mở đầu, nội dung, kết luận và các phÿ lÿc thì trong phần nội dung chính cāa bài nghiên cứu còn chia cÿ thể thành 3 chương, kết thúc mỗi chương có tiểu kết riêng làm nổi bật ý chính cāa từng chương, các Chương bao gồm: + Ch°¡ng 1. Những vấn đề lý luận, pháp lý về giÁi quyết tố cáo cāa Chā tịch Āy ban nhân dân quận + Ch°¡ng 2. Thực tr¿ng giÁi quyết tố cáo cāa Chā tịch Āy ban nhân dân quận Tây Hồ, Thành phố Hà Nội + Ch°¡ng 3. GiÁi pháp nâng cao hiệu quÁ giÁi quyết tố cáo cāa Chā tịch Āy ban nhân dân quận Tây Hồ, Thành phố Hà Nội 4 PHÄN NÞI DUNG Ch°¡ng 1.
NHĀNG VÂN ĐÂ LÝ LUÀN, PHÁP LÝ VÂ GIÀI QUYÀT Tà CÁO CĂA CHĂ TàCH ĂY BAN NHÂN DÂN QUÀN 1. Khái niãm, đặc đißm và vai trò giÁi quyÁt tá cáo căa Chă tách Ăy ban nhân dân quÁn 1. Khái niãm tá cáo và giÁi quyÁt tá cáo 1. Tố cáo Tố cáo là quyền cơ bÁn cāa công dân được quy định cÿ thể trong Hiến pháp, Luật Tố cáo và các văn bÁn quy ph¿m pháp luật có liên quan khác.
T¿i khoÁn 1 Điều 2 – Luật Tố cáo năm 2018 đã quy định rằng: <Tố cáo là việc cá nhân theo thā tÿc quy định cāa Luật này báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi ph¿m pháp luật cāa bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt h¿i hoặc đe dọa gây thiệt h¿i đến lợi ích cāa Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp cāa cơ quan, tổ chức, cá nhân, bao gồm: Tố cáo hành vi vi ph¿m pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vÿ, công vÿ; Tố cáo hành vi vi ph¿m pháp luật về quÁn lý nhà nước trong các lĩnh vực.= [1] BÁn chất cāa tố cáo được xem xét dưới nhiều góc độ như chā thể, đối tượng, mÿc đích cāa việc tố cáo. - Về chā thể: Mọi cơ quan, tồ chức, cá nhân có quyền khiếu l¿i yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét l¿i các quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỉ luật đối với cán bộ, công chức khi có căn cứ nghi ngờ quyền và lợi ích cāa mình bị xâm ph¿m bởi các quyết định và hành vi đó. Tố cáo được xác định cÿ thể công dân (là cá nhân) thực hiện việc báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi ph¿m pháp luật cāa bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt h¿i hoặc đe dọa gây thiệt h¿i đến lợi ích cāa Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp cāa cơ quan, tổ chức, cá nhân. Với quy định công dân là cá nhân có quyền tố cáo phù hợp với Hiến pháp và chính sách pháp luật cāa nhà nước.
Tố cáo sai sự thật sẽ Ánh hưởng đến quyền và lợi ích cāa người bị tố cáo, người tố cáo phÁi chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi tố cáo cāa mình, tuỳ theo tính chất và mức độ nghiêm trọng cāa hành vi tố cáo. Nếu quy định cÁ cơ quan, tổ chức có quyền được tố cáo sẽ làm phát sinh những vấn đề phức t¿p. Chẳng h¿n như những tác động liên quan đến cách thức để các chā thể thực 5 hiện quyền tố cáo, việc xác định trách nhiệm cāa người tố cáo phÁi chịu khi cố tình tố cáo sai, tố cáo trái pháp luật làm Ánh hưởng đến uy tín cāa người bị tố cáo. Ai sẽ là người chịu trách nhiệm cho hành vi tố cáo đó? Hay khi người đ¿i diện cho cơ quan, tổ chức phÁi chịu trách nhiệm? Bên c¿nh đó, pháp luật tố cáo hiện hành cũng chưa có quy định rõ ràng về quyền tố cáo cāa cơ quan, tổ chức.
