Bài 1: Trồng trọt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ 4. Vai trò của trồng trọt đối với đời sống, kinh tế - xã hội - Cung cấp lương thực, thực phẩm - Cung cấp nguyên liệu chế biến - Cung cấp thức ăn chăn nuôi - Tạo cảnh quan xanh, sạch đẹp - Mang lại thu nhập cho người trồng trọt - Tạo việc làm - Cung cấp nông sản xuất khẩu 2. Một số thành tựu nổi bật của việc ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt - Giống cây trồng chất lượng cao - Chế phẩm sinh học chất lượng cao - Công nghệ canh tác: + Nhà trồng cây + Hệ thống trồng cây không dùng đất + Máy nông nghiệp + Thiết bị không người lái + Hệ thống Internet kết nối vạn vật, dữ liệu lớn, cảm biến để quản lí trang trại thông minh 3.Triển vọng của trồng trọt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 - Năng suất, chất lượng và mức độ an toàn vệ sinh thực phẩm không ngừng tăng - Giá trị sản phẩm trong nước và xuất khẩu tăng - Các mặt hàng sản phẩm trồng trọt chất lượng cao được đa dạng hóa - Thời gian bảo quản được kéo dài - Ứng dụng công nghệ trong điều kiện bất lợi được chú trọng - Ứng dụng công nghệ cơ giới, tự động hóa và công nghệ thông tin một cách đồng bộ trong sản xuất - Chất lượng nhân lực nâng cao 4. Yêu cầu cơ bản đối với người lao đồng của một số ngành nghề phổ biến trong trồng trọt - Có sức khỏe tốt - Có kiến thức và kĩ năng trồng trọt - Cá khả năng áp dụng công nghệ tiên tiến, vận hành các thiết bị, dụng cụ sản xuất trong trồng trọt - Chăm chỉ, cần cù, chịu khó trong công việc - Tuân thủ quy định của pháp luật - Ý thức trong bảo vệ môi trường Bài 2: Phân loại cây trồng 1.
Phân loại cây trồng theo nguồn gốc - Nhóm cây trồng ôn đới: + Nguồn gốc: vùng có khí hậu ôn đới + Ví dụ: lúa mì, đậu Hà Lan, su hào, … - Nhóm cây nhiệt đới: + Nguồn gốc: vùng có khí hậu nhiệt đới + Ví dụ: ngô, dưa chuột, cà chua,. - Nhóm cây á nhiệt đới: + Nguồn gốc: vùng có khí hậu á nhiệt đới + Ví dụ: đậu đỗ, dưa hấu, bầu, … 2. Phân loại cây trồng theo đặc tính sinh vật học 2. Phân loại cây trồng theo chu kì sống của cây - Là khoảng thời gian tính từ khi hạt bắt đầu nảy mầm, trải qua quá trình sinh trưởng, phát triển đến khi cây trở lên già cỗi và chết.
- Phân loại: + Nhóm cây hàng năm: chu kì sống diễn ra trong một năm + Nhóm cây lâu năm: chu kì sống kéo dài nhiều năm 2. Phân loại cây trồng theo khả năng hóa gỗ của thân - Nhóm cây thân gỗ: có thân hóa gỗ, sống lâu năm, kích thước khác nhau tùy loài. - Nhóm cây thân thảo: có thân không hóa gỗ, chu kì sống 1 năm, hai năm hoặc lâu năm. Phân loại cây trồng theo số lượng lá mầm - Nhóm cây một lá mầm - Nhóm cây hai lá mầm 3.
Phân loại theo mục đích sử dụng - Cây lượng thực: lúa, ngô,. - Cây rau: cà chua, bắp cải, … - Cây ăn quả: chuối, bưởi, … - Cây hoa, cây cảnh: hoa hồng, hoa lan,. - Cây công nghiệp: chè, cà phê,. - Cây dược liệu: tam thất, sâm,.
