Một Số Giải Pháp Đẩy Mạnh Xây Dựng Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu Tại Thị Xã Đông Triều, Tỉnh Quảng Ninh

Bài viết trình bày các giải pháp nâng cao xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, luận văn thạc sĩ.

• Tác giả: Lê Hải Câu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Hồng
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Xây Dựng Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu Tại Thị Xã Đông Triều, Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Tình hình nghiên cứu
• 3. Mục tiêu nghiên cứu
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Đóng góp về khoa học và thực tiễn
• 7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NÔNG THÔN MỚI
• 1.1. Khái niệm về nông thôn, nông thôn mới, mô hình nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu
• 1.1.1. Khái niệm nông thôn, nông thôn mới, mô hình nông thôn mới, xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu
• 1.1.2. Đặc trưng của nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu
• 1.1.3. Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020
• 1.2. Tầm quan trọng và quá trình hình thành nông thôn mới kiểu mẫu tại Việt Nam
• 1.2.1. Tầm quan trọng của xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu
• 1.2.2. Quá trình hình thành nông thôn mới kiểu mẫu tại Việt Nam
• 1.3. Nội dung và quy trình thực hiện xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Việt Nam
• 1.3.1. Nội dung thực hiện xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Việt Nam
• 1.3.2. Quy trình thực hiện xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Việt Nam
• 1.4. Các tiêu chí thực hiện xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Việt Nam
• 1.4.1. Tiêu chí Sản xuất - Thu nhập - Hộ nghèo
• 1.4.2. Tiêu chí Giáo dục - Y tế - Văn hóa
• 1.4.3. Tiêu chí Môi trường
• 1.4.4. Tiêu chí An ninh trật tự - Hành chính công
• 1.5. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới tại một số quốc gia trên thế giới và tại Việt Nam
• 1.5.1. Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới về xây dựng nông thôn mới
• 1.5.2. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI, NÔNG THÔN MỚI KIỂU MẪU TẠI THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Giới thiệu điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội thị xã Đông Triều
• 2.1.1. Các đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đánh giá chung về thuận lợi, khó khăn của địa phương ảnh hưởng tới xây dựng nông thôn mới
• 2.2. Tình hình xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại thị xã Đông Triều
• 2.2.1. Công tác chỉ đạo
• 2.2.2. Mục tiêu và nội dung xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu
• 2.2.3. Quá trình triển khai Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới
• 2.2.4. Đánh giá chung các kết quả đạt được
• 2.3. Giới thiệu mô hình nông thôn mới tại thị xã Đông Triều
• 2.3.1. Sự lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện
• 2.3.2. Kết quả thực hiện xây dựng NTM ở thị xã Đông Triều
• 2.4. Đánh giá của người dân trong xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu tại thị xã Đông Triều
• 2.4.1. Nhận thức, đóng góp, tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu tại thị xã Đông Triều
• 2.4.2. Đánh giá của người dân về xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu
• 2.5. Đánh giá về công tác xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh
• 2.5.1. Đánh giá của lãnh đạo cấp trên trong việc xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu tại thị xã Đông Triều
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI KIỂU MẪU TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Quan điểm xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu của thị xã Đông Triều
• 3.2. Mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cơ bản phát triển xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu của thị xã Đông Triều đến năm 2025
• 3.2.1. Mục tiêu chung
• 3.2.2. Mục tiêu cụ thể về xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu
• 3.3. Một số giải pháp cơ bản tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu ở thị xã Đông Triều đến năm 2025
• 3.3.1. Các giải pháp chung
• 3.3.2. Giải pháp cụ thể cho từng bên liên quan trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn thị xã Đông Triều
• 3.3.2.1. Đối với Trung ương
• 3.3.2.2. Đối với tỉnh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH CHỨNG KẾT QUẢ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI KIỂU MẪU TẠI THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Đông Triều

Thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, đã đạt được nhiều thành tựu trong việc xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt, việc xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu đã trở thành một trong những mục tiêu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Các giải pháp được triển khai không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà còn chú trọng đến việc cải thiện hạ tầng, môi trường và văn hóa xã hội.

1.1. Tình hình hiện tại của nông thôn mới tại Đông Triều

Đông Triều đã hoàn thành nhiều tiêu chí trong chương trình xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết, như hạ tầng giao thông và dịch vụ công cộng.

