Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài để phát triển kinh tế xã hội tỉnh vĩnh long giai đoạn 2006 2010 luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, góp phần phát triển kinh tế xã hội tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2006-2010.

• Tác giả: Trần Thị Lan Thảo
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đoàn Thị Hồng Vân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thương mại
• Đề tài: Giải pháp đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài để phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2006 - 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỂ ĐẨY MẠNH THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài và những khái niệm có liên quan
• 1.1.1. Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.2. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.2. Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.2.1. Đối với nước xuất khẩu vốn đầu tư
• 1.2.2. Đối với nước tiếp nhận vốn đầu tư
• 1.2.3. Trong điều kiện hội nhập ở Việt Nam
• 1.3. Tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam giai đoạn 1988 - 6/2006
• 1.3.1. Bối cảnh ra đời của Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam
• 1.3.2. Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến thu hút FDI ở Việt Nam
• 1.3.3. Tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam từ 1988 - 6/2006
• 1.3.4. Hiệu quả đầu tư trực tiếp nước ngoài trong những năm qua
• 1.3.5. Nghiên cứu kinh nghiệm thu hút FDI của một số địa phương
• 1.3.5.1. Kinh nghiệm thu FDI của một số địa phương trong nước
• 1.3.5.2. Bài học rút ra cho việc thu hút FDI trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH LONG
• 2.1. Giới thiệu về tỉnh Vĩnh Long
• 2.1.1. Những lợi thế và bất lợi trong thu hút FDI trên địa bàn Vĩnh Long
• 2.1.2. Những nét lớn về tình hình phát triển KTXH ở tỉnh Vĩnh Long
• 2.2. Phân tích tình hình FDI trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long thời gian qua
• 2.2.1. Tình hình chung về thu hút FDI từ năm 1993-6/2006
• 2.2.2. Cơ cấu đầu tư theo ngành nghề, lĩnh vực
• 2.2.3. Hình thức đầu tư
• 2.2.4. Cơ cấu đầu tư theo đối tác nước ngoài
• 2.2.5. Tình hình thu hút FDI trong Khu công nghiệp và tuyến công nghiệp
• 2.2.6. Tình hình hoạt động của các doanh nghiệp FDI trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long
• 2.3. Phân tích tác động của FDI đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Vĩnh Long
• 2.3.1. Đóng góp cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long
• 2.3.2. Đóng góp cho sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh
• 2.3.3. Đóng góp cho kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh
• 2.3.4. Góp phần tăng ngân sách nhà nước cho tỉnh
• 2.3.5. Góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động
• 2.3.6. Thúc đẩy tăng nhanh năng lực sản xuất, tạo thêm nhiều ngành nghề, tăng sức cạnh tranh của nhiều sản phẩm, doanh nghiệp
• 2.3.7. Góp phần phát triển cơ cấu hạ tầng kỹ thuật
• 2.3.8. Góp phần vào việc đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính
• 2.3.9. Đẩy mạnh công tác đào tạo nguồn nhân lực ở tỉnh
• 2.3.10. Những tác động tiêu cực trong đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.4. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút FDI trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long
• 2.4.1. Phân tích các yếu tố bên trong
• 2.4.2. Phân tích các yếu tố bên ngoài
• 2.5. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH LONG
• 3.1. Mục tiêu, quan điểm và cơ sở đề xuất các giải pháp
• 3.1.1. Mục tiêu đề xuất các giải pháp
• 3.1.2. Quan điểm đề xuất các giải pháp
• 3.1.3. Cơ sở đề xuất các giải pháp
• 3.2. Các giải pháp đẩy mạnh thu hút FDI trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long
• 3.2.1. Thực hiện tốt công tác quy hoạch các dự án FDI
• 3.2.2. Nâng cao năng lực và tác phong của cán bộ làm công tác FDI tại các cơ quan quản lý nhà nước
• 3.2.3. Đẩy mạnh hơn nữa công tác xúc tiến đầu tư
• 3.2.4. Tiếp tục hoàn thiện hơn nữa cơ sở hạ tầng
• 3.2.5. Thực hiện tốt chính sách "5 sẳn sàng"
• 3.2.6. Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải cách các thủ tục hành chính về đầu tư nước ngoài
• 3.2.7. Tạo lập thị trường hấp dẫn đầu tư
• 3.2.8. Các giải pháp khác
• 3.3. Kiến nghị các đơn vị có liên quan
• 3.4. Kết luận chương 3
• Kết Luận
• Danh mục tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Vĩnh Long

Trong giai đoạn 2006-2010, tỉnh Vĩnh Long đã đặt ra mục tiêu thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhằm phát triển kinh tế - xã hội. Việc thu hút FDI không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Tuy nhiên, thực trạng thu hút FDI tại Vĩnh Long vẫn còn nhiều thách thức. Các giải pháp cần thiết phải được triển khai để cải thiện tình hình này.

