Luận văn thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật cơ sở hạ tầng nghiên cứu giải pháp thoát nước bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu cho thị trấn mỹ xuyên huyện mỹ xuyên tỉnh sóc trăng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu chuyên ngành kỹ thuật cơ sở hạ tầng nghiên cứu giải pháp thoát nước bền vững thích ứng với biến đổi, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Yến
• Người hướng dẫn: TS. Khương Thị Hải Yến
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Cơ Sở Hạ Tầng
• Đề tài: Giải Pháp Thoát Nước Bền Vững Cho Thị Trấn Mỹ Xuyên Tỉnh Sóc Trăng Trong Bối Cảnh Biến Đổi Khí Hậu
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM DOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ DAU
• 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Các tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết qua dự kiến đạt được
• 1. CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE CÁC VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặc điểm vùng nghiên cứu
• 1.1.1. Điều kiện về địa lý, địa chất
• 1.1.2. Điều kiện về khí hậu, khí tượng
• 1.1.3. Điều kiện thủy văn, hải văn
• 1.2. Đánh giá phân tích hiện trạng hệ thống thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên
• 1.2.1. Đánh giá hiện trạng hệ thống thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên
• 1.2.2. Phân tích nguyên nhân gây ngập ở thị trấn Mỹ Xuyên
• 1.3. Vấn đề biến đổi khí hậu ĐBSCL
• 1.1.1. Biến đổi khí hậu
• 1.1.2. Lim đt và khai thác nước ngằm
• 1.1.3. Xâm nhập mặn
• 1.1.4. Kịch bản biến đổi khí hậu
• 1.4. Thoát nước đô thị
• 1.1.1. Ảnh hưởng của BĐIKH đến thoát nước đô thi
• 1.1.2. Ảnh hưởng của BDKH lên thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên
• 1.5. Nghiên cứu về thoát nước bền vững
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾP CAN THOÁT NƯỚC BEN VỮNG
• 2.1. Mô hình SWMM
• 2.1.1. Giới thiệu mô hình SWMM
• 2.1.2. Khả năng của phần mềm SWMM
• 2.1.3. Cấu tạo mạng lưới trong SWMM
• 2.1.4. Xác định các yếu tố thủy văn
• 2.1.5. Xie định cắp công tinh và yếu tổ thủy văn khí tượng
• 2.1.6. Tỉnh mực nước thiết kế
• 2.1.7. Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình
• 1.1.1.1. Lý do phải hiệu chỉnh - kiêm định mô hình
• 1.1.1.2. Số liệu hiệu chỉnh va kiểm chứng mô hình
• 1.1.1.3. Các bước hiệu chỉnh mô hình
• 2.2. Thoát nước đô thị bền vững (SUDS)
• 2.2.1. Khái niệm và triết lý về thoát nước đô thị bền vững (SUDS)
• 2.2.2. Mục tiêu của SUDS
• 2.2.3. Các giải pháp kỹ thuật trong SUDS
• 2.2.4. Các công cụ thiết lập SUDS
• 2.2.5. LID - Mô phông thoát nước bền vững trong SWMM
• 1.1.1.1. Nguyên tắc của LID
• 1.1.1.2. Các giải pháp kỹ thuật LID và phạm vi áp đụng
• 1.1.1.3. Lớp thiết kế LID và bộ thông số thủy lực của các lớp thiết kế LID trong SWMM
• 2.2.6. Phương pháp xác định lưu lượng nước thải khu din ew
• 3. CHƯƠNG 3: KET QUA NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP THOÁT NƯỚC ĐÔ THỊ BEN VỮNG CHO THỊ TRẤN MỸ XUYÊN
• 3.1. Dữ liệu đầu vào và điều kiện biê
• 3.1.1. Dữ liện đầu vio
• 3.1.2. Điều kiện biên
• 3.2. Thiết lập mô hình
• 3.2.1. Khai báo các giá tr cho tiểu lưu vực
• 3.2.2. Khai báo thông số cho hồ ga/nút T1
• 3.2.3. Khai báo đường dẫn cổng
• 3.2.4. Khai báo cửa xa
• 3.2.5. Mô phỏng hệ thông thoát nước
• 3.2.6. Kết quả chạy mô hình và đánh giá khả năng làm việc của hệ thống thoát nước thị tran Mỹ Xuyên
• 4. CHO THỊ TRAN MỸ XUYEN TRONG DIEU KIỆN BĐKH
• 4.1. Giải pháp công trình cho HTTN thị trấn My Xuyêt
• 4.2. Áp dung các giải pháp thoát nước bền vững cho thị trấn Mỹ Xuyên
• 4.2.1. Giải pháp ải to nạo vét kênh rach
• 4.2.2. Giải pháp LID
• 4.2.3. Giải pháp quan lý mạng lưới thoát nước và chia sẽ thông tin cho công đồng
• 4.2.4. Giải pháp quản lý cơ sở hạ ting gắn với thoát nước đô thị bằn vững
• KẾT LUẬN VÀ KIEN NGHỊ
• 4.1. Kết luận
• 4.2. Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHY LUC SO LIEU DAU VÀO CHO MÔ HÌNH SWMM
• PHY LUC KET QUA CHẠY PHAN MEM THỦY VAN FRC 2008
• PHY LUC KET QUA PHAN TÍCH SWMM.TTE
• DANH MỤC HÌNH ANH
• DANH MỤC BIEU BANG
• DANH MỤC TU VIET TAT

