Chương 1. NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE GIẢI QUYẾT TRANH CHAP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI BẰNG HÒA GIẢITẠI TÒA ÁN. Khái quatvé giai quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại LLL Ehéi niệm và đặc điễm về tranh chấp kink đoanh, thương nai 1. Khái niệm về tranh chấp kinh doanh, thương mại 'Việc tranh.
trong kinh doanh, thương mại diễn ra rat phổ biển trong. nén kinh tế th trường của các quốc gia trên thé giới cũng như ở nước ta. Ở đó thể hiện rõ sư thda thuận giữa cũng và câu nhưng các bén không thực hiện đúng quyền cũng như nghĩa vu kinh doanh, thương mại của mình nên xây ra tranh chap. Tại Việt Nam định nghĩa vé tranh chấp kinh doanh, thương mai van chưa.
có một quy chuẩn cụ thé dé áp dụng một cach thông nhất. Khái niệm vé tranh chấp kinh doanh, thương mai luôn luôn thay đỗi qua các giai đoạn khác nhau và được hoàn thiện quy định pháp luật qua từng thời kỷ kinh tế "Trong thời kỷ kinh tế tập trung bao cấp, chúng ta chịu ảnh hưỡng của Luật học Xô Viết với sự tén tại ngành luật độc lập là ngành kinh tế, bồi vậy trong thời kỹ này cum từ tranh chấp kinh doanh, thương mai được hiểu là "tranh chấp kinh tế". Trong thời ki ma hoạt động kinh tế chủ yếu là kế hoạch hóa tép trung với sự thông trị của khu vực kinh tế nha nước và kinh tế tập thé, sử dung mệnh. lệnh hành chỉnh thí mọi hoạt động kinh tế chủ yên do nhà nước thực hiện va chỉ phôi.
Các đơn vi kinh tế đều hoạt động va thực hiện ké hoạch được giao thông qua hop déng kinh tế, do đó các tranh chấp kinh tế trong thời kỹ nay đối khi cũng đông nghia với tranh chap về hợp đông kinh tế. ‘Tuy nhiên thuật ngữ “tranh chấp kinh tế" it được sử dung trong các van ‘ban pháp lý quốc tế ma thay vảo đó là thuật ngữ “tranh chấp thương mại” (commercial dispute) hay thuật ngữ "tranh chấp kinh doanii" (business dispute) Trong luật mẫu của UNCITRAL về trọng tai thương mại quốc tế cũng sử dựng, thuật ngữ “Thương mại” 3 Khai niệm vé tranh chấp kinh doanh, thương mại được định nghĩa lẫn đầu. tiên tại Luật Thương mại 1997, thời kỳ phát triển nên kinh tế nhiễu thành phân theo đính hướng sã hội chủ nghĩa. Tại Diéu 238, Luat Thương mai năm 1007 quy định “Tranh chấp thương mat là tranhh chấp phát sinh đo việc Riông thực Tiện hoặc tìực hiện không ding hop đồng trong hoat động thương mai”.
Khái tiệm nay thể hiện rổ tính chất tranh chấp trong hoạt động thương mai bằng sự cam kết thông qua hop déng thương mai. Tranh chấp giữa các bên trong hop đồng thương mại, phát sinh do một hoặc nhiễu bên vi phạm, không thực hiến. đúng theo thöa thuận về hoạt động thương mai trong hợp đồng. Hoạt động thương mại thời kỳ nay chỉ bao gồm ba nhóm hoạt động.
mua ban hảng hóa, cung ứng dich vụ thương mại và các hoạt động xúc tiến thương mai". Tắt cả các hoạt động nay déu thực hiện bằng quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia trong hợp đồng, gọi là hợp đồng thương mại. Cách định nghĩa nay được tiểu va ap dung trong một thời gian dài nhưng không hoàn toản chính xác, bởi sự giới han trong nội ham của hợp đông thương mai, mang nghĩa chung chung không thể hiện rõ khái mém va đặc biệt gây ra sư mâu thuẫn với pháp luật quốc. tẾ, là trở ngại cho Việt Nam hội nhập với thi trường quốc tế cũng như áp dung chính sách, pháp luật theo các công ước mà Việt Nam đã tham gia trong thời kỳ nay.