1.1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài và vai trò của nó trong phát triển kinh tế

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. FDI không chỉ cung cấp nguồn vốn mà còn chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tạo ra việc làm. Tại Vĩnh Long, FDI có thể giúp cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

1.2. Tình hình thu hút FDI tại tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2006 2010

Trong giai đoạn này, tỉnh Vĩnh Long đã có những nỗ lực đáng kể trong việc thu hút FDI. Tuy nhiên, số lượng dự án FDI còn hạn chế và chủ yếu là các dự án nhỏ. Điều này cho thấy cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn để thu hút các nhà đầu tư lớn và có tiềm năng.

II. Những thách thức trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Vĩnh Long

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng Vĩnh Long vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc thu hút FDI. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ, chính sách đầu tư chưa đủ hấp dẫn và thiếu thông tin về thị trường đã cản trở sự thu hút đầu tư.

2.1. Cơ sở hạ tầng và môi trường đầu tư

Cơ sở hạ tầng tại Vĩnh Long chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư. Việc thiếu các khu công nghiệp hiện đại và hệ thống giao thông thuận lợi đã làm giảm sức hấp dẫn của tỉnh trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài.

2.2. Chính sách đầu tư và thủ tục hành chính

Chính sách đầu tư tại Vĩnh Long cần được cải thiện để thu hút nhiều hơn các nhà đầu tư. Thủ tục hành chính phức tạp và kéo dài cũng là một trong những rào cản lớn đối với việc thu hút FDI.

III. Giải pháp cải thiện thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Vĩnh Long

Để thu hút FDI hiệu quả hơn, Vĩnh Long cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm cải thiện cơ sở hạ tầng, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường xúc tiến đầu tư.

3.1. Cải thiện cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng là cần thiết để tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi. Các dự án xây dựng khu công nghiệp, cải thiện giao thông và cung cấp dịch vụ hỗ trợ cho doanh nghiệp sẽ giúp thu hút nhiều nhà đầu tư hơn.

3.2. Đơn giản hóa thủ tục hành chính và chính sách đầu tư

Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ giúp các nhà đầu tư tiết kiệm thời gian và chi phí. Cần có các chính sách ưu đãi hấp dẫn để khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài đến với Vĩnh Long.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thu hút FDI tại Vĩnh Long

Nghiên cứu cho thấy rằng việc thu hút FDI có thể mang lại nhiều lợi ích cho tỉnh Vĩnh Long. Các dự án FDI không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

4.1. Tác động của FDI đến phát triển kinh tế xã hội

FDI đã góp phần quan trọng vào việc tăng trưởng kinh tế của Vĩnh Long. Các doanh nghiệp FDI đã tạo ra hàng ngàn việc làm và đóng góp vào ngân sách nhà nước, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

4.2. Kinh nghiệm từ các địa phương khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các tỉnh thành khác trong việc thu hút FDI có thể giúp Vĩnh Long cải thiện chiến lược của mình. Các tỉnh thành thành công trong thu hút FDI thường có chính sách đầu tư rõ ràng và môi trường đầu tư thuận lợi.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho thu hút đầu tư tại Vĩnh Long

Tương lai của việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Vĩnh Long phụ thuộc vào khả năng cải thiện môi trường đầu tư và chính sách hỗ trợ. Nếu các giải pháp được triển khai hiệu quả, Vĩnh Long có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

5.1. Triển vọng phát triển kinh tế Vĩnh Long

Với những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, Vĩnh Long có thể kỳ vọng vào sự gia tăng đáng kể trong thu hút FDI trong tương lai. Điều này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà đầu tư

