Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam qua hơn hai mươi năm hình thành và phát triển đã khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Giai đoạn 2020–2021, thị trường chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ nhờ các chính sách hỗ trợ kinh tế, môi trường lãi suất duy trì ở mức thấp và sự gia tăng đột biến của các nhà đầu tư cá nhân. Riêng trong năm 2021, số lượng tài khoản chứng khoán mở mới của nhà đầu tư cá nhân đạt xấp xỉ 1,5 triệu tài khoản, cao gấp khoảng 4 lần so với năm 2020 (khoảng 400.000 tài khoản). Sự tăng trưởng nhanh chóng của quy mô giao dịch mang lại cơ hội mở rộng doanh thu cho các công ty chứng khoán (CTCK), nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro nguồn vốn, đòn bẩy tài chính và tính bền vững trong hoạt động kinh doanh.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thùy Linh (Chuyên ngành Tài chính, Học viện Ngân hàng) được thực hiện nhằm phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh của các CTCK niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) giai đoạn 2019–2021, từ đó chỉ ra các nguyên nhân tác động và đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Khóa luận xác định ba nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về hoạt động kinh doanh và phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán.
  2. Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh của các công ty chứng khoán được lựa chọn thông qua hệ thống báo cáo tài chính giai đoạn 2019–2021, xác định các nguyên nhân chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến hoạt động.
  3. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm cải thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của các công ty chứng khoán niêm yết.
  • Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả hoạt động kinh doanh của một số công ty chứng khoán niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Phạm vi nội dung: Phân tích cơ cấu nguồn vốn, quy mô tài sản, doanh thu theo từng mảng nghiệp vụ, chi phí, lợi nhuận, các hệ số tài chính đặc trưng (thanh khoản, hoạt động, quản trị nợ, sinh lời) và chỉ tiêu an toàn vốn khả dụng.
  • Phạm vi không gian: Ba công ty chứng khoán niêm yết trên sàn HOSE đại diện cho ba nhóm quy mô vốn khác nhau, bao gồm:
    • Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI) – đại diện nhóm quy mô vốn lớn.
    • Công ty Cổ phần Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HCM) – đại diện nhóm quy mô vốn trung bình.
    • Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Công thương Việt Nam (CTS) – đại diện nhóm quy mô vốn nhỏ.
  • Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp thu thập và phân tích trong giai đoạn 3 năm từ 2019 đến 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung pháp lý và cơ sở lý luận

Nghiên cứu dựa trên các văn bản pháp luật và quy chuẩn quản lý chuyên ngành chứng khoán tại Việt Nam:

  • Luật Chứng khoán năm 2019: Xác định vị trí pháp lý, điều kiện hoạt động và định nghĩa các nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán chính bao gồm: môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn đầu tư chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư chứng khoán và dịch vụ lưu ký chứng khoán.
  • Nghị định số 86/2016/NĐ-CP (Khoản 1 Điều 2): Quy định về định chế công ty chứng khoán là tổ chức tài chính trung gian hoạt động có điều kiện, chịu sự quản lý trực tiếp của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).
  • Thông tư số 226/2010/TT-BTC của Bộ Tài chính: Quy định về chỉ tiêu an toàn tài chính và tỷ lệ vốn khả dụng đối với tổ chức kinh doanh chứng khoán. Theo đó, tỷ lệ vốn khả dụng an toàn khi đạt từ 180% trở lên; nếu dao động từ 120% đến 150% trong ba tháng liên tục sẽ bị đưa vào diện kiểm soát; nếu dưới 120% sẽ bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt.

Hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính áp dụng trong khóa luận gồm:

  • Chỉ tiêu biến động quy mô: Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn, tài sản, doanh thu thuần và lợi nhuận qua các năm.
  • Chỉ tiêu cơ cấu: Tỷ trọng Nợ phải trả/Tổng nguồn vốn, Vốn chủ sở hữu/Tổng nguồn vốn, Tỷ trọng Vay ngắn hạn/Nợ phải trả, Cơ cấu Tài sản ngắn hạn/Tài sản dài hạn và tỷ trọng doanh thu theo từng nghiệp vụ kinh doanh.
  • Chỉ tiêu tỷ lệ chi phí: Tỷ lệ chi phí hoạt động kinh doanh chứng khoán so với doanh thu thuần kinh doanh chứng khoán.
  • Hệ thống tỷ số tài chính: Tỷ số thanh toán hiện hành, tỷ số thanh toán nhanh; Vòng quay tài sản cố định, vòng quay tổng tài sản; Tỷ số tổng nợ trên tổng tài sản ($TD/TA$), tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu ($D/E$); Tỷ suất sinh lời trên doanh thu ($ROS$), tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ($ROA$), tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ($ROE$); Tỷ lệ an toàn vốn khả dụng.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Tác giả thiết lập quy trình nghiên cứu gồm 6 bước tuần tự: (1) Xác định vấn đề nghiên cứu; (2) Xác định mục tiêu và đối tượng nghiên cứu; (3) Tổng quan nghiên cứu; (4) Thu thập dữ liệu; (5) Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh; (6) Đưa ra kết luận, giải pháp và kiến nghị.

Phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:

  • Phương pháp thu thập và phân loại tài liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các Báo cáo tài chính kiểm toán và Báo cáo thường niên giai đoạn 2019–2021 của 3 CTCK (SSI, HCM, CTS), số liệu thống kê thị trường từ HOSE, UBCKNN và các tài liệu chuyên ngành.
  • Phương pháp phân tích thống kê mô tả: Trình bày biến động của các đại lượng tài chính theo chuỗi thời gian thông qua các bảng biểu số liệu và biểu đồ.
  • Phương pháp so sánh: Áp dụng kỹ thuật so sánh số tuyệt đối (đo lường quy mô thay đổi) và số tương đối (đo lường tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng cơ cấu) giữa các năm tài chính và giữa các đơn vị trong mẫu nghiên cứu.
  • Phương pháp xử lý số liệu: Phân tích định tính kết hợp tổng hợp định lượng trên bảng tính để chỉ ra các xu hướng vận động của từng chỉ tiêu tài chính.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu về hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán

Chương này tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về công ty chứng khoán và phân tích hiệu quả kinh doanh của các định chế này:

  • Làm rõ bản chất của CTCK là định chế trung gian tài chính với các đặc thù về: yêu cầu vốn pháp định theo từng nghiệp vụ, tiêu chuẩn nhân sự và đạo đức nghề nghiệp, kiểm soát xung đột lợi ích giữa công ty và khách hàng, yêu cầu hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại.
  • Trình bày chức năng của CTCK đối với nền kinh tế: tạo cơ chế huy động vốn, hỗ trợ ổn định giá cả thị trường, tạo lập sản phẩm dịch vụ tài chính mới, hỗ trợ cơ quan quản lý giám sát thị trường và giúp nhà đầu tư giảm thiểu chi phí giao dịch cũng như rủi ro.
  • Phân tích chi tiết quy trình 4 nghiệp vụ nòng cốt: nghiệp vụ môi giới chứng khoán (5 bước từ phát triển khách hàng đến thanh toán chuyển giao), nghiệp vụ tự doanh chứng khoán, nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán và nghiệp vụ tư vấn đầu tư chứng khoán.
  • Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước tiêu biểu (Nguyễn Minh Việt, 2016; Nguyễn Thị Lệ Thúy, 2008; Hoàng Văn Quỳnh, 2015; Nguyễn Thanh Phương, 2010; Phan Thị Hồng Hà; Lê Thị Mai Hương, 2006; Đinh Ngọc Phương, 2007) để khẳng định tính mới của đề tài: cập nhật dữ liệu vào giai đoạn biến động mạnh 2019–2021.