Tác giả đồng tinh với quan điểm của nhiều tác giả khác ở chỗ, quan. niệm vẻ tranh chấp thương mại theo Luật thương mại 1907 đã loại bé nhiều tranh chấp không được coi là tranh chấp thương mại mặc dù xét vẻ bản chất đó vẫn có thể coi là các tranh chap thương mại như dau tu, xây dung, hoạt động trung gian. thương mai’ Thing đ học bậc hành hổ Hỗ Chí Minh 2016), “iad tràn Luật ương mại "NB cổng nhân di, “Luft Thmưnganyinăm 1997 sổ 50U-CTN,ngty 10 thing 09 năm 1997, Đầu 5 Foi 3 ° trang Đạt học Lait Hi Nội G015), “Gio wih Luật Murong mai"NXB Cổng nhện din, 3n “Cùng với lich sử phát triển của hệ thông pháp luật ma khái niệm vẻ tranh chap kinh đoanh, thương mại dan được hiểu “/d những mâu thuẫn, bắt đồng Xây ra giữa các bên trong quan hộ kinh đoanh, thương mat"S. Đặc tiệt kể từ khi Luật thương mai 2005 ra đời, khái niệm về hoạt động thương mai được mỡ xông theo hướng quy định “hoat đông thương mại là hoạt đông nhằm mc dich sinh lợi, bao gôm mua bán hàng hóa, cung từng dich vụ, đầu texúc tiễn thương.
‘mat và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác “7. Tuy định nghãa về hoạt đông thương mại theo Luật thương mại 2005 còn tương đổi đơn giãn nhưng cũng đã lột tả được ni ham của hoạt động thương mai bao gém moi hoạt động có mục dich sinh lợi. Từ quy định của pháp luật vả các tranh chấp kinh doanh, thương mại trong thực tiến, BLTTDS 2015 đã quy định tại Điều 30 về các tranh chấp kinh doanh, thương mai thuộc thấm quyển của Tòa án bao gồm các loại tranh chấp kinh doanh, thương mai sau. ‘Thr nhất, tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ giữa.
các cá nhân, tổ chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận Thứ hai, tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa các cá nhân, tỗ chức có đăng kỹ kinh doanh với nhau va déu có muc dich Joi nhuận. Thứ ba, tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty, tranh chấp. giữa công ty với người quản lý trong công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc thành viên Hội dong quản trị, giám đốc, tổng giám đốc trong công ty cỗ phân, giữa các thành viên cũa công ty với nhau liên quan đến việc thảnh lập, hoạt động, giải thể, sap nhập, hợp nhất, chia, tách, bản giao tai san của công ty, chuyển đổi. tình thức tổ chức của công ty.
"Thứ tư, tranh chấp giữa người chưa phải là thành viên công ty nhưng có giao dich về chuyển nhượng phin vốn góp với công ty, thảnh viên công ty. © Tường Đạihọc Luit Hi Nội G015) “Go wh Luật Thương mạ Tip 2”, NB Công hin din ‘Lt Dormgmaa 2005 số 6/2005I0H11,ngy 14 thing 06 nã 2005, Điễu 3, Kin 1. au Thứ năm, tranh chấp khác vẻ lanh doanh, thương mai, trừ trường hop thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức khác theo quy định của pháp Tuất 11. Đặc điễm của tranh chấp kinh doanh, thương mại - Đặc điểm về chủ thé có tranh chấp "Tranh chấp kinh doanh, thương mai thường xảy ra khi có một bên trong tranh chấp là thương nhân bởi quan hệ thương mai được thiết lập giữa các thương nhân với nhau hoặc giữa một bên là thương nhân va một bên không phải thương nhân.