Các nhà đầu tư nên xem xét kỹ lưỡng các cơ hội đầu tư tại Vĩnh Long. Việc nắm bắt thông tin và hiểu rõ về môi trường đầu tư sẽ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đúng đắn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 2001 - 2005, tỉnh Vĩnh Long duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa (GDP) bình quân đạt 8,60%/năm. Tuy nhiên, quy mô kinh tế địa phương vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực nông nghiệp khi tỷ trọng ngành này chiếm tới 53,38% cơ cấu GDP vào năm 2005, trong khi khu vực dịch vụ chiếm 31,13% và công nghiệp - xây dựng chỉ đạt khiêm tốn ở mức 15,49%. Để bứt phá khỏi bẫy tăng trưởng chậm và thu hẹp khoảng cách phát triển với các tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần thứ VIII giai đoạn 2005 - 2010 đã xác định mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân hàng năm đạt 14%, đồng thời huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 28.000 tỷ đồng.

Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), việc thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được xem là đòn bẩy chiến lược nhằm bổ sung nguồn vốn, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Mặc dù vậy, hoạt động thu hút FDI tại Vĩnh Long thời gian qua còn gặp rất nhiều khó khăn. Từ khi dự án FDI đầu tiên được cấp phép năm 1993 đến tháng 6/2006, toàn tỉnh mới chỉ cấp phép cho 12 dự án với tổng vốn đăng ký là 42,26 triệu USD, trong đó chỉ còn 10 dự án còn hiệu lực với tổng vốn 39,26 triệu USD. Phần lớn các dự án có quy mô vốn nhỏ, bình quân chỉ đạt khoảng 3,5 triệu USD/dự án và chưa tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ.

Nghiên cứu tập trung đánh giá toàn diện thực trạng thu hút dòng vốn FDI trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long từ năm 1993 đến tháng 6/2006, phân tích các điểm nghẽn nội tại cũng như bối cảnh cạnh tranh khu vực. Từ đó, luận văn xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ giai đoạn 2006 - 2010 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương, phấn đấu đưa tỷ trọng công nghiệp - xây dựng lên 25% và dịch vụ lên 37% vào năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng phân tích dựa trên sự kết hợp giữa Lý thuyết chiết trung OLI (Ownership, Location, Internalization) của John Dunning và Lý thuyết vòng đời sản phẩm quốc tế của Raymond Vernon. Theo khung lý thuyết OLI, quyết định đầu tư trực tiếp nước ngoài của các tập đoàn đa quốc gia phụ thuộc chặt chẽ vào ba nhóm lợi thế: lợi thế sở hữu độc quyền (O), lợi thế địa điểm tiếp nhận đầu tư (L), và lợi thế nội bộ hóa giao dịch (I). Trong phạm vi nghiên cứu cấp địa phương, yếu tố lợi thế địa điểm đóng vai trò then chốt quyết định dòng vốn FDI phân bổ vào Vĩnh Long so với các trung tâm công nghiệp lân cận.

Bên cạnh đó, nghiên cứu hệ thống hóa các khái niệm chuyên ngành cốt lõi theo Luật Đầu tư năm 2005 của Việt Nam, bao gồm: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, Doanh nghiệp liên doanh (Joint Venture), Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC), và các hình thức hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT, BTO, BT). Nghiên cứu làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cấp tỉnh với xu hướng dịch chuyển dòng vốn quốc tế trong điều kiện tự do hóa thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp kết hợp phương pháp chọn mẫu chuyên sâu. Về dữ liệu sơ cấp, do số lượng dự án FDI trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn nghiên cứu còn hữu hạn, tác giả lựa chọn phương pháp điều tra chọn mẫu toàn bộ (census sampling) đối với toàn bộ 10 doanh nghiệp FDI đang có hiệu lực hoạt động và triển khai trên địa bàn tỉnh tính đến tháng 6/2006. Đồng thời, nghiên cứu thực hiện 25 cuộc phỏng vấn sâu trực tiếp và gián tiếp với các chuyên gia, cán bộ quản lý phụ trách kinh tế đối ngoại tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh, Cục Thuế và Cục Thống kê tỉnh Vĩnh Long. Việc lựa chọn phương pháp khảo sát toàn bộ giúp phản ánh chính xác 100% thực trạng hoạt động, khó khăn thực tế và nguyện vọng của các nhà đầu tư nước ngoài tại địa phương mà không gặp phải sai số chọn mẫu.

Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Niên giám thống kê tỉnh Vĩnh Long qua các năm (2000 - 2005), báo cáo tổng kết của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Cục Đầu tư Nước ngoài và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm: thống kê mô tả, phân tích cơ cấu, so sánh đối chiếu đa chiều, kết hợp phương pháp ma trận SWOT, ma trận đánh giá yếu tố bên ngoài (EFE) và ma trận đánh giá yếu tố bên trong (IFE). Chuỗi dữ liệu phân tích hồi cứu trải dài từ năm 1993 đến tháng 6/2006, làm căn cứ hoạch định khung giải pháp cho chu kỳ 2006 - 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô dòng vốn FDI và số lượng dự án tại tỉnh Vĩnh Long còn ở mức rất khiêm tốn. Lũy kế từ năm 1993 đến tháng 6/2006, toàn tỉnh chỉ thu hút được 12 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 42,26 triệu USD. Trong đó, có 2 dự án đã bị thu hồi giấy phép (chiếm 3,0 triệu USD vốn đăng ký do thua lỗ kéo dài và không cạnh tranh được trên thị trường), đưa số lượng dự án còn hiệu lực xuống 10 dự án với tổng vốn 39,26 triệu USD và vốn pháp định đạt 21,37 triệu USD. Số lượng dự án cấp mới mỗi năm chỉ tăng trung bình khoảng 1 dự án/năm, thậm chí nhiều năm liền không phát sinh dự án mới như 1994, 1996 và giai đoạn 1999 - 2001.

Thứ hai, cơ cấu đầu tư có sự mất cân đối nghiêm trọng theo hình thức và ngành nghề. Về hình thức sở hữu, loại hình doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài chiếm tỷ trọng áp đảo về số lượng với 6 dự án (chiếm 60% tổng số dự án) nhưng chỉ chiếm 12,76 triệu USD vốn đầu tư (chiếm 32,5% tổng vốn). Ngược lại, hình thức liên doanh chỉ có 4 dự án (chiếm 40% số dự án) nhưng chiếm tới 26,5 triệu USD (chiếm 67,5% tổng vốn đăng ký còn hiệu lực). Về cơ cấu ngành, 100% dự án FDI tập trung vào công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp (xi măng, sản xuất giày dép, may mặc, gốm sứ, thức ăn gia súc). Mặc dù là tỉnh thuần nông với thế mạnh lúa gạo và thủy sản, Vĩnh Long chưa thu hút được bất kỳ dự án FDI nào trong lĩnh vực nông lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao.

Thứ ba, sự đóng góp của khu vực FDI vào phát triển kinh tế - xã hội đã bắt đầu khởi sắc nhưng tỷ trọng chung còn thấp. Năm 2005, khu vực FDI đóng góp 0,24% vào tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh. Về thương mại, kim ngạch xuất khẩu của khu vực FDI tăng từ mức 484.734 USD năm 2000 lên 11,36 triệu USD vào năm 2005 (chiếm 7,1% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh), và tiếp tục đạt gần 9 triệu USD trong 6 tháng đầu năm 2006. Về mặt xã hội, số lượng lao động làm việc trong khu vực FDI tăng trưởng vượt bậc từ 269 lao động năm 2003 lên 2.657 người năm 2005 và đạt 4.196 lao động vào tháng 6/2006, góp phần giải quyết việc làm cho lao động nông thôn với mức thu nhập bình quân cao hơn khu vực doanh nghiệp nội địa.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến Vĩnh Long kém hấp dẫn trước các nhà đầu tư nước ngoài bắt nguồn từ những hạn chế nội tại về địa chất và hạ tầng kỹ thuật. Đặc điểm địa chất của tỉnh là vùng đất bồi phù sa mới hình thành, nền đất yếu khiến chi phí xử lý nền móng trong xây dựng công trình công nghiệp nặng có thể chiếm tới 50% tổng giá trị xây lắp. Tiến độ triển khai các khu công nghiệp tập trung như Khu công nghiệp Hòa Phú và Khu công nghiệp Bình Minh còn chậm do vướng mắc giải phóng mặt bằng, khiến các dự án FDI chủ yếu phân tán bên ngoài khu công nghiệp dọc theo các huyện Long Hồ, Mang Thít và Vũng Liêm.

