Luận văn tăng cường quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của sở tài chính trên địa bàn tỉnh nghệ an

Luận văn phân tích giải pháp tăng cường quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Nghệ An, đảm bảo hiệu quả tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Xuân Hiệp
• Người hướng dẫn: PTS.TS Nguyễn Ngọc Sơn
• Trường học: Sở Tài chính Nghệ An
• Chuyên ngành: Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• Đề tài: Giải pháp tăng cường quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Ngân sách Nhà nước và chi thường xuyên ngân sách Nhà nước
• 1.2. Khái niệm về ngân sách Nhà nước
• 1.3. Khái quát về chi thường xuyên ngân sách Nhà nước
• 1.4. Đặc điểm các khoản chi thường xuyên
• 1.5. Phân loại chi thường xuyên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA SỞ TÀI CHÍNH NGHỆ AN GIAI ĐOẠN 2011-2014
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về Sở Tài chính tỉnh Nghệ An
• 2.2. Điều kiện tự nhiên - xã hội trên địa bàn tỉnh Nghệ An
• 2.3. Tổ chức bộ máy tài chính trên địa bàn tỉnh Nghệ An
• 2.4. Tình hình thu - chi ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011 - 2014
• 2.5. Thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Sở Tài chính tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011 - 2014
• 2.5.1. Lập dự toán chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tỉnh Nghệ An
• 2.5.2. Chấp hành dự toán chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tỉnh Nghệ An
• 2.5.3. Thực trạng công tác quản lý quyết toán chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tỉnh Nghệ An
• 2.5.4. Thực trạng công tác thanh tra quyết toán chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tỉnh Nghệ An
• 2.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Nghệ An
• 2.6.1. Nhân tố khách quan
• 2.6.2. Nhân tố chủ quan
• 2.7. Đánh giá chung quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước của Sở Tài chính tỉnh Nghệ An
• 2.7.1. Kết quả đã đạt được
• 2.7.2. Hạn chế và nguyên nhân trong quá trình quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Nghệ An
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA SỞ TÀI CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
• 3.1. Quan điểm và định hướng tăng cường quản lý chi ngân sách nhà nước của tỉnh Nghệ An đến năm 2020
• 3.2. Định hướng quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại Sở Tài chính
• 3.3. Các giải pháp tăng cường sự quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước của Sở Tài chính trên địa bàn tỉnh Nghệ An
• 3.3.1. Tăng cường sự quản lý của các phòng ban liên quan trong từng khâu của quy trình quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước
• 3.3.2. Nâng cao năng lực, trình độ, phẩm chất của đội ngũ cán bộ quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước
• 3.3.3. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước
• 3.3.4. Tăng cường trách nhiệm của các đơn vị dự toán
• 3.3.5. Một số giải pháp khác
• 3.3.6. Một số kiến nghị để tăng cường quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước của Sở Tài chính trên địa bàn tỉnh Nghệ An
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Sở Tài chính Nghệ An. Nó bao gồm việc lập dự toán, chấp hành dự toán, và quyết toán các khoản chi thường xuyên. Chi thường xuyên là các khoản chi mang tính ổn định, liên tục, nhằm đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước và các dịch vụ công cộng. Ngân sách nhà nước là nguồn lực tài chính quan trọng để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước. Sở Tài chính Nghệ An đóng vai trò chủ đạo trong việc quản lý và phân bổ ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh.

1.1. Khái niệm và nguyên tắc quản lý chi thường xuyên

Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước được hiểu là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, kiểm soát và đánh giá các khoản chi thường xuyên. Nguyên tắc quản lý bao gồm tính minh bạch, hiệu quả, và tuân thủ pháp luật. Ngân sách nhà nước phải được sử dụng một cách hợp lý, tránh lãng phí và thất thoát. Sở Tài chính Nghệ An cần đảm bảo rằng các khoản chi thường xuyên được phân bổ đúng mục đích và đạt hiệu quả cao nhất.