Tuy nhiên khi cơ quan, tổ chức muốn cung cấp thông tin về hành vi vi ph¿m pháp luật cho cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể sử dÿng nhiều cách thức khác để tiến hành cung cấp thông tin như khiếu n¿i, kiến nghị, phÁn ánh, ….[4] Đây cũng là một h¿n chế trong quy ph¿m pháp luật về tố cáo khi không thừa nhận cũng không quy định rõ về việc tố cáo cāa cơ quan, tổ chức. - Về đối tượng: Đối tượng bị tố cáo là bất kỳ hành vi vi ph¿m pháp luật nào cāa cá nhân, cơ quan, tổ chức gây thiệt h¿i hoặc đe dọa gây thiệt h¿i đến lợi ích cāa Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp cāa công dân. Hành vi vi ph¿m pháp luật trong tố cáo có thể là hành vi vi ph¿m cāa cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực hiện nhiệm vÿ công vÿ hoặc hành vi vi ph¿m pháp luật về quÁn lý nhà nước trong các lĩnh vực. Đối tượng bị khiếu n¿i mặc dù giống với đối tượng bị tố cáo về các hành vi vi ph¿m như quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật đối với cán bộ, công chức.
Nhưng những hành vi vi ph¿m pháp luật này phÁi Ánh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích cāa người khiếu n¿i. Như vậy có thể thấy đối tượng bị tố cáo rộng hơn so với đối tượng bị khiếu n¿i. - Về mÿc đích: Khiếu n¿i được thực hiện nhằm mÿc đích bÁo vệ quyền và lợi ích cāa người khiếu n¿i bằng cách áp dÿng các biện pháp để trừng trị kịp thời và nghiêm khắc đối với những hành vi vi ph¿m pháp luật. Mÿc đích cāa Tố cáo rộng hơn so với khiếu n¿i, không chỉ nhằm bÁo vệ quyền lợi và khôi phÿc quyền, lợi ích hợp pháp cāa người bị tố cáo mà còn bÁo vệ quyền và lợi ích chung cāa cÁ cộng đồng khi phát hiện hành vi vi ph¿m pháp luật cāa bất kì đối tượng nào.
Do đó, tố cáo phÁn ánh ý thức và trách nhiệm cāa mọi công dân trong việc đấu tranh chống l¿i hành vi vi ph¿m pháp luật trong xã hội. Giải quyết tố cáo GiÁi quyết tố cáo được hiểu là việc chā thể có thẩm quyền tiến hành xử lý một vÿ việc tố cáo cÿ thể bằng các biện pháp xác minh nội dung tố cáo và đưa ra kết luận rằng nội dung tố cáo đó là đúng hay là sai, để tiến hành xử lý theo quy định cāa pháp 6 luật. Căn cứ vào quy định t¿i khoÁn 7 Điều 2 cāa Luật Tố cáo năm 2018 thì: <GiÁi quyết tố cáo là việc thÿ lý, xác minh, kết luận về nội dung tố cáo và xử lý kết luận nội dung tố cáo cāa người giÁi quyết tố cáo=. [1] Tuy không có quy định cÿ thể về giÁi quyết tố cáo cāa Chā tịch UBND quận nhưng từ những quy định cāa pháp luật về giÁi quyết tố cáo nói chung có thể rút ra được quan niệm về giÁi quyết tố cáo cāa chā tịch UBND quận đó là việc Chā tịch UBND có thẩm quyền giÁi quyết tố cáo tiến hành thÿ lý tố cáo; xác minh nội dung tố cáo; đưa ra kết luận về nội dung tố cáo và xử lý kết luận tố cáo theo quy định cāa pháp luật đồng thời phÁi công khai kết luận xử lý tố cáo một cách công khai, minh b¿ch.
