Giải pháp tài chính hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong khu vực kinh tế tư nhân của việt nam hiện nay luận văn thạc sĩ

Giải pháp tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam, nghiên cứu luận văn thạc sĩ về phát triển bền vững.

• Tác giả: Hà Thị Kim Thầu
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Thanh Tuyền
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính, lưu thông tiền tệ và tín dụng
• Đề tài: Giải Pháp Tài Chính Hỗ Trợ Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Trong Khu Vực Kinh Tế Tư Nhân Của Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VAI TRÒ CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ, VỪA VÀ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CHÚNG TRONG KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN
• 1.1. Sự cần thiết khách quan của kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN
• 1.2. Bản chất của kinh tế tư nhân
• 1.3. Các loại hình cấu thành của kinh tế tư nhân
• 1.4. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.4.1. Khái niệm về doanh nghiệp
• 1.4.2. Các tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.4.3. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế thị trường
• 1.4.3.1. Tạo công ăn việc làm, góp phần ổn định xã hội
• 1.4.3.2. Sản xuất nguồn sản phẩm thiết yếu và phục dụng cho đời sống xã hội
• 1.4.3.3. Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA KHU VỰC KINH TẾ TƯ NHÂN

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay, giải pháp tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. DNNVV không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào tăng trưởng kinh tế bền vững. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn vẫn là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp này.

1.1. Tình hình hiện tại của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam

DNNVV tại Việt Nam chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp, nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận tài chính doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhiều doanh nghiệp không đủ điều kiện vay vốn từ ngân hàng do thiếu tài sản đảm bảo.

1.2. Vai trò của chính sách tài chính trong phát triển DNNVV

Chính sách tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ DNNVV phát triển. Các chính sách này cần được thiết kế để tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận vốn và giảm thiểu rủi ro cho các nhà đầu tư.

II. Thách thức trong việc tiếp cận tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng DNNVV vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp nhỏ. Những thách thức này bao gồm quy trình vay vốn phức tạp, yêu cầu tài sản đảm bảo cao và thiếu thông tin về các nguồn tài chính.

2.1. Quy trình vay vốn phức tạp

Quy trình vay vốn tại các ngân hàng thường phức tạp và mất nhiều thời gian, khiến DNNVV khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu tài chính kịp thời.

2.2. Thiếu thông tin về nguồn tài chính

Nhiều DNNVV không nắm rõ các nguồn tài chính có sẵn, dẫn đến việc không tận dụng được các chương trình hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức tài chính.

III. Giải pháp tài chính hiệu quả cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Để hỗ trợ DNNVV phát triển, cần có những giải pháp tài chính hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn mà còn nâng cao khả năng quản lý tài chính.

3.1. Tăng cường hỗ trợ từ ngân hàng

Ngân hàng cần cải thiện quy trình vay vốn, giảm thiểu yêu cầu tài sản đảm bảo và cung cấp các gói vay linh hoạt hơn cho DNNVV.

3.2. Khuyến khích đầu tư từ các quỹ đầu tư

Các quỹ đầu tư có thể đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho DNNVV thông qua các hình thức đầu tư mạo hiểm hoặc đầu tư trực tiếp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp tài chính phù hợp có thể giúp DNNVV tăng trưởng bền vững. Các doanh nghiệp đã áp dụng các giải pháp này thường có khả năng cạnh tranh cao hơn và tạo ra nhiều việc làm hơn.

4.1. Các mô hình thành công trong phát triển DNNVV

Nhiều DNNVV đã thành công trong việc áp dụng các mô hình tài chính mới, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng trưởng doanh thu.

4.2. Đánh giá tác động của chính sách tài chính

Đánh giá cho thấy rằng các chính sách tài chính hỗ trợ đã có tác động tích cực đến sự phát triển của DNNVV, giúp họ vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

V. Kết luận và tương lai của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tương lai của DNNVV tại Việt Nam phụ thuộc vào việc cải thiện các giải pháp tài chính và chính sách hỗ trợ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, ngân hàng và các tổ chức tài chính để tạo ra môi trường thuận lợi cho DNNVV phát triển.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có các chính sách dài hạn nhằm hỗ trợ DNNVV, bao gồm việc cải thiện khả năng tiếp cận tài chính và nâng cao năng lực quản lý.

