Giáo Trình Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Hệ Thống Bôi Trơn và Hệ Thống Làm Mát trong Công Nghệ Ô Tô

Giáo trình cung cấp kiến thức về bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống bôi trơn, làm mát trong công nghệ ô tô cao đẳng, hỗ trợ học viên hiệu quả.

• Tác giả: Lê Văn Lương
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Việt Nam - Hàn Quốc
• Chuyên ngành: Công Nghệ Ô Tô
• Đề tài: Giáo Trình Bảo Dưỡng Và Sửa Chữa Hệ Thống Bôi Trơn Và Hệ Thống Làm Mát
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống bôi trơn

Giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống bôi trơn và hệ thống làm mát trong nghề công nghệ ô tô cao đẳng cung cấp kiến thức cơ bản và thực hành cho học viên. Nội dung giáo trình được biên soạn theo chương trình dạy nghề được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt. Mục tiêu chính là giúp học viên hiểu rõ về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và quy trình bảo dưỡng, sửa chữa các hệ thống này.

1.1. Mục tiêu của giáo trình bảo dưỡng ô tô

Giáo trình nhằm trang bị cho học viên kiến thức về nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại của hệ thống bôi trơn và làm mát. Học viên sẽ được học cách tháo lắp, nhận dạng và bảo dưỡng các hệ thống này.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình

Nội dung giáo trình bao gồm sáu bài học từ tháo lắp, bảo dưỡng đến sửa chữa hệ thống bôi trơn và làm mát. Mỗi bài học được thiết kế logic, dễ hiểu và thực tiễn.

II. Vấn đề và thách thức trong bảo dưỡng hệ thống bôi trơn

Trong quá trình sử dụng ô tô, hệ thống bôi trơn thường gặp phải nhiều vấn đề như hư hỏng và giảm hiệu suất. Việc bảo dưỡng kịp thời là rất quan trọng để duy trì độ tin cậy và an toàn cho động cơ. Các yếu tố như chất lượng dầu, điều kiện sử dụng và môi trường có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của hệ thống bôi trơn.

2.1. Nguyên nhân gây hư hỏng hệ thống bôi trơn

Hệ thống bôi trơn có thể bị hư hỏng do nhiều nguyên nhân như chất lượng dầu kém, áp suất dầu không ổn định và sự mài mòn của các chi tiết. Việc kiểm tra định kỳ là cần thiết để phát hiện sớm các vấn đề.

2.2. Tác động của môi trường đến hệ thống bôi trơn

Môi trường sử dụng ô tô như nhiệt độ, độ ẩm và bụi bẩn có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của hệ thống bôi trơn. Cần có các biện pháp bảo vệ để giảm thiểu tác động tiêu cực từ môi trường.

III. Phương pháp bảo dưỡng hệ thống bôi trơn hiệu quả

Để bảo dưỡng hệ thống bôi trơn hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc kiểm tra định kỳ, thay dầu và làm sạch các bộ phận là những bước quan trọng trong quy trình bảo dưỡng.

3.1. Kiểm tra và thay dầu bôi trơn

Kiểm tra định kỳ chất lượng dầu bôi trơn và thay dầu theo đúng quy định giúp duy trì hiệu suất của hệ thống. Dầu bôi trơn cần phải có độ nhớt phù hợp và không chứa tạp chất.

3.2. Làm sạch các bộ phận trong hệ thống bôi trơn

Làm sạch các bộ phận như bầu lọc và đường dẫn dầu giúp đảm bảo dầu được lưu thông tốt. Việc này cũng giúp phát hiện sớm các dấu hiệu hư hỏng.

IV. Giải pháp sửa chữa hệ thống bôi trơn khi gặp sự cố

Khi hệ thống bôi trơn gặp sự cố, cần có các giải pháp sửa chữa kịp thời để tránh hư hỏng nặng hơn. Việc xác định nguyên nhân và thực hiện sửa chữa đúng cách là rất quan trọng.

4.1. Xác định nguyên nhân hư hỏng

Việc xác định nguyên nhân hư hỏng giúp đưa ra giải pháp sửa chữa hiệu quả. Các dấu hiệu như áp suất dầu thấp hay tiếng kêu lạ có thể là dấu hiệu của sự cố.