1.2. Vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới

Sự tham gia của người dân là yếu tố quyết định trong việc thực hiện các tiêu chí nông thôn mới. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tham gia tích cực vào quá trình này.

II. Những thách thức trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Đông Triều

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Đông Triều vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực tài chính, sự thiếu đồng bộ trong các chính sách và sự tham gia của cộng đồng là những yếu tố cản trở quá trình này.

2.1. Thiếu nguồn lực tài chính cho xây dựng nông thôn mới

Nhiều dự án xây dựng nông thôn mới gặp khó khăn do thiếu hụt ngân sách. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng các công trình hạ tầng.

2.2. Sự thiếu đồng bộ trong chính sách

Các chính sách hiện hành chưa hoàn toàn phù hợp với thực tiễn địa phương, dẫn đến việc triển khai gặp nhiều khó khăn và không đạt hiệu quả như mong muốn.

III. Phương pháp xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu hiệu quả tại Đông Triều

Để tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, Đông Triều cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là rất quan trọng trong quá trình này.

3.1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và vận động

Công tác tuyên truyền cần được thực hiện mạnh mẽ để nâng cao nhận thức của người dân về nông thôn mới. Việc này sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về lợi ích và trách nhiệm của mình.

3.2. Phát huy vai trò của các tổ chức xã hội

Các tổ chức xã hội cần được khuyến khích tham gia vào quá trình xây dựng nông thôn mới. Họ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và phản biện các chính sách.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Đông Triều

Kết quả từ các nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu đã mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng. Đời sống của người dân đã được cải thiện rõ rệt, từ thu nhập đến chất lượng cuộc sống.

4.1. Đánh giá kết quả xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu

Các xã đã hoàn thành tiêu chí nông thôn mới kiểu mẫu cho thấy sự phát triển vượt bậc về hạ tầng và dịch vụ công cộng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ quá trình xây dựng nông thôn mới tại Đông Triều có thể được áp dụng cho các địa phương khác, giúp họ rút ra kinh nghiệm quý báu trong việc triển khai chương trình.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nông thôn mới tại Đông Triều

Xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại Đông Triều là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự đồng lòng của cả chính quyền và người dân.

5.1. Tầm quan trọng của sự đồng lòng trong xây dựng nông thôn mới

Sự đồng lòng giữa các cấp chính quyền và người dân là yếu tố quyết định cho sự thành công của chương trình nông thôn mới.

5.2. Định hướng phát triển nông thôn mới trong tương lai

Đông Triều cần tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, đồng thời khắc phục những hạn chế để hướng tới một nông thôn mới kiểu mẫu bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh tự hào là đơn vị cấp huyện đầu tiên của khu vực phía Bắc được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2015. Bước sang giai đoạn 2016 - 2020, địa phương không dừng lại ở những thành tựu ban đầu mà tiên phong bắt tay vào lộ trình xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu theo chuẩn vùng Đồng bằng sông Hồng với các yêu cầu khắt khe hơn. Đến hết năm 2020, toàn bộ 15/15 xã trên địa bàn thị xã đã hoàn thành chuẩn nông thôn mới nâng cao, trong đó có 5 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu gồm Việt Dân, Tân Việt, Bình Khê, An Sinh và Yên Đức. Đặc biệt, xã Việt Dân đã về đích trước hạn một năm vào năm 2019, trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên trên phạm vi toàn quốc.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực tế chuyển đổi phương thức phát triển từ quy mô số lượng sang chiều sâu chất lượng. Sau khi hoàn thành các chỉ tiêu hạ tầng căn bản, việc duy trì, nâng cao các tiêu chí về thu nhập bình quân, bảo vệ cảnh quan môi trường sinh thái, giữ gìn bản sắc văn hóa và chuyển biến tư duy tự lực của người dân đặt ra nhiều thách thức lớn.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 2018 - 2020 trên quy mô diện tích 39.721,55 ha của thị xã Đông Triều. Từ đó, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện giúp 6 xã còn lại về đích, đưa Đông Triều trở thành thị xã nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên toàn quốc gắn liền với mục tiêu thành lập thành phố vào năm 2022. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để nâng cao thu nhập người dân gấp 1,8 lần và duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định trên 43,9%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên lý thuyết phát triển nông thôn bền vững và lý thuyết quản lý kinh tế công hiện đại nhằm phân tích động lực phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong tiến trình đô thị hóa. Mô hình nghiên cứu chuẩn hóa theo Quyết định số 691/QĐ-TTg ngày 05/6/2018 của Thủ tướng Chính phủ quy định 4 nhóm tiêu chí xã nông thôn mới kiểu mẫu: Sản xuất - Thu nhập - Hộ nghèo; Giáo dục - Y tế - Văn hóa; Môi trường; An ninh trật tự - Hành chính công. Nghiên cứu đồng thời kết hợp các quy định tại Quyết định 1600/QĐ-TTg và Quyết định số 3923/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Ninh về bộ tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao gồm 8 tiêu chí và 27 chỉ tiêu.