5.2. Vai trò của công nghệ trong phát triển DNNVV

Công nghệ có thể giúp DNNVV tối ưu hóa quy trình kinh doanh và tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới kinh tế đất nước, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Theo ước tính, DNNVV chiếm phần lớn trong tổng số doanh nghiệp, tạo ra lượng lớn việc làm và đóng góp đáng kể vào GDP quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển của DNNVV còn chậm và chưa ổn định, đặc biệt là vấn đề thiếu vốn mở rộng sản xuất kinh doanh. Nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng tác động của chính sách tài chính hỗ trợ phát triển DNNVV khu vực kinh tế tư nhân, từ đó đề xuất các giải pháp tài chính phù hợp nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của nhóm doanh nghiệp này.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào DNNVV trong khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam, giai đoạn từ năm 1986 đến năm 2004, giai đoạn đánh dấu sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế và sự ra đời của các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Mục tiêu cụ thể là đánh giá vai trò của chính sách tài chính hỗ trợ, khảo sát thực trạng tác động của các chính sách này đối với DNNVV, đồng thời đề xuất các giải pháp tài chính nhằm khắc phục khó khăn về vốn và nâng cao năng lực tài chính cho DNNVV.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách tài chính hỗ trợ DNNVV, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, tăng cường năng lực cạnh tranh và ổn định xã hội thông qua việc tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và lý thuyết về chính sách tài chính hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

1. Lý thuyết kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: Mô hình kinh tế nhiều thành phần, trong đó kinh tế tư nhân là một bộ phận quan trọng, được Nhà nước quản lý và điều tiết nhằm đảm bảo phát triển bền vững và công bằng xã hội. Khái niệm chính bao gồm: thành phần kinh tế tư nhân, vai trò của Nhà nước trong quản lý kinh tế, và sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế.

2. Lý thuyết chính sách tài chính hỗ trợ DNNVV: Bao gồm các chính sách thuế, tín dụng ưu đãi, đầu tư và tài trợ trực tiếp hoặc gián tiếp nhằm khắc phục các hạn chế về vốn, nâng cao năng lực tài chính và khả năng cạnh tranh của DNNVV. Các khái niệm chính gồm: chính sách thuế ưu đãi, chính sách tín dụng ưu đãi, chính sách đầu tư công, và quỹ bảo đảm tín dụng.

Ngoài ra, nghiên cứu sử dụng các khái niệm về quy mô doanh nghiệp (dựa trên số lao động và vốn điều lệ), đặc điểm hoạt động của DNNVV, và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính như tỷ suất lợi nhuận, năng suất lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng kết hợp với các phương pháp tổng hợp, phân tích thống kê, diễn giải và quy nạp.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo ngành, văn bản pháp luật liên quan đến DNNVV và chính sách tài chính, số liệu thống kê của Viện Khoa học Tài chính, các nghị định và quyết định của Chính phủ về DNNVV.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng dựa trên số liệu về số lượng doanh nghiệp, vốn điều lệ, số lao động, tỷ lệ tăng trưởng doanh nghiệp qua các năm; phân tích định tính về chính sách tài chính và tác động của chúng đến hoạt động của DNNVV.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ DNNVV trong khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam giai đoạn 1986-2004, với trọng tâm là các doanh nghiệp có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng và số lao động dưới 300 người theo quy định hiện hành.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2004, tập trung phân tích các chính sách tài chính đã ban hành từ năm 1986 đến năm 2004 và tác động của chúng đến sự phát triển của DNNVV.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Vai trò quan trọng của DNNVV trong nền kinh tế tư nhân: DNNVV chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp, tạo ra phần lớn việc làm cho xã hội. Ví dụ, trong giai đoạn 1986-1999, số lượng DNNVV tăng trưởng trung bình 16,4% mỗi năm, đóng góp tích cực vào GDP và giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động.

2. Khó khăn về vốn là rào cản lớn nhất đối với DNNVV: Hầu hết DNNVV gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng do thiếu tài sản thế chấp và hạn chế về năng lực tài chính. Tỷ lệ doanh nghiệp được vay vốn ưu đãi còn thấp, dẫn đến hạn chế trong mở rộng sản xuất kinh doanh.

3. Chính sách tài chính hỗ trợ có tác động tích cực nhưng chưa đồng bộ: Các chính sách thuế ưu đãi, tín dụng ưu đãi, đầu tư công và quỹ bảo đảm tín dụng đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của DNNVV. Tuy nhiên, việc triển khai còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu vốn và hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp.