4.2. Quy trình sửa chữa hệ thống bôi trơn

Quy trình sửa chữa bao gồm tháo lắp, kiểm tra và thay thế các bộ phận hư hỏng. Cần tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

V. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình trong nghề công nghệ ô tô

Giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống bôi trơn và làm mát không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp học viên áp dụng vào thực tiễn. Việc thực hành trên các thiết bị thực tế giúp nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.

5.1. Thực hành bảo dưỡng trên xe ô tô

Học viên sẽ được thực hành bảo dưỡng hệ thống bôi trơn trên xe ô tô thực tế, từ đó nắm vững quy trình và kỹ thuật cần thiết.

5.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng giáo trình vào thực tiễn giúp nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động trong ngành công nghệ ô tô.

VI. Kết luận và tương lai của giáo trình bảo dưỡng ô tô

Giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống bôi trơn và làm mát đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nghề công nghệ ô tô. Tương lai của giáo trình sẽ tiếp tục được cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngành công nghiệp ô tô.

6.1. Định hướng phát triển giáo trình

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phản ánh các công nghệ mới và xu hướng trong ngành công nghiệp ô tô, đảm bảo học viên luôn được trang bị kiến thức hiện đại.

6.2. Tầm quan trọng của bảo dưỡng ô tô

Bảo dưỡng hệ thống bôi trơn và làm mát không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ của ô tô mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Việc nâng cao nhận thức về bảo dưỡng ô tô là rất cần thiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI LÊ VĂN LƯƠNG (Chủ biên) BÙI KIM DƯƠNG – NGUYỄN QUANG HUY GIÁO TRÌNH BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG BÔI TRƠN VÀ HỆ THỐNG LÀM MÁT Nghề: Công nghệ Ô tô Trình độ: Cao đẳng (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - Năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo nghề và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong nhiều năm gần đây tốc độ gia tăng số lượng và chủng loại ô tô ở nước ta khá nhanh. Nhiều kết cấu hiện đại đã trang bị cho ô tô nhằm thỏa mãn càng nhiều nhu cầu của giao thông vận tải.

Trong quá trình sử dụng, trạng thái kỹ thuật của hệ thống bôi trơn và hệ thống làm mát động cơ dần thay đổi theo hướng xấu đi, dẫn tới hư hỏng và giảm độ tin cậy. Qúa trình thay đổi có thể kéo dài theo thời gian (Km vận hành của ô tô) và phụ thuộc vào nhiều nguyên nhân như: chất lượng vật liệu, công nghệ chế tạo và lắp ghép, điều kiên và môi trường sử dụng.Làm cho các chi tiết, bộ phận mài mòn và hư hỏng theo thời gian, cần phải được kiểm tra, chẩn đoán để bảo dưỡng và sửa chữa kịp thời. Nhằm duy trì tình trạng kỹ thuật của hệ thống bôi trơn và hệ thống làm mát ở trạng thái làm việc với độ tin cậy và an toàn cao nhất. Để phục vụ cho học viên học nghề và thợ sửa chữa ô tô những kiến thức cơ bản cả về lý thuyết và thực hành bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống Bôi trơn và Làm mát.

Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm sáu bài: Bài 1. Tháo lắp, nhận dạng hệ thống bôi trơn Bài 2. Bảo dưỡng hệ thống bôi trơn Bài 3. Sửa chữa hệ thống bôi trơn Bài 4.

Tháo lắp, nhận dạng hệ thống làm mát Bài 5. Bảo dưỡng hệ thống làm mát Bài 6. Sửa chữa hệ thống làm mát Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình dạy nghề được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt, sắp xếp logic từ nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống Bôi trơn và Làm mát đến cách phân tích các hư hỏng, phương pháp kiểm tra và quy trình thực hành sửa chữa. Do đó người đọc có thể hiểu một cách dễ dàng.

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân trọng cảm ơn. Hà Nội, ngày…. năm 2018 2 MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.