Khi so sánh với bức tranh chung của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (đến tháng 5/2006 toàn vùng mới chỉ thu hút được 215 dự án với tổng vốn 1.577,29 triệu USD, chiếm chưa tới 3% vốn FDI cả nước) và các trung tâm công nghiệp lân cận như Bình Dương (1.148 dự án) hay TP. Hồ Chí Minh, Vĩnh Long còn tồn tại nhiều điểm nghẽn về công tác tiếp thị địa phương. Hoạt động xúc tiến đầu tư thiếu kinh phí độc lập, cơ chế hành chính một cửa chưa thực sự đồng bộ và thiếu hụt nguồn nhân lực kỹ thuật bậc cao.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy các kết quả phân tích có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cơ cấu hình thức đầu tư (thể hiện tỷ trọng 60% số dự án 100% vốn nước ngoài và 40% liên doanh), biểu đồ cột tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu FDI (từ 0,71% năm 2000 lên 7,1% năm 2005) và bảng tổng hợp ma trận SWOT nhằm làm rõ các giải pháp tận dụng lợi thế chi phí lao động và vị thế giao thương đường thủy.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược có tính khả thi cao nhằm đẩy mạnh thu hút dòng vốn FDI vào Vĩnh Long giai đoạn 2006 - 2010:

Thứ nhất, hoàn thiện quy hoạch hạ tầng các khu, cụm công nghiệp tập trung. Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long và Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh cần đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, hoàn thành hạ tầng kỹ thuật Khu công nghiệp Bình Minh và mở rộng Khu công nghiệp Hòa Phú giai đoạn 2. Đồng thời, tỉnh cần xúc tiến xây dựng cảng Bình Minh phục vụ tàu có tải trọng từ 7.000 tấn và nâng cấp cảng Vĩnh Long đạt công suất trao đổi hàng hóa trên 200.000 tấn/năm trong giai đoạn 2006 - 2008 nhằm tối ưu hóa chi phí logistics cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Thứ hai, triệt để cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại chỗ. Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Vĩnh Long giữ vai trò đầu mối thống nhất, rà soát cắt giảm từ 30% đến 50% thời gian xử lý thủ tục cấp phép đầu tư và cấp phép xây dựng so với quy định chung của Chính phủ. Mục tiêu đặt ra là duy trì thời gian cấp phép đầu tư mới dưới 15 ngày làm việc trong toàn bộ giai đoạn 2006 - 2010, tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư.

Thứ ba, triển khai đồng bộ chương trình chính sách "5 sẵn sàng". Lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long chỉ đạo các sở ngành duy trì trạng thái sẵn sàng về: (1) Mặt bằng sạch với hệ thống xử lý chất thải hoàn chỉnh; (2) Nguồn nhân lực qua đào tạo; (3) Hệ thống thông tin dữ liệu kinh tế - kỹ thuật minh bạch; (4) Hạ tầng viễn thông và dịch vụ phụ trợ đạt chuẩn; (5) Cơ chế đồng hành tháo gỡ vướng mắc 24/7 cho doanh nghiệp. Mục tiêu phấn đấu đạt tỷ lệ lấp đầy tại các khu, tuyến công nghiệp trên 60% vào năm 2010.

Thứ tư, đổi mới và chuyên nghiệp hóa công tác xúc tiến đầu tư. Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư tỉnh cần thành lập quỹ xúc tiến đầu tư chuyên biệt, chuyển từ hình thức vận động thụ động sang chiến lược marketing địa phương chủ động. Tập trung tiếp cận trực diện các tập đoàn vừa và lớn từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Liên minh Châu Âu; ưu tiên mời gọi các dự án chế biến nông - thủy sản xuất khẩu, công nghệ sinh học và du lịch sinh thái với mục tiêu thu hút từ 50 đến 80 triệu USD vốn FDI đăng ký mới mỗi năm trong giai đoạn 2006 - 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các cơ quan quản lý nhà nước và Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị giúp các nhà hoạch định chính sách tại địa phương xây dựng chiến lược xúc tiến đầu tư, hoàn thiện quy hoạch khu công nghiệp và ban hành các khung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phù hợp với quy định của Luật Đầu tư 2005.

Thứ hai, các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp FDI: Công trình cung cấp bức tranh toàn cảnh về môi trường đầu tư tại Vĩnh Long, các đặc điểm địa chất nền móng, hệ số chi phí sản xuất, chuỗi cung ứng logistics đường thủy - đường bộ, cùng các định hướng ưu đãi ngành nghề trong vùng kinh tế Đồng bằng sông Cửu Long.

