BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH LEÂ HOÀNG LONG GIAÛI PHAÙP TAØI CHÍNH THUÙC ÑAÅY ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI TAÏI VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh : TAØI CHÍNH, LÖU THOÂNG TIEÀN TEÄ VAØ TÍN DUÏNG Maõ Soá : 5.09 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc : TS. NGUYEÃN NGOÏC ÑÒNH THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2003 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MUÏC LUÏC PHAÀN MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG MOÄT - TOÅNG QUAÙT VEÀ ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI ------ 7 1. Nhöõng vaán ñeà cô baûn veà ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi -------------------------- 7 1.
Vai troø cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ---------------------------------------------- 8 1. Maët tích cöïc ---------------------------------------------------------------------------8 1. Maët tieâu cöïc ------------------------------------------------------------------------ 10 1. Caùc hình thöùc cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ------------------------------------ 11 1.
Nhöõng yeáu toá cô baûn taùc ñoäng ñeán vieäc thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi -- 11 1. Xu höôùng vaän ñoäng cuûa doøng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi treân theá giôùi 15 1. Chính saùch cuûa caùc nöôùc ñang phaùt trieån ñoái vôùi ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi --------------------------------------------------------------------------------------------17 1. Kinh nghieäm cuûa moät soá nöôùc veà thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi---18 1.
Kinh nghieäm cuûa Trung quoác ------------------------------------------------------- 18 1. Kinh nghieäm cuûa Haøn quoác --------------------------------------------------------- 19 1. Kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc Ñoâng Nam AÙ ----------------------------------------- 20 CHÖÔNG HAI - TÌNH HÌNH THU HUÙT ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI TAÏI VIEÄT NAM TRONG THÔØI GIAN QUA-----------------------------------------------22 2. Tình hình thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi giai ñoaïn 1988 – 2002-----22 2.
Theo ngaønh saûn xuaát ----------------------------------------------------------------- 23 2. Theo ñòa phöông ---------------------------------------------------------------------- 25 2. Theo ñoái taùc ñaàu tö ------------------------------------------------------------------- 27 2. Theo hình thöùc ñaàu tö ---------------------------------------------------------------- 28 2.
Ñoùng goùp cuûa khu vöïc ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi vaøo neàn kinh teá------29 2. Cung caáp voán ñaàu tö cho söï taêng tröôûng kinh teá Vieät nam ---------------------- 29 2. Ñoùng goùp vaøo xuaát khaåu -------------------------------------------------------------- 30 2. Giaûi quyeát coâng aên vieäc laøm --------------------------------------------------------- 31 2.
Ñoùng goùp vaøo giaù trò toång saûn phaåm quoác noäi ------------------------------------ 31 2. Ñoùng goùp vaøo ngaân saùch ------------------------------------------------------------- 33 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nhöõng haïn cheá trong vieäc thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi töø 1997 ñeán nay -----------------------------------------------------------------------------------------34 2. Söï giaûm suùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi töø 1997 ñeán nay ----------------------- 34 2.
Nhöõng haïn cheá veà cô cheá - chính saùch taøi chính ---------------------------------- 35 2. Chính saùch thu huùt vaø söû duïng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ----------------- 35 2. Veà chính saùch thueá ----------------------------------------------------------------- 36 2. Chính saùch tieàn teä vaø thò tröôøng taøi chính -------------------------------------- 37 2.
Veà chính saùch ñaát ñai -------------------------------------------------------------- 39 2. Veà cô cheá giaùm saùt taøi chính ----------------------------------------------------- 39 2. Veà chi phí ñaàu tö ------------------------------------------------------------------- 40 2. Moät soá haïn cheá khaùc ------------------------------------------------------------------ 41 2.
