Chương 1: Những van dé lý luận vé giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mai tại Tòa án. Pháp luật giãi quyết tranh chấp kinh doanh. thương mại tai Tòa án Chương 2: Thực trang pháp luật giải quyết các tranh chấp kinh doanh thương mại tại Toa án cấp phúc thẩm và thực tiễn thi hành ở tỉnh Nam Định Chương 3: Hoàn thiên pháp luật và nông cao hiệu quả thi hành pháp ut về giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mai tại Tòa án nhân dân cập phúc thẩm. CHUONG1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE GIẢI QUYẾT TRANH CHAP KINH DOANH THƯƠNG MẠI TAI TOA ÁN.
PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT TRANH CHAP KINH DOANH THƯƠNG MẠI TẠI TÒA AN 111. Khái quát về giải quyết tranh cl kinh doanh thương mại tại i quyết tranh chấp kink doanh thacong mại tai Toa Néa kinh tế thi trường ỡ nước ta đang được phát triển theo chiéu rộng và chiêu sâu của các quan hệ kinh tế với tốc độ nhanh chóng, từng bước khẳng định nó 1a bộ phận gắn bó chất chế với thi trường thé giới. Hoạt đông kinh tế sôi động đã va đang làm phát sinh các tranh chap trong KDTM. Các tranh chấp nảy ngày cảng đa dạng hơn về chủng loại va có sự phức tạp hơn về tính chất và quy mô.
Trước khi BLTTDS (2004) được ban hành, thuật ngữ “tranh chấp KDTM” chưa xuất hiện mà được goi la "tranh chấp kinh tế". Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng kinh tế và hoạt động td chức kinh doanh của các doanh nghiệp, hoạt đồng mua bán trái phiêu, cỗ phiéu được coi lả các tranh chấp kinh tế, được điều chỉnh chủ yếu bởi Pháp lệnh Hợp đồng Kinh tế. Tranh chấp được hiểu là “đấu tranh, giằng co kit có nhiững mâu thuẫn, bắt đằng thưởng là trong vẫn đề quyén lợi giữa hai bên “®. Điều 3, mục 1 Luật Thương mai (2005) không có quy định vé tranh chấp KDTM mà chỉ đưa ra khái niêm hoạt động thương mai la: “hoat đồng Theo ảnh nghĩa của Tử đến Tiếng Việt (1 66, tr 1024 nhằm mục dich sinh lợi.
bao gồm mua bản hàng hoá, cung ứng dich vu, đầu tuc xúc tiễn thương mat và các hoạt động nhằm mục dich sinh lợi Rhác ”. 4, mục 16 Luật Doanh nghiệp (2014) quy đính: “Kinh doanh là việc thee hiện liên tục một, một số hoặc tắt cả các công đoan của qué trình, đầu tư, từ sản xuất dén tiều tìm sản phẩm hoặc cung ứng dich vu trên thị trường nhằm ruc dich sinh lợi”. Do 46, tranh chap KDTM được hiễu là sự bất đồng chính kiến, sự mâu thuẫn hay xung đột vé lợi ich, về quyền vả nghĩa vụ giữa các chủ thé tham gia vào các quan hệ kinh tế ở các cấp đô khác nhau được dé cập tại Điều 3, khoăn 1 Luật thương mai 2005 và Điều 4, mục 16 của Luật Doanh nghiệp G014) Từ 3 khái niém trên có thể định nghia “7ranh chấp KDTM ia mâu timẫn bắt đồng và quyền lợi giữa các chủ thé phát sinh trong hoạt động DIM.” Cách hiểu này còn hạn chế vì mới chỉ ra bản chất, chưa chỉ ra được biểu hiện cua nó Điều 29.1 BLTTDS (2004) quy định rõ những tranh chấp vẻ EDTM là những tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mai giữa cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và déu có mục đích lợi nhuận. Theo Điển 30 BLTTDS (2015) thi tranh chấp KDTM được quy đính theo hướng khái quất hóa thay vì sử dụng phương pháp liệt kê theo quy định tại BLTTDS (2004) được sửa đổi, ở sung năm 2011, va được hiểu là tranh.