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Bài viết này tập trung vào việc nghiên cứu giải pháp thoát nước bền vững cho thị trấn Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Tình hình ngập úng tại khu vực này ngày càng nghiêm trọng do sự gia tăng lượng mưa và nước biển dâng. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, mực nước biển có thể tăng thêm 30 cm vào năm 2050, điều này đặt ra thách thức lớn cho việc quản lý nước và phát triển bền vững. Thị trấn Mỹ Xuyên có đặc điểm địa hình tương đối bằng phẳng, với hệ thống thoát nước chưa được xây dựng đồng bộ, dẫn đến tình trạng ngập úng thường xuyên. Việc áp dụng các giải pháp mới là cần thiết để cải thiện tình hình thoát nước.

1.1 Tính cấp thiết của nghiên cứu

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tìm ra giải pháp thoát nước hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của thị trấn Mỹ Xuyên. Tình trạng ngập úng không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của người dân mà còn tác động tiêu cực đến môi trường. Việc phát triển hệ thống thoát nước bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu là một trong những mục tiêu quan trọng. Các giải pháp như nạo vét kênh rạch, cải tạo hệ thống thoát nước hiện có và áp dụng các công nghệ mới sẽ được xem xét trong nghiên cứu này.

II. Đánh giá hiện trạng hệ thống thoát nước

Hệ thống thoát nước tại thị trấn Mỹ Xuyên hiện nay đang gặp nhiều khó khăn trong việc xử lý lượng nước mưa lớn trong mùa mưa. Theo khảo sát, nhiều khu vực trong thị trấn thường xuyên bị ngập, đặc biệt là trong những ngày mưa lớn. Nguyên nhân chính bao gồm việc quản lý nước chưa hiệu quả, lưới thoát nước không đủ khả năng tiếp nhận lượng nước mưa và tình trạng xâm nhập mặn trong khu vực. Các kênh rạch bị lấp, làm giảm khả năng thoát nước tự nhiên. Để cải thiện tình hình, cần có những biện pháp can thiệp kịp thời, bao gồm việc nâng cao năng lực của hệ thống thoát nước và tăng cường bảo vệ môi trường.

2.1 Phân tích nguyên nhân gây ngập

Ngập úng tại thị trấn Mỹ Xuyên chủ yếu do sự gia tăng lượng mưa và sự thay đổi bất thường của khí hậu. Biến đổi khí hậu đã dẫn đến những thay đổi trong chế độ mưa, làm cho lượng nước mưa tăng lên đáng kể. Hệ thống thoát nước hiện tại không đủ khả năng để xử lý lượng nước này. Ngoài ra, tình trạng xâm nhập mặn cũng làm cho nước trong hệ thống thoát nước bị ô nhiễm, gây khó khăn trong việc xử lý. Việc đánh giá và phân tích nguyên nhân gây ngập là rất cần thiết để đề xuất các giải pháp hợp lý.

III. Giải pháp thoát nước bền vững

Để giải quyết vấn đề ngập úng tại thị trấn Mỹ Xuyên, cần áp dụng các giải pháp thoát nước bền vững. Một trong những giải pháp chính là việc cải tạo và nâng cấp hệ thống thoát nước hiện có, bao gồm nạo vét kênh rạch, thiết kế lại các cống thoát nước và xây dựng các hồ chứa nước mưa. Bên cạnh đó, việc áp dụng các công nghệ hiện đại như LID (Low Impact Development) sẽ giúp tăng cường khả năng thấm nước và giảm thiểu lượng nước chảy tràn. Điều này không chỉ giúp cải thiện tình hình thoát nước mà còn tạo ra môi trường sống tốt hơn cho người dân.