Thò tröôøng tieâu thuï coøn ôû möùc thaáp ---------------------------------------------- 41 2. Buoân laäu, laøm haøng giaû vaø söï keùm phaùt trieån cuûa nhöõng ngaønh coâng nghieäp- dòch vuï hoã trôï saûn xuaát haøng xuaát khaåu, haøng thay theá haøng nhaäp khaåu ------------- 41 2. Moâi tröôøng phaùp lyù ---------------------------------------------------------------- 42 2. Cô sôû haï taàng ----------------------------------------------------------------------- 43 2.
Raøo caûn haønh chính ---------------------------------------------------------------- 44 CHÖÔNG BA - MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP TAØI CHÍNH NHAÈM THUÙC ÑAÅY ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI TAÏI VIEÄT NAM ----------------------------------------47 3. Ñònh höôùng thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ------------------------------47 3. Chieán löôïc phaùt trieån kinh teá vaø nhu caàu ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi trong thôøi gian tôùi ----------------------------------------------------------------------------------------- 47 3. Quan ñieåm veà thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi -------------------------------- 48 3.
Muïc tieâu thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ---------------------------------- 48 3. Caùc quan ñieåm chính caàn quaùn trieät trong xaây döïng chính saùch thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi thôøi kyø 2001 – 2010 --------------------------------------------- 49 3. Giaûi phaùp taøi chính nhaèm thuùc ñaåy thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi taïi Vieät nam ----------------------------------------------------------------------------------52 3. Tieáp tuïc caûi caùch chính saùch thueá --------------------------------------------------- 52 3.
Thueá nhaäp khaåu -------------------------------------------------------------------- 52 3. Thueá giaù trò gia taêng -------------------------------------------------------------- 54 3. Thueá Tieâu thuï ñaëc bieät ------------------------------------------------------------ 54 3. Thueá Thu nhaäp doanh nghieäp ----------------------------------------------------- 55 3.
Thueá thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi coù thu nhaäp cao --------------------------------- 55 3. Chính saùch tieàn teä, tyû giaù vaø thò tröôøng taøi chính --------------------------------- 56 3. Chính saùch tieàn teä ----------------------------------------------------------------- 56 3. Chính saùch tyû giaù hoái ñoaùi -------------------------------------------------------- 57 3.
Chính saùch veà laõi suaát ------------------------------------------------------------ 65 3. Buø ñaép thieáu huït ngaân saùch baèng nguoàn voán trong nöôùc -------------------- 66 3. Veà chi phí ñaàu tö ---------------------------------------------------------------------- 66 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Hoaøn thieän chính saùch ñaát ñai ------------------------------------------------------- 67 3.
Xaây döïng vaø hoaøn thieän cô cheá quaûn lyù, giaùm saùt taøi chính caùc doanh nghieäp coù voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ------------------------------------------------------------ 68 3. Caùc giaûi phaùp khaùc -------------------------------------------------------------------69 3. OÅn ñònh chính trò vaø duy trì an ninh xaõ hoäi ---------------------------------------- 69 3. Caûi caùch luaät phaùp vaø Ban haønh moät soá luaät coù lieân quan ---------------------- 69 3.
Caûi caùch phaùp luaät 69 3. Ban haønh moät soá Luaät, Nghò ñònh môùi ----------------------------------------- 70 3. Chính saùch thöông maïi vaø chuyeån dòch cô caáu saûn xuaát ------------------------ 71 3. Chính saùch thöông maïi ------------------------------------------------------------ 71 3.
Vì Moät Chieán Löôïc Höôùng Vaøo Xuaát Khaåu ------------------------------------ 72 3. Ñieàu chænh cô caáu saûn xuaát kinh doanh ----------------------------------------- 74 3. Hoaït ñoäng xuùc tieán thöông maïi -------------------------------------------------- 76 3. Ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc -------------------------------------------------------------- 76 3.
Phaùt trieån thò tröôøng lao ñoäng -------------------------------------------------- 76 3. Xaây döïng heä thoáng thoâng tin thoáng keâ thò tröôøng lao ñoäng ------------------ 77 3. Naâng cao chaát löôïng heä thoáng dòch vuï vieäc laøm ------------------------------ 77 3. Khuyeán khích loaïi hình dòch vuï tö vaán – keá toaùn – kieåm toaùn ----------------- 78 3.
