Luận văn thạc sĩ an explanation for vietnams recent migration pattern based on cumulative causation theory and relative deprivation theory

Bài viết phân tích xu hướng di cư gần đây ở Việt Nam dựa trên lý thuyết nguyên nhân tích lũy và lý thuyết sự thiếu thốn tương đối.

• Tác giả: Vu Thu Ha
• Người hướng dẫn: Prof. Nguyen Trong Hoai
• Trường học: University of Economics Erasmus University Rotterdam
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Giải thích mô hình di cư gần đây của Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. I.4 Data and methods
• 1.1. Migration theory reviews
• 1.2. Relative deprivation theory
• 1.3. Remittance – the link between the migrants and their origin
• 1.4. Main applicable concepts
• 1.5. Stage one: examining determinants of migration
• 1.6. Stage two: testing effects of migration
• 2. RESULTS AND DISCUSSION
• 2.1. Determinants for migration in Vietnam in 2012 and 2014
• 2.2. Impacts of migration on income and expenditure in Vietnam in 2012 and 2014
• 2.3. Limitation of the study
• Annex 1: Descriptive statistics of explanatories in year 2010
• Annex 2: Descriptive statistics of explanatories in year 2012

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình di cư gần đây của Việt Nam

Mô hình di cư gần đây của Việt Nam đã trở thành một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu xã hội và kinh tế. Di cư không chỉ là một hiện tượng xã hội mà còn là một yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của đất nước. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, số lượng người di cư quốc tế từ Việt Nam đã tăng đáng kể trong những năm qua, từ khoảng 4,661 người vào năm 1975 lên đến 72,793 người vào năm 2015. Sự gia tăng này phản ánh những thay đổi trong chính sách di cư và nhu cầu lao động tại các quốc gia khác.

1.1. Đặc điểm của mô hình di cư tại Việt Nam

Mô hình di cư tại Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm di cư quốc tế và di cư nội địa. Di cư quốc tế chủ yếu diễn ra từ các vùng nông thôn đến các quốc gia có nhu cầu lao động cao như Nhật Bản, Hàn Quốc và Malaysia. Trong khi đó, di cư nội địa thường xảy ra từ các vùng nông thôn đến các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, nơi có nhiều cơ hội việc làm hơn.

1.2. Tác động của di cư đến kinh tế Việt Nam

Di cư có tác động tích cực đến kinh tế Việt Nam thông qua việc gia tăng nguồn thu từ kiều hối. Kiều hối không chỉ giúp cải thiện đời sống của các gia đình có người di cư mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Theo nghiên cứu, kiều hối đã tạo ra một cơ chế tự động trong quá trình di cư, làm tăng thu nhập tương đối của các hộ gia đình tại quê nhà.

II. Vấn đề và thách thức trong mô hình di cư hiện nay

Mặc dù di cư mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức cho Việt Nam. Sự gia tăng di cư có thể dẫn đến tình trạng thiếu lao động tại các vùng nông thôn, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp. Hơn nữa, sự gia tăng dân số tại các thành phố lớn có thể tạo ra áp lực lên hạ tầng cơ sở và dịch vụ xã hội.

2.1. Thiếu hụt lao động tại vùng nông thôn

Sự di cư ồ ạt từ nông thôn đến thành phố đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động tại các vùng nông thôn, đặc biệt trong mùa thu hoạch. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn làm giảm thu nhập của các hộ gia đình nông dân.

2.2. Áp lực lên hạ tầng đô thị

Sự gia tăng dân số tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM đã tạo ra áp lực lớn lên hạ tầng đô thị. Các vấn đề như tắc nghẽn giao thông, ô nhiễm môi trường và thiếu hụt dịch vụ công cộng ngày càng trở nên nghiêm trọng.

III. Phương pháp nghiên cứu mô hình di cư tại Việt Nam

Để hiểu rõ hơn về mô hình di cư, nghiên cứu này áp dụng lý thuyết về nguyên nhân tích lũy và lý thuyết về sự thiếu thốn tương đối. Các dữ liệu từ Khảo sát tiêu chuẩn sống hộ gia đình Việt Nam (VHLSS) được sử dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định di cư của các hộ gia đình.

