Chương 1 có các nội dung chính như sau: + Nguồn gốc môn cầu lông; + Lịch sử hình thành và phát triển môn cầu lông trên th ế giới và Việt Nam; + Tác dụng của môn cầu lông. - CÂU HỎI Câu 1: Trình bày nguồn gốc và sự phát triển môn cầu lông trên thế giới. Câu 2: Trình bày một sô" giải thi dấu cầu lông quốc tế lớn trên th ế giới. Câu 3: Trình bày sự phát triển cầu lồng ở Việt Nam.
Câu 4: Trình bày tác dụng của môn cầu lông. - TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Châu Vĩnh Huy (2007), Giáo trình cầu lông, NXB TDTT, Hà Nội. Hướng Xuân Nguyên - Mai Thị Ngoãn - Trần Văn Vinh (2004), Giáo trình cầu lông, NXB TDTT, Hà Nội.
Trần Văn Vinh - Đào Chí Thành (1998), Cầu lông, NXB TDTT, Hà Nội. - THÔNG TIN TRÊN MẠNG: Các bạn muốn tìm hiểu thêm về môn thể thao này, hãy vào địa chỉ: 1.com, gõ từ khóa “nguồn gốc môn cầu lông”. II - Khi cầu rơi ở dạng tự do có hướng vuông góc với mặt đất (đối vứỉ những đường cầu cao sâu) thì góc độ m ặt vợt khi tiếp xúc được mở từ 160° - 175°. M0*-175* - Trong trường hợp cầu bay ngang (song song với m ặt đất) thì góc độ mở m ặt vợt khi tiếp xúc cầu từ 85° -95°.
85-95° * Tùy theo ý đồ trả cầu cho dối phương (xa hay gần, đường chéo hay dường thẳng) mà ta cần kết hợp mở góc độ của cánh tay và thân người cho phù hợp. Các yếu t ố đánh cầu 2. Sức mạnh Sức mạnh là một yếu tố quan trọng trong tập luyện và thi đấu cầu lông. Nếu sử dụng sức mạnh tốt có thể giành điểm trực tiếp hoặc làm cho đối phương bị động để tạo cơ hội giành điểm.
Trong cầu lông, sức mạnh thường được thể hiện ở quả dập cầu, đánh cao tay và đặc biệt sử dụng khi di chuyển chân trong các động tác nhảy đánh cầu. Theo công thức tính: F = m.a thì ta thấy sức m ạnh phụ thuộc vào gia tốc chuyển động và khối lượng của vật thể bị động. Do vậy, dể tăng sức mạnh, ta có thể giải quyết bằng hai cách sau: - Tăng khôi lượng vật thể bị động; - Tăng tốc dộ co duỗi của các cơ (tốc độ động tác) để tăng gia tốc. Đặc điểm của môn cầu lông là trọng lượng của vợt và cầu không thay đổi (m) cho nên sức mạnh đánh cầu chủ yếu phụ thuộc vào gia tốc chuyển động, biên độ động tác lớn hay nhỏ, gia tốc nhanh hay chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đường bay của cầu.
Để tăng sức mạnh đánh cầu, cần chú ý: 13 - Phôi hợp được lực của toàn thân khi thực hiện động tác đánh cầu. - Biên độ động tác lớn. - Tốc dộ co cơ nhanh khi thực hiện dộng tác. - Phán đoán diểm rơi tốt để lựa chọn điểm tiếp xúc thích hợp, phát huy toàn lực đánh cầu.
- Tăng cường tập luyện phát triển toàn diện sức mạnh cơ bắp bổ trợ cho động tác đánh cầu. Tốc độ Yếu tố thứ hai trong đánh cầu lông là tốc độ. Đây là một trong những yếu tô" quan trọng, góp phần nâng cao thành tích tập luyện và thi đấu. Nếu đánh cầu với tốc độ nhanh, ta sẽ làm cho đối phương lúng túng bị động, ta có nhiều thời gian chuẩn bị để tạo cơ hội tấn công tốt.
