CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE GIẢI THE DOANH NGHIỆP 11. Khái quát về gi thể doanh nghiệp 1. Khai nig về giải thé doauh nghiệp Trong khoa học pháp lý, việc chim chit sự tổn tử cia doanh nghiệp thông thường được thực hiện dui nhiễu cách thức khác nhau và giải thé doanh nghiệp là một cách thức “Na fi" cho doanh nghiệp khá phổ biển Trong hệ thống các văn ‘bin pháp luật của Việt Nam hiện nay, khả niêm gi thể doanh nghiệp chưa được quy định cụ thể Tuy nhiên khá niệ giải thể doanh nghiệp đã đoợc nghiên cửu khá nhiễu trong giới khoa học pháp ly. Vé mặt ngỡ ngiĩa, gai thể trong tông enh được đỀ cập din với khá nhiễu thuật ngữ như "đezolhon”, “diana” hay" 'eakk "để chi vệ châm đất srtén tei của doanh nghiệp Theo Từ đin ting Việt, giải thể có ngiễa là không con hoặc làm cho không còn đã điều kiện tên tri như một tổ chức nite, các thành viên phân tán để.
Theo Từ điễn Luật học, giải thể doanh "nghiệp là "th ne chấm đứt sự tổn tri cia doanh nghiệp với hr cách là mét chỉ thể lanh doanh bằng cách thanh I tà sân cũa doanh nghập dé trả cho các chỉ nơ"? Thái niệm giả thể đonnh nghiệp cũng đoợc giới ngưên cửa luật học nghiên cứu và hệ thông hỏa thánh các khái niệm như “Gidi thể docmh nghưệp là mốt trong những thủ tịc pháp I dẫn đẫn chẳm dit sur tẫn ta cũa doanh nghiệp" hay “Gide thể doanh nghiệp được nkin nhận là việc một doanh ngập cham đit hoat đồng lanh doanh, không tiếp tue tổn tử trên tha trường với te cách là một chỉ thi lanh oan. Tuy nhiên, cần shin nhận rằng, gi thể doanh nghiệp không phải là một ty liện pháp lý ma là một qué tinh và quá tình này phải tuân theo các quy dinh của pháp luậế. Trong đó, pháp luật quy dinh đều kiện giả thể doanh nghiệp khi doanh nghiệp bio dim thanh toán hit các khoăn nợ và nghĩa vụ tài sẵn Khác và ‘Bis Png (968), Trin Ptr, No TH giới, Hà NG 138 ° Viên Ngôn ngữ học 2009), Te didn Tổng Pitt Web Đà Nẵng, Hà Nội. Di Nẵng w 35+ ` Bộ Tự nhập, Vin Kho học phap ý 2008), Tự didn Lut oc, No Te Gn bích Whoa - Nob Tephip, Hi Nộ g8 + tận Đạ học Mi Ha Nội G913), Giáo in Lt Khi itt Ni, Md Nephip, BàNội,ư 656.
ˆ r>»ng Đại học Katt Quốc dân hoa Luật (2013), Giáo pink Php hud Ki, Web Đạthọc Eethtế gsc đột BANG, 305 h * Nguyễn Vin ương C013), Má sổ nụ ghtvề vi mồ cửa Nà tước ude hiện Hong doen nghập nó. hổ the trogở nước tab tư, Kyyeah Khoa học, Bà Nội, 2. không rong quả tình giã quyét tranh chấp tei Tôn án hoặc cơ quan trong ti; người quân lý cổ liên quan và đoanh nghiép cũng liên đối chiu trách nhiệm vé các khoản ng của doanh nghiệp Có thể thấy ring kh niệm vé giã thể đoanh nghiệp chi mới bit đầu xuất hiện kha đất nước ta chuyển ai mổ hình phát hiển kính tổ. Theo chiễu đã lch sử, tir seo giải phông niễn Nam cho din trước Dai hôi Đảng toàn quốc lẫn VI (năm 1986), nước ta áp dung mổ hình kinh tổ kế hoạch hỏa tập trung, nhà nước lên kế hhosch cho moi hoạt động kính tổ.