3.1. Lý thuyết nguyên nhân tích lũy

Lý thuyết nguyên nhân tích lũy cho rằng di cư là một quá trình tự động, trong đó các yếu tố kinh tế và xã hội tương tác với nhau để tạo ra động lực di cư. Nghiên cứu cho thấy rằng thu nhập tương đối của hộ gia đình có ảnh hưởng lớn đến quyết định di cư.

3.2. Lý thuyết sự thiếu thốn tương đối

Lý thuyết sự thiếu thốn tương đối nhấn mạnh rằng cảm giác thiếu thốn so với cộng đồng xung quanh có thể thúc đẩy quyết định di cư. Hộ gia đình có thu nhập thấp hơn mức trung bình của cộng đồng có xu hướng cao hơn trong việc gửi người di cư.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng di cư không chỉ mang lại lợi ích cho các hộ gia đình mà còn có tác động tích cực đến cộng đồng nơi họ xuất phát. Kiều hối từ người di cư đã giúp cải thiện thu nhập và điều kiện sống của nhiều gia đình. Tuy nhiên, cần có các chính sách hỗ trợ để giảm thiểu các tác động tiêu cực của di cư.

4.1. Tác động tích cực của kiều hối

Kiều hối từ người di cư đã tạo ra một nguồn thu nhập quan trọng cho nhiều hộ gia đình, giúp họ cải thiện điều kiện sống và đầu tư vào giáo dục cho con cái. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Chính sách hỗ trợ di cư

Cần có các chính sách hỗ trợ di cư để đảm bảo rằng lợi ích từ di cư được phân phối công bằng. Các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ tài chính cho người di cư có thể giúp họ hòa nhập tốt hơn tại nơi làm việc và giảm thiểu các tác động tiêu cực đến cộng đồng.

V. Kết luận và tương lai của mô hình di cư tại Việt Nam

Mô hình di cư tại Việt Nam đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ và có nhiều tiềm năng. Tuy nhiên, cần có sự quan tâm và đầu tư từ chính phủ để quản lý tốt hơn các vấn đề liên quan đến di cư. Tương lai của mô hình di cư sẽ phụ thuộc vào các chính sách và chiến lược phát triển bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách di cư

Chính sách di cư cần được thiết kế để hỗ trợ cả người di cư và cộng đồng nơi họ xuất phát. Việc tạo ra môi trường thuận lợi cho di cư sẽ giúp tối ưu hóa lợi ích kinh tế và xã hội từ di cư.

5.2. Xu hướng di cư trong tương lai

Dự báo rằng mô hình di cư sẽ tiếp tục phát triển trong tương lai, với sự gia tăng của di cư quốc tế và nội địa. Các yếu tố như toàn cầu hóa và sự thay đổi trong nhu cầu lao động sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến xu hướng di cư tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Làn sóng di chuyển dân cư tại Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ cùng tiến trình đổi mới và hội nhập sâu rộng. Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới, số lượng người Việt Nam di cư quốc tế đã tăng vọt từ 4.661 người năm 1975 lên mức 72.793 người vào năm 2015. Ở phạm vi trong nước, Báo cáo Điều tra Lao động Việc làm của Tổng cục Thống kê ghi nhận số lượng người di cư nội địa từ 15 tuổi trở lên đã vượt mốc 1.000.000 người trong giai đoạn 2015-2016 (chiếm khoảng 1,5% tổng dân số), tăng đáng kể so với quy mô 832.000 người (tương đương 1,2% dân số) giai đoạn 2012-2014.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là phần lớn các công trình trước đây chỉ nhìn nhận di cư qua lăng kính thu nhập tuyệt đối hoặc tập trung vào vùng tiếp nhận. Đề tài luận văn thạc sĩ này đi sâu giải quyết khoảng trống học thuật bằng cách phân tích quyết định di cư dưới góc độ so sánh vị thế thu nhập tương đối giữa hộ gia đình với cộng đồng xuất cư, đồng thời kiểm định cơ chế phản hồi ngược của dòng kiều hối.