1 LỜI GIỚI THIỆU. 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN. 5 TÊN MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG BÔI TRƠN VÀ HỆ THỐNG LÀM MÁT. 5 BÀI 1: THÁO LẮP, NHẬN DẠNG HỆ THỐNG BÔI TRƠN.

Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại của hệ thống bôi trơn.2 Cấu tạo nguyên lý làm việc của hệ thống bôi trơn .3 Các bộ phận của hệ thống bôi trơn .4 Trình tự và yêu cầu kỹ thuật tháo, lắp hệ thống bôi trơn .26 BÀI 2: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG BÔI TRƠN.1 Yêu cầu chất lượng dầu .2 Những công việc của bảo dưỡng hệ thống bôi trơn .3 Phương pháp bảo dưỡng hệ thống bôi trơn .4 Kiểm tra chẩn đoán hệ thống bôi trơn .52 BÀI 3: SỬA CHỮA HỆ THỐNG BÔI TRƠN .1 Hiện tượng sai hỏng và nguyên nhân .2 Kiểm tra hệ thống bôi trơn.3 Sửa chữa hệ thống bôi trơn.63 BÀI 4: THÁO LẮP NHẬN DẠNG HỆ THỐNG LÀM MÁT.1 Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống làm mát .2 Hệ thống làm mát .3 Nhiệm vụ, cấu tạo các bộ phận của hệ thống làm mát.4 Quy trình tháo và lắp hệ thống làm mát .81 BÀI 5: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG LÀM MÁT .1 Đặc điểm kỹ thuật.2 Bảng tiêu chuẩn bảo dưỡng .3 Nội dung và kỹ thuật bảo dưỡng hệ thóng làm mát .3 Kiểm tra chẩn đoán hệ thóng làm mát.102 BÀI 6: SỬA CHỮA HỆ THỐNG LÀM MÁT .2 Kiểm tra hệ thống làm mát .3 Sử lý sự cố hệ thống làm mát .135 TÀI LIỆU THAM KHẢO .137 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG BÔI TRƠN VÀ HỆ THỐNG LÀM MÁT Mã số mô đun: MĐ 22 Thời gian mô đun: 60 giờ; (Lý thuyết: 25 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 32 giờ; Kiểm tra: 3 giờ) I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN: - Vị trí: có thể được bố trí dạy sau các môn học/mô đun sau: MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11, MH 12, MH13, MH 14, MH 15, MH 16, MH 17, MĐ 18, MĐ 19, MĐ 20, MĐ 21. - Tính chất: là mô đun chuyên môn nghề. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: - Kiến thức: + Trình bày được nhiê ̣m vu ̣, phân loại, cấu tạo, nguyên lý làm việc của hệ thố ng bôi trơn và hê ̣ thố ng làm mát + Tháo lắ p, kiể m tra, bảo dưỡng, sửa chữa được hê ̣ thố ng bôi trơn và hê ̣ thố ng làm mát đúng quy trình, quy phạm, đúng phương pháp và đa ̣t tiêu chuẩ n kỹ thuâ ̣t do nhà chế ta ̣o quy đinh ̣ + Giải thích được sơ đồ cấ u ta ̣o và nguyên lý làm việc chung của hê ̣ thố ng bôi trơn và hệ thống làm mát + Phân tích được những hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng trong hê ̣ thố ng bôi trơn và hệ thống làm mát - Kỹ năng: + Trình bày được phương pháp kiể m tra, bảo dưỡng và sửa chữa những sai hỏng các chi tiết, bô ̣ phận của hê ̣thố ng bôi trơn và hệ thống làm mát + Sử du ̣ng đúng, hợp lý các du ̣ng cu ̣ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên 5 III.

