông.