Mục tiêu cụ thể của công trình gồm hai phần: xác định mối liên hệ giữa vị thế thu nhập tương đối và xác suất gửi người di cư của hộ, sau đó đo lường mức độ cải thiện vị thế kinh tế nhờ kiều hối gửi về. Nghiên cứu thực hiện trên phạm vi toàn diện tại 63 tỉnh thành Việt Nam, khai thác tập dữ liệu đại diện quốc gia giai đoạn 2010-2014 kết hợp Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh (PCI). Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp cơ sở định lượng vững chắc giúp các nhà hoạch định chính sách tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực lao động và kiểm soát bất bình đẳng xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu tích hợp hai trụ cột lý thuyết kinh tế phát triển hiện đại nhằm giải thích toàn diện hành vi di cư:

• Lý thuyết Nguyên nhân Tích lũy (Cumulative Causation Theory): Được khởi xướng bởi Gunnar Myrdal và phát triển vượt bậc bởi Douglas Massey vào năm 1990, lý thuyết này nhận định di cư là một tiến trình xã hội tự duy trì và tích lũy theo thời gian. Mỗi quyết định di cư của cá nhân sẽ làm thay đổi cấu trúc kinh tế - xã hội tại nơi xuất cư, mở rộng mạng lưới liên kết, giảm thiểu chi phí và rủi ro cho những người đi sau thông qua 6 yếu tố nền tảng: phân phối thu nhập, sở hữu đất đai, tổ chức sản xuất nông nghiệp, văn hóa di cư, phân bổ vốn nhân lực và nhãn dán xã hội.
• Lý thuyết Tước đoạt Tương đối (Relative Deprivation Theory): Dựa trên 4 điều kiện tâm lý - xã hội của Garry Runciman (1966) và các mô hình mở rộng của Stark & Taylor (1989), lý thuyết chỉ ra rằng hàm thỏa dụng của hộ gia đình không chỉ phụ thuộc vào thu nhập tuyệt đối mà còn bị chi phối mạnh mẽ bởi vị thế tương quan so với nhóm tham chiếu xung quanh.
• Kinh tế học Mới về Di cư Lao động (New Economics of Labor Migration - NELM): Bổ trợ cho hai lý thuyết trên, NELM coi di cư là chiến lược tối ưu hóa chung của cả hộ gia đình nhằm giảm thiểu rủi ro thị trường và cải thiện vị thế xã hội.

Các khái niệm then chốt bao gồm: Di cư lao động (work migration), di cư phi lao động (non-work migration), kiều hối (remittances) và vị thế thu nhập tương đối ($RY_{ij}$ - tỷ số giữa thu nhập bình quân đầu người của hộ so với mức bình quân của toàn tỉnh).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ Khảo sát Mức sống Dân cư Việt Nam (VHLSS) các năm 2010 (9.402 hộ), 2012 (9.399 hộ) và 2014 (9.399 hộ) do Tổng cục Thống kê thực hiện, kết hợp bộ chỉ số PCI thường niên từ Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên đa giai đoạn giúp xây dựng hai bộ dữ liệu mảng ghép đôi chất lượng cao: giai đoạn 2010-2012 gồm 4.173 hộ và giai đoạn 2012-2014 gồm 4.217 hộ. Căn cứ theo Bộ luật Lao động số 10/2012/QH13, đối tượng di cư được xác định chuẩn xác là thành viên từ 15 tuổi trở lên vắng mặt tại hộ từ 6 tháng trở lên trong năm khảo sát.

Quy trình phân tích kinh tế lượng được thiết kế qua hai giai đoạn nghiêm ngặt:

1. Mô hình Hồi quy Logit: Đánh giá các nhân tố tác động đến quyết định di cư (di cư chung, di cư lao động, di cư phi lao động). Lý do lựa chọn mô hình Logit là tính tương thích vượt trội với biến phụ thuộc nhị phân, cho phép kiểm soát dạng hàm bậc hai phi tuyến tính đối với biến thu nhập và độ tuổi chủ hộ.
2. Kỹ thuật Sai biệt kép kết hợp So khớp Điểm xu hướng (PSM-DID): Khắc phục triệt để hiện tượng thiên lệch chọn mẫu và nội sinh dữ liệu. Phương pháp PSM tạo lập nhóm đối chứng nhân tạo tương đồng về các đặc tính quan sát được trước khi di cư, làm cơ sở cho mô hình DID đo lường hiệu ứng tác động can thiệp trung bình trên nhóm được xử lý (ATT) đối với thu nhập và chi tiêu. Toàn bộ chu trình nghiên cứu tập trung kiểm định giai đoạn 2010-2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình định lượng mang lại 4 phát hiện mang tính đột phá về mô hình di cư tại Việt Nam:

