CHƯƠNG 1 MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VE GIẢI QUYẾT VAN DE CON CHUNG KHI CHA MẸ LY HON 11. Khái niệm, đặc điểm về giải quyết van để con chung khi cha me lyhin LLL Khái niệm giải quyết vin dé con chamg khi cha me ly hon Hôn nhân là một hiện tượng zã hội có trong quả tình phát sinh, phat triển bao gồm: kết hôn, duy tri quan hệ hôn nhân và ly hôn. Trong cuộc sống hôn nhân, vì những lý do nao đỏ dẫn tới giữa vợ chẳng có những mâu thuẫn. sâu sắc đến mức không thể chung sống cùng nhau, van để ly hôn được đặt ra.
như một cách giải phóng cho hai bên vả các thảnh viên khác trong ga đính thoát khỏi cuộc sông bể tắc từ túng do những xung đốt trong hôn nhân gây ra. "Nếu kết hôn la sư kiện pháp lý lâm phát sinh quan hệ hôn nhân giữa hai bên nam nữ vả trao cho họ những quyền vả nghĩa vụ pháp lý của vợ chồng thi ly hôn được hiểu như lả một sự kiện pháp ly lam chấm dứt quan hệ do, lả mat ‘rai nhưng không thể thiéu được khi quan hệ hôn nhân thực sw tan vỡ, sự tôn tại của hôn nhân chỉ l hình thức. “Ly hôn là việc xác nhận một sự kiên: cuộc hôn nhân này là cốc hôn nhân đã chết, sự tôn tại của nó chữ là bề ngoài lừa đối"! ~ C. Thật vậy, ly hôn la hiên tượng sẽ xuất hiện một cách khách quan khi cuộc hôn nhân của hai vợ chẳng “dé chéf”, sự công nhận cho một mỗi quan hệ hôn nhân đã không còn tổn tại trên thực tế.
Hệ luy của ly hôn là không hé nhỗ nên vấn để ly hôn của vợ chẳng phải được đất đưới sự kiểm soát của Nhà nước và pháp Tuất Nhà nước một mất ghỉ nhân quyền tự do ly hôn, mặt khác bằng pháp luất đặt ra cơ sở pháp lý kiểm soát việc giải quyết ly hôn nhằm hạn chế hiện tượng, `. Mắc vì Ph Rngghen: Toin tp, Mob, Chi.i quất gà, HÀ Nội, 1998, 710 21. ly hôn tran lan, gây ảnh hưởng đến su dn định của mồi quan hệ trong gia định. va xã hồi "Tòa án là cơ quan duy nhất trong bộ may nha nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có n quyển xét xử, Hi pháp năm 2013 quy định “Za ám nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xé 1 chủ ngiữa Việt Nam, thực hiện quyền te pháp”.
Trên cơ sở nên tàng của Hiển định, Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014 quy định vé chức năng xét xử của Tòa án như sau: “Téa án nhân danh nước Công lòa xã hội chai nghiia Việt Nam xát xử các vụ án hình suc dân sạc hôn nhân và gia dink kinh doanh thương mat, lao động, hành chỉnh và giải quyết các việc Khác theo guy dink của pháp Iuật". Có thé thấy, Tòa án là chủ thể có thẩm quyền giải quyết các vụ việc về Hôn nhân và gia định nói chung và các vẫn dé vẻ con chung khi cha me ly hôn nói riêng thông qua việc áp dung các quy định của pháp luật. Hoạt động nay được thực hiện bởi Tòa án cũng phải tuân thủ các bước tiến hảnh theo quy định của pháp luật tổ tụng dân sự, buộc các bên chủ thể phãi tuân thủ nghiêm ngất, tránh sự tùy tiên, hồi hot có thể lâm ảnh hưỡng đến quyển và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan Hoạt đông ADPL của chủ thể ADPL mang tinh chất cá biệt hóa để giải quyết quan hệ cha, me, con khi ly hôn: quan hệ trực tiếp nuối con chung, quan hệ cấp dưỡng, quyền và ngiĩa vụ của mỗi bên đổi với con chung "Như vậy, có thể đính nghĩa vẻ ly hôn như sau: “Ly hôn la sự kiện pháp I nhằm chấm đứt các quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chông bằng bản ám. quyết “nh có hiệu lực pháp luật của Tòa án” hi có yêu câu ly hồn của vợ hoặc chồng hoặc cả hai vợ chẳng, Tòa án.
phải tiên hành xây dựng hỗ sơ vụ án, sác minh tỉnh trang quan hệ hôn nhân. đó va áp dụng căn cứ ly hôn để giải quyết, viée giải quyết ly hôn cin phải chính xác và đòi hỏi sự linh hoạt trong việc vận dung căn cứ ly hôn đối với mỗi trường hop cu thể 10 - Căn cứ ly hôn trong trường hợp thuận tình ly hôn. yêu ¬ Khi hôn nhân tan võ, vợ chẳng sẽ chấm đứt cuộc sống chung và việc đâm bảo một cách bình đẳng về quyển sở hữu cũng như quyền bình đẳng trong mối quan hệ với con chung lả vô cùng cần thiết, đó chính là hau quả pháp lý của ly hôn — giải quyết vấn để tai sản, con chung vả việc cấp dưỡng giữa vơ, chồng (nêu có). Sau khi ly hôn, việc giáo duc con chưa thành niên.
hoặc dé thành nién bi tan tật, mắt năng lực hành vi dân sự, không có khả năng, lao động và không có tai sin để tự nuôi minh cho bên nao trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo duc phải căn cứ vao điểu kiên thực tế cia vợ chẳng và phải bo đảm vi lợi ich moi mặt của con. Téa án cân xem sét vẻ tư cách dao đức, hoàn cảnh công tác, điều kiên kinh tế, thời gian của mỗi bên vợ chồng, xem ai là người có điểu kiện thực tế thực hiện việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo đục con được tốt hơn thì quyết định giao con cho người đó Người không được giao nuôi dưỡng, giáo duc, chễm sóc trực tiếp có quyền. thăm nom, chăm sóc, giáo duc vả nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con như thế nao. Đồi tượng con chung là trong têm trong quan hệ con chung cia vợ chẳng, khi ly hôn.