Các khái niệm then chốt được phân định rõ ràng:

• Nông thôn mới: Kiểu tổ chức nông thôn tiên tiến, tiếp thu khoa học kỹ thuật hiện đại gắn liền với việc gìn giữ nét đặc trưng văn hóa làng quê truyền thống.
• Xã nông thôn mới nâng cao: Giai đoạn hoàn thiện 8 tiêu chí chuẩn mực, nâng cấp chất lượng hạ tầng và mức sống của người dân sau khi đạt chuẩn ban đầu.
• Xã nông thôn mới kiểu mẫu: Mô hình phát triển đi vào chiều sâu, tiệm cận tiêu chuẩn đô thị văn minh, nổi trội về cảnh quan môi trường, kinh tế hàng hóa và an sinh xã hội.
• Chủ thể nông dân: Vai trò trung tâm của cộng đồng dân cư theo nguyên tắc người dân vừa là lực lượng trực tiếp thực hiện vừa là đối tượng thụ hưởng thành quả phát triển.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm đảm bảo tính toàn diện và khách quan:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết giai đoạn 2015 - 2020 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND tỉnh Quảng Ninh, Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới và Phòng Kinh tế thị xã Đông Triều.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra thực địa với cỡ mẫu 90 người dân được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên tại 3 xã điểm kiểu mẫu là Bình Khê 30 mẫu, An Sinh 30 mẫu và Tân Việt 30 mẫu. Bên cạnh đó, tác giả phỏng vấn chuyên sâu 30 cán bộ chuyên trách thuộc Ban Chỉ đạo và Văn phòng Điều phối cấp thị xã và cấp xã.
• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh đối chiếu số liệu theo chuỗi thời gian 2015 - 2020 và phương pháp tham vấn chuyên gia. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác mức độ hài lòng, đo lường sự tham gia thực tế của người dân và phản ánh khách quan thực trạng kinh tế - xã hội tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ hoàn thành các tiêu chí nâng cao và kiểu mẫu tại Đông Triều đạt kết quả vượt bậc. Đến cuối năm 2020, 100% số xã (15/15 xã) đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, trong đó 5/15 xã (đạt tỷ lệ 33,3%) đạt chuẩn kiểu mẫu. Điển hình là xã Việt Dân về đích trước một năm so với kế hoạch đề ra.

Thứ hai, việc quy hoạch và phân bổ tài nguyên đất đai đạt hiệu quả rõ nét. Tổng diện tích tự nhiên của thị xã là 39.721,55 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 69,6% (tương đương 27.653 ha), đất lâm nghiệp chiếm 67,2% cơ cấu đất nông nghiệp và tỷ lệ che phủ rừng đạt 43,9% (17.415,56 ha). Địa phương đã chuyển đổi thành công các diện tích đất phù sa và đất đỏ vàng sang phát triển vùng trồng cây ăn quả chuyên canh giá trị cao tại An Sinh và Bình Khê.

Thứ ba, sự đồng thuận và vai trò chủ thể của người dân được củng cố vững chắc. Kết quả khảo sát 90 hộ dân cho thấy trên 85% người dân chủ động tham gia giám sát các công trình xây dựng hạ tầng kỹ thuật và tự nguyện đóng góp ngày công, hiến đất làm đường giao thông liên thôn.