4. Sự phát triển không đồng đều giữa các vùng và ngành nghề: DNNVV tập trung chủ yếu ở các vùng đô thị và ngành công nghiệp, trong khi các vùng nông thôn và ngành nghề truyền thống phát triển chậm hơn, gây mất cân đối trong phát triển kinh tế - xã hội.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của khó khăn về vốn là do đặc thù quy mô nhỏ, năng lực tài chính yếu kém và thiếu tài sản đảm bảo của DNNVV. So với các nghiên cứu trong khu vực ASEAN, Việt Nam còn thiếu các cơ chế tài chính linh hoạt và quỹ bảo đảm tín dụng hiệu quả để hỗ trợ DNNVV. Việc áp dụng các chính sách ưu đãi thuế và tín dụng đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp mới thành lập và mở rộng quy mô, tuy nhiên, sự thiếu đồng bộ và hạn chế trong quản lý chính sách làm giảm hiệu quả hỗ trợ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng DNNVV qua các năm, bảng so sánh tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận vốn vay ưu đãi và biểu đồ phân bố doanh nghiệp theo vùng miền để minh họa sự phát triển không đồng đều.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện chính sách tài chính hỗ trợ DNNVV nhằm nâng cao năng lực tài chính, thúc đẩy phát triển bền vững và góp phần ổn định xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách tín dụng ưu đãi cho DNNVV: Nhà nước cần mở rộng quy mô và đa dạng hóa các hình thức tín dụng ưu đãi, giảm lãi suất cho vay, kéo dài thời hạn vay, đặc biệt dành cho các doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp ở vùng khó khăn. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể thực hiện là Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng.

2. Thiết lập và phát triển quỹ bảo đảm tín dụng chuyên biệt cho DNNVV: Thành lập quỹ bảo đảm tín dụng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thiếu tài sản thế chấp tiếp cận vốn vay ngân hàng. Quỹ này cần được Nhà nước hỗ trợ vốn ban đầu và quản lý chuyên nghiệp. Thời gian triển khai 2-4 năm, chủ thể là Bộ Tài chính phối hợp với các tổ chức tài chính.

3. Hoàn thiện chính sách thuế ưu đãi và miễn giảm thuế cho DNNVV: Mở rộng phạm vi và thời gian áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế trong những năm đầu hoạt động để khuyến khích thành lập và phát triển doanh nghiệp. Thời gian áp dụng liên tục, chủ thể là Bộ Tài chính và cơ quan thuế.

4. Tăng cường hỗ trợ đào tạo, tư vấn và chuyển giao công nghệ cho DNNVV: Nhà nước cần đầu tư vào các chương trình đào tạo quản lý, kỹ thuật và hỗ trợ chuyển giao công nghệ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho DNNVV. Thời gian thực hiện 3 năm, chủ thể là Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các viện nghiên cứu và trường đại học.

5. Phát triển cơ sở hạ tầng và chính sách hỗ trợ vùng khó khăn: Đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, điện, thông tin liên lạc tại các vùng nông thôn và miền núi để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV phát triển. Thời gian thực hiện dài hạn, chủ thể là các bộ ngành liên quan và chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và hoàn thiện các chính sách tài chính hỗ trợ DNNVV, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển kinh tế tư nhân.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành Tài chính, Kinh tế: Tài liệu tham khảo hữu ích về khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực trạng phát triển DNNVV tại Việt Nam, đồng thời cung cấp các giải pháp tài chính thực tiễn.

3. Doanh nghiệp nhỏ và vừa trong khu vực kinh tế tư nhân: Giúp hiểu rõ hơn về các chính sách hỗ trợ tài chính hiện hành, từ đó tận dụng các cơ hội để phát triển sản xuất kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.

4. Các tổ chức tín dụng và quỹ hỗ trợ doanh nghiệp: Cung cấp thông tin về nhu cầu vốn và khó khăn tài chính của DNNVV, giúp thiết kế các sản phẩm tín dụng và dịch vụ tài chính phù hợp, nâng cao hiệu quả hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách tài chính nào đang được áp dụng để hỗ trợ DNNVV tại Việt Nam?
   Chính sách bao gồm ưu đãi thuế, tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp, đầu tư công, quỹ bảo đảm tín dụng và các chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ. Ví dụ, doanh nghiệp mới thành lập được miễn thuế thu nhập trong năm đầu tiên.

2. Tại sao DNNVV lại gặp khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng?
   Do quy mô nhỏ, thiếu tài sản thế chấp và năng lực tài chính yếu kém, ngân hàng thường nghi ngờ khả năng trả nợ của DNNVV. Ngoài ra, thủ tục vay vốn phức tạp cũng là rào cản lớn.