Theo Từ điển luật học “Con cjnøxg là con sinh ra trong thời i} hén han hoặc con do người vợ có that trong thời kỳ lôn nhiên. Con được sinh ra trước ngày đăng Xỹ kắt hn và được cha me thầu nhân cũng là con chung của vo chéng, Trong trường hợp cha hoặc mẹ không thừa nhận nhưmg có ching cứ đỗ tòa ra căn cứ quyết dinh xác đình là con cũa hai người thi cling là con chung của vợ chéng. Con midi do vo chẳng cìng nhận midi cng là cơn cimmg "2 Khái niệm con chung là một khái niêm rộng, đó có thé lả con chung Triển Luậthọc, 168 u của vợ ching hoặc con chung của hai người không phải la vợ chẳng Tuy nhiên, Luật HN&GĐ năm 2014 ding khái niệm "con clung của vo chồng”, điều kiện dé hai bên được coi lả vợ chẳng thi giữa họ phải có quan hệ hôn nhân. Do đó, con chung của vợ chẳng có thé la con dé hoặc cơn nuôi.
Con chung bao gồm con chưa thanh niên, con đã thảnh niên mat nang lực hảnh vi dén sự hoặc không có khả năng lao động va không có tai sẵn để tự nuôi mình là đối tương cân được pháp luật bảo về quyển và lợi ích về moi mit, Căn cử vào độ tuổi, năng lực hảnh vi dân sự, kha năng lao đông ma Téa án phải xác định được đổi tượng cần khi giải quyết van dé con chung của vợ chẳng khi ly hôn ~ Về độ tuổi, xác định con chung thành niên hay chưa thành niên căn cứ vào giây khai sinh va thời điểm thu lý giải quyết vụ việc. Nếu tại thời điểm thục lý vụ việc, con chung chưa đủ 18 tuổi thì thuộc đổi tượng cần phải giải quyết - Xác định năng lực hành vi dan sự của cơn chung đưa trên bản án, quyết định của Tòa án theo Điều 22 khoản 1 BLDS năm 2015: “Kh một người do bt bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thé nhận thức, làm chủ được hành vi thi theo yêu cầu của người có quyền, lợi ich liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan. Tòa dn ra quyết ãïnh tuyên bỗ người này là người mắt năng lực hành vì dân sự trên cơ sở két luận giám định pháp y tâm than”. Các bên đương sự cung cấp cho Tòa án giải quyết việc ly hồn ban án, quyết định đang có hiệu lực pháp luật vẻ việc tuyến bổ con chung mắt năng lực ‘hanh vi dan sự lâm cơ sở để Toa án giải quyết van để con chung.
- Xéc định con chung không có khả năng lao động, trường hợp này con chung có thé vi sức khỏe, bệnh tật tai nan,. vẫn có năng lực hảnh vi dân sự nhưng không đủ kha năng về mặt thé chat để thực hiện việc lao động tự nuôi dưỡng ban thân. Tir những phân tích ở trên, có tỉ đưa ra một khái niêm như sau: giải quyét vẫn đề con chung khủ cha me ly hôn là hoạt động áp dụng pháp luật do Tòa án tién hành theo quy định của pháp luật khi có yêu cầu giải quyét hầm bão đâm quyén lợi mọi mặt của con. Đặc diém giải quyết vân đề con chung Kủ cha me by hôn ‘Thi nhất chữ thé trong việc giải quyết vẫn dé cơn chương khủ ly hôn bao gdm chi thé giải quyết và chm thé yêu cầu.
Chủ thể giải quyết van dé con chung của vợ chồng khi ly hôn là Tòa án. Toa án là chủ thể được nhà nước trao quyền thống qua các quy đính của pháp uật, tiến hành hoạt đông áp dung pháp luật trong giải quyết van dé con chung khi cha me ly hôn. Phản quyết ly hôn của Téa án thể hiện đưới hai bình thức 1à quyết đính hoặc bản án. Nêu hai bên vợ chẳng thuận tinh ly hôn, théa thuận.
được việc giải quyết vấn dé con chung và tài sin thi phán quyết cho ly hôn của Téa án thể hiện dưới hình thức là quyết định công nhận thuận tình ly hôn. Trường hợp hai bên vợ chẳng cing mong muôn chém dứt hôn nhân nhưng không thong nhất được việc giải quyết van dé con chung, hoặc tai săn chung, hoặc trường hợp ly hôn do yêu cau của một bên thi phán quyết của Toa án về việc cham đút hôn nhân bang ly hôn sẽ la một bản án. Thời điểm bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật là thời điểm chấm dứt quan hệ vo chồng trước pháp luật 'Viện kiểm sat thực hiện nhiệm vụ giám sat việc thực thi pháp luật của Tòa án Sự tham gia của Viện kiểm sát góp phân phát hiện và đẩy lùi những hạn chế, tiêu cực, thiếu sót trong quá trình giải quyết vụ việc cia Téa án, đẳng thời góp phan nâng cao tinh than trãch nhiêm cia thẩm phán trong quả trình giãi quyết vụ viée. Chủ thể yêu cầu: vụ việc chỉ phát sinh khi có chủ thể yêu câu hoặc khởi kiên.