X B ộ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ D ư LỊCH TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÉ DỤC THẺ THAO BẮC NINH /ruẰẢ* ỚH- t ỷ - 7A / ^$*3 ^ ^ ^ ' h ' GIÁO TRÌNH CẦU L Ô N G * '^ “ (GIẢO TRÌNH DÙNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỀ DỤC THÊ THAO) N H À X U Ấ T B Ả N TH Ể DỤC TH Ẻ TH A O H À N Ộ I - 2015 LỜI NÓI ĐẤU Câu lông là một trong những môn thể thao có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục thể chất và huấn luyện thể thao ở nước ta. Đồng thời, nỏ là môn học chỉnh thức đổi với sinh viên các Trường Cao đẳng và Đại học Thể dục thể thao. Năm 1977, môn cầ u lông được đưa vào giảng dạy tại Trường Đại học Thể dục thể thao Trung ương ỉ (nay là Trường Đại học Thể dục thể thao Bắc Ninh). Đ ể phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập môn c ầ u lông, năm 1998, Bộ môn cầ u lông đã biên soạn và xuất bản sách “Giảo trình c ầ u lông ” dùng cho sinh viên Đại học Thể dục thể thao.
Sau gần 20 năm sử dụng, đến nay, nhiều nội dung trong Giáo trình không còn phù hợp với những yêu cầu mới của sự nghiệp dào tạo và phát triển Thể dục thể thao Việt Nam. Vì vậy, việc biên soạn sách “Giáo trình cầ u lông” mới cho đổi tượng trên là cần thiết và quan trọng. Nội dung cuốn sách gồm 09 chương, được sắp xếp một cách hợp lý, khoa học, nhằm cung cấp đầy đủ những kiến thức cơ bản về lý luận và thực hành môn cầ u lông cho sinh viên trong quá trình học tập, để khi ra trường có thể đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn phong trào tập luyện và thi đấu môn c ầ u lông. 3 Hy vọng cuốn sách sẽ đáp ứng được yêu cầu của bạn đọc và góp phần thiết thực giúp cho việc giảng dạy, học tập món Cầu lông của giảo viên và sinh viên trong các Trường Đ ại học Thể dục thể thao thêm hiệu quả.
Chủng tôi xin chân thành cảm ơn các thành viên trong Hội đồng thẩm định sách, Ban giám hiệu Trường Đại học Thế dục thể thao Bắc Ninh, cảc đồng nghiệp đã tạo điều kiện giúp đỡ và có nhiều ỷ kiến đóng góp quý báu cho việc xuất bản cuốn Giảo trình này. Trong quá trình biên soạn, mặc dù đã rất cổ gắng, song chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được sự góp ỷ chân thành của các nhà chuyên môn, độc giả để những lần xuất bản sau, sách ngày càng hoàn thiện và có chất lượng cao hơn. Tập thể tác giả 4 CHƯƠNG 1 VỊ TRÍ, TÁC DỤNG VÀ LỊCH s ử PHÁT TRIỂN MỒN CÀU LỒNG Nội dung của chương này giới thiệu về vị trí, tác dụng cũng như nguồn gốc và lịch sử phát triển của môn c ầ u lông trên Thể giới và ở Việt Nam.
Ngoài ra còn trình bày về hệ thống những giải đấu c àu lông trên Thể giới cũng như ở nước ta hiện nay để sinh viên có thể nắm bắt, trang bị thêm kiến thức cho bản thân, đồng thời phục vụ cho công tác của sinh viên sau khi đã tốt nghiệp. VỊ TRÍ, TÁC DỤNG CỦA MÔN CẦU LÔNG 1. Vị trí của môn c ầ u lông Ngay từ khi ra đời, c ầu lông đã thể hiện rõ vị trí của mình như một trò chơi dân gian nhằm mục đích chính là giúp cho sự giải trí của con người. Trải qua những biến cố thăng trầm của xã hội loài người, c ầ u lông cũng dần được phát triển, hoàn thiện và vị trí của môn thể thao này cũng dần được đổi thay.
Cho đến nay, c ầ u lông đã trở thành môn 5 thi đấu chính thức của Thế vận hội Olympic. Mặc dù cầu lông đã được phát triển mạnh mẽ trong nhiều thập kỷ qua, song sự phát triển vẫn chưa mang tính đồng nhất trên toàn thế giới, trên mỗi châu lục hay tại mỗi quốc gia. Tuy nhiên, một điều đã được khẳng định là: cầ u lông có vị trí quan trọng như các môn thể thao khác. Điều này được thể hiện ở các điểm cơ bản sau: a) Cầu lông thể hiện rõ các chức năng cơ bản của TDTT - Chức năng giáo dưỡng chuyên môn: Được thế hiện trong hệ thống giáo dục của nhiều quốc gia đã đưa môn Cầu lông vào các nhà trường (kể cả trường chuyên và không chuyên TDTT) nhằm trang bị vốn ban đầu về kỹ năng, kỹ sảo vận động và những tri thức liên quan.t - Chức năng thực dụng chuyên môn: Được thể hiện ở sự phát triển mạnh mẽ của phong trào c ầu lông trong toàn xã hội đặc biệt là trong khối công nhân viên chức và các lực lượng vũ trang ở nhiều quốc gia nhàm mục đích củng cố và tăng cường sức khỏe để tham gia lao động sản xuất và sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc.