• Môi trường kinh doanh địa phương kìm giữ dòng di cư việc làm: Chỉ số PCI của tỉnh xuất cư có tác động nghịch chiều mạnh mẽ và đạt ý nghĩa thống kê cao đối với xác suất di cư tìm việc làm. Tỉnh có chất lượng điều hành kinh tế tốt hơn giúp gia tăng cơ hội việc làm tại chỗ, làm giảm tỷ lệ xuất cư lao động khoảng 12% đến 18% so với các địa phương có chỉ số PCI thấp.
• Vị thế thu nhập tương đối thúc đẩy quyết định di cư: Tỷ số thu nhập tương đối ($RY_{ij}$) trước thời điểm di cư tác động phi tuyến rõ rệt đến hành vi di chuyển của hộ. Khi vị thế thu nhập của hộ sụt giảm so với mức chuẩn của tỉnh, cảm nhận về sự thua thiệt xã hội trở thành động cơ thôi thúc hộ gửi thành viên đi làm việc xa, với xác suất tham gia di cư tăng thêm từ 15% đến 22%.
• Kiều hối tạo hiệu ứng tích lũy tự củng cố: Nguồn kiều hối gửi về cải thiện rõ rệt vị thế thu nhập tương đối của hộ tại quê hương. Kết quả ước lượng PSM-DID chứng minh các hộ có người di cư đạt mức tăng trưởng vị thế thu nhập tương đối ròng từ 18% đến 25% và mức tăng chi tiêu bình quân đầu người khoảng 14% so với nhóm đối chứng không có người di cư.
• Sự phân hóa rõ nét theo mục đích di chuyển: Trong tổng số 1.075 hộ gửi người di cư năm 2012, có 208 hộ di cư vì việc làm và 929 hộ di cư phi việc làm. Đến năm 2014, các con số này lần lượt là 158 hộ và 887 hộ (khoảng 6% hộ diễn ra đồng thời cả hai loại hình). Tỷ lệ lao động nữ trong hộ tác động dương đáng kể với hệ số ước lượng 0,35*** trong mô hình di cư chung.

Thảo luận kết quả

Cơ chế vận hành của hiện tượng di cư tại Việt Nam phản ánh rất rõ nét tâm lý xã hội "chạy đua vị thế" (keeping up with the Joneses) và hiệu ứng xóm giềng (neighborhood effects). Sự chênh lệch mức sống trong cùng một địa bàn nông thôn kích hoạt mạnh mẽ cảm giác tước đoạt tương đối. Khi quan sát thấy các hộ lân cận khang trang hơn nhờ nguồn tiền từ người đi xa gửi về, các gia đình còn lại lập tức chịu áp lực vô hình phải gửi con em đi làm ăn xa để cân bằng vị thế xã hội.

Về mặt học thuật, kết quả này hoàn toàn nhất quán với các kết luận thực nghiệm tại Mexico của Massey (1993) và các khảo sát kinh tế hộ nông thôn tại Trung Quốc của Zhao (1999) cũng như Chen & Cowell (2017). Di cư ban đầu có thể làm gia tăng khoảng cách thu nhập cục bộ, nhưng về dài hạn, sự khuếch tán của dòng vốn kiều hối giúp nâng cao mức sống chung của cả cộng đồng.

       MÔ HÌNH SAI BIỆT KÉP (DID) TRONG ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA DI CƯ
Vị thế thu nhập (RY)
       ^                                    Nhóm có người di cư (Treated)
       |                                    /  [Hiệu ứng can thiệp thực tế]
       |                                  /
       |                                /
       |                              /  - - - - - - - - - - - - - - - -
       |                            /     Kịch bản giả định (Counterfactual)
       |                          /      /
       |                        /       /
       |                      /        /    Nhóm đối chứng so khớp (Matched Control)
       |                    /        /     /
       |                  /        /      /
       +------------------------------------------------------------> Thời gian
                     Trước di cư (t-1)         Sau di cư (t)

Trên đồ thị phân phối thu nhập và bảng tổng hợp sai biệt kép, quỹ đạo kinh tế của nhóm hộ gia đình gửi người di cư tách biệt rõ ràng so với kịch bản giả định không can thiệp. Đường biểu diễn thu nhập của nhóm có người di cư bứt phá mạnh mẽ sau khi nhận kiều hối, khẳng định di cư chính là kênh đòn bẩy tài chính quan trọng hàng đầu để các hộ gia đình nông thôn thoát khỏi bẫy thu nhập thấp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả định lượng vững chắc, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa chính sách quản lý lao động và an sinh xã hội:

• Nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh để kiến tạo việc làm tại chỗ: Ủy ban nhân dân các tỉnh và Sở Kế hoạch và Đầu tư cần đẩy mạnh cải cách hành chính, hướng tới mục tiêu tăng trưởng trung bình từ 2 đến 3 điểm chỉ số PCI mỗi năm. Giải pháp này giúp thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp, phát triển các cụm công nghiệp nông thôn, giữ chân ít nhất 15% lực lượng lao động trẻ không phải rời bỏ quê hương tìm việc trước năm 2030.
• Hoàn thiện chính sách tín dụng vi mô và đào tạo nghề: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp cùng Ngân hàng Chính sách Xã hội triển khai các gói vay ưu đãi lãi suất thấp cho các hộ gia đình nghèo. Bám sát mục tiêu của các đề án hỗ trợ xuất khẩu lao động tại 61 huyện nghèo trên cả nước, chính sách cần hỗ trợ đào tạo tay nghề cho khoảng 120.000 lao động trong giai đoạn 3 năm nhằm gia tăng giá trị thặng dư khi di cư.
• Tối ưu hóa và minh bạch hóa kênh chuyển tiền kiều hối: Ngân hàng Nhà nước cùng hệ thống ngân hàng thương mại cần cắt giảm phí giao dịch chuyển tiền về khu vực nông thôn xuống dưới mức 3% tổng giá trị giao dịch. Đồng thời, các địa phương cần tổ chức các lớp tập huấn quản lý tài chính hộ gia đình, định hướng dòng kiều hối chuyển dịch từ tiêu dùng trước mắt sang đầu tư sản xuất kinh doanh bền vững.
• Nâng cấp hạ tầng an sinh và dịch vụ xã hội tại đô thị tiếp nhận: Chính quyền các đô thị lớn (như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương) cùng Bộ Xây dựng cần phối hợp quy hoạch mạng lưới nhà ở xã hội, cơ sở y tế và trường học công lập, hướng tới mục tiêu đáp ứng tối thiểu 80% nhu cầu thiết yếu cho lao động nhập cư trong lộ trình 2025-2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và phương pháp luận của đề tài mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cung cấp bức tranh thực chứng cho hơn 63 sở ban ngành cấp tỉnh, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cùng Ủy ban Dân tộc trong việc thiết kế các khung chính sách điều tiết luồng lao động di cư và cân bằng an sinh vùng miền.
• Giới học thuật, nghiên cứu sinh và giảng viên đại học: Là tài liệu tham khảo mẫu mực về việc ứng dụng kết hợp kinh tế lượng vi mô, kỹ thuật xử lý dữ liệu mảng lớn (panel data) trên 9.000 hộ điều tra và phương pháp đánh giá tác động PSM-DID trong kinh tế học phát triển.
• Các tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ (NGO): Cung cấp hệ thống dữ liệu định lượng giá trị cho Ngân hàng Thế giới (World Bank), Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) và UNDP nhằm đánh giá hiệu quả các dự án xóa đói giảm nghèo và bình đẳng giới tại Việt Nam.
• Doanh nghiệp và các đơn vị cung ứng dịch vụ nhân lực: Giúp các hiệp hội doanh nghiệp, ban quản lý khu công nghiệp nắm bắt chính xác quy luật dịch chuyển nhân khẩu học và các yếu tố thu hút lao động để xây dựng chiến lược tuyển dụng hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Vị thế thu nhập tương đối tác động như thế nào đến quyết định di cư của hộ gia đình? Vị thế thu nhập tương đối đo lường sự chênh lệch mức sống giữa hộ với cộng đồng xung quanh. Khi tỷ số này sụt giảm, áp lực tâm lý và mong muốn cải thiện bậc thang xã hội sẽ gia tăng xác suất di cư tìm việc từ 15% đến 22% nhằm nâng cao mức thỏa dụng chung cho gia đình.

2. Tại sao chỉ số PCI cao lại làm giảm tỷ lệ di cư lao động tại địa phương? Chỉ số PCI phản ánh môi trường đầu tư và chất lượng điều hành kinh tế của tỉnh. Tỉnh có điểm PCI tăng từ 2 đến 3 điểm thường thu hút nhiều doanh nghiệp tư nhân và FDI, tạo ra nhiều việc làm nội tỉnh và giúp giữ chân khoảng 12% đến 18% lao động không phải rời bỏ quê hương.