3.1 Các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc xây dựng các công trình thoát nước như bể chứa nước mưa, rãnh thấm và cải tạo mặt đường để tăng khả năng thấm nước. Việc phát triển hệ thống sinh thái cũng rất quan trọng, giúp tăng cường khả năng hấp thụ nước mưa và giảm thiểu ô nhiễm. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện các giải pháp này một cách hiệu quả. Điều này không chỉ giúp cải thiện hệ thống thoát nước mà còn bảo vệ môi trường sống cho người dân.

IV. Kết luận

Nghiên cứu về giải pháp thoát nước bền vững cho thị trấn Mỹ Xuyên trong bối cảnh biến đổi khí hậu là rất cần thiết. Việc áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp cải thiện tình hình ngập úng, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Cần có sự tham gia của cộng đồng và các cơ quan chức năng trong quá trình thực hiện các giải pháp này để đảm bảo tính bền vững và hiệu quả lâu dài.

4.1 Kiến nghị

Đề xuất các chính sách hỗ trợ cho việc phát triển hệ thống thoát nước bền vững tại thị trấn Mỹ Xuyên. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng thoát nước, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và quản lý nước. Các giải pháp như tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn cho người dân về các biện pháp tiết kiệm nước và bảo vệ môi trường cũng cần được thực hiện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trấn Mỹ Xuyên, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng, nằm trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) – khu vực đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu (BĐKH) và nước biển dâng. Theo ước tính, mực nước biển tại Việt Nam sẽ tăng khoảng 30 cm đến năm 2050, gây ra tình trạng ngập úng thường xuyên, đặc biệt trong mùa mưa và triều cường. Hệ thống thoát nước hiện tại của thị trấn Mỹ Xuyên chưa được đầu tư đồng bộ, nhiều tuyến đường chính như Nguyễn Tri Phương, Lê Lợi, Triệu Nương thường xuyên bị ngập sâu khi mưa lớn kết hợp triều cường. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiện trạng hệ thống thoát nước đô thị tại Mỹ Xuyên, phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến hệ thống thoát nước, từ đó đề xuất các giải pháp thoát nước bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Nghiên cứu tập trung trong phạm vi thị trấn Mỹ Xuyên, với dữ liệu thu thập từ năm 2015 đến 2019, sử dụng mô hình SWMM để mô phỏng và phân tích hệ thống thoát nước. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho quy hoạch và quản lý thoát nước đô thị bền vững, góp phần giảm thiểu ngập úng và ô nhiễm môi trường trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết quản lý thoát nước đô thị bền vững (Sustainable Urban Drainage Systems - SUDS) và mô hình thủy văn - thủy lực SWMM (Storm Water Management Model). SUDS là triết lý thoát nước đô thị nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của nước mưa bằng cách mô phỏng quá trình tự nhiên, bao gồm các giải pháp kỹ thuật như khu lưu trữ sinh học (bioretention cells), vườn mưa (rain gardens), mái nhà xanh (green roofs), và bề mặt thấm (porous pavements). Mô hình SWMM được sử dụng để mô phỏng dòng chảy mặt và dòng chảy trong hệ thống thoát nước, tính toán lưu lượng, độ sâu, vận tốc dòng chảy và chất lượng nước trong các đoạn ống, kênh, hồ điều hòa, trạm bơm. Các khái niệm chính bao gồm: lưu vực tiểu (subcatchment), mạng lưới thoát nước (conduits, junctions), hồ điều hòa (storage units), cửa xả (outfalls), và các yếu tố thủy văn khí tượng như lượng mưa thiết kế, mực nước triều, độ thấm đất.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính gồm số liệu khí tượng thủy văn (nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm, mực nước triều) thu thập từ trạm Sóc Trăng và Đại Ngãi, khảo sát hiện trạng hệ thống thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên, số liệu đo đạc lưu lượng nước thải và nước mưa, cùng các tài liệu pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan. Phương pháp phân tích sử dụng mô hình SWMM để mô phỏng hệ thống thoát nước hiện tại và trong điều kiện biến đổi khí hậu với các kịch bản mưa và mực nước biển dâng. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ hệ thống thoát nước đô thị tại Mỹ Xuyên, với lựa chọn phương pháp phân tích thủy lực và thủy văn nhằm đánh giá hiệu quả thoát nước và đề xuất giải pháp kỹ thuật. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2017 đến 2019, bao gồm thu thập số liệu, hiệu chỉnh và kiểm định mô hình, mô phỏng các giải pháp thoát nước bền vững, và đề xuất chính sách quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng hệ thống thoát nước yếu kém: Hệ thống thoát nước tại Mỹ Xuyên chủ yếu gồm các tuyến cống đường kính D600-D800 mm, nhiều tuyến bị ngập nặng như đường tỉnh 934, Nguyễn Tri Phương, Triệu Nương. Các kênh rạch bị bồi lắng, chiếm dụng, gây giảm dung tích thoát nước. Tỷ lệ hộ dân đấu nối vào hệ thống thoát nước thấp, nước thải chưa được xử lý tập trung, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

2. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu: Lượng mưa trung bình năm 2015 là khoảng 1.400 mm, với mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm 93% tổng lượng mưa năm. Dự báo lượng mưa mùa mưa sẽ tăng 10-15% trong tương lai, gây áp lực lớn lên hệ thống thoát nước. Mực nước biển dâng dự kiến từ 17-40 cm vào năm 2060 theo kịch bản RCP 4.0, làm tăng nguy cơ ngập úng do triều cường. Tình trạng sụt lún đất trung bình 1-2 cm/năm làm giảm cao độ thoát nước tự nhiên.

3. Hiệu quả mô hình SWMM: Mô hình SWMM được hiệu chỉnh và kiểm định với dữ liệu mưa và lưu lượng thực tế, cho kết quả mô phỏng lưu lượng dòng chảy và mực nước phù hợp với thực tế (độ lệch dưới 10%). Mô phỏng cho thấy hệ thống hiện tại không đáp ứng được yêu cầu thoát nước trong các trận mưa lớn kết hợp triều cường, gây ngập kéo dài.

4. Giải pháp thoát nước bền vững (LID và SUDS): Áp dụng các giải pháp kỹ thuật như nạo vét kênh rạch, lắp đặt van ngăn triều kết hợp máy bơm, thiết kế bể trữ nước mưa, bề mặt thấm, mái nhà xanh, vườn mưa và ao thực vật giúp giảm lưu lượng dòng chảy bề mặt từ 15-25%, giảm ngập úng và cải thiện chất lượng nước. Quản lý mạng lưới thoát nước và chia sẻ thông tin cộng đồng cũng góp phần nâng cao hiệu quả vận hành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ngập úng là sự kết hợp giữa yếu tố tự nhiên (địa hình thấp, mực nước biển dâng, sụt lún đất) và yếu tố nhân tạo (hệ thống thoát nước cũ kỹ, chiếm dụng kênh rạch, ý thức người dân chưa cao). Kết quả mô hình SWMM tương đồng với các nghiên cứu tại các đô thị ven biển khác ở Việt Nam và quốc tế, cho thấy tính khả thi của mô hình trong đánh giá và thiết kế hệ thống thoát nước bền vững. Việc áp dụng các giải pháp LID và SUDS không chỉ giảm thiểu ngập úng mà còn góp phần cải thiện cảnh quan đô thị và môi trường sống. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ lưu lượng dòng chảy trước và sau khi áp dụng giải pháp, bảng thống kê các tuyến đường ngập và bản đồ phân bố ngập úng theo thời gian.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nạo vét và khôi phục kênh rạch: Thực hiện nạo vét các kênh rạch chính như Rạch Cha Và, Rạch Bà Thủy để tăng dung tích chứa nước, giảm bồi lắng và ngăn chặn chiếm dụng trái phép. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể là chính quyền địa phương phối hợp với các đơn vị quản lý thủy lợi.

2. Lắp đặt hệ thống van ngăn triều và máy bơm: Lắp đặt van một chiều kết hợp máy bơm tại các tuyến thoát nước trọng điểm nhằm ngăn triều cường tràn ngược vào hệ thống thoát nước, giảm ngập úng khi mưa lớn kết hợp triều. Thời gian triển khai 1 năm, do Ban quản lý đô thị và ngành thủy lợi thực hiện.