Thứ tư, công tác huy động nguồn lực còn gặp khó khăn cục bộ. Nhu cầu vốn đầu tư cho các tiêu chí môi trường và hạ tầng số rất lớn, trong khi tâm lý trông chờ vào ngân sách nhà nước vẫn tồn tại ở khoảng 15% cán bộ và người dân tại một số địa bàn miền núi như xã Tràng Lương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên sự bứt phá của Đông Triều là phương thức lãnh đạo quyết liệt theo phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả", kết hợp nguyên tắc xây dựng "từ nhà ra ngõ, từ thôn đến xã". Địa phương đã liên kết chặt chẽ chương trình mục tiêu quốc gia với phong trào Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và phát triển du lịch tâm linh tại quần thể di tích nhà Trần, chùa Quỳnh Lâm, Ngọa Vân và các làng nghề gốm sứ truyền thống.

So sánh với mô hình 2.300 vườn mẫu tại Hà Tĩnh hay 15 xã kiểu mẫu tại tỉnh Đồng Nai, Đông Triều có tính vượt trội nhờ kết hợp hài hòa giữa nông nghiệp công nghệ cao với tiêu chuẩn phát triển đô thị. Về mặt trực quan, dữ liệu thực trạng có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột thể hiện tiến độ hoàn thành 4 nhóm tiêu chí kiểu mẫu tại 15 xã, kết hợp bảng thống kê tỷ trọng nguồn vốn đối ứng giữa ngân sách nhà nước (chiếm khoảng 35% đến 40%) và nguồn lực xã hội hóa từ doanh nghiệp cùng nhân dân (chiếm trên 60%), qua đó làm nổi bật tính chủ động của địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Để đưa Đông Triều trở thành thị xã nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên của cả nước vào năm 2022 và hướng đến thành lập thành phố, luận văn đề xuất các giải pháp trọng tâm sau:

1. Hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và cảnh quan môi trường nông thôn: Đẩy mạnh nâng cấp 100% hệ thống giao thông liên xã, nội đồng; đạt tỷ lệ thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt nông thôn trên 95%; nhân rộng mô hình đường hoa và hệ thống chiếu sáng thông minh tại tất cả các thôn bản. (Chủ thể thực hiện: UBND thị xã Đông Triều, Phòng Kinh tế và Hạ tầng; Thời hạn: 2021 - 2023).
2. Tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp gắn với chuỗi giá trị và OCOP: Mở rộng vùng sản xuất cây ăn quả tập trung và nông nghiệp sạch đạt trên 2.000 ha; nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân tăng 1,8 lần so với năm 2020. (Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các Hợp tác xã; Thời hạn: 2021 - 2025).
3. Phát huy vai trò giám sát cộng đồng và bồi dưỡng nhân lực: Nâng tỷ lệ giám sát của Mặt trận Tổ quốc và người dân lên 100% đối với các công trình công cộng; tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho 100% cán bộ cấp thôn. (Chủ thể thực hiện: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thị xã, Ban Chỉ đạo cấp xã; Thời hạn: Thường xuyên 2021 - 2025).
4. Vận dụng linh hoạt cơ chế huy động vốn xã hội hóa: Thực hiện cơ chế để lại 100% nguồn thu đấu giá quyền sử dụng đất cho cấp xã tái đầu tư cơ sở hạ tầng, đảm bảo không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản. (Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính - Kế hoạch, UBND các xã; Thời hạn: 2021 - 2024).
5. Kiến nghị chính sách cấp trên: Đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sớm trình Thủ tướng ban hành tiêu chí Huyện nông thôn mới kiểu mẫu trong năm 2021; kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ninh duy trì mức hỗ trợ khen thưởng 100 triệu đồng cho mỗi thôn đạt chuẩn kiểu mẫu. (Chủ thể thực hiện: UBND thị xã Đông Triều; Thời hạn: 2021 - 2022).

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước và Văn phòng Điều phối nông thôn mới các cấp: Tài liệu cung cấp quy trình vận dụng bài bản Quyết định 691/QĐ-TTg, kinh nghiệm chỉ đạo phân kỳ đầu tư và giải pháp huy động nguồn lực xã hội hóa không gây nợ đọng ngân sách.
2. Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế: Cung cấp khung phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, phương pháp xử lý dữ liệu chọn mẫu ngẫu nhiên từ 90 hộ dân và hệ thống số liệu cập nhật về phát triển nông nghiệp nông thôn.
3. Doanh nghiệp và Hợp tác xã nông nghiệp: Căn cứ thực tiễn để định hướng đầu tư vào 27.653 ha đất nông nghiệp của thị xã, phát triển chuỗi cung ứng sản phẩm OCOP và khai thác dịch vụ du lịch sinh thái làng nghề.
4. Tổ chức Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội: Cẩm nang kinh nghiệm thực hiện công tác dân vận khéo, khơi dậy tinh thần tự quản, nâng cao tỷ lệ tham gia giám sát công trình của người dân lên trên 85%.

