CHƯƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HIỂM MỌI RỦI RO XÂY DỰNG VÀ CÔNG TÁC GIÁM ĐỊNH – BỒI THƯỜNG 1. Tổng quan về Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng: 1. Sự cần thiết khách quan của Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng Hiện nay, các kiến trúc hiện đại được xây dựng trên cơ sở khoa học và công nghệ. Phạm vi của ngành xây dựng ngày càng được mở rộng hơn: từ những ngôi nhà cấp bốn, đến những “ tháp” cao hàng trăm tầng, từ những công trình thủy lợi mương máng đến những con đập khổng lồ ngăn hàng ngàn mét khối nước, từ các con đường, cây cầu, đường hầm đến các sân bay, cầu cảng, nhà máy… Các phát minh về kỹ thuật, công nghệ gần đây làm gia tăng tầm cỡ, và mức độ phức tạp cho các dự án xây dựng.
Ngành xây dựng đã và đang đạt được nhiều thành tựu quan trọng mà thiếu nó, chúng ta hầu như không thể khẳng định được sự tiến bộ của loài người. Sự văn minh, phát triển của một quốc gia được đánh giá qua cơ sở vật chất hạ tầng- được đảm bảo thông qua ngành xây dựng. Và con người hàng ngày đang thực hiện xây dựng mới, nâng cấp các công trình về quy mô nhằm nâng cao năng lực sản xuất và hiệu quả sản xuât, tiến hành mở rộng quy mô sản xuất, đảm bảo mối quan hệ tỷ lệ, cấn đối, hợp lý cho sự phát triển kinh tế giữa các ngành, các khu vực, các vùng kinh tế trong từng giai đoạn phát triển kinh tế của đất nước. Tạo điều kiện xóa bỏ dần khoảng cách giữa thành thị và nông thôn, miền xuôi và miền ngược, năng cao trình độ dân trí cho người dân.
Ngành xây dựng tạo điều kiện nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động xã hội, dân sinh, quốc phòng thông qua việc đầu tư xây dựng các công trình xã hội, cơ sở hạ tầng. Góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Bên cạnh đó, hàng năm, ngành công nghiệp xây dựng đóng góp cho ngân sách hàng ngàn tỷ đồng. Giải quyết công ăn việc làm cho một lượng lớn công nhân.
Sinh Viên: Trần Thị Quỳnh Anh 3 Lớp: CQ50/03.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Tốt Nghiệp Học Viện Tài Chính Trong kinh doanh, bất cứ doanh nghiệp nào, kinh doanh trong ngành nghề nào đều cần có sự đảm bảo về mặt tài chính để bù đắp cho những thiệt hại do những rủi ro không lường trước được gây ra. Ngành xây dựng ngày càng có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển đất nước, mặt khác, nếu gặp rủi ro, thiệt hại thường là rất lớn. Vì thế Bảo hiểm xây dựng là một nhu cầu khách quan, và hầu hết các gói thầu xây dựng, Bảo hiểm thường là bắt buộc. Thực tế gần đã cho thấy tầm quan trọng của bảo hiểm xây dựng như thế nào khi một số vụ tai nạn đáng tiếc xẩy ra như sập hai nhịp dẫn cầu Cần Thơ, sập cầu Trung Lương… Nhờ có sự san sẻ của các công ty bảo hiểm mà hậu quả của những vụ tai nạn đó được khắc phục nhanh chóng hơn 1.
Quá trình ra đời của Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng Bảo hiểm là ngành kinh tế ra đời muộn hơn những ngành khác như nông nghiệp, công nghiệp, hoá chất, thuỷ sản… nhưng đã có bước phát triển mạnh mẽ. Trong các loại hình bảo hiểm thì bảo hiểm xây dựng và lắp đặt ra đời muộn hơn so với các loại hình bảo hiểm khác nhưng từng bước đã khẳng định vị trí quan trọng của mình trên thị trường bảo hiểm nói chung và đời sống con người. Bảo hiểm xây dựng và lắp đặt là một bộ phận của bảo hiểm xây dựng lắp đặt, quá trình ra đời của bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng gắn liền với quá trình ra đời của bảo xây dựng lắp đặt. Trên thế giới: Đơn bảo hiểm xây dựng đầu tiên trên thế giới được cấp năm 1929 cho công trình xây dựng cầu Laberth bắc qua sông Thames ở Luân Đôn.