1.2. Quy trình quản lý chi thường xuyên

Quy trình quản lý chi thường xuyên bao gồm các bước: lập dự toán, chấp hành dự toán, và quyết toán. Lập dự toán là bước đầu tiên, trong đó các đơn vị dự toán đề xuất nhu cầu chi tiêu. Chấp hành dự toán là quá trình thực hiện các khoản chi theo kế hoạch đã được phê duyệt. Quyết toán là việc tổng kết, đánh giá kết quả chi tiêu so với dự toán. Sở Tài chính Nghệ An cần tăng cường giám sát và kiểm tra để đảm bảo quy trình này được thực hiện hiệu quả.

II. Thực trạng quản lý chi thường xuyên tại Sở Tài chính Nghệ An

Thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính Nghệ An giai đoạn 2011-2014 cho thấy cả những thành tựu và hạn chế. Mặc dù đã có những nỗ lực trong việc quản lý và phân bổ ngân sách, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như chậm trễ trong lập dự toán, bất cập trong cơ cấu chi tiêu, và hiệu quả quản lý chưa cao. Ngân sách nhà nước Nghệ An cần được sử dụng một cách hiệu quả hơn để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

2.1. Kết quả đạt được

Trong giai đoạn 2011-2014, Sở Tài chính Nghệ An đã đạt được một số kết quả đáng kể trong quản lý chi thường xuyên. Cụ thể, công tác lập dự toán và chấp hành dự toán đã được cải thiện, giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng ngân sách nhà nước. Các khoản chi thường xuyên đã được phân bổ hợp lý hơn, đáp ứng được nhu cầu chi tiêu của các đơn vị dự toán.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong quản lý chi thường xuyên tại Sở Tài chính Nghệ An. Cụ thể, việc lập dự toán còn chậm trễ, cơ cấu chi tiêu chưa hợp lý, và hiệu quả quản lý chưa cao. Nguyên nhân chính là do sự bất cập trong cơ chế quản lý, năng lực của đội ngũ cán bộ, và sự thiếu đồng bộ trong các quy định pháp luật. Ngân sách nhà nước Nghệ An cần được quản lý một cách chặt chẽ hơn để khắc phục những hạn chế này.

III. Giải pháp tăng cường quản lý chi thường xuyên

Để tăng cường quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước, Sở Tài chính Nghệ An cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, và tăng cường giám sát, kiểm tra. Ngân sách nhà nước cần được sử dụng một cách hiệu quả hơn để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

3.1. Nâng cao năng lực quản lý

Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý. Sở Tài chính Nghệ An cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý ngân sách cho cán bộ. Điều này sẽ giúp cải thiện hiệu quả quản lý và đảm bảo rằng các khoản chi thường xuyên được sử dụng một cách hợp lý.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi thường xuyên là một giải pháp hiệu quả. Sở Tài chính Nghệ An cần đầu tư vào các hệ thống phần mềm quản lý ngân sách để tăng cường tính minh bạch và hiệu quả. Công nghệ thông tin sẽ giúp tự động hóa các quy trình quản lý, giảm thiểu sai sót và tăng cường giám sát.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2011-2014, tỉnh Nghệ An đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong hoạt động thu chi ngân sách nhà nước, với tổng thu ngân sách tăng nhẹ 11,8% và chi ngân sách tăng bình quân 11-15% mỗi năm. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng cao, từ 63% năm 2011 lên đến 73% năm 2014, phản ánh áp lực ngày càng lớn trong việc cân đối và quản lý nguồn lực tài chính công. Nghệ An, với diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước và dân số gần 3 triệu người, đang trong quá trình phát triển kinh tế xã hội đa ngành, đòi hỏi sự quản lý ngân sách hiệu quả để đảm bảo các mục tiêu phát triển bền vững.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Sở Tài chính tỉnh Nghệ An trong giai đoạn 2011-2014, nhằm phân tích các hạn chế, nguyên nhân và đề xuất giải pháp tăng cường hiệu quả quản lý. Mục tiêu cụ thể gồm xây dựng cơ sở lý luận về quản lý chi thường xuyên ngân sách, đánh giá thực trạng quản lý tại Nghệ An, và đề xuất các giải pháp phù hợp đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động chi thường xuyên ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Nghệ An, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo tài chính, quyết toán và thanh tra của Sở Tài chính.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh ngân sách địa phương còn hạn chế, việc sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách là yếu tố then chốt để đảm bảo an sinh xã hội và phát triển kinh tế. Qua đó, luận văn góp phần nâng cao năng lực quản lý tài chính công, hỗ trợ chính quyền địa phương trong việc hoạch định và thực thi chính sách tài chính phù hợp với điều kiện thực tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách nhà nước, tập trung vào quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp tỉnh. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước: Định nghĩa ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi được cơ quan có thẩm quyền quyết định trong một năm tài khóa, nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước được xem là khoản chi ổn định, liên tục, phục vụ các hoạt động quản lý hành chính, quốc phòng, an ninh, sự nghiệp văn hóa xã hội và kinh tế.