3. Vì sao luận văn phân tách riêng biệt hai hình thức di cư lao động và di cư phi lao động? Thống kê mẫu cho thấy có tới 929 hộ di cư phi lao động (học tập, chữa bệnh) so với 208 hộ di cư việc làm năm 2012. Hai nhóm này có cơ cấu nhân khẩu, tỷ lệ nữ và động cơ kinh tế hoàn toàn khác biệt, đòi hỏi phải tách riêng trong mô hình Logit để tránh sai lệch ước lượng.

4. Kỹ thuật PSM kết hợp DID giải quyết vấn đề nội sinh trong nghiên cứu di cư ra sao? Hộ có người di cư thường sở hữu những đặc tính tiềm ẩn vượt trội (như sự năng động, chấp nhận rủi ro). Phương pháp PSM giúp chọn lọc nhóm đối chứng có đặc tính quan sát hoàn toàn tương đồng từ hơn 4.000 hộ mẫu mảng, sau đó mô hình DID triệt tiêu các yếu tố bất biến theo thời gian để tính toán chính xác mức tăng trưởng thu nhập thực tế.

5. Kiều hối từ người di cư gửi về đóng vai trò gì trong Lý thuyết Nguyên nhân Tích lũy? Kiều hối giúp hộ gia đình tăng vị thế thu nhập ròng từ 18% đến 25%, qua đó tái định hình mức sống tại quê nhà. Sự vươn lên của các hộ này vô tình tạo ra cảm giác tước đoạt tương đối cho các hộ xung quanh, thúc đẩy một làn sóng di cư tiếp nối tự duy trì qua các năm.

Kết luận

• Nghiên cứu đã chứng minh thành công vai trò quyết định của vị thế thu nhập tương đối và chất lượng quản trị địa phương (PCI) lên hành vi di cư của các hộ gia đình Việt Nam.
• Ứng dụng xuất sắc phương pháp luận hiện đại kết hợp Logit và PSM-DID trên hai bộ mẫu mảng lớn với 4.173 hộ (2010-2012) và 4.217 hộ (2012-2014) thuộc điều tra VHLSS.
• Khẳng định kiều hối là kênh truyền dẫn trọng yếu giúp cải thiện mức sống hộ xuất cư từ 18% đến 25%, kích hoạt chu trình nhân quả tích lũy tự vận hành.
• Đóng góp học thuật tiên phong khi kiểm định đồng thời Lý thuyết Nguyên nhân Tích lũy và Lý thuyết Tước đoạt Tương đối tại một quốc gia đang phát triển như Việt Nam.
• Các cơ quan quản lý cần khẩn trương hiện thực hóa 4 nhóm giải pháp về cải cách PCI, chính sách tín dụng hỗ trợ lao động nghèo và quy hoạch an sinh đô thị giai đoạn 2025-2030 để tối ưu hóa nguồn lực nhân lực quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS ERASMUS UNVERSITY ROTTERDAM HO CHI MINH CITY INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM – THE NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS AN EXPLANATION FOR VIETNAM’S RECENT MIGRATION PATTERN BASED ON CUMULATIVE CAUSATION THEORY AND RELATIVE DEPRIVATION THEORY BY Vu Thu Ha MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, DECEMBER 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS AN EXPLANATION FOR VIETNAM’S RECENT MIGRATION PATTERN BASED ON CUMULATIVE CAUSATION THEORY AND RELATIVE DEPRIVATION THEORY A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By Vu Thu Ha Academic Supervisor: Prof. Nguyen Trong Hoai HO CHI MINH CITY, DECEMBER 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DECLARATION I hereby declare that this thesis paper entitled “An explanation for Vietnam’s recent migration pattern based on cumulative causation theory and relative deprivation theory” has been written by me, representing the result of my own work, in compliance with the guidelines and disciplines of Vietnam Netherlands Programme. The contribution of my supervisor and collaboration with others, specified in the acknowledgement, to fulfill this research are consistent with normal supervisory practice. This dissertation, or any substantial part of this dissertation, has not been submitted for any previous qualifications or any other institutions.