Chương 2: Quy trình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết phương pháp luận nghiên cứu:

  • Xây dựng sơ đồ quy trình nghiên cứu 6 bước logic từ khâu phát hiện vấn đề đến xây dựng khuyến nghị.
  • Quy định tiêu chuẩn xử lý dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính đã kiểm toán của các công ty niêm yết.
  • Mô tả công thức và ý nghĩa kinh tế của các chỉ tiêu phân tích biến động nguồn vốn, tài sản, doanh thu, cơ cấu chi phí, hệ thống tỷ số khả năng thanh toán, hiệu quả hoạt động, quản trị đòn bẩy nợ và tỷ lệ an toàn vốn khả dụng.

Chương 3: Phân tích hoạt động kinh doanh của một số công ty chứng khoán niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

Chương này trình bày kết quả phân tích số liệu thực chứng của 3 công ty chứng khoán:

Tiêu chí so sánh mẫu CTCP Chứng khoán SSI (SSI) CTCP Chứng khoán TP.HCM (HCM) CTCP Chứng khoán Ngân hàng Công thương Việt Nam (CTS)
Năm thành lập 1999 2003 2000
Năm niêm yết trên HOSE 2007 2009 2017
Vốn điều lệ (tỷ đồng) 9.948 4.581 1.064
Vốn hóa thị trường (tỷ đồng) 28.641 10.653 2.540
Nhóm quy mô đại diện Quy mô lớn Quy mô trung bình Quy mô nhỏ

1. Phân tích nguồn vốn và cơ cấu nguồn vốn:

  • Nguồn vốn của cả 3 công ty đều tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2019–2021. Nguồn vốn SSI tăng từ 27.044 tỷ đồng (2019) lên 35.770 tỷ đồng (2020, tăng 32,27%) và đạt 50.793 tỷ đồng năm 2021 (tăng 42%). HCM có tốc độ tăng trưởng nguồn vốn cao nhất: tăng 66,76% năm 2020 và tăng 95,12% năm 2021 (từ 12.489 tỷ đồng lên 24.369 tỷ đồng). CTS duy trì mức tăng trưởng trên 52% mỗi năm, đạt 6.686 tỷ đồng vào năm 2021.
  • Về cơ cấu nguồn vốn, Nợ phải trả chiếm tỷ trọng chi phối tại cả 3 công ty và có xu hướng tăng nhanh qua các năm. Trong Nợ phải trả, các khoản vay ngắn hạn ngân hàng chiếm tỷ trọng áp đảo: năm 2021, tỷ trọng vay ngắn hạn trên nợ phải trả của SSI là 85,09% (31.121 tỷ đồng), của HCM là 88,24% (15.040 tỷ đồng) và của CTS là 84,12% (4.100 tỷ đồng), nhằm bổ sung vốn lưu động phục vụ nhu cầu kinh doanh.

2. Phân tích tài sản và cơ cấu tài sản:

  • Tài sản ngắn hạn (TSNH) chiếm tỷ trọng tuyệt đối trong tổng tài sản của các công ty (trên 85% đối với SSI, trên 97% đối với HCM và CTS). Năm 2021, TSNH của SSI đạt 46.540 tỷ đồng (chiếm 91,63% tổng tài sản), HCM đạt 24.187 tỷ đồng (chiếm 99,25%) và CTS đạt 6.610 tỷ đồng (chiếm 98,86%).
  • Sự gia tăng TSNH chủ yếu tập trung vào các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL), các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) và các khoản cho vay hoạt động ký quỹ (margin).