Bên cạnh đó, các cá nhân tổ chức cũng có thể la chủt của tranh chấp kinh doanh, thương mai, ví dụ trong trường hợp tranh chấp xảy ra giữa thành viên của công ty va công ty đó hoặc giữa các thành viên công ty với nhau vẻ vẫn để giã thể, chia tách công ty. theo Khoản 3, Điển 29 BLTTDS -_ Đặc diém về nội dung tranh chấp 'Vẻ ban chất, tranh chấp linh doanh, thương mai được phát sinh dựa trên hành vi vi phạm hợp đẳng hoặc vi phạm pháp luật. Trong thực té, tranh chấp kinh doanh, thương mai thường diễn ra do một hoặc các bên có hành vi vi phạm. nghĩa vu theo thöa thuận của hợp đồng hoặc xâm phạm đến quyển va lợi ich của biên khác.
Các quan hệ thương mai có ban chất là quan hệ tải sin vi vậy tranh chấp kinh doanh, thương mại có bản chất la tranh châp vẻ loi ích vật chất ~ Khách thé của tranh chấp kinh doanh thương mat Khách thể ỡ đây có thé được sác định la các quyên và nghĩa vụ của các chủ thể trong quan hệ kinh doanh thương mại (theo hợp đẳng hoặc không theo hop đồng) xây ra trước, trong hay sau thöa thuận của các bên. Đối tượng của tranh chấp lễ lợi ích kinh té vi vay những zung đột lợi ích kinh tế, thua thiệt với giá tr lớn ảnh hưởng đến sự sống còn trên thi trường của các chỗ thể va lợi ích của nhiều đối tương déi hdi các bên phải cân nhắc kỹ những được, mat, thiệt, ‘hon khi lựa chọn phương án tôi ưu để giải quyết xung đột, tranh chấp kinh tế. Khái niệm và yêu cầu của giải quyết tranh chấp kinh doanh, Hương mại 1. Khái niềm của giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mat 'Với sựphát triển nhanh chóng và ngày cảng da dang của hoạt động thương.
mai hiện nay, yêu cầu về giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mai đã trở thảnh một phan tắt yếu của nên kinh tế thị trường. Khái niệm giải quyết tranh: chấp kinh, doanh thương mai đã được nhiều nhà nghiên cứu đưa ra tại các cuộc hội thảo khoa học cũng như trong các tải liệu học tập như sảch chuyên khảo, giáo trình va các luận văn, luận án. Vi du tại Giáo trình Luật Thương mai tập 2 của trường đại học luật Ha Nội xuất bản năm 2016 cũng khẳng định: “gidt quyết tranh chấp kinh doanh thương mat duoc hiễu là quá trình phân xứ để làm rõ. quyễn và nghĩa vụ hợp pháp của các bên, buộc bên vi phạm nghĩa vụ phải thực Tiện trách nhiệm của mình di với bên bị vi pham”.
Hoặc trong Giáo trinh Luật kinh tế cia PGS. Nguyễn Như Phát cũng đưa ra khái niệm giãi quyết kinh doanh, thương mại có thể hiểu la việc các bêntranh chap thông qua hình thức, thủ tục thích hợp tiền hành các giải pháp nhằm loại bé những mâu thuẫn, xung đột, bắt đồng vẻ lợi ích kinh té nhằm bao vê quyển va lợi ích chính đảng của minh® ‘Néu tranh chap được hiểu la những mâu thuẫn, xung đột về quan điểm thi giải quyết tranh chấp chính là việc lựa chọn phương thức và biện pháp phủ hop để giúp các bên xóa bö những mâu thuẫn đó. Đặc biệt trong hoạt động giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại lả việc các bén tiền hành lựa chọn các phương thức, thủ tục thích hợp để loại bö đi những mau thuẫn, xung đột liên. quan đến lợi ich kinh tế.
Trong quá trình giải quyết tranh chap các bên sẽ phải lâm rõ được quyên và ngiĩa vụ hợp pháp của mỗi bên, ding các lập luân, chứng ˆ Ngyẫn Như Pat 2001) “Giáo trăn Luật Katha Việt Nga! HB Chih ốc ø.