Bởi vậy trong thi dấu cầu lông, ai giải quyết tốt yếu tô" này sẽ chiếm dược ưu thê" trên sân. Theo công thức: V = — ta có thể xác định tốc độ nhanh hay chậm theo hai cách sau: - Trong thời gian nhất định, vật thể chuyển động về trước với cự ly dài hơn thì tốc độ nhanh hơn; - Trong một cự ly nhất định, vật thể chuyển động về trước với thời gian ngắn hơn thì tốc dộ nhanh hơn. Dựa vào nguyên lý kết hợp với đặc điểm của môn cầu lông, để tăng nhanh tốc độ đánh cầu thì cầu phải: + Rút ngắn thời gian đánh cầu, tranh thủ đánh cầu sớm ở gần lưới hoặc sử dụng động tác bật nhảy đánh cầu trên cao. Không đứng tại chỗ để chờ cầu đến mới đánh.
+ Trong một cự ly đánh cầu nhất định, phải tăng nhanh tốc dộ dộng tác, tăng nhanh tốc độ co duỗi cơ; đồng thời sử dụng nhiều lực cổ tay, hạn chê" biên độ cánh tay khi thực hiện kỹ thuật dộng tác. Điểm rơi Trong cầu lông, diểm rơi là điểm tiếp xúc giữa cầu và m ặt đất trong phạm vi toàn sân. Sử dụng yếu tô" điểm rơi tốt sẽ luôn tạo cho đối phương những tình huống bất ngờ bị động, luôn luôn phải di chuyển trong phạm vi của sân mình để đỡ cầu. Sử dụng tôt điểm rơi là một yếu tô" có thể ghi điểm trực tiếp trong thi đâu.
14 Để vận dụng tốt yếu tố điểm rơi, VĐV thường vận dụng các chiến thuật linh hoạt biến hóa, sử dụng các đường cầu ngắn, dài, thẳng hoặc chéo với tốc độ nhanh để đánh cầu. Để vận dụng các yếu tố điểm rơi cần chú ý: - Áp dụng biến hóa các đường cầu dài, ngắn, thẳng hoặc chéo. Đặc biệt, cần chú ý đến hai góc gần lưới và hai góc cuối sân. - Đánh cầu vào nơi xa vị trí chuẩn bị của đối phương.
Trong tập luyện, không nên chú trọng một đường cầu cơ bản nào mà cần phải phôi hợp hài hòa các dường cầu một cách linh hoạt, kết hợp với các yếu tố sức m ạnh và tốc độ để giành điểm trong thi đấu. Cấu trúc cơ bản của động tác đánh cầu Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, mỗi một lần vận động viên thực hiện hoàn chỉnh một kỹ thuật nào đó đều phải thông qua một chuỗi động tác kế tiếp nhau (hay còn gọi là quá trình dộng tác), bao gồm: chuẩn bị, thực hiện động tác, kết thúc động tác. Vào vị trí và đứng trong tư thế chuẩn bị Trước khi dánh một quả cầu, cả người phát cầu và nguời đỡ cầu đều phải lựa chọn cho mình một vị trí thích hợp trên sân của mình dể có thể bao quát được sân và nhanh chóng đến được vị trí đánh cầu. Tư th ế chuẩn bị của vận động viên phải giúp cho việc xuất phát dược nhanh chóng.
Thông thường khi cầu dang ở sân đối phương, người tập đứng chân trước chân sau ở khu vực trung tâm sân, chân bên tay cầm vợt phía trước, chân còn lại phía sau, mũi chân trước cách mũi chân sau nửa bàn chân, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, hai gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn đều vào hai mũi chân (đứng bằng nửa bàn chân phía trước). Tay cầm vợt đưa ra trước, hơi co lại ở khớp khuỷu, đầu vợt để lên cao ngang tầm mắt, tay còn lại đưa ra trước theo tay cầm vợt. Thực hiện động tác Phán đoán và xuất phát Khi đứng ở tư thế chuẩn bị, vận động viên cần tập trung quan sát chặt chẽ đối phương, đồng thời phán đoán cầu đối phương đánh sang thuộc khu vực nào, đường cầu gì. Từ đó chuẩn bị dịch chuyển trọng tâm về hưđng đã phán đoán (thậm chí có thể xuất phát và di chuyển trước).