3. Chính sách tín dụng ưu đãi có thực sự giúp DNNVV phát triển?
   Theo báo cáo ngành, các doanh nghiệp được vay vốn ưu đãi có tỷ lệ mở rộng sản xuất và tăng trưởng doanh thu cao hơn 20-30% so với doanh nghiệp không được hỗ trợ, chứng tỏ hiệu quả tích cực của chính sách.

4. Làm thế nào để DNNVV tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ tài chính?
   Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu chính sách, xây dựng kế hoạch tài chính rõ ràng, nâng cao năng lực quản lý và chuẩn bị hồ sơ vay vốn đầy đủ để tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

5. Chính sách hỗ trợ có giúp giảm sự chênh lệch phát triển giữa các vùng miền không?
   Chính sách ưu đãi đầu tư và hỗ trợ phát triển hạ tầng vùng khó khăn đã góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển, tuy nhiên cần tăng cường hơn nữa để đảm bảo sự phát triển đồng đều giữa các vùng.

Kết luận

• DNNVV khu vực kinh tế tư nhân đóng vai trò thiết yếu trong phát triển kinh tế và tạo việc làm tại Việt Nam.
• Khó khăn lớn nhất của DNNVV là thiếu vốn và hạn chế năng lực tài chính, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất.
• Chính sách tài chính hỗ trợ đã có tác động tích cực nhưng còn nhiều hạn chế về tính đồng bộ và hiệu quả thực thi.
• Cần tăng cường các giải pháp tài chính ưu đãi, quỹ bảo đảm tín dụng, hỗ trợ đào tạo và phát triển hạ tầng để thúc đẩy phát triển bền vững DNNVV.
• Nghiên cứu đề xuất các bước tiếp theo trong 3-5 năm tới nhằm hoàn thiện chính sách và nâng cao năng lực tài chính cho DNNVV, kêu gọi các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng phối hợp hành động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

-1- BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH ------ ------ HAØ THÒ KIM THAÂU Chuyeân ngaønh: Taøi chính, löu thoâng tieàn teä vaø tín duïng Maõ soá: 5.09 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: GS.TS NGUYEÃN THANH TUYEÀN -2- TP. HOÀ CHÍ MINH – Naêm 2004 -3- LÔØI MÔÛ ÑAÀU Trong coâng cuoäc ñoåi môùi ñaát nöôùc, Ñaûng ta chuû tröông phaùt trieån neàn kinh teá haøng hoùa nhieàu thaønh phaàn vaän ñoäng theo cô cheá thò tröôøng ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa. Beân caïnh vai troø chuû ñaïo cuûa kinh teá nhaø nöôùc, khu vöïc kinh teá tö nhaân ñaõ phaùt trieån nhanh choùng vaø goùp phaàn thuùc ñaåy taêng tröôûng kinh teá cuûa Vieät Nam.

Hieän nay, ñaïi boä phaän doanh nghieäp thuoäc khu vöïc kinh teá tö nhaân laø doanh nghieäp quy moâ nhoû vaø vöøa. Ñaây laø moâ hình saûn xuaát kinh doanh phoå bieán ôû haàu heát caùc nöôùc phaùt trieån vaø ñang phaùt trieån, nhaát laø ôû caùc nöôùc trong khu vöïc Asean, noù ñöôïc coi nhö laø moät moâ hình kinh teá môùi. Vieäc khuyeán khích phaùt trieån doanh nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân laø raát caàn thieát, phuø hôïp vôùi ñieàu kieän kinh teá vaø trình ñoä quaûn lyù cuûa Vieät Nam. Thôøi gian qua, doanh nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân ñaõ goùp phaàn quan troïng trong vieäc thöïc hieän caùc muïc tieâu kinh teá – xaõ hoäi nhö thu huùt voán, giaûi quyeát vieäc laøm, taêng thu nhaäp cho daân cö.

Tuy nhieân, söï phaùt trieån cuûa doanh nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân coøn chaäm vaø chöa oån ñònh. Vaán ñeà khoù khaên nhaát hieän nay cuûa doanh -4- nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân laø thieáu voán ñeå môû roäng saûn xuaát kinh doanh. Nguyeân nhaân xuaát phaùt töø baûn thaân caùc doanh nghieäp vaø do chuùng ta chöa coù chính saùch, cô cheá taøi chính phuø hôïp ñeå hoã trôï phaùt trieån doanh nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân. -5- Tröôùc thöïc tieãn ñoù, toâi maïnh daïn nghieân cöùu vaø thöïc hieän luaän vaên Thaïc só Kinh teá vôùi ñeà taøi: “GIAÛI PHAÙP TAØI CHÍNH HOÃ TRÔÏ PHAÙT TRIEÅN DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA TRONG KHU VÖÏC KINH TEÁ TÖ NHAÂN CUÛA VIEÄT NAM HIEÄN NAY”.