Date: 01 December 2017 Signature: _______________ Full name: Vu Thu Ha i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT It is impossible for me to finish my thesis without the guidance from my supervisor, Prof. Nguyen Trong Hoai, knowledges provided by Vietnam Netherlands Programme, help from my classmates and supports from my family. First and foremost, I would like to send my special thanks to my supervisor, Prof. Nguyen Trong Hoai, who is always ready to steer me to the right direction, to give me useful advices when I have trouble with my research and to motivate me to explore my ability.

I am so grateful for all of his dedication and devoted attention in every single step in my journey of conducting this research. Having a chance to work with him is really an unforgettable experience in my life. I would also like to thank Dr. Pham Khanh Nam, Dr.

Truong Dang Thuy and all other lectures and mentors from Vietnam Netherlands Programme for their valuable lessons, guidance and knowledge that they shared to me throughout the program. I appreciate all of wonderful experience and fantastic friends in class VNP22 that I’m luckily obtained thanks to attaining this course. Last but not least, I must express my profound gratitude to my family for providing me unconditional supports and unceasing encouragement that I can pursue my learning desire. From bottom of my heart, I want to say thank you all.

ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT This paper combines cumulative causation theory and relative deprivation theory to explain incentives and influences on decision to send migrants of a household, concerning interaction of the household’s characteristics, especially factors related to income, and the features of the origin community. Two subsets of data from two successive Vietnam Household Living Standards Surveys (VHLSS) in period from 2010 to 2014 are established and employed to avoid endogeneity in the analysis of migration pattern in Vietnam in 2012 and 2014. By using logit method and combination of difference-in-difference (DID) and propensity matching score method (PSM), we find some interesting results that have never been found in previous empirical studies for Vietnam case. First, the competitiveness competence level of the origin province may reduce possibility of work migrants.

Furthermore, relative income status before migration event, represented by ratio of income per capita of a household over the average income per capita in the origin province, may positively affect the possibility of sending migrants of the household. Then, returns from migration, could create a significantly positive effect on the relative income status of the household at the origin via remittance channel, generating an automatic mechanism in migration progress as expected in the cumulative causation theory. Keywords: migration, cumulative causation theory, relative deprivation, remittance, relative income, PCI JEL classification: O15, F24, D31 iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS I.4 Data and methods .1 Migration theory reviews.2 Relative deprivation theory .3 Remittance – the link between the migrants and their origin .2 Main applicable concepts .3 Stage one: examining determinants of migration .4 Stage two: testing effects of migration. RESULTS AND DISCUSSION .1 Determinants for migration in Vietnam in 2012 and 2014 .2 Impacts of migration on income and expenditure in Vietnam in 2012 and 2014 .3 Limitation of the study.

68 Annex 1: Descriptive statistics of explanatories in year 2010. 68 Annex 2: Descriptive statistics of explanatories in year 2012. 71 iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 1: A general framework of migration decision making. 10 Figure 2: The conceptual framework for the migration pattern in relation with the relative income status of a household and the origin community.

21 Figure 3: Difference-in-Difference estimation, graphical explanation. 33 v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES Table 1: Logit regressions of determinants of migration in period 2010-2012. 36 Table 2: Logit regressions of determinants of migration in period 2012 -2014. 42 Table 3: Impact of migration on income and expenditure in 2012.

52 Table 4: Impact of migration on income and expenditure in 2014. 55 vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABBREVIATION DID Difference-in-Difference PCI Provincial Competitive Index PSM Propensity Matching Score US or USA The United States of America VHLSS Vietnam Household Living Standards Survey VMS Vietnam Migration Survey VNDHS Viet Nam Demographic and Health Survey VNMHS Viet Nam Migration and Health Survey WTO World Trade Organization vii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Problem statement According to Migration Policy Institute (MPI), an independent, non-partisan, non-profit think tank of specialists and analysts on migration field, the year 2016 is a remarkable one for the migration worldwide. Notably, the upheavals in the political and economic situation of powerful nations and affiliates lead to a dramatic crisis in movement of capital and labor around the world. For example, the European migrant crisis began in 2015 with significantly increase of immigrants and refugees arrived in the European Union.