Phaùt trieån cô sôû haï taàng -------------------------------------------------------------- 79 3. Huy ñoäng toái ña caùc nguoàn voán cho ñaàu tö cô sôû haï taàng -------------------- 79 3. Naâng cao hieäu quaû phaân boå, söû duïng caùc nguoàn voán ñaàu tö cô sôû haï taàng 80 3. Trieät ñeå caûi caùch haønh chính -------------------------------------------------------- 81 PHAÀN KEÁT LUAÄN PHAÀN PHUÏ LUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com PHAÀN MÔÛ ÑAÀU Toaøn caàu hoùa vaø khu vöïc hoùa ñaõ trôû thaønh moät trong nhöõng xu theá chuû yeáu cuûa quan heä kinh teá quoác teá hieän ñaïi.
Nhöõng tieán boä nhanh choùng veà khoa hoïc, kyõ thuaät cuøng vôùi vai troø ngaøy caøng taêng cuûa caùc coâng ty ña quoác gia ñaõ thuùc ñaåy maïnh meõ quaù trình chuyeân moân hoùa, hôïp taùc giöõa caùc quoác gia vaø laøm cho vieäc saûn xuaát ñöôïc quoác teá hoùa cao ñoä. Haàu heát caùc nöôùc ñeàu ñieàu chænh chính saùch cuûa mình theo höôùng môû cöûa, giaûm vaø tieán tôùi thaùo boû haøng raøo thueá quan vaø phi thueá quan, khieán cho vieäc trao ñoåi haøng hoùa vaø luaân chuyeån caùc nhaân toá saûn xuaát nhö voán, lao ñoäng vaø kyõ thuaät treân theá giôùi ngaøy caøng thoâng thoaùng hôn. Ñeå traùnh ôû ngoaøi leà söï phaùt trieån, caùc nöôùc ñang phaùt trieån phaûi noã löïc hoäi nhaäp vaøo xu theá chung vaø taêng cöôøng söùc caïnh tranh kinh teá. Vieät nam ñaõ tham gia tích cöïc vaøo hoäi nhaäp kinh teá quoác teá vaø khu vöïc baèng vieäc thieát laäp moái quan heä ôû nhöõng möùc ñoä khaùc nhau vôùi haàu heát caùc nöôùc.
Tröôùc heát, ñoù laø söï tham gia vaøo caùc dieãn ñaøn quoác teá phaùt trieån vuøng, tieåu vuøng, khu vöïc vaø toaøn caàu, gia nhaäp ASEAN, APEC, kyù hieäp ñònh khung vôùi Lieân minh Chaâu Aâu, laø quan saùt vieân cuûa WTO - moät quaù trình hoäi nhaäp ñeå ñi ñeán söï thoáng nhaát trong ña daïng. Hoäi nhaäp quoác teá ñöôïc ñaëc tröng bôûi söï töï do hoùa thöông maïi vaø doøng voán ñaàu tö. Trong ño,ù voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (FDI) ñaõ trôû thaønh moät boä phaän höõu cô cuûa neàn kinh teá Vieät nam vôùi nhöõng ñoùng goùp quan troïng nhö 13% giaù trò GDP, 40-47% kim ngaïch xuaát khaåu (keå caû daàu thoâ), töø 10-13% toång thu ngaân saùch vaø giaûi quyeát vieäc laøm cho khoaûng 5-6% lao ñoäng caû nöôùc. Tuy nhieân, trong vaøi naêm gaàn ñaây, xu höôùng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi coù söï giaûm suùt ñaùng keå.