Muïc ñích nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø phaûn aùnh tình hình hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Vieät Nam noùi chung, ñaëc bieät laø doanh nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân, töø ñoù ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp taøi chính nhaèm hoã trôï phaùt trieån doanh nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân. Noäi dung cuûa luaän vaên ñöôïc nghieân cöùu theo phöông phaùp duy vaät bieän chöùng keát hôïp vôùi caùc phöông phaùp toång hôïp, phaân tích thoáng keâ, dieãn giaûi, quy naïp. vôùi keát caáu goàm 3 chöông nhö sau: - Chöông 1: “Vai troø cuûa doanh nghieäp nhoû - vöøa vaø chính saùch taøi chính hoã trôï phaùt trieån chuùng trong khu vöïc kinh teá tö nhaân”. - Chöông 2: “Thöïc traïng veà taùc ñoäng cuûa chính saùch taøi chính hoã trôï phaùt trieån doanh nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân”.

- Chöông 3: “Caùc giaûi phaùp taøi chính hoã trôï phaùt trieån doanh nghieäp nhoû vaø vöøa khu vöïc kinh teá tö nhaân”. Do haïn cheá veà thôøi gian vaø taøi lieäu nghieân cöùu, coù -6- theå luaän vaên coøn raát nhieàu thieáu soùt, raát mong nhaän ñöôïc söï goùp yù cuûa quyù thaày coâ vaø caùc baïn quan taâm. -7- CHÖÔNG 1: VAI TROØ CUÛA DOANH NGHIEÄP NHOÛ, VÖØA VAØ CHÍNH SAÙCH TAØI CHÍNH HOÃ TRÔÏ PHAÙT TRIEÅN CHUÙNG TRONG KHU VÖÏC KINH TEÁ TÖ NHAÂN 1.Söï caàn thieát khaùch quan cuûa kinh teá tö nhaân trong phaùt trieån kinh teá thò tröôøng ñònh höôùng XHCN: 1.1Tính taát yeáu khaùch quan toàn taïi vaø phaùt trieån thaønh phaàn kinh teá tö nhaân ôû nöôùc ta: Vieät Nam töø moät nöôùc tieàn tö baûn quaù ñoä leân chuû nghóa xaõ hoäi khoâng qua giai ñoaïn phaùt trieån tö baûn chuû nghóa laø ñuùng vôùi luaän ñieåm cuûa hoïc thuyeát Maùc- Leânin vaø tö töôûng Hoà Chí Minh. Tuy nhieân, ñoái vôùi moät nöôùc noâng nghieäp laïc haäu, kinh teá keùm phaùt trieån nhö nöôùc ta thì vieäc xaây döïng chuû nghóa xaõ hoäi khoâng kinh qua giai ñoaïn phaùt trieån tö baûn chuû nghóa laø moät söï nghieäp khoù khaên, phöùc taïp.

Do ñoù, nöôùc ta phaûi traûi qua moät thôøi kyø quaù ñoä laâu daøi, vôùi nhieàu hình thöùc toå chöùc kinh teá – xaõ hoäi mang tính chaát quaù ñoä. Ñaëc tröng cô baûn nhaát cuûa neàn kinh teá quaù ñoä laø neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn, trong ñoù coù thaønh phaàn kinh teá tö nhaân. Keå töø Ñaïi hoäi Ñaûng laàn thöù VI ñeán nay, Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ta chuû tröông thöïc hieän nhaát quaùn chính saùch phaùt trieån neàn kinh teá haøng hoùa nhieàu thaønh phaàn, vaän ñoäng theo cô cheá thò tröôøng coù söï quaûn lyù cuûa Nhaø nöôùc theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa, goïi taét laø neàn kinh teá thò tröôøng ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa. Trong thôøi kyø quaù ñoä leân chuû nghóa xaõ hoäi ôû nöôùc ta, söï toàn taïi vaø phaùt trieån cuûa kinh teá tö nhaân laø moät taát -8- yeáu khaùch quan vì nhöõng lyù do sau: - Thöù nhaát, trình ñoä cuûa löïc löôïng saûn xuaát coøn yeáu keùm do nöôùc ta ñi leân chuû nghóa xaõ hoäi töø moät nöôùc kinh teá keùm phaùt trieån, saûn xuaát nhoû laø phoå bieán, -9- cô sôû vaät chaát kyõ thuaät ngheøo naøn, laïc haäu khoâng ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu môû roäng vaø phaùt trieån saûn xuaát.

