PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thủ đô Hà Nội là trung tâm chính trị - hành chính của Quốc gia; trung tâm lớn về văn hoá - khoa học - đào tạo - kinh tế, du lịch có tốc độ đô thị hóa nhanh. Hà Nội có môi trường sống, sinh hoạt giải trí với chất lượng cao. Dân số tăng, các hoạt động kinh tế - xã hội ngày càng phát triển theo đó thì nhu cầu về sử dụng nước sạch của người dân ngày càng tăng cao về cả chất và lượng.
Hiện nay tổng sản lượng cấp nước khoảng 900 nghìn m3/ngđ trong khi nhu cầu sử dụng nước hàng năm dự kiến tăng từ 2- 3%. Đặc biệt vào dịp hè có những đợt nắng nóng kéo dài, nhu cầu sử dụng nước tăng đột biến từ 10 ÷ 15%, do vậy tổng lượng nước thiếu hụt so với nhu cầu từ 40. Thêm vào ảnh hưởng của chế độ thủy văn Sông Hồng đến khai thác sản xuất nước ngầm tiếp tục sẽ bị suy giảm khoảng từ 1% ÷ 2% hàng năm. Nguồn nước ngầm tiếp tục bị suy thoái, các bãi giếng không có quỹ đất dự phòng để khoan bổ sung thay thế các giếng để duy trì sản lượng theo thiết kế.
Nhà máy nước sông Đà là nguồn cung cấp nước quan trọng, chiếm 27% tổng lượng nước toàn thành phố. Do đó, khi có sự cố như vỡ ống nước sông Đà, giảm công suất khai thác nguồn nước … xảy ra dẫn đến tình trạng mất nước, thiếu nước sẽ ảnh hưởng đến đời sống người dân, hoạt động kinh tế - xã hội. Do vậy, cần đẩy nhanh các dự án phát triển bổ sung nguồn nước như dự án Xây dựng nhà máy nước mặt Sông Hồng, Sông Đuống để cùng với nguồn nước mặt Sông Đà, đảm bảo cả về sản lượng cũng như an ninh nguồn nước. Trước những vấn đề cấp thiết ở hiện tại thì việc nghiên cứu phối hợp cấp nước cho các khu vực đô thị thành phố Hà Nội từ các nguồn nước Ngầm và nguồn nước Mặt để đảm bảo cấp nước an toàn là một nghiên cứu góp phần đảm bảo cấp nước an toàn trước mắt cũng như lâu dài của Thành phố.
Vì vậy đề tài “Nghiên cứu phối hợp cấp nước cho các đô thị thành phố Hà Nội, các giải pháp vận hành, cấp nước an toàn” là hết sức cần thiết. Mục tiêu của đề tài Mục tiêu mong muốn đạt được của đề tài là góp phần đảm bảo cấp nước an 1 toàn cho các khu vực đô thị thành Phố Hà Nội hiện tại cũng như tương lai. Xây dựng được mô hình mô phỏng phối hợp cấp nước cho các khu vực đô thị của thành phố Hà Nội, từ đó phục vụ cho việc vận hành hệ thống cấp nước hiệu quả hơn, góp phần đảm bảo việc cấp nước được an toàn và hiệu quả hơn ở hiện tại cũng như trong tương lai. Đề xuất được một số giải pháp về thay thế, bổ sung nguồn nước, giải pháp về trạm bơm tăng áp, về đường ống cấp nước.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống cấp nước thành phố Hà Nội; Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Đô thị trung tâm và một số đô thị vệ tinh thuộc TP Hà Nội. + Về vấn đề nghiên cứu: Các nguồn cấp nước và mạng lưới cấp nước của đô thị trung tâm và đô thị vệ tinh. Cấp nước an toàn về lưu lượng và áp lực. Phƣơng ph p nghiên cứu, công cụ s dụng a.