3. Áp dụng giải pháp thoát nước bền vững (LID/SUDS): Thiết kế và xây dựng các công trình như bể trữ nước mưa, mái nhà xanh, vườn mưa, bề mặt thấm tại các khu dân cư và công trình công cộng nhằm giảm lưu lượng dòng chảy bề mặt, cải thiện chất lượng nước và cảnh quan. Chủ thể là các chủ đầu tư, cộng đồng dân cư, thời gian triển khai theo giai đoạn 3-5 năm.

4. Quản lý mạng lưới thoát nước và nâng cao nhận thức cộng đồng: Xây dựng hệ thống quản lý và giám sát mạng lưới thoát nước, tổ chức tuyên truyền nâng cao ý thức người dân về bảo vệ kênh rạch, không xả rác bừa bãi, đấu nối nước thải đúng quy định. Chủ thể là chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội, thời gian liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý đô thị và thủy lợi: Sử dụng kết quả nghiên cứu để lập kế hoạch nâng cấp, quy hoạch hệ thống thoát nước phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, đảm bảo hiệu quả và bền vững.

2. Các nhà quy hoạch và thiết kế hạ tầng kỹ thuật: Áp dụng mô hình SWMM và các giải pháp LID/SUDS trong thiết kế hệ thống thoát nước mới hoặc cải tạo hệ thống hiện hữu, giảm thiểu ngập úng và ô nhiễm.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kỹ thuật môi trường, thủy lợi: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình hóa và phân tích tác động biến đổi khí hậu đến hệ thống thoát nước đô thị.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội: Nâng cao nhận thức về vai trò của hệ thống thoát nước bền vững, tham gia quản lý, bảo vệ môi trường và thực hiện các giải pháp giảm thiểu ngập úng tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hệ thống thoát nước hiện tại của Mỹ Xuyên không đáp ứng được yêu cầu?
   Hệ thống thoát nước được xây dựng từ lâu, chưa đồng bộ, nhiều tuyến bị bồi lắng, chiếm dụng, đường kính cống nhỏ, không đủ khả năng thoát nước khi mưa lớn kết hợp triều cường. Ngoài ra, ý thức người dân trong việc bảo vệ hệ thống còn hạn chế.

2. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng như thế nào đến thoát nước đô thị?
   BĐKH làm tăng lượng mưa mùa mưa từ 10-15%, mực nước biển dâng 17-40 cm đến năm 2060, gây ngập úng kéo dài, làm quá tải hệ thống thoát nước hiện hữu, đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng nước và môi trường sống.

3. Mô hình SWMM có ưu điểm gì trong nghiên cứu thoát nước?
   SWMM mô phỏng chi tiết quá trình thủy văn và thủy lực, tính toán lưu lượng, vận tốc, độ sâu dòng chảy, chất lượng nước trong hệ thống thoát nước phức tạp, giúp đánh giá hiệu quả và thiết kế các giải pháp kỹ thuật phù hợp.

4. Giải pháp thoát nước bền vững (SUDS) gồm những gì?
   SUDS bao gồm các giải pháp như bể trữ nước mưa, mái nhà xanh, vườn mưa, bề mặt thấm, ao thực vật, nhằm giảm lưu lượng dòng chảy bề mặt, cải thiện chất lượng nước, tăng không gian xanh và cảnh quan đô thị.

5. Làm thế nào để cộng đồng tham gia vào quản lý thoát nước?
   Thông qua tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, tổ chức các hoạt động bảo vệ kênh rạch, không xả rác, đấu nối nước thải đúng quy định, phối hợp với chính quyền trong giám sát và bảo trì hệ thống thoát nước.

Kết luận

• Hệ thống thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu thoát nước trong điều kiện biến đổi khí hậu và nước biển dâng.
• Biến đổi khí hậu làm tăng lượng mưa và mực nước biển, gây áp lực lớn lên hệ thống thoát nước đô thị.
• Mô hình SWMM là công cụ hiệu quả để mô phỏng, đánh giá và thiết kế các giải pháp thoát nước bền vững.
• Giải pháp kỹ thuật kết hợp nạo vét kênh, van ngăn triều, máy bơm và các công trình LID/SUDS giúp giảm ngập úng và cải thiện môi trường sống.
• Cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, nhà đầu tư và cộng đồng dân cư trong quản lý và vận hành hệ thống thoát nước bền vững.

Next steps: Triển khai thực hiện các giải pháp đề xuất theo lộ trình 1-5 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu cập nhật dữ liệu biến đổi khí hậu và hiệu quả các giải pháp.

Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để áp dụng mô hình và giải pháp thoát nước bền vững, góp phần xây dựng đô thị Mỹ Xuyên phát triển xanh, sạch, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE CÁC VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU.1 Đặc điểm vùng nghiên cứu 1.1Điều kiện về địa ly, địa chất Đặc điểm địa bình khu vực mang tinh chất đặc trưng của tỉnh Sóc Trăng là tương đối bằng phẳng, cao độ giảm din từ phía đề ven biển vào dit liền. Theo báo cáo khảo sát xây dựng bình đồ tỷ lệ 1/2.000, cắt dọc ty lệ 1/5.000, cắt ngang tỷ lệ 1/250 cho thấy cao độ mặt đất tự nhiên thay đổi biển thiên từ 0,6m — 1.2m, địa hình bị phân cắt nhiều bởi hệ thống các s i, rạch và kênh mương thủy lợi, dòng chảy trong hệ thống sông, rach là đồng chảy hai cl nên thích hợp cho hoạt sản xuất nông nghiệp và nuối rồng Hình 1. Trung tim Thị rắn Mỹ Xuyên tinh Sóc Trăng (Anh chụp trên Google map) 1.2 Điều kiện về khí hậu, khí tượng: 'Nhiệt độ: nhiệt độ mang tinh chất nhiệt đới gió mùa tương đối ôn hòa. Nhiệt độ trung Đình của năm 2015 khoảng 27.4°C, thời điểm nhiệt độ nồng nhất trong năm là tháng 4 Khoảng 28.8'C và nhiệtđộ thấp nhất tong năm là tháng 01 với 248'C, Nhiệt độ không khí à yếu tổ quan trọng trong việc phát tin và chuyỂn hóa các chất 6 nhiễm trong không khí cũng như trong quá tình phân hủy các chất hữu cơ, nhiệt độ càng cao sẽ thúc diy tốc độ phân ứng các chit ô nhiễm.

Do nằm trong khu vực nhiệt đới nên nhiệt độ không khí luôn ở mức cao, đây là điều kiện thuận lợi dé vi sinh vật phân hùy các chất thải Bảng 1. Nhiệt độ trung bình các tháng trong năm. "Nhiệt độ các thắng trong năm (°C) “Tháng. 215 ‘Trung bình 273 274 24 (Neuén: Niên gidm thông kế tinh Sóc Tring, 2015) Chế độ mưa: Mỗi năm có hai mùa rõ riệt mùa mưa và mùa khô.

Mùa mưa từ tháng 5 én tháng 10 với trung bình là 130 ngày mưa, tổng lượng mưa các tháng trong năm 2015 đạt rên 139. Mia khô bit đầu vào tháng 11 và kết thúc vào tháng 4 năm sau, tổng lượng mưa trong mùa chỉ đạt vài trăm mm (khoảng 7% lượng mưa trong năm) CChé độ mưa cũng là một nhân tổ ảnh hưởng đến mỗi trường, khi mưa rơi xuống sẽ mang theo các chất ô nhiễm trong không khí vào môi tường đất, nước. Khi trong không khí có chứa các chit như SO>, NO› với hàm lượng cao sẽ gây ra hiện tượng mưa axit do các chit này kết hợp với hơi nước có rong khí quyỂn hình thành các avit như H:SO.làm thiệt hại nghiêm trong đến thực vật và con người. Khi nước mưa chiy trần trên bề mặt đất có thể cuỗn theo các chit 6 nhiễm vào nguồn nước gây 6 nhiễm.

Lượng mưa các thang trong nim Thang 203 204 208 6 1857 199,1 | 264,5 276.7 4 2 19 941 56 (Nguồn: Niên giám thông kế Sóc Trăng, 2015) Độ Am: Độ ẩm phân hóa theo mùa rõ rệt. giá trị độ âm trung bình thấp nhất vào các tháng 3 và 4 (mùa khô) với giá tỉ trung bình khoảng 75%, độ ẩm trung bình lớn nhất khoảng 90% vào giai đoạn mùa mưa. Độ âm công là một yế tổ quan trọng, ảnh hưởng đến các quá tình chuyển hóa và phân hủy các chất 6 nhiễm, là điều kiện để cho các vỉ sinh vật hiểu khí và ky khí phân "hủy các chất hữu cơ. Ngoài ra mỗi trường có độ ẩm cao cũng là một nhân tổ lan truyền dịch bệnh, bắt lợi cho việc phòng chẳng rỉ sét các thiết bị.