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm khác biệt cơ bản giữa xã nông thôn mới kiểu mẫu và xã nông thôn mới nâng cao là gì? Xã nông thôn mới nâng cao tập trung hoàn thiện 8 tiêu chí về hạ tầng và dịch vụ công cơ bản. Trong khi đó, xã nông thôn mới kiểu mẫu theo Quyết định 691/QĐ-TTg đi sâu vào chất lượng đời sống với 4 nhóm tiêu chí khắt khe, đòi hỏi mức thu nhập bình quân tăng ít nhất 1,8 lần, cảnh quan môi trường sáng xanh sạch đẹp và có lĩnh vực nổi trội tiêu biểu.

2. Thị xã Đông Triều đã đạt được thành tựu mang tính bước ngoặt nào trong phong trào nông thôn mới? Đông Triều là huyện đầu tiên của miền Bắc đạt chuẩn nông thôn mới năm 2015 và vinh dự sở hữu xã Việt Dân – xã đầu tiên của cả nước đạt chuẩn kiểu mẫu năm 2019. Đến năm 2020, toàn thị xã có 15/15 xã đạt chuẩn nâng cao và 5 xã đạt chuẩn kiểu mẫu.

3. Phương pháp thu thập và quy mô mẫu khảo sát của luận văn được thực hiện như thế nào? Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên để khảo sát 90 người dân tại 3 xã điểm kiểu mẫu gồm Bình Khê, An Sinh và Tân Việt (mỗi xã 30 mẫu), kết hợp phỏng vấn sâu 30 cán bộ quản lý và chuyên viên trực tiếp phụ trách chương trình tại địa phương.

4. Vai trò chủ thể của người dân tại thị xã Đông Triều được thể hiện qua các số liệu nào? Người dân thể hiện rõ nét vai trò chủ thể với tỷ lệ tham gia giám sát thi công hạ tầng đạt trên 85%, tích cực hiến đất và góp ngày công làm đường. Ý thức cộng đồng chuyển dịch từ việc trông chờ hỗ trợ sang chủ động cải tạo nhà ở, phân loại rác thải và chỉnh trang đường làng ngõ xóm.

5. Mục tiêu phát triển của thị xã Đông Triều sau giai đoạn 2020 là gì? Thị xã đặt lộ trình đưa 2 xã Thủy An, Bình Dương về đích năm 2021 và 4 xã còn lại hoàn thành năm 2022. Mục tiêu chiến lược là đưa Đông Triều trở thành thị xã nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên toàn quốc và chính thức thành lập thành phố vào năm 2022.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý kinh tế trong xây dựng nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu theo chuẩn Quyết định 691/QĐ-TTg.
• Đánh giá thực chứng bức tranh phát triển tại 15 xã của thị xã Đông Triều giai đoạn 2018 - 2020 với 100% xã đạt chuẩn nâng cao và 5 xã đạt chuẩn kiểu mẫu.
• Khẳng định bài học thành công từ phương châm lãnh đạo sâu sát, lấy người dân làm chủ thể và phát huy hiệu quả giám sát thực tế từ 90 hộ dân tại các vùng khảo sát trọng điểm.
• Xác lập hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ và 2 kiến nghị thể chế, hoàn thiện lộ trình đưa 6 xã còn lại về đích kiểu mẫu trước năm 2022.
• Kêu gọi cả hệ thống chính trị và nhân dân thị xã Đông Triều tiếp tục phát huy nội lực, giữ vững môi trường sinh thái sáng - xanh - sạch - đẹp, quyết tâm xây dựng thành công thành phố Đông Triều văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về nông thôn mới Chương 2: Thực trạng công tác xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu tại thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh Chương 3: Một số giải pháp tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh. 8 CHƢƠNG I TỔNG QUAN VỀ NÔNG THÔN MỚI 1. Khái niệm về nông thôn, nông thôn mới, mô hình nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu 1. Khái niệm nông thôn, nông thôn mới, mô h nh nông thôn mới, dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu 1.