3. Phân tích doanh thu và cơ cấu doanh thu theo nghiệp vụ:

Chỉ tiêu doanh thu Năm 2019 Năm 2020 Năm 2021 Tăng trưởng 2020/2019 Tăng trưởng 2021/2020
Doanh thu SSI (tỷ đồng) 3.235,45 4.366,00 7.447,00 34,94% 70,57%
Doanh thu HCM (tỷ đồng) 1.560,00 2.248,00 4.460,00 44,08% 98,41%
Doanh thu CTS (tỷ đồng) 504,00 608,00 1.063,00 20,63% 74,81%
  • SSI: Doanh thu chuyển dịch mạnh sang mảng môi giới và cho vay. Năm 2021, doanh thu môi giới chứng khoán đạt 2.519,86 tỷ đồng (chiếm 33,84% tổng doanh thu), lãi từ các khoản cho vay và phải thu đạt 1.570,28 tỷ đồng (chiếm 21,09%), lãi từ tài sản tài chính FVTPL đạt 1.779,78 tỷ đồng (chiếm 23,90%).
  • HCM: Doanh thu môi giới tăng trưởng từ 482 tỷ đồng (2019) lên 1.390 tỷ đồng (2021), chiếm 31,17% doanh thu; lãi từ tài sản tài chính FVTPL và lãi cho vay margin đóng góp lần lượt 32,73% và 32,43% vào năm 2021.
  • CTS: Cơ cấu doanh thu phụ thuộc lớn vào hoạt động tự doanh tài sản tài chính. Khoản lãi từ tài sản tài chính FVTPL luôn chiếm trên 60% tổng doanh thu trong suốt giai đoạn 2019–2021 (năm 2021 chiếm 63,65%). Nghiệp vụ môi giới có sự cải thiện rõ rệt vào năm 2021 khi đạt 149 tỷ đồng (chiếm 13,99% doanh thu, so với mức 39 tỷ đồng năm 2019).

4. Đánh giá nguyên nhân:

  • Nguyên nhân khách quan: Sự phục hồi và tăng trưởng của kinh tế vĩ mô sau các đợt bùng phát dịch bệnh; chính sách tiền tệ nới lỏng tạo mặt bằng lãi suất thấp; dòng vốn của nhà đầu tư cá nhân mới (F0) đổ mạnh vào thị trường giúp thanh khoản toàn thị trường tăng cao kỷ lục.
  • Nguyên nhân chủ quan: Năng lực tài chính và khả năng tiếp cận nguồn vốn vay ngắn hạn của các công ty; chiến lược phân bổ danh mục tự doanh; mức độ đầu tư vào hệ thống giao dịch công nghệ và quy mô đội ngũ nhân viên môi giới.

Các giải pháp và kiến nghị nhằm cải thiện hiệu quả kinh doanh của các CTCK

Dựa trên phân tích triển vọng kinh tế vĩ mô và ngành chứng khoán năm 2022, tác giả đề xuất hai nhóm giải pháp:

  • Đối với các công ty chứng khoán:
    • Tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn: Giảm bớt sự phụ thuộc quá mức vào các khoản vay nợ ngắn hạn ngân hàng, xây dựng kế hoạch tăng vốn chủ sở hữu nhằm nâng cao hệ số an toàn tài chính.
    • Nâng cao năng lực quản trị rủi ro: Thiết lập hạn mức rủi ro chặt chẽ đối với danh mục cho vay giao dịch ký quỹ (margin) và hoạt động tự doanh trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh.
    • Hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin: Nâng cấp đường truyền, hạ tầng máy chủ và ứng dụng giao dịch trực tuyến nhằm đáp ứng khối lượng lệnh giao dịch lớn, hạn chế sự cố nghẽn mạng.
    • Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo định kỳ về chuyên môn phân tích và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ môi giới, kiểm soát xung đột lợi ích.
    • Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ: Phát triển mảng tư vấn tài chính doanh nghiệp, chứng quyền có bảo đảm và các dịch vụ quản lý tài sản.
  • Kiến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tài chính, UBCKNN, NHNN):
    • Hoàn thiện khung khổ pháp lý đồng bộ theo Luật Chứng khoán 2019.
    • Tăng cường công tác thanh tra, giám sát giao dịch để phòng ngừa các hành vi thao túng giá, đảm bảo tính minh bạch của thị trường.
    • Đẩy nhanh tiến độ vận hành hệ thống công nghệ thông tin thị trường mới (hệ thống KRX).