- Cây thức ăn chăn nuôi: cỏ, ngô,. - Cây phân xanh: lạc dại, đậu răng ngựa,. - Cây cải tạo đất: lạc dại, xuyến chi,. - Cây lấy gỗ: keo lá tràm, sưa, … Bài 3: Mối quan hệ giữa cây trồng và các yếu tố chính trong trồng trọt 1.
Nhiệt độ * Ảnh hưởng đến các quá trình sinh lí của cây trồng - Nhiệt độ cao: giảm hiệu suất quang hợp, tăng hiệu suất hô hấp, thúc đẩy già hóa, ức chế sự xuân hóa - Nhiệt độ thấp: giảm hiệu suất quang hợp và hô hấp, kích thích xuân hóa * Ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây trồng: - Nhiệt độ cao: + Hạt mất sức sống + Rễ, thân lá sinh trưởng kém + Ra hoa, đậu quả, kết hạt kém + Giảm thời gian sinh trưởng + Cây khó tạo củ, khó cuốn bắp - Nhiệt độ thấp: + Hạt khó nảy mầm, cây còi cọc + Ra hoa, đậu quả, kết hạt kém - Nhiệt độ cao hoặc thấp quá: + Giảm khả năng chống chịu của sâu bệnh và điều kiện ngoại cảnh bất lợi + Giảm năng suất, chất lượng và khả năng bảo quản 2. Ánh sáng - Tác động thông qua: + Cường độ chiếu sáng + Chất lượng ánh sáng + Thời gian chiếu sáng - Vai trò của ánh sáng đến: + Hiệu suất quang hợp + Hình thái + Khả năng sinh trưởng của thân, lá + Khả năng phân cành + Khả năng phân hóa mầm hoa + Giới tính của cây trồng 3.Nước - Tham gia cấu tạo nguyên sinh chất của tế bào - Hòa tan và vận chuyển các chất trong cây - Tham gia vào quá trình sinh lí, sinh hóa diễn ra trong cây - Điều hòa nhiệt độ bề mặt lá cây 4. Đất - Là nơi dự trữ và cung cấp nước, dinh dưỡng cho cây trồng - Giúp trao đổi khí giữa rễ cây và môi trường - Giữ cho cây đứng vững 5. Dinh dưỡng - Thúc đẩy nảy mầm - Sinh trưởng và phát triển thân, lá - Kích thích ra rễ - Kích thích ra hoa, đậu quả - Tăng tính chống chịu sâu, bệnh hại và điều kiện thời tiết bất lợi - Tăng năng suất, chất lượng và khả năng bảo quản nông sản 6.
Giống cây trồng - Đặc điểm hình thái - Khả năng sinh trưởng, phát triển - Khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện ngoại cảnh bất lợi - Năng suất và chất lượng cây trồng 7. Kĩ thuật canh tác - cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt - Phòng tránh sâu bệnh hại - Năng suất cao và chất lượng tốt ÔN TẬP I. Hệ thống hoá kiến thức - Trồng trọt trong bối cảnh công nghiệp 4.0: + Vai trò của trồng trọt + Yêu cầu đối với người lao động + Thành tựu ứng dụng công nghệ cao + Triển vọng của trồng trọt - Phân loại cây trồng: + Phân loại theo nguồn gốc + Phân loại theo đặc tính sinh vật học + Phân loại theo mục đích sử dụng - Mối quan hệ giữa cây trồng với các yếu tố chính: + Nhiệt độ + Giống + Ánh sáng + Kĩ thuật canh tác + Nước + Đất + Dinh dưỡng II. Luyện tập và vận dụng 1.
Hãy chứng minh trồng trọt đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống, kinh tế - xã hội của nước ta. Kể tên một số thành tựu quan trọng của công nghệ cao đã được ứng dụng trong trồng trọt. Theo em, những công nghệ nào sẽ phát triển mạnh mẽ trong trồng trọt ở nước ta? Vì sao? 4. Hãy phân nhóm một số loại cây trồng theo mẫu Bảng 1.