Khái niệm nông thôn Nông thôn là nơi ở, nơi cư trú của mọi tầng lớp nhân dân, trong đó chủ yếu là nông dân. Nông thôn là nơi nền sản xuất chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Theo Nghị định số 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn [13] Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn, được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã. Nông thôn nước ta là khái niệm để chỉ những vùng đất trên lãnh thổ ở đó người dân sinh sống chủ yếu bằng sản xuất nông nghiệp.

Hiện nay, dân số sống ở nông thôn chiếm khoảng 70% tổng dân số nước ta. Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó chủ yếu là lao động nông nghiệp, hoạt động kinh tế phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên. Có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước (nông thôn là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm cho đời sống của người dân, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu, cung cấp hàng hóa cho xuất khẩu, cung cấp lao động cho công nghiệp và thành thị, là thị trường rộng lớn để tiêu thụ những sản phẩm của công nghiệp và dịch vụ). Như vậy, có thể thấy chủ thể chính trong nông thôn là nông dân, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển nông nghiệp và nông thôn, sản xuất chủ yếu là nông nghiệp, nông nghiệp là bộ phận chủ yếu của kinh tế nông thôn.

Khái niệm về nông thôn mới Nông thôn mới là một vùng nông thôn có nền sản xuất tiếp thu được những thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại mà vẫn giữ được nét đặc trưng, tinh hoa văn hóa của nông thôn truyền thống. Hiện nay, chưa có một định nghĩa chính thức về nông thôn mới. Tuy nhiên có thể hiểu là: “Mô hình nông thôn mới là tổng thể những đặc điểm, cấu trúc tạo thành một kiểu tổ chức nông thôn theo tiêu chí mới, đáp ứng yêu cầu mới đặt ra cho nông thôn trong điều kiện hiện nay, là kiểu nông thôn được xây dựng trên cơ sở nông thôn cũ (truyền thống, đã có) nhưng manh tính tiên tiến về mọi mặt” [4]. Nông thôn mới trước hết là một vùng nông thôn chứ không phải đô thị.

Là vùng nông thôn có những nét hiện đại mà nông thôn truyền thống không có, nông thôn mới phải bao hàm cơ cấu và chức năng mới. Khái niệm mô hình nông thôn mới Xây dựng nông thôn mới không phải là việc biến làng xã thành các Thị tứ hay cố định nông dân tại nông thôn. Đô thị hoá và phi nông hoá nông dân chính là nguồn động lực quan trọng để xây dựng nông thôn mới. Xây dựng nông thôn mới phải đặt trong bối cảnh đô thị hoá.

Trong khi đó, chuyển dịch lao động nông thôn chính là nội dung quan trọng của sự nghiệp xây dựng nông thôn mới với chủ thể là các tổ chức nông dân [4]. Các tổ chức hợp tác xã nông dân kiểu mới đóng một vai trò đặc biệt trong sự nghiệp này. Khái niệm mô hình nông thôn mới mang đặc trưng của mỗi vùng nông thôn khác nhau. Nhìn chung, mô hình nông thôn mới là mô hình cấp xã, thôn được phát triển toàn diện theo định hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, dân chủ hoá và văn minh hoá.

Sự hình dung chung của các nhà nghiên cứu về mô hình nông thôn mới là những kiểu mẫu cộng đồng theo tiêu chí mới, tiếp thu những bài học khoa học - kỹ thuật hiện đại, song vẫn giữ được nét đặc trưng, tính cách Việt Nam trong cuộc sống văn hoá, tinh thần. Mô hình nông thôn mới được quy định bởi các tính chất: Đáp ứng yêu cầu phát triển; có sự đổi mới về tổ chức, vận hành và cảnh quan môi trường; đạt hiệu quả cao nhất trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội; tiến bộ hơn so với mô hình cũ; chứa đựng các đặc điểm chung, có thể phổ biến và vận dụng trên cả nước. Xây dựng nông thôn mới là việc đổi mới tư duy, nâng cao năng lực của người dân, tạo động lực giúp họ chủ động phát triển kinh tế, xã hội, góp phần thực hiện chính sách vì nông nghiệp, nông dân, nông thôn, thay đổi cơ sở vật chất và diện mạo đời sống, văn hoá, qua đó thu hẹp khoảng cách sống giữa nông thôn và thành thị. Đây là quá trình lâu dài và liên tục, là một trong những nội dung trọng tâm cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo trong đường lối, chủ trương phát triển đất nước và của các địa phương trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài.