Các đơn vị kinh doanh đều đo nhà nước làm chỗ ‘va quấn lý, không có sự tham gia cd các thành phần ánh tế hư nhân Nén kinh tế meng tính chất bao cấp, mệnh lệnh, khép kin Host đông cia các đơn vi kinh doanh, ở đây chính là các xỉ nghiệp ude doanh, phụ thuộc vio sự iễu hết của nhà nước, không tuân theo quy luật cạnh tranh Sự tổn tạ cia đơn vĩ này được duy tr theo ¥ chỉ của nhà nước. Chính vi thể, khá niệm "giã thể" hi như không xuất hin trong thời kỹ này mới một cách toàn điện, trong đỏ đặc biệt quan trong là đổi mới kinh tổ Việc đổi mới kình tổ được xác din theo hướng “Phat rién nan hmh tế hỏng hóa nludu thành phẩn theo cơ ché tin trường có a quản If cũa Nhà muớc theo Ảnh ướng xã hột chỉ ng]ấa" a8 thay thé cho nin tinh té ấp trùng quan liêu bao cấp trước diy. Lin đầu tiên, quyén tự do lánh doanh một trong những quyển cơ bản cia công dân được gh nhân trong Hiển pháp năm 1992 Nghĩ dinh cia Hội đẳng Bộ trường s 50-11ĐBT ngày 22 tháng 3 nim 1988 vi vide ban hinh điều lễ xi nghiệp quốc doanh có thể coi là một trong những văn ‘bin pháp luật đầu tiên sở đụng thuật ngữ "gi thé” Tại Nghị inh này, thủ tue gi thể được quy định là một rong số các biển phép xử lý xỉ nghiệp công nghiên quốc doanh khi không đuy tì đã điều kiện trong quá tình hoạt động Theo đó, “những xi nghiép hoạt đồng không có hận quả đã qua cũng cỗ mà không đi đâu liện chy trì hòn thúc quốc doanh tả giã thể hoặc chuyẫn sang hinh thức sở hữu lúc”, “co quan chủ quản cắp trên thay mặt Nhà mước ra quyết ảnh thành lập hoặc giã thể xí 7 nnghập”". Những quy ảnh này có thi xen là một trong những chế Ảnh sơ Khai ban đầu và giá thể một tổ chức inh t rong hệ thing pháp luật của nước ta Công trong thời kỷ này, phẩp luật vé giã thể tổ chức kinh tổ được mỡ rông thêm một bước khi hú Quyết dinh số 315-HDBT ngày 01 tháng9 năm 1990 cũa Hi đồng Bộ truing về chin chỉnh và tổ chốc lạ sản xuất và nh doanh trong kins vực lạnh tế quốc doanh, nhà nước đã xây đụng các quy dinh về giả thé beo gồm toàn bô hình ty thủ tục diy đ để thực hiện giã thể xỉ nghiệp quốc doanh bị thua 18 "nghiêm trong én năm 1990, ki lần đầu tiên ghép luật về đăng ý lành đoanh ð Việt Nam được quy dinh bing chế định riêng thông qua ha đạo luật là Luật DNTN va Luật Công ty thi cả thuật ngữ "gui thd doanh nghiệp" và "giã thể cổng p" được chỉnh thúc sử dụng Theo các nguyên tắc về kinh tế va pháp Lý để được phân tích 6 trần, hi thủ tục “iit sinh” được thé chế hóa một cách iy đã town diện thi thủ tục “hh, châm đất tổn tủ của doanh nghiệp cũng đã được xây đụng chỉ tất nhằm đầm bảo khung khổ pháp lý vé doanh nghiệp g bộ và có hộ thông Từ do đến nay, mắc đò chúng te đã trả: qua ha lên "oái cách" pháp luật doanh nghiệp véo nim 2005 và năm 2014 thi hệ thông phép luật hiện hành về doanh "nghiệp nói chung và ding ký kinh doanh nói riêng, chưa có bất cử văn bản quy, pham pháp luật nào dua ra định nghĩa vé "gi thể doch nghiệp”.