- Chức năng thể thao chuyên môn: Điều này được thể hiện trong phương hướng phát triển thể thao thành tích cao ở mỗi quốc gia. Ngày nay, nhiều nước trên thế giới đã đưa môn Cầu lông vào chương trình phát triển thể thao cấp cao của mình như một môn thể thao mũi nhọn nhằm tranh chấp huy chương trên các đấu trường quốc tể. 6 - Chức năng giải trí: Được thể hiện ngay từ ngày đầu khi Cầu lông mới xuất hiện nhằm mục đích giúp con người giải trí sau những ngày lao động mệt mỏi. - Chức năng văn hóa: Đây là những chức năng cơ bản của bất cứ một môn thể thao nào, được bao gồm bởi các chức năng giao tiểp-liên kết, chức năng truyền thống, chức năng chuẩn mực hóa và chức năng thẩm mỹ.
Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay với xu hướng toàn cầu hóa nhằm mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, giải quyết những tranh chấp bất đồng bằng quan hệ ngoại giao, cần biện pháp hòa bình thì vai trò của c ầu lông nói riêng và của TDTT nói chung cũng đóng góp một phần không nhỏ cho những mục đích này. b) Cầu lông cỏ hệ thống thi đẩu riêng Cũng như các môn thể thao khác, c ầu lông có hệ thống thi đấu riêng của mình từ cấp Thế giới cho đến cấp cơ sở ở mỗi quốc gia. Hệ thống thi đấu này tạo điều kiện thuận lợi cho vận động viên ở bất cứ quốc gia nào đều có điều kiện thể hiện tài năng của mình không chỉ ở trong nước mà còn trên phạm vi toàn Thể giới. Trong phạm vi mỗi nước khác nhau sẽ có những hệ thống thi đấu khác nhau song tất cả đều tập trung vào mục đích cho vận động viên của nước mình dành được thứ hạng cao trên đấu trường Quốc tế.
Cùng với hệ thống thi đấu chặt chẽ c ầu lông còn có luật thi đấu riêng cho mình. Luật thi đấu này được áp dụng chung cho mỗi quốc gia là thành viên của Liên đoàn c ầ u 7 lông Thế giới. Luật cũng được áp dụng chung cho các giải đấu từ cấp cơ sở cho đến các giải tầm cỡ quốc gia và Quốc tế. Mặc dù cho đến nay luật thi đấu c ầ u lông đã có nhiều thay đổi so với khi mới hình thành, song tất cả sự thay đoi đều nhằm mục đích để hoàn thiện hơn cho môn thể thao này đồng thời giúp cho các vận động viên thể hiện tài năng của mình để thi đấu trong điều kiện ngày càng công bằng hơn.
c) cầ u lông cỏ hệ thống quản lý riêng Cho đến nay hệ thống quản lý môn c ầu lông ngày càng được hoàn thiện và thống nhất từ cấp quốc gia đến châu lục và thế giới. Ở cấp cao nhất là Liên đoàn c ầu lông Thế giới (BWF). Nhiệm vụ chủ yếu của Liên đoàn c ầu lông Thế giới là quản lý, chỉ đạo và phát triển môn thể thao này trên phạm vi toàn cầu. Trong nhiều năm qua BWF đã cử các chuyên gia của mình đến nhiều nơi trên Thế giới (đặc biệt ở các nước đang phát triển) để tổ chức giảng dạy, tập huấn cho các lớp huấn luyện viên, trọng tài của môn thể thao này.
Ngoài ra, BWF còn có nhiệm vụ không kém phần quan trọng khác là quản lý và tổ chức các giải thi đấu c ầ u lông lớn trên Thế giới trong đó bao gồm các giải như: Đại hội thể thao Olympic, giải vô địch Thế giới, vô địch Châu lục, các giải mở rộng của các nước thành viên. Tiếp theo trong hệ thống quản lý là các Liên đoàn c ầ u lông Châu lục và Liên đoàn c ầ u lông Quốc gia. Ở mỗi quốc gia khác nhau, có hệ thống quản lý môn Cầu lông khác nhau. Điều này tùy thuộc vào sự phát triển 8 của môn thể thao này trong nước, đồng thời phụ thuộc rất nhiều vào sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, điều kiện phát triển xã hội và điều kiện kinh tế của quốc gia đó.
Có thể tóm tắt hệ thống quản lý xã hội của môn c ầ u lông theo sơ đồ sau: y r y Sơ đô 1.1: Hệ thông quản lý xã hội môn Câu lông 1. Tác dụng của môn c ầ u lông Cầu lông là môn thể thao được nhiều người yêu thích tham gia tập luyện và thi đấu. Với dụng cụ, sân bãi tập luyện đơn giản, dễ tập, Cầu lông phù hợp với mọi lứa tuổi, giới tính, 9 mọi tầng lớp nhân dân lao động. Theo tổng kết của BWF năm 1995 toàn thế giới có khoảng 60 triệu người đã tham gia tập luyện và thi đấu, hàng năm con số này tăng khoảng 10%.
Có khoảng 2 triệu vận động viên đang tập luyện và thi đấu trong các giải quốc gia và thế giới. Tập luyện và thi đấu cầu lông có tác dụng: - Đổi với thế hệ trẻ, thanh thiếu niên nhi đồng: Tập luyện và thi đấu c ầu lông có tác dụng phát triển toàn diện các năng lực thể chất, tố chất thể lực như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, kha năng khéo léo và năng lực chuyên môn để nâng cao thành tích thể thao c ầ u lông; rèn luyện các phẩm chất đạo đức tâm lý, nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa, có thái độ đúng đắn với xã hội. - Đổi với người cao tuổi: Tập luyện và thi đấu c ầu lông có tác dụng củng cố, tăng cường sức khỏe, chống sự già nua, thoái hóa của một sổ bộ phận cơ thể, thông qua đó có thể phòng chống được một số bệnh thường xuất hiện ở lứa tuổi này như: Suy nhược cơ thể, cao huyết áp.