2. Mô hình quản lý chi ngân sách theo khuôn khổ chi tiêu trung hạn (MTEF): Phương pháp này kết nối chính sách, lập kế hoạch và lập ngân sách trong giai đoạn 3-5 năm, giới hạn nguồn lực tổng thể và phân bổ phù hợp với ưu tiên chiến lược. MTEF giúp tăng tính hiệu quả, kỷ luật tài khóa, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý ngân sách.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: dự toán chi thường xuyên, chấp hành dự toán, quyết toán chi ngân sách, thanh tra quyết toán, định mức phân bổ chi ngân sách, và nguyên tắc quản lý chi ngân sách như tập trung dân chủ, theo dự toán, tiết kiệm hiệu quả, chi trả qua Kho bạc Nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp, bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu sơ cấp qua phiếu điều tra và dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán, biên bản thanh tra của Sở Tài chính Nghệ An, cùng các văn bản pháp luật và tài liệu chuyên ngành liên quan.

• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phân tích các số liệu thu chi ngân sách, đánh giá hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Nghệ An, tổng hợp các kết quả, hạn chế và nguyên nhân.

• Phương pháp phân tích so sánh: So sánh kết quả dự toán và quyết toán chi thường xuyên ngân sách qua các năm 2011-2014 để làm rõ thực trạng và xu hướng quản lý chi ngân sách.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các đơn vị dự toán ngân sách thuộc phạm vi quản lý của Sở Tài chính Nghệ An trong giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu là tổng thể nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác của kết quả. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2014 với các số liệu cập nhật và phân tích chi tiết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu chi ngân sách và tỷ trọng chi thường xuyên: Tổng thu ngân sách tỉnh Nghệ An tăng 11,8% trong giai đoạn 2011-2014, trong khi tổng chi ngân sách tăng bình quân 11-15% mỗi năm. Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng cao, từ 63% năm 2011 lên 73% năm 2014, cho thấy áp lực ngày càng lớn trong việc cân đối ngân sách và quản lý chi tiêu.

2. Thực trạng lập dự toán chi thường xuyên: Dự toán chi thường xuyên được lập dựa trên các định mức phân bổ chi quản lý hành chính, sự nghiệp giáo dục, y tế và các lĩnh vực khác theo quy định của UBND tỉnh. Tuy nhiên, quy trình lập dự toán còn mang tính chủ quan, dẫn đến hiện tượng các đơn vị dự toán có thể xin vượt nhu cầu thực tế hoặc bị cấp vốn không đủ, gây khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ.

3. Hiệu quả quản lý chi thường xuyên: Công tác chấp hành dự toán và quyết toán chi thường xuyên còn tồn tại hạn chế như chậm trễ trong phân bổ, chi vượt dự toán, công tác quyết toán chưa được quan tâm đúng mức. Việc kiểm soát chi tiêu qua Kho bạc Nhà nước được thực hiện nhưng chưa đồng bộ và hiệu quả cao.

4. Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên: Các nhân tố khách quan như điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, cơ chế chính sách và nguồn lực tài chính công có ảnh hưởng lớn. Nhân tố chủ quan gồm năng lực đội ngũ cán bộ quản lý, hệ thống thông tin và sự phối hợp giữa các cơ quan cũng là những yếu tố quyết định hiệu quả quản lý.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy chi thường xuyên ngân sách tỉnh Nghệ An tăng nhanh hơn thu ngân sách, tạo áp lực lớn lên cân đối ngân sách địa phương. Việc lập dự toán dựa trên định mức phân bổ giúp đảm bảo tính ổn định nhưng thiếu linh hoạt, chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu thực tế và biến động kinh tế xã hội. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu vốn hoặc chi vượt dự toán, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách.

So sánh với các nghiên cứu tại các tỉnh khác cho thấy tình trạng tương tự về khó khăn trong quản lý chi thường xuyên ngân sách, đặc biệt là về năng lực cán bộ và hệ thống thông tin. Việc áp dụng mô hình quản lý chi ngân sách theo khuôn khổ chi tiêu trung hạn (MTEF) được đánh giá là giải pháp hiệu quả để nâng cao tính kỷ luật tài khóa và minh bạch trong quản lý ngân sách.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ trọng chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển qua các năm, bảng tổng hợp định mức phân bổ chi ngân sách theo lĩnh vực, và biểu đồ so sánh dự toán và quyết toán chi thường xuyên để minh họa rõ hơn các vấn đề quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác lập dự toán chi thường xuyên theo hướng linh hoạt và sát thực tế: Cần xây dựng hệ thống định mức phân bổ chi ngân sách dựa trên phân tích nhu cầu thực tế và dự báo kinh tế xã hội, áp dụng phương pháp MTEF để lập kế hoạch ngân sách trung hạn. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị dự toán, thời gian: triển khai từ năm 2024.

2. Nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách: Tổ chức đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính công, kỹ năng lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách, đồng thời tăng cường đạo đức công vụ và trách nhiệm giải trình. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Tài chính, thời gian: liên tục trong giai đoạn 2024-2026.

3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi ngân sách: Xây dựng hệ thống thông tin quản lý ngân sách tích hợp, cập nhật dữ liệu thu chi theo thời gian thực, hỗ trợ công tác báo cáo và giám sát chi tiêu. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông, thời gian: hoàn thành trong năm 2025.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành trong quản lý chi ngân sách: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước, các đơn vị dự toán và các cơ quan liên quan để kiểm soát chặt chẽ việc phân bổ, sử dụng và quyết toán ngân sách. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước, thời gian: triển khai ngay từ năm 2024.

5. Cải thiện công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong quản lý chi ngân sách: Tăng cường thanh tra quyết toán, xử lý nghiêm các sai phạm, đồng thời công khai kết quả thanh tra để nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm. Chủ thể thực hiện: Phòng Thanh tra Sở Tài chính, thời gian: hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính công tại các sở tài chính địa phương: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi thường xuyên ngân sách, giúp nâng cao năng lực lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách.

2. Nhà hoạch định chính sách tài chính ngân sách: Các cơ quan quản lý nhà nước có thể tham khảo để xây dựng chính sách, quy định phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách địa phương.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính - Ngân sách: Tài liệu nghiên cứu chi tiết về quản lý chi ngân sách cấp tỉnh, phương pháp nghiên cứu và phân tích số liệu thực tế, hỗ trợ học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

4. Các tổ chức kiểm toán, thanh tra và giám sát tài chính công: Cung cấp thông tin về quy trình, phương pháp và thực trạng quản lý chi ngân sách, hỗ trợ công tác kiểm tra, đánh giá và đề xuất cải tiến.

Câu hỏi thường gặp

1. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là gì?
   Chi thường xuyên là các khoản chi ổn định, liên tục phục vụ các hoạt động quản lý hành chính, quốc phòng, an ninh, sự nghiệp văn hóa xã hội và kinh tế, không bao gồm chi đầu tư phát triển. Ví dụ, chi trả lương cho cán bộ công chức là chi thường xuyên.