chap thuộc thẩm quyên giải quyết của Tòa án. ‘Mat khác, tranh chap KDTM còn được hiểu la sự bat đông về một hiện tượng pháp lý phat sinh trong đòi sống kinh tế giữa các chủ thể tham gia kinh doanh va thông thưởng gin liễn với các yêu t6, lợi ích vé mất tai sản. Do đó, có thể khái quát những đặc điểm của tranh chấp KDTM như sau: + Nó luôn gắn liên với các hoạt động kinh doanh của các chủ thể. + Các chủ thể tranh chấp trong kinh doanh thường la các doanh nghiệp hoặc giữa các chủ thể liên quan đến thanh lập, tổ chức, hoạt đông của các doanh nghiệp + Nó là sự biểu hiện ra bên ngoải, là sự phan anh của những xung đột "về mặt lợi ich kinh tế của các bên.
Trong cơ chế kế hoạch hóa tập trung, các tranh chấp trong linh doanh chủ yêu ton tại đưới dạng các tranh chap về hợp đỏng kinh tế, phan ánh tính. đơn điệu của các lợi ích cần bảo vệ trong mô hình kinh tế này. Còn trong điều kiện kinh tế thi trường, sự tham gia của nhiễu thành phản kinh tế kéo theo sự da dạng vẻ đổi tượng chủ thé va lợi ích cén bao vệ, sự xuất hiến của các phương thức kinh doanh, thị trường và các yêu tổ sản xuất phi truyền thống lâm phát sinh nhiều dang tranh chấp mới, ví dụ như tranh chấp giữa thành viên công ty với công ty, giữa các thành viên công ty với nhau trong quả trình thành lập, hoạt đồng và giải thể công ty, tranh chấp trong việc mua bản các loại cỗ phiéu, trai phiêu, tranh chap vẻ liên doanh, liên kết kinh tế,. sự thay đổi về nội dung va hình thức tranh chấp trong kinh doanh trong quá trình chuyển đổi nên kinh tế đã và đang đòi hỏi các hình thức giải quyết tranh.
chấp trong kinh doanh cũng phải có sự thay đỗi cho phù hợp với các yêu cầu của cơ ché thi trường có sự quan lý của Nhà nước. "Việc lựa chon phương thức giải quyết tranh chấp của các bén được thực hiện trên cơ sở sự nhanh chóng, ít tốn kém va phải đâm bão các quyền tự do kinh doanh của chủ thể và không lâm mắt cơ hội kinh doanh cia họ. Việc giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mai là các bên tranh chấp thông qua "hình thức, thủ tục thích hợp tiễn hành các gidi pháp nhằm loại bé những mâu thuẫn, xung đột, bat dong về lợi ich kinh tế dé bao vệ quyền vả lợi ích chính đáng của minh Tir các phên tích ở trên, có thể dua ra khái niệm giải quyết tranh chấp KDTM như sau: “Giải quy tranh chấp kinh doanh, thương mat là quá trình phân xứ đỗ làm rỡ quyền và ngiữa vu hợp pháp của các ben, buộc bên vi phạm ngiữa vụ phải thực hiên trách nhiệm của minh đối với bên bị vi phạm Việc giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại due tiễn hành kit có it nhất một bên cho rằng mình có quyén lợi hợp pháp bi xâm phạm và cỏ yêu cầu được giải quyết. Kết quả là các quyền và nghĩa vụ của các bên được xác định lai Hoặc mâu thuẫn hay xung đột giữa các bên được ching hòa thông qua các phan quyết của người đứng ra giải quyết tranh chấp Khi tranh chấp xây ra, có nhiều cách giải quyết mà các bên có thé lựa chọn Thông thường, cách giải quyết nảo ngẫn nhất, ít tốn kém nhất có thể đâm bao được các quyển, lợi ích hợp pháp của minh sẽ được các bên lựa chọn Thực tế tranh chấp KDTM có thể được giải quyết bằng bồn phương thức: Thương lượng, théa thuận, Hòa giải có Hòa giả viên, Trọng tai Thương, mại, Tòa Kinh tế Noting tranh chấp vé quyển và nghĩa vu giữa các bên phát sinh tir quan hệ pháp luật KDTM quy đính tại Điều 30 BLTTDS (2015) do cả nhân, cơ quan, tổ chức khởi kiện được Tòa án thụ lý giải quyết được goi là vụ an KDTM Toa an là thiết chế mang quyển lực tải phán cao nhất, xuất phát từ chức năng bảo vệ pháp luật của cơ quan tư pháp.
