CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG - CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN - CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4 - CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG MỸ - CHƯƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Tổng quan về xuất nhập khẩu 2. Khái niệm và lý thuyết về xuất nhập khẩu Vân, Đ. Theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại 2005 thì khái niệm xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá theo pháp luật Việt Nam được quy định cụ thể như sau: - Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. - Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.
Các điều kiện thương mại áp dụng cho vận tải biển FAS - Free Alongside Ship (named port of shipment) - Giao dọc mạn tàu (tên cảng xếp hàng quy định), Incoterms 2010. (2016) đã chỉ ra rằng, theo Incoterms 2010: “giao dọc mạn tàu” có nghĩa là người bán giao hàng khi hàng hóa được đặt dọc mạn con tàu do người mua chỉ định (ví dụ đặt trên cầu cảng hoặc trên xà lan) tại cảng giao hàng chỉ định. Rủi ro về mất mát hoặc hư hỏng của hàng hóa di chuyển khi hàng hóa đang ở dọc mạn tàu, và người mua chịu mọi chi phí kể từ thời điểm này trở đi”. FOB - Free OnBoard (named port of shipment) - Giao hàng trên tàu (tên cảng giao hàng), Incoterms 2010.
(2016) Incoterms 2010: “Giao hàng trên tàu” có nghĩa là người bán giao hàng lên con tàu do người mua chỉ định tại cảng xếp hàng chỉ định hoặc mua lại hàng hóa 6 đã được giao như vậy. Rủi ro về mất mát hoặc hư hỏng của hàng hóa di chuyển khi hàng hóa được xếp lên tàu, và người mua chịu mọi chi phí kể từ thời diểm này trở đi.” CFR - Cost and Freight (named port of destination) - Tiền hàng và ước phí (cảng đến quy định), Incoterms 2010. Theo như Vân, Đ. (2016) Incoterms 2010: “Tiền hàng và cước phí” có nghĩa là người bán phải giao hàng lên tàu hoặc mua lại hàng đã giao như vậy.
Rủi ro về mất mát hay hư hỏng của hàng hóa di chuyển khi hàng được giao lên tàu. Người bán phải ký hợp đồng và trả các chi phí và cước phí cần thiết để đưa hàng hóa đến cảng đến quy định.” CIF - Cost, Insurance and Freight (named port of destination) - Tiền hàng, phí bảo hiểm và ước phí (cảng đến quy định), Incoterms 2010. (2016) Incoterms 2010: “Tiền hàng, phí bảo hiểm và cước phí” có nghĩa là người bán phải giao hàng lên tàu hoặc mua lại hàng đã giao như vậy. Rủi ro về mất mát hay hư hỏng của hàng hóa di chuyển khi hàng được giao lên tàu.
Người bán phải ký hợp đồng và trả các chi phí và cước phí cần thiết để đưa hàng hóa đến cảng đến quy định. Người bán cũng ký hợp đồng bảo hiểm để bảo hiểm những rủi ro của người mua về mất mát hoặc thiệt hại của hàng hóa trong quá trình vận chuyển. Vai trò và nhiệm vụ Vận tải đường biển đáp ứng được nhu cầu vận chuyển những hàng hóa đặc biệt. Với những con tàu to dài có khả năng chứa vài trăm container lớn thì khả năng vận chuyển những hàng hóa có khối lượng và kích thước lớn, cồng kềnh của vận tải đường biển là hoàn toàn có thể.
Đường biển rất quan trọng trong hoạt động vận tải container. Những loại hàng hóa có tính chất cồng kềnh này rất khó để vận chuyển bằng đường bộ hay đường hàng không do khoang chứa đồ đặc thù của các hình thức vận chuyển này còn bị hạn chế. Vận tải đường biển giúp khai thác tối đa nguồn lợi có sẵn. Thông qua hình thức vận tải đường biển thì dịch vụ vận chuyển hàng hóa quốc tế đã tận dụng cũng như khai thác được 7 những tiềm lực vốn có của các địa điểm có biển và cảng biển.
Các tuyến đường vận tải trên biển hầu như là những tuyến đường giao thông tự nhiên, không tốn quá nhiều công để xây dựng, bảo trì và sửa chữa. Việc khai thác sử dụng vận tải đường biển giúp mang lại lợi ích cho nhiều phía, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả giao thương, vận tải. Bên cạnh đó vận tải đường biển còn giúp tối ưu hóa chi phí cho doanh nghiệp, công ty. Chi phí là điều cần được quan tâm hàng đầu khi vận chuyển song song với thời gian.
Hình thức vận tải đường biển có ưu điểm là giúp tiết kiệm chi phí vận chuyển nên được đông đảo doanh nghiệp và công ty sử dụng. Vận tải đường biển là cầu nối giao thương mang tầm quốc tế. Vận tải đường biển đã mở ra thị trường buôn bán, trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia trên thế giới một cách thuận lợi. Không những buôn bán trong nước, giờ đây công ty, khách hàng có thể vươn ra hoạt động ở quy mô nước ngoài.