2. Tại sao chi thường xuyên ngân sách Nghệ An tăng nhanh hơn thu ngân sách?
   Nguyên nhân do nhu cầu chi tiêu cho các hoạt động duy trì bộ máy nhà nước và các chính sách an sinh xã hội tăng lên, trong khi nguồn thu ngân sách chịu ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế và các chính sách miễn giảm thuế.

3. Phương pháp MTEF có ưu điểm gì trong quản lý ngân sách?
   MTEF giúp lập kế hoạch ngân sách trung hạn, phân bổ nguồn lực hiệu quả, tăng tính kỷ luật tài khóa, minh bạch và trách nhiệm giải trình, đồng thời gắn kết chính sách tài khóa với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội.

4. Những khó khăn chính trong công tác lập dự toán chi thường xuyên tại Nghệ An là gì?
   Khó khăn gồm tính chủ quan trong lập dự toán, thiếu linh hoạt để phản ánh nhu cầu thực tế, dẫn đến tình trạng thiếu vốn hoặc chi vượt dự toán, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách?
   Cần nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường phối hợp liên ngành, cải thiện công tác thanh tra kiểm tra và áp dụng phương pháp quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra và khuôn khổ chi tiêu trung hạn.

Kết luận

• Chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Nghệ An tăng nhanh, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách, đặt ra thách thức lớn trong quản lý tài chính công.
• Quy trình lập dự toán chi thường xuyên còn mang tính chủ quan, chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu thực tế và biến động kinh tế xã hội.
• Hiệu quả quản lý chi thường xuyên bị ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố khách quan và chủ quan, trong đó năng lực cán bộ và hệ thống thông tin là yếu tố then chốt.
• Áp dụng mô hình quản lý ngân sách theo khuôn khổ chi tiêu trung hạn (MTEF) và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả quản lý.
• Các bước tiếp theo gồm triển khai đào tạo cán bộ, hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý ngân sách và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm đảm bảo sử dụng ngân sách hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế xã hội tỉnh Nghệ An bền vững.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan quản lý tài chính và đơn vị dự toán cần phối hợp chặt chẽ, chủ động triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước, đảm bảo nguồn lực tài chính phục vụ phát triển địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước; Chương 2: Thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Sở Tài chính Nghệ An giai đoạn 2011 - 2014; Chương 3: Giải pháp tăng cường quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Sở Tài chính trên địa bàn tỉnh Nghệ An. 6 CHƢƠNG1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1. Ngân sách Nhà nƣớc và chi thƣờng xuyên ngân sách Nhà nƣớc 1. Khái niệm về ngân sách Nhà nước.

Nguồn quỹ tài chính của một quốc gia được hình thành ngay từ khi có sự ra đời của Nhà nước, là nguồn lực quan trọng phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của quốc gia đó và góp phần thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Tuy nhiên, khái niệm nguồn quỹ tài chính chưa phản ánh rõ ràng tính chất sử dụng, quản lý và phân phối nguồn lực tài chính của Nhà nước. Cùng với sự tiến bộ của hệ thống tài chính quốc gia và hệ thống quản lý Nhà nước, khái niệm ngân sách Nhà nước ra đời, thể hiện đầy đủ bản chất, chức năng, nhiệm vụ của nguồn quỹ tài chính quốc gia. Theo Luật ngân sách Nhà nước đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 16/12/2002, thực hiện từ ngày 01/10/2004: “Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”.

Theo Luật ngân sách Nhà nước đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thong qua ngày 25/6/2015, thực hiện từ năm ngân sách 2017: “Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”. Khái niệm này đã đề cập đến các vấn đề về: hình thức, cơ cấu, pháp lý và thời gian thực hiện ngân sách Nhà nước. Về mặt hình thức, ngân sách Nhà nước là một bản dự trù các khoản thu, chi bằng tiền của Nhà nước. Về cơ cấu, ngân sách Nhà 7 nước bao gồm tất cả các khoản thu, chi của Nhà nước.