Đến năm 1934 đơn bảo hiểm rủi ro lắp đặt được cấp ở Đức. Kể từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, nhu cầu tái thiết nền kinh tế được đặt lên hàng đầu. Các nước trên thế giới cùng nhau thống nhất "đối đầu chuyển sang đối thoại", cần phải xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật ở mỗi nước. Các công trình xây dựng tái thiết đất nước được phát triển mạnh mẽ đòi hỏi nhu cầu bảo Sinh Viên: Trần Thị Quỳnh Anh 4 Lớp: CQ50/03.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Tốt Nghiệp Học Viện Tài Chính hiểm cho các công trình ngày một tăng.
Bảo hiểm xây dựng và lắp đặt phát triển rất nhanh và tương đối hoàn chỉnh. Bảo hiểm xây dựng và lắp đặt là một bộ phận của bảo hiểm kĩ thuật. Các loại hình bảo hiểm trong bảo hiểm kỹ thuật có quan hệ chặt chẽ với nhau. Mỗi loại hình đảm bảo cho một giai đoạn hay một khâu của quá trình sản xuất.
Bảo hiểm xây dựng được bắt đầu khi công trình khởi công xây dựng, kết thúc khi công trình xây dựng hoàn thành, đây cũng là thời điểm bắt đầu của bảo hiểm lắp đặt, nó kết thúc khi máy móc lắp đặt xong và đến giai đoạn chạy thử. Bảo hiểm xây dựng và lắp đặt là loại hình có sự phát triển mạnh mẽ về quy mô cũng như chất lượng nghiệp vụ do nhu cầu xây dựng và lắp đặt của các quốc gia trên thế giới ngày càng có xu hướng phát triển. Nó cũng là loại hình bảo hiểm tương đối phức tạp so với các loại hình bảo hiểm khác. Đơn bảo hiểm xây dựng và lắp đặt thường có phạm vi cho cả quá trình xây dựng lắp đặt.
Nếu giá trị phần xây dựng lớn hơn giá trị phần lắp đặt thì sẽ áp dụng đơn bảo hiểm xây dựng và ngược lại. Đơn bảo hiểm xây dựng và lắp đặt cũng thường được mở rộng cho việc bảo hiểm trách nhiệm với bên thứ ba. Tại Việt Nam: Sau đại hội VI, Nhà nước đổi mới các chính sách kinh tế, xã hội, ban hành luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, bảo hiểm xây dựng và lắp đặt mới thực sự phát triển. Ngày 7/8/1991 Bộ Tài Chính ban hành Quyết định số 2531/TCQĐ cho phép Tổng Công Ty Bảo Hiểm Việt Nam gọi tắt là Bảo Việt được triển khai nghiệp vụ bảo hiểm xây dựng và lắp đặt.