Mục tiêu xây dựng nôn thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; Cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; Xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; Môi trường sinh thái được bảo vệ; Nâng cao sức mạnh của hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng ở nông thôn; Xây dựng giai cấp nông dân, củng cố liên minh công nông và đội ngũ trí thức, tạo nền tảng kinh tế - xã hội và chính trị vững chắc, đảm bảo thực hiện thành công CNH - HĐH đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. [7] Hiểu một cách chung nhất của mục đích xây dựng mô hình nông thôn mới là hướng đến một nông thôn năng động, có nền sản xuất nông nghiệp hiện đại, có kết cấu hạ tầng gần giống đô thị. 10 Vì vậy có thể quan niệm: “Mô hình nông thôn mới là tổng thể những đặc điểm, cấu trúc tạo thành một kiểu tổ chức nông thôn theo tiêu chí mới, đáp ứng yêu cầu mới đặt ra cho nông thôn trong điều kiện hiện nay, là kiểu nông thôn được xây dựng mới so với mô hình nông thôn cũ ở tính tiên tiến về mọi mặt”. Khái niệm xây dựng nông thôn mới Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao.

[7] Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp. Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh. Khái niệm xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu Sau khi đạt chuẩn nông thôn mới sẽ tiếp tục xây dựng tiêu chí để xét, công nhận đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, sau đó, sẽ lựa chọn, công nhận địa phương đạt nông thôn mới kiểu mẫu, tạo hình mẫu để các địa phương khác học tập.

Xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu là đi vào chiều sâu chất lượng để nông thôn mới bền vững hơn, hiệu quả hơn. Trước đó, các xã hoàn thành xây dựng nông thôn mới (theo 5 nhóm, 19 tiêu chí, 49 chỉ tiêu) mới dừng lại ở bình diện chung, phạm vi xã mà chưa đi vào chi tiết, cụ thể đến cụm dân cư, hộ gia đình. Theo Theo Quyết định số 691/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành bộ Tiêu chí xã nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 2018-2020, xã được công nhận nông thôn kiểu mẫu đáp ứng 4 nhóm tiêu chí: Sản xuất, thu nhập, hộ nghèo; giáo dục, y tế, văn hóa; môi trường; an ninh trật tự và hành chính công. Sự khác nhau xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu so với nông thôn mới trước đây Hành trình xây dựng nông thôn mới và nông thôn mới kiểu mẫu có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc, bởi mục tiêu cuối cùng hướng tới là thực sự nâng cao đời sống của người dân cả về vật chất và tinh thần.

- Về nông thôn mới: trước đây (theo 5 nhóm, 19 tiêu chí, 49 chỉ tiêu) mới dừng lại ở bình diện chung, phạm vi xã mà chưa đi vào chi tiết, cụ thể đến cụm dân cư, hộ gia đình…; 11 - Xã nông thôn mới nâng cao: Nông thôn mới nâng cao là các xã sau khi đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020. Theo Bộ tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao đã được UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành kèm theo Quyết định số 3923/QĐ-UBND ngày 03/10/2018. Xã nông thôn mới nâng cao theo quy định là 8/8 tiêu chí, phải đảm bảo những tiêu chí cơ bản như sau: Tiêu chí số 1: Phát triển sản xuất; Tiêu chí số 2: Thu nhập - Hộ nghèo; Tiêu chí 3: Hạ tầng; Tiêu chí 4: Giáo dục, Y tế, Văn hóa; Tiêu chí số 5: Môi trường; Tiêu chí số 5: Môi trường; Tiêu chí số 7: An ninh trật tự; Tiêu chí số 8: Thôn đạt chuẩn nông thôn mới. Do vậy tiêu chí về xã nông thôn mới nâng cao được xây dựng dựa trên việc “nâng chất” các tiêu chí của xã nông thôn mới, tuy vậy, mục tiêu hướng đến vẫn là ấm no về vật chất, vui tươi về tinh thần cho nhân dân.