Về mặt pháp lý, các khoản thu, chi ngân sách Nhà nước được các cơ quan có thẩm quyền dự toán, thông qua, giám sát và thực hiện. Về thời gian, ngân sách Nhà nước được thực hiện trong khoảng thời gian nhất định, thường là một năm và được gọi là năm tài khóa. Khái quát về chi thường xuyên ngân sách Nhà nước. Chi ngân sách Nhà nước là một bộ phận quan trọng của hệ thống ngân sách Nhà nước, nhằm phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy Nhà nước.

Chi ngân sách Nhà nước bao gồm chủ yếu các khoản chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, trong đó chi thường xuyên mang tính ổn định, có sự cấp thiết, không thể thiếu, mang tính tiêu dùng cho xã hội. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là quá trình phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ của Nhà nước để đáp ứng nhu cầu chi gắn liền với thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về quản lý kinh tế - xã hội. cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước ngày càng gia tăng, do đó đã làm phong phú nội dung chi thường xuyên của ngân sách Nhà nước. ngân sách nhà nước.

Khuôn khổ ệt Nam hiệ ả , đả. Bên cạ , chi ả 9 , kỹ m ẩ. Trong khuôn khổ ậ. ụ , nghệ thuật, bả , thể ỉ nh độ ả ộ.

- hoạt động quả (chi quả khoả , việ 10 ộ ị ộ ể ạ ẩu… - Chi cho hoạt động an ninh, quố ả ộ ẹ , chống lạ ậ. - ản chi trên, mộ , chi trả b. Đặc điểm các khoản chi thƣờng xuyên. Chi thường xuyên là những khoản chi mang những đặc trưng cơ bản: Chi thường xuyên mang tính ổn định, liên tục: Xuất phát từ sự tồn tại của bộ máy Nhà nước, từ việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước, đòi hỏi nguồn lực tài chính ổn định duy trì cho sự hoạt động của bộ máy Nhà nước.

Tính ổn định của chi thường xuyên còn bắt nguồn từ tính ổn định trong từng hoạt động cụ thể của mỗi bộ phận thuộc bộ máy Nhà nước. Là các khoản chi mang tính chất tiêu dùng xã hội: Các khoản chi thường xuyên chủ yếu nhằm trang trải cho các nhu cầu về quản lý hành chính Nhà nước, về quốc phòng, an ninh, về các hoạt động xã hội khác do Nhà nước tổ chức. Các khoản chi thường xuyên gắn với tiêu dùng của Nhà nước và xã hội mà kết quả của chúng là tạo ra các hàng hóa và dịch vụ công cho hoạt động của Nhà nước và yêu cầu phát triển của xã hội. 11 Phạm vị, mức chi thường xuyên gắn chặt với cơ cấu tổ chức của bộ máy Nhà nước và sự lựa chọn của Nhà nước trong việc cung ứng các hàng hóa công cộng.

Các khoản chi thường xuyên hướng vào việc đảm bảo sự hoạt động bình thường của bộ máy Nhà nước, do đó nếu bộ máy Nhà nước gọn nhẹ, hoạt động có hiệu quả thì số chi thường xuyên giảm. Hoặc những quyết định của Nhà nước trong việc lựa chọn phạm vi và mức độ cung ứng các hàng hóa công cộng cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi và mức độ chi thường xuyên. Phân loại chi thƣờng xuyên Chi thường xuyên ngân sách Trung ương và chi thường xuyên ngân sách địa phương đều có các nội dung chi về quản lý hành chính Nhà nước, chi quốc phòng - an ninh và trật tự an toàn xã hội, chi sự nghiệp văn hóa xã hội, chi sự nghiệp kinh tế của Nhà nước. Các nội dung chi này cũng được phân cấp rõ ràng theo nhiệm vụ, quyền hạn quản lý hoạt động của Trung ương và địa phương.