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

  • Khóa luận đã lượng hóa chi tiết bức tranh tài chính của 3 CTCK đại diện cho ba phân khúc quy mô trên sàn HOSE giai đoạn 2019–2021, chứng minh xu hướng tăng trưởng vượt bậc về quy mô vốn, tài sản và doanh thu dưới tác động của sự bùng nổ thanh khoản thị trường năm 2021.
  • Chỉ rõ sự chuyển dịch cơ cấu doanh thu của các công ty lớn (SSI, HCM) theo hướng tăng tỷ trọng đóng góp từ mảng môi giới và cho vay ký quỹ, trong khi công ty quy mô nhỏ (CTS) vẫn duy trì sự phụ thuộc lớn vào mảng kinh doanh tự doanh tài sản tài chính (chiếm trên 60% doanh thu).
  • Phát hiện đặc điểm cấu trúc vốn chung của nhóm CTCK nghiên cứu: tỷ trọng nợ phải trả tăng cao qua các năm, trong đó nợ vay ngắn hạn ngân hàng chiếm trên 84%–88% tổng nợ phải trả vào năm 2021, tạo ra rủi ro thanh khoản tiềm ẩn khi thị trường đảo chiều hoặc lãi suất điều chỉnh tăng.

Đóng góp của đề tài

  • Hệ thống hóa phương pháp phân tích tài chính chuyên biệt dành cho định chế công ty chứng khoán tại Việt Nam, kết hợp các tỷ số tài chính doanh nghiệp với chỉ tiêu an toàn vốn khả dụng theo quy định của Bộ Tài chính.
  • Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm cập nhật trong giai đoạn 2019–2021, bổ sung khoảng trống nghiên cứu về biến động hoạt động kinh doanh của các công ty chứng khoán trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và làn sóng nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế:
    • Mẫu nghiên cứu giới hạn ở 3 công ty chứng khoán niêm yết trên sàn HOSE, chưa bao quát toàn diện các công ty chứng khoán chưa niêm yết, công ty có vốn đầu tư nước ngoài hoặc công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).
    • Khung thời gian nghiên cứu dừng lại ở giai đoạn 2019–2021, là giai đoạn thị trường tăng trưởng thuận lợi (uptrend), chưa phản ánh được hiệu quả hoạt động và sức chống chịu rủi ro của các CTCK khi thị trường bước vào giai đoạn điều chỉnh sau năm 2021.
    • Phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả, so sánh số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, chưa ứng dụng các mô hình kinh tế lượng để kiểm định định lượng mức độ tác động của các nhân tố vĩ mô và vi mô đến tỷ suất sinh lời.
  • Hướng nghiên cứu tiếp:
    • Mở rộng phạm vi mẫu nghiên cứu ra toàn bộ các CTCK thành viên trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
    • Kéo dài chuỗi thời gian phân tích sang giai đoạn sau năm 2021 để đánh giá hiệu quả kinh doanh trong cả chu kỳ tăng và giảm của thị trường.
    • Ứng dụng các mô hình hồi quy dữ liệu bảng (Panel Data) hoặc mô hình đo lường hiệu quả kỹ thuật (DEA) để lượng hóa các nhân tố tác động đến hiệu quả kinh doanh của các công ty chứng khoán.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên và học viên ngành Tài chính – Ngân hàng, Chứng khoán: Tham khảo quy trình phân tích báo cáo tài chính chuyên sâu của các định chế tài chính trung gian, nắm vững cách bóc tách doanh thu, chi phí theo từng nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán.
  • Người thực hiện đề tài tốt nghiệp liên quan: Tham khảo phương pháp xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích hoạt động kinh doanh, cấu trúc chương mục và cách lập bảng so sánh dữ liệu tài chính đa kỳ.
  • Nhà đầu tư và chuyên viên phân tích: Cung cấp góc nhìn về cơ cấu nguồn vốn, tỷ trọng đòn bẩy vay nợ ngắn hạn và mô hình tạo doanh thu của các công ty chứng khoán đầu ngành tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận lựa chọn 3 công ty chứng khoán nào để phân tích và dựa trên tiêu chí gì?
Tác giả lựa chọn 3 công ty niêm yết trên HOSE gồm SSI, HCM và CTS. Tiêu chí phân nhóm dựa trên quy mô vốn: SSI đại diện nhóm quy mô vốn lớn (vốn điều lệ 9.948 tỷ đồng, vốn hóa 28.641 tỷ đồng), HCM đại diện nhóm quy mô trung bình (vốn điều lệ 4.581 tỷ đồng, vốn hóa 10.653 tỷ đồng) và CTS đại diện nhóm quy mô nhỏ (vốn điều lệ 1.064 tỷ đồng, vốn hóa 2.540 tỷ đồng).