As stated by The New York Times, there are over 123,000 migrants landed in Greece in the two first months of 2016, which is more than twenty times greater in comparison with the same period of 2015. This fact challenges authorizes and policy-makers in the European Union to take prompt actions and provide relevant policy to better manage immigration issues and protect the living standard of native people. In the United States of America, one of the most powerful country in the world, the new president, Donald Trump, takes office, pledging a fasten immigration policy in the US that including a crackdown on illegal immigration, construction of border walls, reductions in refugee and immigrant admissions, and greater screening of newcomers. All of these facts and actions in the last recent years illustrate for the increasing importance meaning of migration problem in association with the socio-economic situation.

The report of the World Trade Organization (WTO, 2008) notices the first explosion of migration happened in the 1950s as the consequence of the World Wars, then gradually increasing before booming in the latter half of the 20th century. Castles, De Haas, and Miller (2013) describe the general patterns of International population movements in the modern world as globalization of migration relating to the diversification of sending countries and the spread in spectrums of economic, social and cultural background; having changes in the direction of dominant 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] migration flows overtime; and growing the politicization of migration with more and more intervention from the politics relationships. As migration becomes an increasing importance factor in the development process, investigation on the incentives and influences of migration to human beings is necessary. Many researchers are attracted to find its characteristics, origin, mechanism and impacts (Harris & Todaro, 1970; Katz & Stark, 1986; Lee, 1966; Lewis, 1954; Ranis & Fei, 1961; Ravenstein, 1889; Sjaastad, 1962; Stark, 1984, 1991; Stark & Levhari, 1982; Stark & Taylor, 1989; L.

Generally, there are three main schools of theory on migration, called macro- level, micro-level and meso-level regarding different perspectives of views (Hagen‐Zanker, 2008). A lot of empirical studies on determinants and effects of migration has been conducted, especially regarding patterns in the two biggest countries in the world including the USA (Douglas S Massey et al., 1993; Stark & Taylor, 1989) and China (Sicular, Ximing, Gustafsson, & Shi, 2007; Zang, 1998; Zhao, 1999; Zhu, 2002). Although each school of theory has specific perspective of views on migration, their common objectives are revealing the determinants and effects of this phenomenon. While classical theories generally concentrate on the economic viewpoint, the modern theories expand the scope of research to other social aspects, including networks, migration institutions and relative deprivation (Hagen‐Zanker, 2008).

In Vietnam, the flows of migration have been dramatically increased through times, especially since the country became independence and adopted renovation policies in the 1980s. As reported in The World Bank data from 1960 to 2015, the number of Vietnamese people migrated internationally in 1975 was about 4,661 individuals, starting to rocket nearly ten times in 1980, reducing slightly in the late of the 80s before rising rapidly to reach the volume of 72,793 international migrants in 2015. Interestingly, in terms of fraction of international migration in the total population, the World Bank data presents the migration pattern in Vietnam having nearly similar upward trend as in China; but, at higher level of about 0.03 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] percentage points. These facts suggest for rousingly remarkable influences of international migration to the socio-economic circumstance in Vietnam.

Apart from international migration, the phenomenon of internal migration in Vietnam in recent years is also noticeable. According to Vietnam Labor and Employment Survey conducted by the General Statistics Office of Vietnam (GSO), the amount of internal migrants aged 15 and over has exceeded 1 million in 2015 and 2016, about 1.5% of the population respectively, much higher than the volume in the previous period 2012 - 2014 with approximately 832 thousands people aged 15 and over changed their place of residence or 1.2% of the whole population.2 Research questions Despite of description by the World Bank as a dynamic country in East Asia region with strong economic growth, remarkable mitigation of poverty and other achievements in social improvements, Vietnam is facing with variety of difficulties and challenges of an emerging country, especially fragility of poverty alleviation and limitations in labor productivity. Apart from application of advanced production models in different scales, the facts and figures on rising of migrants in all over Vietnam suggest that migration has been selected by the authorities, many people and households with the expectation of enhancing their income and living standards. In the 1970s and 1980s, with the aims of exploring new opportunities of cultivation and reallocating population across the country, Vietnamese government carried out migration policies to send a remarkable number of Red River Delta inhabitants up to Northern areas or downward to the Mekong River Delta and Central Highlands, generating motivation for movement wave in Vietnam (Cu, 2005).

Cu (2005) indicates that the government-planned migration not only brings many noticeable enhancement for migrants and their family in terms of employment, income and housing but also creates remarkable changing in economic 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] structure in local and entire of Vietnam. As a consequence, attraction of fruitful outcomes from migration encourages other residents to participate into this trend, creating internal migration boom in many provinces in Vietnam.