Và ngược lại, công ty, khách hàng cũng có thể tăng nguồn hàng của mình từ các nơi trên toàn cầu về địa phương một cách nhanh chóng. Việc làm này đã góp phần thay đổi không ngừng sự luân phiên hàng hóa giữa các quốc gia, khu vực.Vai trò của vận tải đường biển của mỗi địa phương với dịch vụ chuyển hàng quốc tế là khác nhau. Ngoài điều kiện vị trí địa lý thì còn phụ thuộc vào số lượng hàng hóa, đội tàu vận chuyển và hơn hết là nhu cầu sử dụng cũng như buôn bán kinh doanh hàng hóa xuất nhập khẩu tại địa phương. Một khi đã khai thác được vận tải đường biển thì hầu như cơ hội “vươn ra biển lớn” của doanh nghiệp, công ty là điều hoàn toàn có thể thực hiện nhanh chóng.
Việt Nam được cho là một quốc gia có lợi thế về đường bờ biển dài. Ngoài việc tận dụng biển để phát triển du lịch tại một số thành phố như Hải Phòng, Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu,… Việt Nam còn tận dụng thế mạnh về biển để phát triển kinh tế mà hình thức ưu tiên nhất là trao đổi giao lưu buôn bán với các nước trong khu vực. Hiện nay, trên thị trường kinh tế quốc tế, vận chuyển đường biển được cho là đóng vai trò số một về việc chuyên chở hàng hóa. Lợi dụng nguyên tắc tự do đi biển trong luật pháp 8 quốc tế cũng như các khu vực, ngành vận tải biển đã phát triển và ngày càng mở rộng về qui mô, chất lượng,… Có thể nói, vận chuyển đường biển chịu trách nhiệm khoảng 80% hàng hóa trong buôn bán quốc tế.
Từ đó ta có thể thấy được vai trò to lớn của ngành chuyển đường biển đối với việc buôn bán, kinh doanh quốc tế mà cụ thể hơn đó là việc xuất, nhập khẩu hàng hóa. Quy trình và thủ tục xuất nhập khẩu Vân, Đ. (2016) đã nhận định rằng việc làm thủ tục hải quan là một bộ phận không thể thiếu của nghiệp vụ ngoại thương là một phần quan trọng trong chuỗi công việc tổ chức thực hiện hợp đồng xuất nhập khẩu. Nghiệp vụ hải quan cơ bản bao gồm: - Phân loại và áp mã hàng hóa xuất nhập khẩu; - Xác định xuất xứ hàng hóa; - Xác định trị giá hải quan.
Các nghiệp vụ cơ bản nêu trên được thực hiện trong quy trình thủ tục hải quan. Trong quá trình làm thủ tục nhằm giảm đến mức thấp nhất các trường hợp gian lận, trốn thuế, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách và đe dọa an ninh kinh tế- xã hội của quốc gia, cần tiến hành các nghiệp cụ kiểm tra, giám sát hải quan và kiểm soát hải quan. Điều 16, Thông tư số 38/2015/TT-BTC, hồ sơ hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu bao gồm: - Tờ khai hàng hóa nhập khẩu theo các chỉ tiêu thông tin tại Phụ lục II ban hành kèm Thông tư này; Trường hợp thực hiện trên tờ khai hải quan giấy theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP, người khai hải quan khai và nộp 02 bản chính tờ khai hàng hóa nhập khẩu theo mẫu HQ/2015/NK Phụ lục IV ban hành kèm Thông tư này. - Hóa đơn thương mại trong trường hợp người mua phải thanh toán cho người bán: 01 bản chụp; 9 Trường hợp chủ hàng mua hàng từ người bán tại Việt Nam nhưng được người bán chỉ định nhận hàng từ nước ngoài thì cơ quan hải quan chấp nhận hóa đơn do người bán tại Việt Nam phát hành cho chủ hàng.
Người khai hải quan không phải nộp hóa đơn thương mại trong các trường hợp sau: Người khai hải quan là doanh nghiệp ưu tiên; Hàng hóa nhập khẩu để thực hiện hợp đồng gia công cho thương nhân nước ngoài, người khai hải quan khai giá tạm tính tại ô “Trị giá hải quan” trên tờ khai hải quan; Hàng hóa nhập khẩu không có hóa đơn và ngƣời mua không phải thanh toán cho người bán, người khai hải quan khai trị giá hải quan theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về xác định trị giá hải quan. - Vận tải đơn hoặc các chứng từ vận tải khác có giá trị tương đương theo quy định của pháp luật: 01 bản chụp; Đối với hàng hóa nhập khẩu phục vụ cho hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí được vận chuyển trên các tàu dịch vụ (không phải là tàu thương mại) thì nộp bản khai hàng hoá (cargo manifest) thay cho vận tải đơn - Giấy phép nhập khẩu đối với hàng hóa phải có giấy phép nhập khẩu; Giấy phép nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan: 01 bản chính nếu nhập khẩu một lần hoặc 01 bản chụp kèm theo Phiếu theo dõi trừ lùi nếu nhập khẩu nhiều lần; - Giấy thông báo miễn kiểm tra hoặc Giấy thông báo kết quả kiểm tra của cơ quan kiểm tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật: 01 bản chính; - Tờ khai trị giá: Người khai hải quan khai tờ khai trị giá theo mẫu, gửi đến Hệ thống dưới dạng dữ liệu điện tử hoặc nộp cho cơ quan hải quan 02 bản chính (đối với trường hợp khai trên tờ khai hải quan giấy); - Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa: 01 bản chính hoặc chứng từ dưới dạng dữ liệu điện tử.