HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN HỒNG SƠN GIẢI PHÁP NÂNG CAO THU NHẬP CHO NGƯỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUỲNH NHAI, TỈNH SƠN LA Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8 31 01 10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Phượng Lê NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020 Tác giả luận văn Nguyễn Hồng Sơn i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được nhiều sự quan tâm, giúp đỡ và động viên của thầy cô, gia đình, bạn bè.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Phượng Lê, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách; Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn; Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam; UBND huyện Quỳnh Nhai, các cơ quan, đơn vị, UBND các xã và các hộ gia đình trên địa bàn nghiên cứu đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực tập và hoàn thành luận văn này. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020 Tác giả luận văn Nguyễn Hồng Sơn ii MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.
Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới. Cơ sở lý luận về nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới. Một số khái niệm có liên quan.
Đặc điểm thu nhập của người dân trong xây dựng nông thôn mới. Vai trò của nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới. Nội dung nghiên cứu giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới. Yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới.
Cơ sở thực tiễn. Huyện Kinh nghiệm nâng cao thu nhập cho người dân huyện Xuân Lộc và thị xã Long Khánh, (tỉnh Đồng Nai). Huyện Kinh nghiệm nâng cao thu nhập cho người dân huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Bài học kinh nghiệm trong việc nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai.
Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên – kinh tế - xã hội huyện Quỳnh Nhai. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Quỳnh Nhai trong nâng cao thu nhập cho người dân. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu và thông tin.
Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Thực trạng các giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La. Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội. Thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp - nông thôn. Chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp.
Đa dạng hóa sinh kế và tạo việc làm. Thúc đẩy liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản. Thực trạng thu nhập của người dân. Ảnh hưởng của các yếu tố đến nâng cao thu nhập của người dân trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La.
Ảnh hưởng từ nhân khẩu, lao động và trình độ văn hóa của hộ. Ảnh hưởng từ đất đai và tình hình sử dụng đất đai. Yếu tố vốn. Yếu tố điều kiện tự nhiên.
Giải pháp nâng cao thu nhập cho hộ nông dân trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La. Đa dạng hóa sinh kế; khai thác tiềm năng lợi thế của huyện theo hướng nâng cao chất lượng sản phẩm, giá trị và hiệu quả sản xuất nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Tăng cường công tác khuyến nông, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Thúc đẩy liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh của các hộ dân. Tăng cường thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp - nông thôn. Tăng cường hỗ trợ vốn cho sản xuất nông nghiệp. Tăng cường đầu tư xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội.
Giải pháp về chính sách đầu tư hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Kết luận và kiến nghị. Đối với Nhà nước. Đối với huyện Quỳnh Nhai.
88 Tài liệu tham khảo. 93 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BBDV Buôn bán dịch vụ BQC Bình quân chung CC Cơ cấu ĐVT Đơn vị tính GTSX Giá trị sản xuất HĐND Hội đồng nhân dân HTX Họp tác xã KH Kế hoạch LĐTB&XH Lao động thương binh và xã hội LĐNT Lao động nông thôn MTQG Mục tiêu quốc gia NĐ-CP Nghị định – Chính phủ NHNN Ngân hàng nhà nước NTM Nông thôn mới PTNT Phát triển nông thôn QĐ Quyết định SL Số lượng TH Tiểu học THCS Trung học cơ sở TMDV Thương mại dịch vụ TNHH Trách nhiệm hữu hạn TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân XKLĐ Xuất khẩu lao động vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Quỳnh Nhai năm 2017 - 2019. Tình hình dân số và lao động tại huyện Quỳnh Nhai năm 2017 - 2019.
Phương pháp thu thập số liệu và thông tin sơ cấp. Kết quả xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội huyện Quỳnh Nhai giai đoạn 2017 - 2019. Tổng hợp các dự án thu hút đầu tư vào nông nghệp - nông thôn ở huyện Quỳnh Nhai giai đoạn 2017 - 2019. Kết quả chuyển giao kỹ thuật tiến bộ cho nông dân trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai giai đoạn 2017 - 2019.
Đánh giá của hộ nông dân về công tác chuyển giao kỹ thuật tiên tiến cho nông dân ở huyện Quỳnh Nhai (n=90). Kết quả tạo việc làm của lao động nông thôn huyện Quỳnh Nhai giai đoạn 2017 - 2019. Thực trạng xuất khẩu lao động ở khu vực nông thôn của huyện Quỳnh Nhai giai đoạn 2017 - 2019. Đánh giá về mối liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản ở huyện Quỳnh Nhai (n=90).
Kết quả sản xuất ngành trồng trọt. Kết quả sản xuất ngành chăn nuôi. Kết quả sản xuất kinh doanh ngành nghề, TTCN, TMDV. Thu nhập và cơ cấu thu nhập của các hộ điều tra năm 2019.
Tổng chi phí cho ngành trồng trọt của các hộ điều tra năm 2019. Chi phí cho ngành chăn nuôi của nhóm hộ điều tra. Chi phí sản xuất ngành nghề TTCN - TMDV. Tổng chi phí cho các ngành sản xuất của nhóm hộ điều tra.
Tổng hợp thu chi của nhóm hộ điều tra. Nhân khẩu và lao động của các hộ điều tra. Tình hình sử dụng đất đai của các hộ điều tra năm 2019. Ảnh hưởng của vốn đến nâng cao thu nhập của các hộ dân ở huyện Quỳnh Nhai (n=90).
Ảnh hưởng của tự nhiên đến nâng cao thu nhập của các hộ dân ở huyện Quỳnh Nhai(n=90). Các chính sách của Nhà nước và chính quyền địa phương về hỗ trợ phát triển sản xuất giai đoạn 2017-2019. Ảnh hưởng của các chính sách đến nâng cao thu nhập cho người dân ở huyện Quỳnh Nhai(n=14). 74 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Hồng Sơn Tên luận văn: “Giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La” Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8 31 01 10 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu của luận văn: Nhằm đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của người dân trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp để thu thập thông tin về thực trạng thu nhập của người dân trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai; thông tin về lao động, dân số, đất đai, cơ sở hạ tầng, kết quả phát triển kinh tế, xã hội; kết quả xây dựng nông thôn mới của huyện Quỳnh Nhai. Kết hợp phương pháp thu thập số liệu sơ cấp thông qua điều tra, phỏng vấn sâu cán bộ các phòng ban chuyên môn cấp huyện, cán bộ cấp xã có liên quan, các hộ gia đình về nâng cao thu nhập trong xây dựng nông thôn trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai nhằm thu thập các thông tin phục vụ cho nghiên cứu. Nghiên cứu sử dụng một số phương pháp phân tích số liệu như phương pháp thống kê mô tả, phương pháp thống kê so sánh nhằm làm rõ nội dung nghiên cứu giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La.