Độ âm không khí trung bình các tháng trong năm. Tháng 2013 2014 2015 6 87 sĩ 86 7 $6 87 4 8 87 $6 $6 9 88 87 87 10 %5 %5 %5 in a4 4 82 12 8 gì 79 Trung bình. 83 82 82 (Nguồn: Niên giám thống kê. Cường độ gió ~ bão: ẩm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, trong năm hình.

thành các hướng gió chính như sau 3y Nam, Đông Bắc, Tây Bắc. Gió được chia làm hai mùa rõ rệt là gió mba Dong Bắc và gió mùa Tây Nam, Mùa mưa chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam là chủ yếu, Còn mùa khô chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc “Cường độ gió sẽ ảnh hưởng đến sự phát tần các chất 6 nhiễm không khí, cường độ gió càng mạnh sẽ làm phát tán rộng các chất gây 6 nhiễm rae: ww vực xung quanh. Việc c định cường độ gió và hướng gió giúp đánh gid mức độ phat tần các chất ô nhiễm và đưa ra biện pháp hạn chế thích hợp, tức xạ mặt trời: Số giở nắng đạt cao nhất là giai đoạn gin cuối mùa khô, thấp nhất vào giai đoạn giữu mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 9. Số giờ nắng trang bình các thắng trong năm Tháng Số giữ nắng trung bình các tháng trong năm (giờ).3 Điều kiện thủy văn, hải văn: “Chế độ thuỷ văn trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng chịu ảnh hưởng của chế độ triều bién đông, trong thing có 02 đợt tiền cường vào ngày 15 và 0 âm lịch, biện độ dao động Khoảng 04-1 m, Die biệt vào mùa kiệt, ảnh hưởng của tiều rong hộ thống sông rit lớn.

Trong mùa lũ, ảnh hưởng của HiỀu yếu di, vào thôi kỹ tiều cường, mực nước dâng cao, xâm nhập sâu vào nội đồng 1.2 Đánh giá phân tích hiện trạng hệ thống thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên 1.1 Đánh giá hiện trạng hệ thẳng thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên Hệ thống thoát nước trên dja bin còn nhiễu hạn chế, chưa có quy hoạch và đầu tư đồng bộ. Các công trình thoát nước đã được xây dựng lâu đòi, không đảm bảo được khả năng thoát nước. Hau hết các tuyển đường trong nội ô thị trắn đ u bị ngập sai trong nước mỗi khi có triều cường và mưa. Các tuyến công trong thị tran có đường kính D600-D800, rảnh thoát nước 600x600, tập trung ở các tuyển đường lớn, các con hẻm chưa cổ hệ thing thoát nước.

Nguồn tiếp nhận nước là Rach Cha Và, rạch Bà Thủy bị bỗi lắng và bị lần chiếm, cộng với bị ảnh 9 hưởng trực tip từ tiểu cường Sông Dinh làm cho kha ning tiêu thoát nước của thị trấn rất kém. Hiện tại chỉ mới có một tuyển thoát nước mới được nângcấp, là tuyển Lê ing Phong nối với TP Sóc Trăng, tuyến nay không bị ảnh hưởng bởi tr cường do của xa đổ ra rạch Bảy Sảo, và Rach Chợ Mới có mực nước ổn định không bị ảnh hưởng bởi triều cường. Cac tuyển đường ngập nặng nhất là Đường tỉnh 934, Nguyễn Tri Phương, Phan Binh Phùng, Triệu Nương, Trưng Vương, Hoàng Diệu, Phan Thanh Giản, Lê Lợi, và các ‘con hẻm khác. Xứ lý nước thải, phần lớn là bể tự hoại đơn giản, nhưng hiệu quả không cao, ỷ lệ đầu sống thoát nước thấp, chỉ tậ trung ở vài tuyến đường chính trong thị trần.

“Thị trin chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung, hầu hết nước thải được đỗ trực tiếp ra các kênh rạch và sông trên địa bàn. Gây ra tinh trạng ô nhiễm. Các con kênh thoát nước trong thị trấn bị người dân lần chiém Lim nha ở, không được đầu tư nạo vét. 'Các con kênh rạch trở thành các công thoát nước khỏng lồ với rác bùn và dòng nước đen đặc, Kênh rạch trong thị trấn bị người dân lần chiếm làm nhà cửa, xả ác, bồi lắng, làm tha họp ling dẫn, gây 6 nhiễm khu din cư.