Phip luật hiện hành chỉ quy định vé các trường hợp, đều liên giả thể doanh nghiệp, hỗ sơ, trình. tờ thủ tục giả thể donnh nghiệp, Theo đó, giả thể doanh nghiệp được hiểu là việc chim dit nr tin tei, host động của don nghiệp theo ý chỉ cũa doanh nghiệp hoặc co quan có thắm quyén với điều kiện doanh nghiệp phải đâm bảo thanh tosn hit các khoăn nợ và nga vụ tải sin khác Ninr vậy, giải thể doanh nghiệp là việc chủ doanh nghiệp tiến hành các thi tue pháp lý về giã thể, nhằm chim dit tu cách pháp lý và các quyén, nghĩa valién quan cũa doanh nghiệp, Gidi thé doanh nghiệp trước hit là quyền cũa chỗ doanh: "nghiệp. Ngoài ra, doanh nghiệp còn i gi thé trong nhông trường hop do pháp luật quy ảnh 8 ĐỂ xác dinh chính xác hơn khái niệm "giải thd doanh ngingp” ta g, cén phi "nghiên cửu dé làm rổ khá niêm, đặc idm cin doanh nghiệp “Dưới góc đồ hơn tế, doanh nghiệp là một t8 chức được thành lập nhẫm mục ich ảnh doanh để tím kiểm lợi nhuận. Doanh nghiệp đoợc thành lập va đi vào hoạt đồng sin xuất kinh doen những không phố sẽ bất biễn và tin tei mãi mãi.
Doanh nghiệp ra đời, phất hiển, thay đổi và cũng có thể sẽ nứt hủ khôi thi trường ở một thời diém nhất ảnh Các doanh nghiệp đò lớn hay ahd đều phải tri qua các giá đoen giống nhau cin mốt vòng đời, mắc di thoi gian của các giải đoạn này có thể dải ngắn khác nhu Các nghiên cửu cho thấy con đường linh doanh của doanh: "nghiệp thường chiara biy giai đoạn theo chủ kỹ như say thành lập, khỏi động phát tiễn én Ảnh, mở rộng, my thoái và cudi cùng là tan rf. Trong đó “tan rẩ là giai doan mà việc kinh doanh không thể tiếp tue thục hiện, đã đi đến thoái rào, bude chủ doanh nghiệp ph chim dit hoạt động cia doanh nghiệp. Đây chính là thôi iim chấm it sự tổn tei của đoanh nghiệp khi doenh nghiệp không thể thích ứng được với các yêu cầu của thi trường hoặc khi các chủ doanh nghiệp không có nha cầu tp tục inh don: Việc chủ doanh nghiệp không muốn tiếp tục thực hiện hoạt đồng kinh doanh có thể bit nguôn từ nhiêu lý do khác nhau như lợi nhuận không cao, mâu thuấn nội tô doanh nghiệp hoặc tiễn vong kink té trong nh vục ngành nghề lánh doanh cũa doanh nghiệp không có nhiễu Inia hen trong toơng lại Trong trường hop này, chủ doanh nghiệp co thé đi din quyết định giả thể để tho héi vẫn hoặc chuyển sang kảnh doanh những loại hình khác hoặc lánh doanh với những chủ thể khác. Đây, hoàn toàn là quyết dinh mang tính cá nhân của các chủ doanh nghiệp (giả thé hr nguyễn).
Bin cenh đó, cing có trường hợp doanh nghiệp buộc phải giải thể theo quyết ảnh hành chính ct cơ quan nhà nước có thẩm quyền (giả thể bit buôn) Dus góc đồ php I, công ty là một chỗ thể pháp luật, được tạo nên bai một say kiện pháp lý và host động với tư cách là một chỗ thể độc lập, nhân danh mình them gja các quan hộ pháp luật một cách độc lập, ách bit khối tư cách của các chữ sở hữu công ty 9 Trong hon học pháp Lý vide xác dink ty cách pháp ý cho mt chủ thé kd ham, tặa vio các quan hệ pháp luật là bét buộc. Bi với chủ thé la một tổ chúc, kh đã đáp Xing đã các đều liên theo luật nh, php it sẽ tra cho t chúc đó năng lực pháp lật Với tr cách là một pháp nhân.