P n p p Phương pháp kế thừa: Sử dụng có chọn lọc các kết quả nghiên cứu trước đây về cấp nước cho thành phố Hà Nội: các kết quả tính toán, các quy hoạch, các bản đồ, bản vẽ v.; Phương pháp thống kê, thu thập, phân tích và xử lý số liệu; Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Sử dụng lý thuyết về thuỷ lực, cấp nước, máy bơm; Phương pháp mô hình toán: Mô phỏng mạng lưới cấp nước hiện trạng và trong tương lai bằng công cụ phần mềm tính thuỷ lực đường ống. C n c s d n Khai thác, sử dụng phần mềm tính toán thuỷ lực Epanet. Các phần mềm đồ hoạ CAD, Photo Shop,. Các công cụ xử lí văn bản và bảng tính: Word, Exel,.
Tổng quan về cấp nước an toàn Cấp nước an toàn là việc cung cấp nước ổn định, duy trì đủ áp lực, liên tục, đủ lượng nước, đảm bảo chất lượng nước theo quy chuẩn quy định. Bảo đảm cấp nước an toàn là những hoạt động nhằm giảm thiểu, loại bỏ, phòng ngừa các nguy cơ, rủi ro gây mất an toàn cấp nước từ nguồn nước qua các công đoạn thu nước, xử lý, dự trữ và phân phối đến khách hàng sử dụng nước. Một số khái niệm về cấp nước an toàn Cấp nước an toàn là việc cung cấp nước ổn định, duy trì đủ áp lực, liên tục, đủ lượng nước, đảm bảo chất lượng nước theo quy chuẩn quy định. Bảo đảm cấp nước an toàn là những hoạt động nhằm giảm thiểu, loại bỏ, phòng ngừa các nguy cơ, rủi ro gây mất an toàn cấp nước từ nguồn nước qua các công đoạn thu nước, xử lý, dự trữ và phân phối đến khách hàng sử dụng nước.
Kế hoạch cấp nước an toàn là các nội dung cụ thể để triển khai thực hiện việc bảo đảm cấp nước an toàn. Triển khai cấp nước an toàn ở Việt Nam Thực hiện Nghị định số 117/2007/NĐ-CP ngày 11/7/2007 của Chính phủ về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch, ngày 31/12/2008, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 16/2008/QĐ-BXD về quy chế bảo đảm an toàn cấp nước. Kể từ ngày quyết định được ban hành cho đến nay, quyết định này đã được các ngành đặc biệt được UBND các tỉnh, thành phố quan tâm và các đơn vị cấp nước các địa phương hưởng ứng và tổ chức triển khai thực hiện. Việc ban hành quyết định số 16 được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao và Việt Nam là một trong 8 nước khu vực Châu Á ban hành một văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến cấp nước an toàn và tổ chức triển khai thực hiện tại các đô thị trên quy mô cả nước.
Quy trình thực hiện và nhiều nội dung phù hợp với hướng dẫn của Tổ Chức Y tế thế giới. 3 Tuy nhiên cũng có những kết quả đã đạt được và những hạn chế như sau : 1. Về lập và p ê duyệt xây dựn kế oạc cấp n ớc an toàn Cho đến nay hầu hết các đơn vị cấp nước đã lập kế hoạch cấp nước an toàn và phê duyệt theo quy định. Việc xây dựng và triển khai thực hiện Kế hoạch cấp nước an toàn giúp cho các đơn vị cấp nước chủ động kiểm soát từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ đảm bảo nước sạch cung cấp cho người sử dụng đạt tiêu chuẩn an toàn, vệ sinh.