Giai đoạn đầu khi mới triển khai số vốn hoạt động nhỏ, năng lực còn hạn chế, kinh nghiệm chuyên môn chưa có, nên Bảo Việt chỉ triển khai các công trình nhỏ, các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam thường chọn mua bảo hiểm của các công ty bảo hiểm có uy tín trên thế giới, do đó số phí bảo hiểm xây dựng và lắp đặt thấp. Sinh Viên: Trần Thị Quỳnh Anh 5 Lớp: CQ50/03.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Tốt Nghiệp Học Viện Tài Chính Từ đó đến nay nước ta đang dần dần hoàn thiện hành lang pháp lý giúp cho nghiệp vụ bảo hiểm xây dựng và lắp đặt được phát triển. Ngày 20/10/1994 Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị định 177-CP quy định về quản lý đầu tư và xây dựng, tại điều 52 nghị định này quy định rõ các chủ đầu tư phải mua bảo hiểm công trình xây dựng, lắp đặt, các tổ chức tư vấn xây lắp, nhà thầu xây lắp phải mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho các sản phẩm tư vấn và vật tư thiết bị nhà xưởng phục vụ thi công, tai nạn lao động đối với người lao động, trách nhiệm dân sự đối với người thứ 3 trong quá trình thực hiện dự án. Phí bảo hiểm của chủ đầu tư được tính vào vốn đầu tư, còn phí bảo hiểm của tổ chức tư vấn và nhà thầu được tính và chi phí sản xuất.
Phần này còn quy định bảo hiểm được mua tại các công ty trong nước nếu như dự án của Việt Nam, những dự án của nước ngoài thì tuân thủ trong quy định của luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Hiện nay trên thị trường bảo hiểm Việt Nam một loạt công ty Bảo hiểm được thành lập dưới nhiều hình thức khác nhau như: Bảo Việt, Bảo Minh, PJICO, Bảo Long, PVI….cùng với sự góp mặt của các công ty bảo hiểm nước ngoài làm thị trường bảo hiểm Việt Nam trở lên sôi động, sự cạnh tranh ngày càng găy gắt hơn đòi hỏi các công ty không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ về mọi mặt. Chính phủ cũng đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm giúp cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm được tiến hành một cách lành mạnh, tạo nên một thị trường bảo hiểm cạnh tranh công bằng, nâng cao chất lượng của các dịch vụ bảo hiểm. Nội dung cơ bản của Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng 1.
Đối tượng bảo hiểm Đối tượng của bảo hiểm xây dựng bao gồm tất cả các công trình xây dựng dân dụng, công trình công nghiệp…Mỗi công trình bao gồm nhiều hạng mục riêng biệt. Do đó, để thuận tiện cho vịêc tính phí bảo hiểm cũng như giải Sinh Viên: Trần Thị Quỳnh Anh 6 Lớp: CQ50/03.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận Văn Tốt Nghiệp Học Viện Tài Chính quyết khiếu nại trong trường hợp tổn thất xảy ra, người ta chia một công trình ra thành nhiều hạng mục khác nhau gồm: - Giá trị thi công xây dựng: hạng mục này chiếm phần lớn giá trị công trình gồm các hạng mục do chủ thầu tiến hành theo hợp đồng xây dựng đã kí kết giữ chủ thầu và chủ đầu tư chủ yếu là: công tác đào lắp, san nền; giá trị các công trình tạm thời cho công tác thi công như nhà tạm, kênh dẫn nước, đê bảo vệ; giá trị móng, giá trị các cấu trúc của công trình. - Trang bị và các công trình tạm thời: đây là các trang bị dùng trong khi xây dựng gồm các thiết bị cố định phục vụ thi công như các công trình phụ trợ, giàn giáo, hệ thống băng tải… - Máy móc xây dựng: là các loại máy móc dùng trong quá trình xây dựng gồm máy móc có động cơ tự hành hoặc không tự hành thuộc quyền sở hữu của người được bảo hiểm hoặc do họ đi thuê. Các loại máy móc này chỉ được bảo hiểm trong thời gian sử dụng trên công trường.
- Tài sản có sẵn trên và xung quanh công trường: nếu là tài sản thuộc quyền sở hữu, quản lý và chăm sóc của người được bảo hiểm thì có thể được bảo hiểm theo đơn bảo hiểm xây dựng bằng sửa đổi bổ sung. Còn với loại tài sản thuộc sở hữu của bên thứ 3 thì được bảo hiểm theo phần 2 của đơn bảo hiểm xây dựng: trách nhiệm đối với người thứ 3.