Cho nên, việc phán đoán và xuất phát có thể làm nảy sinh hai tình huống sau: - Phán đoán chính xác thì xuất phát nhanh và giành được th ế chủ động; - Phán đoán sai thì phải điều chỉnh trọng tâm để xuất phát lại, từ dó làm cho bản th ân rơi vào th ế bị động hoặc không đỡ được cầu. Di chuyển và vung vợt Di chuyển nhanh chóng và kịp thời đến vị trí đánh cầu là cơ sở để giành thế chủ dộng trong khi thi đấu cầu lông. Phương hướng di chuyển của bước chân trong môn cầu lông gồm có: về trước, ra sau và sang hai bên p h ả i' trái. Tư th ế thân người có lúc trọng tâm cao, trung bình hoặc thấp, có lúc xuất phát, dừng và thay đổi hướng.
Trong quá trình thi đấu, vận động viên vừa phải di chuyển chỗ nhanh lại vừa phải khống chế trọng tâm cơ thể của mình và đồng thời tiến hành đưa vợt chuẩn bị cho động tác đánh cầu, có như vậy mới có thể đánh trả cầu với tốc độ nhanh và dạt hiệu quả đánh cầu cao. Đánh cẩu Sau khi di chuyển đến vị trí đánh cầu, căn cứ vào tình hình trên sân, ý đồ đánh cầu của mình để đánh cầu vào sân dối phương. Khi đánh cầu cần chú ý đến bước cuối cùng để khống chế trọng tâm cho tốt. Thông thường khi đánh cầu thì chân cùng bên với tay cầm vợt luôn cùng phương hướng với nhau.
Ví dụ: Nếu đánh cầu bên phải thì chân phải bước sang phải và đánh cầu bên trái thì chân phải vẫn bước sang bên trái. Khi chân chạm đất thì cần thực hiện việc hoãn xung và tạo tư th ế đánh cầu tốt. Sau khi đánh cầu, cánh tay lập tức thả lỏng tự nhiên (theo đà quán tính và nhanh chóng thu vợt về vị trí trước ngực để tích cực chuẩn bị cho việc dón và đánh cầu tiếp theo). Kết thúc động tác Sau khi đánh cầu xong, vận dộng viên về lại vị trí trung tâm, tuy nhiên không nhất thiết lúc nào cũng phải vội vàng quay về vị trí trung tâm mà phải căn cứ vào điểm rơi và chất lượng quả cầu mà mình vừa đánh sang, cũng như ý đồ chiến thuật của đối phương, đặc điểm kỹ thuật của đối phương, trạng thái và vị thế của hai bên dể lựa chọn và quyết định vị trí đứng chuẩn bị cần thiết.
Vị trí này có thể lệch sang trái hay sang phải, sát trên lưới hay ở cuối sân. Nguyên lý về d i chuyển Phương pháp di chuyển là một trong những kỹ thuật rấ t quan trọng trong tập luyện và thi dấu cầu lông, đòi hỏi vận động viên: 16 - Làm thê nào để di chuyển đến điểm rơi quả cầu th ậ t nhanh; - Phối hợp đồng bộ với kỹ thuật tay để đánh cầu; - Sẵn sàng di chuyển để dón đánh cú kế tiếp. Để thực hiện được điều này, vận động viên phải đồng bộ được các bộ phận trên cơ thể như chân, hông, eo và khuỷu chân để di chuyển kịp lúc, hiệu quả và tiết kiệm bước chân. Các bộ phận trên cơ thể tuy hoạt động độc lập nhưng nếu liên kết lại sẽ tạo ra hiệu quả rấ t cao trong di chuyển.
Để di chuyển tốt trong cầu lông, không chỉ dùng sức mạnh của các chi mà còn liên quan đến cấu trúc sinh học của cơ thể và tác động của trọng lực. Để có thể duy chuyển nhanh nhất đến vị trí cầu rơi, người chơi cần phải làm mất thăng bằng để thân người ngã về hướng muốn di chuyển tới.