NỘI DUNG MÔ ĐUN: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành, tra* Số thí Tên các bài trong mô đun TT nghiệm , thảo luận, bài tập 1 Tháo lắp, nhận dạng hệ thống bôi trơn 8 5 3 2 Bảo dưỡng hệ thống bôi trơn 7 3 4 3 Sửa chữa hệ thống bôi trơn 14 4 9 1 4 Tháo lắp, nhận dạng hệ thống làm mát 8 5 3 5 Bảo dưỡng hệ thống làm mát 7 3 4 6 Sửa chữa hệ thống làm mát 16 5 9 2 Cộng 60 25 32 3 6 Bài 1: Tháo lắp, nhận dạng hệ thống bôi trơn Giới thiệu chung về bài Hệ thống bôi trơn được sử dụng rộng rãi bởi chúng có nhiều tính năng ưu việt: độ bền tốt và có kích thước nhỏ gọn, tiết kiệm nhiên liệu và được trang bị rất hiện đại. Việc tháo lắp, bảo dưỡng sửa chữa là rất quan trọng nó làm tăng tuổi thọ của ô tô. Với mục tiêu nghiên cứu quá trình sửa chữa và bảo dưỡng là một trong mục tiêu rất quan trọng.

Mục tiêu - Trình bày được nhiệm vu ̣, yêu cầu, phân loa ̣i, cấ u ta ̣o và nguyên lý làm việc của hê ̣ thống bôi trơn dùng trong động cơ - Tháo, lắp, nhận dạng, bảo dưỡng và sửa chữa được hê ̣ thố ng bôi trơn, đúng quy trình đảm bảo kỹ thuật và an toàn - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nô ̣i dung chính 1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại của hệ thống bôi trơn Mục tiêu - Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu, phân loa ̣i, của hê ̣ thống bôi trơn dùng trong đô ̣ng cơ 1.1 Nhiệm vụ của hệ thống và dầu bôi trơn Hệ thống bôi trơn có nhiệm vụ: Liên tục cung cấp dầu bôi trơn đến bề mặt ma sát của các chi tiết để giảm tiêu hao năng lượng do ma sát, chống mài mò do cơ học và mài mòn do hoá học, rửa sạch các bề mặt do mài mòn gây ra, làm nguội bề mặt ma sát, tăng cường sự kín khít của khe hở. Dầu bôi trơn có nhiệm vụ: Bôi trơn, làm mát, tẩy rửa, bảo vệ các bề mặt ma sát và làm kín một số khe hở lắp ghép.

Bôi trơn: Dầu đến các bề mặt ma sát, làm giảm tổn thất ma sát: Dầu bôi trơn đống vai trò làm đệm ngăn cách và làm giảm ma sát giữa các bề mặt ma sát. Làm mát các ổ trục: Do ma sát làm cho các bề mặt ma sát bị nóng lên, khi dầu lưu thông qua sẽ hấp thụ và vận chuyển một phần nhiệt lượng đó đi làm mát. Tẩy rửa các bề mặt ma sát: Do ma sát giữa các bề mặt làm phát sinh những mạt kim loại, khi dầu lưu thông qua sẽ tẩy rửa các tạp chất làm sạch các bề mặt ma sát. 7 Làm kín: Tại các bề mặt tiếp xúc dầu sẽ điền lấp đi những khe hở nhỏ.

Bảo vệ bề mặt các chi: Dầu bôi trơn phủ trên bề mặt các chi tiết máy sẽ ngăn không cho không khí tiếp xúc với các bề mặt kim loại, hạn chế được hiện tượng ô xy hoá. Bề mặt các chi tiết dù được gia công chính xác với độ bóng đến đâu song vẫn tồn tại những nhấp nhô bề mặt (nhấp nhô tế vi) do mũi dao khi gia công tạo ra, nếu nhìn bằng kính phóng đại nhiều lần ta thấy những nhấp nhô tế vi có dạng răng cưa. Khi hai chi tiết tiếp xúc với nhau, nhất là khi chúng chuyển động tương đối trên bề mặt của nhau sẽ sinh ra một lực cản rất lớn (lực ma sát). Lực ma sát là nguyên nhân gây ra sự cản trở chuyển động bề mặt các chi tiết sinh nhiệt, là nguyên nhân của sự mài mòn và biến chất bề mặt.

Do đó bằng một cách nào đó ta chống lại lực ma sát này. Để giảm lực ma sát ta tạo ra một lớp dầu ngăn giữa hai bề mặt ngăn cách, ma sát kiểu này gọi là ma sát ướt.