Bản đồ hệ thống thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên Nước thai từ các xí nghiệp, cơ sử “mm, sản ia Nước mưa Cổng thoát 'Nguồn tiếp nhận nước chung. Sông/kênh/rạch Nước thai từ 4 các hộ gia đình Hình 1. 3 Sơ dé hiện trạng thoát nước thị trấn Mỹ Xuyên 12 1.2 Phân tích nguyên nhân gây ngập ở thị tắn Mỹ Xuyên 1.1 Nguyên nhân khách quan Do địa hình thấp tring nên khả năng ue chảy rất thấp, lạ bị anh hưởng bởi tiểu cường và mưa lớn. Lượng mưa trung bình năm 1.

Nên tỉnh trang ngập lụt cảng phúc tap hơn Hệ thống thoát nước đã xây dựng từ lâu, chưa có nguồn kinh phí nâng ấp ải tạo 1.2 Nguyên nhân chủ quan Do quá trình đô thị hóa, mật độ xây dựng dày đặc, không còn cho chỗ nước thắm tự. nhiên, làm thay đổi chế độ dòng chảy, gây bắt lợi cho thoát nước mưa tại chỗ. Do ý thức của con người, việc lin chiếm kênh rạch xây dựng nha làm giảm khả năng. trữ nước, Xã rác bữa bãi mu kênh, cổng, rin thoát nước lâm tắc nghẽn, giảm khả năng truyền tải nước, Hình 1.7, Sơ đồ các tuyến đường ngập của thị trấn Mỹ Xuyên 1.

Vấn đề biến đôi í hậu ĐBSCL, 1.1 Biến đôi khí hậu. Khí hậu dang thay đổi toàn cầu. ĐBSCL là một trong 5 đồng bằng có khả năng bị ảnh. hưởng nghiêm trọng nhất trên thể giới do biển đổi khí hậu.

Những thay đổi về nhiệt độ, lượng mưa và mực nước biển trong những năm gần đây khá rồ rột. Từ năm 1970 ồn năm 2007, nhiệt độ trùng bình đã tăng 0,6 và lượng mưa trung bình tăng thêm, 94 mm. Dự đoán biến đổi khí hậu tại Việt Nam được thực hiện bởi Viện Khí tượng. “Thủy văn và Môi tường Vigt Nam (IMHEN), đã phất tiển ba ịch bản: phát thải thấp (BD, trung bình (B2) và phít thải ao (A2) “rong tắt ca các kịch bản, mưa cổ xu hướng giảm trong mia khô và tăng trong mia mưa.

Cùng với sự gia tăng nhiệt độ và diễn biển mưa thay đổi, mực nước biển dâng dự. kiến sẽ gây mì tác động rất lớn lên điều kiện tr nhiễn của ĐBSCL, gây ra các ảnh tưởng đối với người dân, sức khỏe, sinh kế và sự trù phú của vũng đất này. O các khu vực địa hình bằng phẳng của ĐBSCL, dy đoán mực nước biển dâng có thé lim cho các khu vực rộng lớn ven biển biển mắt hoặc thường xuyên bị ngập. Tay theo kịch bản, tỷ lệ diện tích ngập của ĐBSCL là 12,8 - 37,8%.

San xuất nông nghiệp và thủy sản sẽ bị ảnh hưởng tại các khu vực bị ngập do trigu và thời gian ngập lụt kéo dài hơn tại trung tâm của ĐBSCL, 4 1.2 Lún đất và khai thác nước ngằm' Một ếu tổ it được quan tâm đến, nhưng quan trọng không kém biển đổi khí lún đắt do khai thác nước ngim và iêu nước trong thời gian dài. Số liệu hiện có về lin đắt rất hạn el thưng trung bình là khoảng | — 2 cm/năm. Trong bio cáo "Tác động của 25 năm khai thác nước ngầm lên sụt lún đất của ĐBSCL" do Dai học Utrecht phổi hợp với các chuyên gia của Việt Nam công bổ vào. năm 2017 cho thiy trong 25 năm qua (1991 ~ 2015) miễn Tây sụt lún 18 em - đây là mức sụt lún trung bình, một số nơi sụt lún 25 — 35 em.

Nguyên nhân chính được xác định là do khai thác nước ngim.