Mặc dù về cơ bản nội dung của kế hoạch cấp nước an toàn theo Quyết định số 16 của Bộ Xây dựng phù hợp với hướng dẫn của WHO tuy nhiên, trong nội dung có lồng ghép giữa nội dung mang tính kỹ thuật và tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ thực hiện. là chưa hợp lý. Một số nội dung được quy định chưa mang tính luật hóa, vì vậy cũng cần được rà soát lại Quy định về thẩm quyền phê duyệt kế hoạch cấp nước an toàn giao cho đơn vị cấp nước là chưa hợp lý và hiệu lực pháp lý không cao. Bởi vì, Kế hoạch cấp nước an toàn bao gồm từ bảo vệ nguồn nước đến hộ sử dụng.
và liên quan đến trách nhiệm quản lý của nhiều ngành trong tỉnh. Theo đề nghị của nhiều địa phương Kế hoạch này phải được cơ quan hành chính phê duyệt mới có giá trị pháp lý vì vậy cần được nghiên cứu và sửa đổi. Về tổ c ứ t ực iện kế oạc cấp n ớc an toàn Thành lập đội ngũ cấp nước an toàn. Cho đến nay hầu hết các đơn vị cấp nước đã xây dựng đội ngũ cấp nước an toàn với trách nhiệm và quyền hạn cụ thể.
Đội ngũ này do đơn vị cấp nước quyết định thành lập và hoạt động trong phạm vi do đơn vị cấp nước quản lý.Tuy nhiên, số lượng cán bộ chuyên môn cao trong các đơn vị chưa nhiều, đội ngũ cán bộ thực hiện cấp nước an toàn chưa chuyên nghiệp, chưa được tập huấn, bồi dưỡng và đào tạo nâng cao và phần lớn là kiêm nhiệm nên việc tổ chức triển khai nhiệm vụ cấp nước an toàn chưa đồng bộ, hiệu quả. Ban chỉ đạo cấp nước an toàn cấp tỉnh. Xuất phát từ yêu cầu của địa phương và tầm quan trọng của cấp nước an toàn, một số địa phương như Cà Mau, Thừa Thiên - Huế, Bà Rịa- Vũng tàu, Khánh Hòa, Bình Dương, Hải Dương. đã thành lập Ban 4 chỉ đạo về cấp nước an toàn do một đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng ban, thành viên bao gồm các cơ quan chuyên môn (các Sở và tương đương ), đơn vị cấp nước.
Sở Xây dựng là cơ quan thường trực. Việc thành lập Ban chỉ đạo Cấp nước an toàn của các Tỉnh trên đã giúp việc chỉ đạo thực hiện Kế hoạch cấp nước an toàn đi vào nề nếp hơn, có sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan quản lý về cấp nước trên địa bàn tỉnh. Nhờ có sự chỉ đạo thống nhất, các địa phương trên đã thu được những kết quả khả quan : Tỷ lệ thất thoát giảm nhiều so với tỷ lệ trung bình của cả nước, chất lượng nước được cải thiện, người dân của các tỉnh được hưởng lợi nhiều từ công tác quản lý này. Tuy nhiên, số lượng Ban Chỉ đạo Cấp nước an toàn mới chỉ có 6/63.
Chức năng, nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo chưa có hướng dẫn cụ thể để thống nhất trên toàn quốc. Do vậy nhiều địa phương kiến nghị thành lập Ban Chỉ đạo cấp Tỉnh, trong đó cần quy định cụ thể nhiệm vụ, thành phần tham gia để thống nhất. T ực iện cấp n ớc an toàn Trong thời gian qua, WHO thông qua Hội Cấp, Thoát nước Việt Nam đã hỗ trợ, tài trợ các khóa đào tạo cho tất cả các đơn vị cấp nước trên toàn quốc về lập và triển khai thực hiện kế hoạch cấp nước an toàn. Trên cơ sở triển khai thực hiện cấp nước an toàn, các đơn vị cấp nước tại các tỉnh như Thừa thiên Huế, Đà Nẵng, Vĩnh Long, Hải Dương, Hải Phòng, Bà Rịa – Vũng Tàu, Hà Nội đã nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả an tòan cho hệ thống cấp nước: Duy trì, đảm bảo ổn định, liên tục áp lực, lưu lượng, chất lượng nước đạt yêu cầu.