Ngoaøi nhöõng nguyeân nhaân khaùch quan, yeáu toá chuû yeáu vaãn thuoäc veà söï keùm hieäu quaû cuûa cô cheá öu ñaõi vaø chính saùch ñaàu tö taïi Vieät nam. Vì vaäy, vieäc choïn ñeà taøi “Giaûi Phaùp Taøi Chính Thuùc Ñaåy Ñaàu Tö Tröïc Tieáp Nöôùc Ngoaøi Taïi Vieät Nam” mang tính thieát thöïc cao ñoái vôùi chieán löôïc phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi töø nay ñeán naêm 2010. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MUÏC CHÖÕ VIEÁT TAÉT NSNN Ngaân saùch Nhaø nöôùc DNNN Doanh nghieäp Nhaø nöôùc FDI Foreign Direct Investment – Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ASEAN Association of South East Asia Nations – Hieäp Hoäi Caùc Nöôùc Ñoâng Nam Aù UNDP United Nation Development Program – Chöông trình phaùt trieån Lieân Hieäp Quoác UNCTAD United Nation Conference on Trade and Development - Toå chöùc Thöông maïi vaø Phaùt trieån Lieân Hieäp Quoác OECD The Organization of Economic and Cooperation Development – Toå chöùc hôïp taùc vaø phaùt trieån kinh teá GDP Toång saûn phaåm quoác noäi USD Ñoàng ñoâ la Myõ GTGT Giaù trò gia taêng TTÑB Tieâu thuï ñaëc bieät TNDN Thu nhaäp doanh nghieäp CSHT Cô sôû haï taàng KCN, KCX Khu coâng nghieäp, khu cheá xuaát BQÑN Bình quaân ñaàu ngöôøi MNC Multinational companies – Coâng ty ña quoác gia MFN Most favored nations – Toái hueä quoác TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trang 7 CHÖÔNG MOÄT TOÅNG QUAÙT VEÀ ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI 1. Nhöõng vaán ñeà cô baûn veà ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi 1.
Ñònh nghóa Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (Foreign Direct Investment - FDI) ngaøy caøng coù vai troø quan troïng trong vieäc phaùt trieån kinh teá ôû caùc nöôùc treân theá giôùi, nhaát laø caùc nöôùc ñang phaùt trieån. Ñoái vôùi nhieàu quoác gia, FDI ñöôïc xem laø nguoàn ngoaïi löïc taøi trôï chính cho quaù trình phaùt trieån kinh teá. Coù khaù nhieàu ñònh nghóa veà FDI, chaúng haïn: + Theo Quyõ Tieàn Teä Quoác Teá (International Monetary Fund - IMF), vôùi muïc ñích thoáng keâ, FDI laø hình thöùc ñaàu tö maø ngöôøi chuû sôû höõu cuûa noù (ngöôøi nöôùc ngoaøi) tröïc tieáp tham gia ñieàu haønh doanh nghieäp nôi oâng ta ñaàu tö. Vieäc ñaàu tö chæ ñöôïc xem laø tröïc tieáp khi nhaø ñaàu tö naém giöõ toái thieåu 10% voán chuû sôû höõu cuûa doanh nghieäp, bôûi vì ñaây laø moät tyû leä ñuû ñeå nhaø ñaàu tö coù ñöôïc tieáng noùi trong coâng taùc ñieàu haønh, quaûn lyù doanh nghieäp.
Tuy nhieân, ñoâi khi hoï coù theå laøm ñöôïc ñieàu naøy chæ vôùi tyû leä voán goùp ít hôn vaø ngöôïc laïi. + Theo Toå Chöùc Thöông Maïi vaø Phaùt Trieån Lieân Hieäp Quoác (United Nation Conference on Trade and Development - UNCTAD), FDI xaûy ra khi coâng daân cuûa moät nöôùc, goïi laø nöôùc chuû ñaàu tö (home nation) daønh ñöôïc quyeàn kieåm soaùt moät soá thöïc theå kinh teá ôû moät nöôùc khaùc, goïi laø nöôùc nhaän ñaàu tö (host nation).