2. Cơ cấu nguồn vốn của các công ty chứng khoán nghiên cứu có đặc điểm gì nổi bật trong giai đoạn 2019–2021?
Nguồn vốn của cả 3 công ty đều tăng nhanh và có cơ cấu nợ phải trả chiếm tỷ trọng lớn. Trong đó, nợ vay ngắn hạn từ ngân hàng chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng nợ phải trả vào năm 2021: SSI đạt 85,09% (31.121 tỷ đồng), HCM đạt 88,24% (15.040 tỷ đồng) và CTS đạt 84,12% (4.100 tỷ đồng), phản ánh việc các công ty sử dụng đòn bẩy ngắn hạn cao để tài trợ cho hoạt động kinh doanh và cho vay ký quỹ.

3. Tỷ trọng doanh thu giữa các nghiệp vụ của SSI, HCM và CTS có sự khác biệt như thế nào?
Doanh thu của SSI và HCM có sự cân bằng hơn giữa các mảng, trong đó nghiệp vụ môi giới chứng khoán tăng trưởng mạnh và chiếm trên 30%–33% tổng doanh thu năm 2021, cùng với đóng góp lớn từ lãi cho vay margin và tự doanh. Ngược lại, CTS có cơ cấu doanh thu phụ thuộc lớn vào nghiệp vụ tự doanh tài sản tài chính (FVTPL), luôn chiếm trên 60% tổng doanh thu trong suốt cả ba năm nghiên cứu.

4. Khóa luận căn cứ vào văn bản pháp lý nào để đánh giá an toàn tài chính của công ty chứng khoán và quy định cụ thể ra sao?
Khóa luận căn cứ vào Thông tư số 226/2010/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về tỷ lệ vốn khả dụng (Vốn khả dụng / Tổng giá trị rủi ro × 100%). Tỷ lệ này được xác định là an toàn khi đạt từ 180% trở lên; nếu dao động từ 120% đến 150% trong 3 tháng liên tục sẽ bị đưa vào diện kiểm soát; nếu dưới 120% sẽ bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt.

5. Yếu tố thị trường nào năm 2021 được tác giả chỉ ra là động lực chính thúc đẩy doanh thu môi giới của các CTCK tăng đột biến?
Động lực chính là sự bùng nổ số lượng tài khoản chứng khoán cá nhân mở mới trong năm 2021 đạt xấp xỉ 1,5 triệu tài khoản (gấp khoảng 4 lần năm 2020) kết hợp với mặt bằng lãi suất thấp và chỉ số VN-Index lập đỉnh lịch sử, thúc đẩy thanh khoản giao dịch toàn thị trường tăng vọt.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thùy Linh đã phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh của ba công ty chứng khoán đại diện cho các nhóm quy mô vốn trên sàn HOSE giai đoạn 2019–2021. Kết quả nghiên cứu chỉ ra sự tăng trưởng vượt bậc về quy mô doanh thu và tài sản ngắn hạn nhờ thanh khoản thị trường bùng nổ, đồng thời nhận diện rủi ro từ việc gia tăng đòn bẩy vay nợ ngắn hạn để tài trợ vốn kinh doanh. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào việc cơ cấu lại nguồn vốn, siết chặt quản trị rủi ro danh mục tự doanh và cho vay ký quỹ, nâng cấp hạ tầng công nghệ nhằm cải thiện hiệu quả và đảm bảo tính bền vững cho các công ty chứng khoán.