Theo lĩnh vực và nội dung chi, chi thường xuyên được phân loại thành 4 khoản chi cơ bản sau: - Chi quản lý hành chính Nhà nước: với chức năng quản lý toàn diện nền kinh tế - xã hội, nên bộ máy Nhà nước được thiết lập từ Trung ương đến dịa phương và toàn bộ các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân. Chi quản lý hành chính Nhà nước nhằm đảm bảo sự hoạt động của hệ thống các cơ quan hành chính Nhà nước. Theo nghĩa rộng, các khoản chi bao quát 5 lĩnh vực cơ bản: chi về hoạt động của các cơ quan quyền lực Nhà nước; chi về hoạt động của hệ thống cơ quan pháp luật, chi về hoạt động quản lý vĩ mô nền kinh tế - xã hội cho hệ thống các cơ quan quản lý kinh tế - xã hội và các cấp chính quyền các cấp; chi về hoạt động của các cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam ở các cấp; chi về hoạt động của các tổ chức chính trị xã hội. - Chi quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội: chi quốc phòng, an ninh được tính vào khoản chi thường xuyên đặc biệt quan trọng, vì đây là lĩnh vực mà hoạt động của nó đảm bảo sự tồn tại của Nhà nước, ổn định trật tự xã hội và sự toàn vẹn lãnh thổ.

Khoản chi này được chia làm 2 bộ phận cơ bản: các khoản chi cho 12 quốc phòng để phòng thủ và bảo vệ Nhà nước, chống lại sự xâm lược và đe dọa của nước ngoài; các khoản chi nhằm bảo vệ, giữ gìn chế độ xã hội, an ninh của dân cư trong nước. - Chi sự nghiệp văn hóa xã hội: là các khoản chi mang tính chất tiêu dùng xã hội, liên quan đến sự phát triển đời sống tình thần của các tầng lớp dân cư. Chi văn hóa xã hội gắn liền với quá trình đầu tư phát triển nhân tố con người. chi văn hóa xã hội bao gồm các khoản chi cho các hoạt động sự nghiệp: sự nghiệp khoa học công nghệ, sự nghiệp giáo dục đào tạo, y tế, văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình và cac hoạt động khác… - Chi sự nghiệp kinh tế của Nhà nước: việc thành lập các đơn vị sự nghiệp kinh tế để phục vụ cho hoạt động của mỗi ngàng và phục vụ chung cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân là hết sức cần thiết.

Các hoạt động sự nghiệp do Nhà nước thực hiện để tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động của các thành phần kinh tế. Các khoản chi này nhiều lúc Nhà nước không hướng tới nguồn thu và lợi nhuận. Ngân sách Nhà nƣớc cấp tỉnh và chi thƣờng xuyên ngân sách cấp tỉnh 1. Khái niệm ngân sách Nhà nước cấp tỉnh Theo Luật Ngân sách nhà nước của Việt Nam (sửa đổi năm 2002 và có hiệu lực từ năm 2004), quy định: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

Hệ thống NSNN gồm NSTW và NSĐP. Trong đó cấp cao nhất trong ngân sách địa phương là ngân sách cấp tỉnh. Ngân sách Nhà nước cấp tỉnh là nguồn ngân sách do HĐND và UBND cấp tỉnh quản lý nhằm đảm bảo thực hiện các hoạt động, chức năng, nhiệm vụ được giao. Ngân sách địa phƣơng NSĐP là các khoản thu, chi ngân sách của các cấp chính quyền địa phương 13 phù hợp với địa giới hành chính và với hiến pháp, pháp luật; là dự toán thu, chi ngân sách của chính quyền địa phương đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong một thời gian nhất định, đảm bảo điều kiện vật chất cho việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của bộ máy nhà nước ở địa phương.

NSĐP thực hiện cân đối các khoản thu và các khoản chi của Nhà nước tại địa phương, cùng NSTW thực hiện vai trò của NSNN, điều tiết vĩ mô nền kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Thông qua việc huy động các khoản thuế theo pháp luật và sử dụng các nguồn quỹ ngân sách, thực hiện phân bổ chi tiêu, NSĐP góp phần điều chỉnh cơ cấu kinh tế của địa phương, định hướng đầu tư, sản xuất kinh doanh trên địa bàn, vùng và lãnh thổ.