Phân loại một số cây trồng Phân loại Phân loại Phân loại Phân loại Phân loại Loại cây theo khả theo số theo mục theo nguồn theo chu kì trồng năng hoá lượng lá đích sử gốc sống gỗ của thân mầm dụng Một lá Cây lương Lúa Nhiệt đới Hàng năm Thân thảo mầm thực Ngô ? ? ? ? ? Khoai tây ? ? ? ? ? Cải bắp ? ? ? ? ? Su hào ? ? ? ? ? Dưa hấu ? ? ? ? ? Đậu (đỗ ? ? ? ? ? tương) Cam ? ? ? ? ? Cẩm ? ? ? ? ? chướng Mai ? ? ? ? ? Cà phê ? ? ? ? ? Chè ? ? ? ? ? 5. Em hãy phân tích vai trò chủ yếu của các yếu tố nhiệt độ, ánh sáng, nước, đất trồng và dinh dưỡng đối với cây trồng. Cần căn cứ vào yếu tố nào để bố trí mùa vụ trồng trọt thích hợp cho từng loại cây trồng? Vì sao? 7. Giống và kĩ thuật canh tác có ảnh hưởng như thế nào đến cây trồng? Bài 4: Thành phần và tính chất của đất trồng 1.
Khái niệm đất trồng - Là lớp ngoài cùng tơi xốp của vỏ Trái Đất, có vai trò cung cấp nước, chất dinh dưỡng và các điều kiện khác cho cây trồng sống, phát triển và tạo ra sản phẩm trồng trọt. Thành phần của đất trồng 2. Nước - Tồn tại ở các dạng khác nhau - Cây trồng hấp thụ chủ yếu là nước tự do 2. Không khí - Cung cấp O2 cho rễ cây và hệ sinh vật đất hô hấp - Cung cấp N2 cho quá trình cố định đạm trong đất 2.
Chất rắn - Các hạt khoáng là phần cốt lõi và quan trọng nhất của chất rắn, quyết định các tính chất của đất - Các hạt khoáng chứ chất khoáng cần thiết cho cây trồng và chác chất dinh dưỡng khác - Chất hữu cơ quyết định tính chất và độ phì nhiêu của đất 2. Sinh vật Vi sinh vật tác động, chất hữu cơ biến đổi thành chất dinh dưỡng cung cấp cho cây và hình thành hợp chất mùn cho đất 3. Một số tính chất của đất trồng Gồm các nhóm: - Nhóm tính chất lí học - Nhóm tính chất hóa học - Nhóm tính chất sinh học 3. Thành phần cơ giới, độ thoáng khí và khả năng giữ nước của đất - Thành phần cơ giới của đất: + Là tỉ lệ % các cấp hạt cát, limon và sét có trong đất + Các loại đất trồng: đất cát, đất thịt, đất sét + Tỉ lệ các hạt quyết định tính chất và độ phì nhiêu cảu đất - Độ thoáng khí + Là khả năng di chuyển của không khí qua các tầng đất + Quyết định tốc độ trao đổi khí giữa đất và khí quyển - Khả năng giữ nước 3.
Keo đất và khả năng hấp phụ của đất - Keo đất: là những phần tử chất rắn có kích thước dưới 1µm, không hòa tan mà ở trạng thái lơ lửng trong nước. - Keo đất quyết định tính chất cơ bản của đất về mặt lí học, hóa học, đặc tính hấp phụ của đất. - Khả năng hấp phụ của đất: là khả năng đất có thể giữ lại các chất rắn, chất lỏng, chất khí hoặc làm thay đổi nồng độ của các chất đó trên bề mặt của hạt đất. - Các dạng hấp phụ của đất: + Hấp phụ sinh học + Hấp phụ cơ học + Hấp phụ lí học + Hấp phụ hóa học + Hấp phụ lí hóa học 3.
Phản ứng của dung dịch đất Dung dịch đất là nước và chất hòa tan ở trong đất - Phản ứng chua của đất - Phản ứng kiềm của đất - Phản ứng trung tính của đất 4.