Thứ ba, các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học ngành Kinh tế, Thương mại và Quản lý công: Luận văn cung cấp khung phương pháp luận kết hợp lý thuyết OLI, phương pháp điều tra toàn bộ tổng thể nhỏ và kỹ thuật ma trận đánh giá EFE, IFE, SWOT ứng dụng trong phân tích kinh tế vi mô và kinh tế vùng.

Thứ tư, các hiệp hội ngành nghề và tổ chức tư vấn đầu tư: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực chứng và các bài học kinh nghiệm so sánh từ Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh và Cần Thơ để các tổ chức tư vấn xây dựng chiến lược kết nối chuỗi cung ứng, xúc tiến thương mại quốc tế cho doanh nghiệp thành viên.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Vĩnh Long có thế mạnh nông nghiệp phong phú nhưng lại khó thu hút dòng vốn FDI vào lĩnh vực này? Mặc dù nông nghiệp chiếm 53,38% GDP năm 2005 với sản lượng trái cây và thủy sản dồi dào, các dự án FDI nông nghiệp còn e ngại rủi ro sinh học, tính mùa vụ và tình trạng sản xuất manh mún. Hầu hết 10 dự án FDI còn hiệu lực đến tháng 6/2006 chỉ tập trung vào công nghiệp nhẹ và sản xuất vật liệu thay vì đầu tư chế biến sâu.

Đặc điểm địa chất ảnh hưởng cụ thể như thế nào đến quyết định của các nhà đầu tư nước ngoài tại Vĩnh Long? Do cấu tạo từ trầm tích phù sa trẻ của sông Tiền và sông Hậu, nền đất Vĩnh Long có sức chịu tải yếu. Chi phí xử lý nền móng cho các nhà xưởng công nghiệp nặng có thể chiếm tới 50% tổng giá trị công trình. Đây là rào cản chi phí ban đầu rất lớn đòi hỏi tỉnh phải có giải pháp hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật.

Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Vĩnh Long có lợi thế nổi bật nào để thu hút FDI? Theo bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2006, chỉ số đào tạo lao động của Vĩnh Long đạt mức ấn tượng 7,96 điểm, xếp thứ 3 toàn quốc chỉ sau Đà Nẵng (9,6 điểm) và Đồng Nai (8,45 điểm). Lợi thế này bảo đảm khả năng cung ứng lực lượng lao động kỹ thuật dồi dào cho các dự án FDI.

Cơ cấu hình thức đầu tư FDI tại tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 1993 - 2006 thể hiện đặc điểm gì? Đến tháng 6/2006, hình thức 100% vốn nước ngoài chiếm tỷ lệ cao nhất về số lượng với 6 dự án (chiếm 60% tổng số dự án) nhưng vốn đăng ký chỉ đạt 12,76 triệu USD. Ngược lại, 4 dự án liên doanh (chiếm 40%) lại nắm giữ tới 26,5 triệu USD (chiếm 67,5% tổng vốn đăng ký còn hiệu lực).

Mục tiêu huy động vốn đầu tư phát triển của Vĩnh Long giai đoạn 2006 - 2010 đặt ra thách thức gì cho dòng vốn FDI? Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ VIII đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 14%/năm và huy động 28.000 tỷ đồng vốn toàn xã hội. Do đó, dòng vốn FDI được kỳ vọng là nguồn lực đột phá để bù đắp sự thiếu hụt tích lũy nội địa và đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa toàn tỉnh.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện thực trạng thu hút FDI tại Vĩnh Long từ 1993 đến tháng 6/2006 với 12 dự án được cấp phép đạt 42,26 triệu USD vốn đăng ký.
• Nhận diện các điểm nghẽn chủ yếu gồm chi phí xử lý nền móng cao chiếm tới 50% giá trị xây lắp, tiến độ hạ tầng khu công nghiệp chậm và cơ chế một cửa chưa triệt để.
• Khẳng định lợi thế cạnh tranh cốt lõi của địa phương về vị trí giao thương thủy bộ và chỉ số đào tạo lao động PCI đạt 7,96 điểm.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với chính sách "5 sẵn sàng", cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh xây dựng cảng Bình Minh 7.000 tấn.
• Xác lập lộ trình hành động 2006 - 2010 nhằm thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, thúc đẩy cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng và nâng cao đời sống người dân.

Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư quan tâm có thể khai thác trực tiếp các phân tích thực chứng và khung giải pháp trong công trình này để triển khai hiệu quả hoạt động xúc tiến đầu tư trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỂ ĐẨY MẠNH THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI 1.1 ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ KHÁI NIỆM CÓ LIÊN QUAN 1.1 Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài Luật đầu tư nước ngoài được ban hành vào ngày 29/12/1987, và từ đó đến nay Luật đầu tư nước ngoài đã qua năm lần sửa đổi, bổ sung đó là các năm 1990, 1992, 1996, 2000 và gần đây nhất là ngày 29/11/2005 Luật Đầu tư nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được ban hành nhằm xóa bỏ một số biệt lệ không cần thiết, hướng tới thiết lập một mặt bằng pháp lý thống nhất cho doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Theo Luật Đầu tư năm 2005 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì: • Đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư. • Đầu tư nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành hoạt động đầu tư. Căn cứ vào nội dung của Luật này, nhà nước Việt Nam khuyến khích và tạo điều kiện để các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam, thể hiện ý chí và nguyện vọng của nhân dân Việt Nam nhằm tăng cường hợp tác hơn nữa với các nước trên thế giới trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền và tuân thủ pháp luật Việt Nam, bình đẳng cùng có lợi.2 Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài Căn cứ vào Luật Đầu tư thì đầu tư trực tiếp nước ngoài thông qua 6 hình thức đầu tư được hiểu như sau: • Hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh (A business co-operation contract) Là hình thức đầu tư được ký giữa các nhà đầu tư nước ngoài nhằm hợp tác kinh doanh phân chia lợi nhuận, phân chia sản phẩm mà không thành lập pháp nhân.

• Hình thức doanh nghiệp liên doanh (A joint Venture Enterprise) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Là doanh nghiệp do hai bên hoặc nhiều bên hợp tác thành lập tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng liên doanh hoặc hiệp định ký giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước ngoài hoặc là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam hoặc do doanh nghiệp liên doanh hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài trên cơ sở hợp đồng liên doanh. • Hình thức doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài Là doanh nghiệp do nhà đầu tư nước ngoài đầu tư 100% vốn tại Việt Nam. Như vậy, các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của tổ chức, cá nhân nước ngoài và do tổ chức, cá nhân nước ngoài thành lập, tự quản lý và hoàn toàn chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài được thành lập theo hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn, có tư cách pháp nhân theo pháp luật Việt Nam, được thành lập và hoạt động kể từ ngày được cấp giấy phép đầu tư • Hình thức hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (Built – Operate - Transfer) Là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài để xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ tầng trong một thời hạn nhất định; hết thời hạn, nhà đầu tư nước ngoài chuyển giao không bồi hoàn công trình đó cho Nhà nước Việt Nam. • Hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao - kinh doanh (Built – Transfer - Operate) Là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng; sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư nước ngoài chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam; Chính phủ Việt Nam dành cho nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong một thời hạn nhất định để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận.

• Hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (Built - Transfer) Là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng; sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư nước ngoài chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam; LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 Chính phủ Việt Nam tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài thực hiện dự án khác để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận hoặc thanh toán cho nhà đầu tư theo thỏa thuận trong hợp đồng BT.2 VAI TRÒ CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI Đầu tư trực tiếp nước ngoài có vị trí rất quan trọng góp phần tăng trưởng và phát triển kinh tế không chỉ riêng đối với các nước tiếp nhận đầu tư mà còn đối với bản thân các nước xuất khẩu tư bản.1 Đối với nước xuất khẩu vốn đầu tư ¾ Nhờ xuất khẩu tư bản, các công ty xuyên quốc gia có điều kiện nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, giúp hạ giá thành sản phẩm và nâng cao tỷ suất lợi nhuận của vốn đầu tư ¾ Mở rộng phạm vi ảnh hưởng sang nhiều quốc gia nhằm khẳng định sức mạnh về kinh tế và nâng cao uy tín về chính trị trên trường quốc tế ¾ Các công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia lợi dụng cơ chế quản lý thuế ở các nước khác nhau, mà tổ chức đầu tư ở nhiều nước khác nhau, qua đó thực hiện “chuyển giá” nhằm trốn thuế, tăng lợi nhuận cho công ty ¾ Đầu tư vốn ra nước ngoài giúp các chủ vốn đầu tư phân tán rủi ro do tình hình kinh tế chính trị trong nước bất ổn định ¾ Mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, ổn định và duy trì sản xuất ở một trình độ cao, trong đó đáng chú ý là khai thác được nguyên liệu giá rẻ từ các nước tiếp nhận đầu tư ¾ Đầu tư ra nước ngoài sẽ giúp thay đổi cơ cấu nền kinh tế trong nước theo hướng hiệu quả hơn, thích nghi hơn với sự phân công lao động khu vực và quốc tế 1.2 Đối với nước tiếp nhận vốn đầu tư ¾ Đầu tư trực tiếp nước ngoài là nguồn vốn quan trọng làm tăng vốn đầu tư, giúp các nước tiếp nhận đầu tư cơ cấu lại nền kinh tế, thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội, phát triển sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng ¾ Nước tiếp nhận đầu tư trực tiếp nước ngoài có thể tiếp cận công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản lý và trình độ kinh doanh từ nước ngoài LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 ¾ Tạo ra nhiều sản phẩm đa dạng, chất lượng tốt, giá cả hợp lý, thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của khách hàng ¾ Góp phần giải quyết công ăn việc làm cho lao động ở các nước đầu tư và nhận đầu tư, đồng thời cũng là cơ hội tốt nhất để những người lao động ở các nước nhận đầu tư có điều kiện tiếp nhận khoa học công nghệ, rèn luyện kỹ năng lao động và năng lực tổ chức quản lý ở một trình độ cao ¾ Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào một ngành nào đó không chỉ có tác dụng làm cho ngành đó ở nước nhận đầu tư phát triển mà còn có tác dụng kích thích các ngành liên quan phát triển và tác động dây chuyền kích thích sự phát triển của cả nền kinh tế ¾ Làm tăng nguồn thu ngân sách nhà nước từ các khoản thuế và thu lợi nhuận, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, mở thêm một số ngành dịch vụ phục vụ cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ¾ Là phương thức quan trọng làm tăng kim ngạch xuất khẩu, tăng nguồn ngoại tệ góp phần hỗ trợ cán cân thanh toán, sẽ giúp ổn định kinh tế vĩ mô và đẩy nhanh quá trình hội nhập hợp tác giữa nước tiếp nhận đầu tư với các nước khác trên thế giới. Nguồn lực quan trọng này chính là nhân tố bảo đảm cho các nước chậm phát triển và đang phát triển có điều kiện rút ngắn khoảng cách cách biệt, nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.3 Trong điều kiện hội nhập ở Việt Nam Việt Nam đã trở thành thành viên thứ 150 của WTO, điều đó mang lại cả cơ hội lẫn thách thức cho nền kinh tế Việt Nam. Đối với thu hút vốn đầu tư nước ngoài, hội nhập kinh tế quốc tế đem lại cho chúng ta nhiều thuận lợi như huy động các nguồn vốn từ bên ngoài vào; tiếp cận và chuyển giao những thành tựu khoa học và công nghệ đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới, kỹ năng quản lý, tiếp thị tiên tiến; tạo sức ép cạnh tranh trong nước nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hóa và dịch vụ trong nước; mạng lưới thông tin và giao thông vận tải bao phủ toàn cầu giúp giao lưu thuận tiện hơn; mở ra nhiều cơ hội nâng cao trình độ lao động, tiếp cận thông tin qua đó phát triển vốn con người; đồng thời sẽ có cơ hội tiếp cận thị trường thế giới, mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu… LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 Tuy nhiên, trong tiếp nhận FDI cũng như trong hoạt động thương mại, không thể để cho một tập đoàn nước ngoài nào độc quyền kinh doanh trên đất nước ta, tạo điều kiện cho họ chí phối, thao túng nền kinh tế, làm cho nền kinh tế của ta lệ thuộc nhiều vào thị trường thế giới. Bằng mọi cách tạo ra sự cạnh tranh giữa các đối tác nước ngoài trong làm ăn với Việt Nam, nhằm tạo lợi thế, giúp các doanh nghiệp trong nước vươn lên, thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng và phát triển.3 TÌNH HÌNH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1988 - 6/2006 1.1 Bối cảnh ra đời của Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam Ngày 23/12/1987, Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam đã thông qua Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (gọi tắt là Luật đầu tư 1987) tạo nên môi trường pháp lý đầu tiên cho hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam ra đời trong bối cảnh sau: 1.