Giêi quyét tranh chấp KDTM tại Tòa án là hình thức giãi quyết tranh chấp do cơ quan tài phán nhà nước thực hiện, tién hành theo trình tự, thủ tục nghiêm ngặt theo quy đính pháp luật. Bản án, quyết định cia Téa án vẻ vụ tranh chấp KDTM được đảm bão thi hành. ‘bang sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước. “Thủi tue là những việc cu thé phải làm theo một trật te quy đmh, để tiễn hành một công việc có tính chất chính tiưức “®), Thủ tục là bao dim việc ‘Theo Từ điển Tiếng Việt (1997) của Viện Ngôn ngữ học (51, tr 921] 10 giải quyết công việc có hiệu quả.
Theo quy định của BLTTDS (2015), vụ án KDTM được thực hiện theo thi tục tổ tụng đền su, Dac điểm của việc giải quyết tranh chap KDTM tại Tòa án là: ~ Tòa án có thẩm quyên giải quyết tranh chap KDTM chỉ khi bên có tổ quyển thực hiện tổ quyền của minh bang thủ tục khởi kiện tại Toa án. ~ Tranh chap có thể được xem xét, giải quyết qua nhiều cấp (sơ thẩm, phúc thẩm) va có thể phải thông qu thủ tục xem xét lại bản án (giảm đốc thẩm, tái thẩm) theo quy định của pháp luật. - Quyết định có hiệu lực của Tòa an có hiệu lực bất buộc thi hanh đổi với các bén và có thể được cưởng ch thí hành nêu các bên không tự nguyên thí hành Giải quyết tranh chấp KDTM tại Tòa án có tru điểm lớn là các phán. quyết của Tòa án được bộ máy cướng chế của Nhà nước bảo đêm thi hành, thể hiện tính hiệu lực cao của bản án, quyết định.
Tuy nhiên, do trình tự tổ. tung tai Tòa án nghiêm ngất, cứng nhắc, thời gian xét xử kéo dài, uy tín các "bên tranh chấp không được đảm bao do xét xử công khai, bí quyết kinh doanh khó có thé được giữ kín. nên đây không phải là phương thức giải quyết tranh chap hap dẫn đổi với tâm lý của các nhà kinh doanh. Yêu cầu của việc giải quyét tranh chấp kinh doanh throng mai ‘tai Toa an ‘Tac giã luận văn cho rằng việc giải quyết tranh chấp KDTM tai Tòa an phải đáp ứng được các yêu cầu như sau - Giữ gìn uy tín, bí mất thương mai của các bên trên thương trường Điều quan trong trong giải quyết tranh chấp KDTM tại Toa an là phải bao về một cách có hiệu quả lợi ích hợp pháp va chính dang cia các bên khi tham gia vào kinh tế thương mại.
Khi Tòa án giải quyết tranh chấp, việc bao dim giữ ir được bi mật kinh doanh, uy tin của các bên trên thương trường la một trong những lợi ích chính đáng của doanh nghiệp cần được bao vệ - Nhanh chóng, thuận lợi, không cn trở hoạt động kinh doanh của các ‘bén có tranh chap. Việc Toa án giải quyết kịp thời và hiệu quả các tranh chap cho phép han ché đến mức tối da sự gián đoạn trong hoạt đông sản xuất, kinh doanh của các bên.