Quá trình này nhằm bÁo vệ quyền và lợi ích cāa các bên trong vÿ việc tố cáo, nhất là người bị tố cáo và Ánh hưởng cāa các hành vi vi ph¿m pháp luật có thể xÁy ra từ nội dung tố cáo. Bên c¿nh đó, việc giÁi quyết tố cáo cũng giúp nâng cao chất lượng quÁn lý và uy tín cāa Chā tịch UBND quận đối với người dân và xã hội. Đặc đißm Việc giÁi quyết tố cáo cāa Chā tịch UBND quận có các đặc điểm cơ bÁn sau: Thứ nhất, giÁi quyết tố cáo cāa Chā tịch UBND quận là ho¿t động mang tính quyền lực: GiÁi quyết tố cáo được thực hiện bởi các chā thể nhà nước có thẩm quyền dựa trên các quy định cāa pháp luật về tố cáo và giÁi quyết tố cáo. Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền giÁi quyết tố cáo như UBND quận nhân danh nhà nước sử dÿng quyền lực trong ph¿m vi thẩm quyền cāa mình để tổ chức và giÁi quyết tố cáo theo trình tự, thā tÿc được pháp luật quy định.
Tùy vào tính chất, mức độ cāa từng hành vi vi ph¿m bị phát hiện trong quá trình giÁi quyết tố cáo, chā thể có thẩm quyền áp dÿng các quy định cāa pháp luật để ban hành các quyết định xử lý vi ph¿m phù hợp. Đồng thời, các đối tượng bị tác động bởi quyết định xử lý tố cáo do chā thể có thẩm quyền ban hành phÁi tuân thā thực hiện dưới sự theo dõi, giám sát cāa chā thể mang quyền lực nhà nước. Thứ hai, quá trình giÁi quyết tố cáo cāa Chā tịch UBND quận phÁi được tuân thā theo trình tự, thā tÿc pháp luật quy định. Trình tự, thā tÿc giÁi quyết tố cáo được quy định cÿ thể trong luật tố cáo năm 2018, bắt buộc các chā thể liên quan việc giÁi quyết tố cáo phÁi tuân thā.
Vì giÁi quyết tố cáo mang tính quyền lực nhà nước, trong quá trình thực hiện khó tránh khỏi những sai lầm và sự mâu thuẫn giữa các cá nhân (không mang quyền lực) với chā thể có thẩm quyền giÁi quyết tố cáo. Đồng thời phÁi căn cứ vào các 7 quy định pháp luật để xác định tính chất, mức độ cāa hành vi bị tố cáo, kịp thời ngăn chặn các hành vi đe đọa hoặc xâm phâm đến lợi ích cāa nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp cāa công dân, h¿n chế sự lộng quyền. Thứ ba, phÁi có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chā thể có thẩm quyền trong giÁi quyết tố cáo. Qúa trình phối hợp trong giÁi quyết tố cáo có vai trò quan trọng, Ánh hưỡng đến thời h¿n và độ chính xác cāa kết quÁ giÁi quyết tố cáo.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chā thể có thẩm quyền trong quá trình giÁi quyết tố cáo nhằm thực hiện theo đúng quy định pháp luật, đÁm bÁo lợi ích cāa nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp cāa công dân, tránh gây ra các vÿ oan sai và bỏ lọt tội ph¿m. Đồng thời sự phối hợp giữa các cơ quan t¿o ra môi trường làm việc gắn kết chặt chẽ, có sự giám sát lẫn nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vÿ chung cāa nhà nước, tăng cường trách nhiệm cāa cơ quan hành chính nhà nước trong việc giÁi quyết tố cáo. Thứ tư, các quyết định xử lý kết luận nội dung tố cáo mang tính cá biệt. Căn cứ vào quy định pháp luật hiện hành quyết định cá biệt là các quyết định định hành chính, được ban hành áp dÿng một lần cho một đối tượng cÿ thể.