Do ñoù, vieäc duy trì nhieàu loaïi hình sôû höõu, nhieàu thaønh phaàn kinh teá trong ñoù coù sôû höõu tö nhaân vaø kinh teá tö nhaân laø moät taát yeáu khaùch quan, phuø hôïp vôùi trình ñoä cuûa löïc löôïng saûn xuaát nöôùc ta hieän nay. - Thöù hai, löïc löôïng saûn xuaát phaùt trieån khoâng ñoàng ñeàu giöõa caùc vuøng, caùc ngaønh trong noäi boä töøng vuøng. Do tính chaát quaù ñoä leân chuû nghóa xaõ hoäi töø moät nöôùc thuoäc ñòa nöûa phong kieán; saûn xuaát noâng nghieäp laïc haäu, phaân taùn, nhoû beù neân taát yeáu coøn coù kinh teá tö baûn tö nhaân, kinh teá caù theå, tieåu chuû cuûa noâng daân, thôï thuû coâng, cuûa nhöõng ngöôøi laøm dòch vuï, buoân baùn nhoû vaø keå caû kinh teá töï nhieân, töï cung töï caáp cuûa moät boä phaän daân cö ôû vuøng nuùi cao. - Thöù ba, töông quan giöõa quan heä saûn xuaát vaø löïc löôïng saûn xuaát.

Khi löïc löôïng saûn xuaát phaùt trieån maïnh, neàn saûn xuaát ñöôïc xaõ hoäi hoùa cao thì vieäc taäp trung vaø tích tuï saûn xuaát ngaøy caøng lôùn. Quaù trình saûn xuaát ñöôïc taùch bieät thaønh nhöõng khaâu ñoäc laäp nhöng hôïp taùc vôùi nhau vaø chòu söï chi phoái cuûa toaøn xaõ hoäi. Do ñoù, söï phaùt trieån cuûa caùc xí nghieäp nhoû vaø vöøa trong coâng nghieäp, caùc hình thöùc kinh teá trang traïi trong noâng nghieäp vaø caû loaïi hình saûn xuaát nhoû caù theå, saûn xuaát gia ñình. chaúng nhöõng khoâng maát ñi maø coøn phaùt trieån heát söùc ña daïng, phong phuù.

- Thöù tö, trong thôøi kyø quaù ñoä leân chuû nghóa xaõ hoäi, tieàm löïc vaø khaû naêng cuûa caùc thaønh phaàn kinh teá nhaø - 10 - maïnh ñeå coù theå ñaûm ñöông nöôùc, kinh teá taäp theå chöa ñuû ñöôïc vieäc ñaùp öùng nhu caàu xaõ hoäi, trong khi ñoù caùc thaønh phaàn kinh teá tö baûn tö nhaân, kinh teá caù theå, tieåu chuû. vaãn coøn coù vai troø, khaû naêng phaùt trieån, söï coù maët cuûa chuùng laø caàn thieát nhaèm goùp phaàn giaûi quyeát coâng aên vieäc laøm, huy ñoäng, khai thaùc caùc tieàm löïc doài daøo veà voán, kinh nghieäm quaûn lyù, ngaønh, ngheà truyeàn thoáng. thuùc ñaåy taêng tröôûng kinh teá, phaùt trieån ñaát nöôùc, - 11 - ñaûm baûo oån ñònh vaø caûi thieän ñôøi soáng cuûa ñaïi boä phaän daân cö vaø oån ñònh chính trò – xaõ hoäi cuûa ñaát nöôùc. - Thöù naêm, trong moâ hình kinh teá quaù ñoä chuû nghóa xaõ hoäi ñoøi hoûi vieäc chuyeån ñoåi neàn kinh teá taäp trung quan lieâu bao caáp sang neàn kinh teá thò tröôøng laø moät taát yeáu khaùch quan.

Kinh teá thò tröôøng khoâng phaûi chæ laø ñaëc tröng rieâng coù cuûa chuû nghóa tö baûn. Kinh teá thò tröôøng seõ vaø chæ phaùt trieån laønh maïnh treân cô sôû coù söï phaân coâng lao ñoäng xaõ hoäi vaø söï phaùt trieån bình ñaúng cuûa caùc thaønh phaàn kinh teá, trong ñoù coù thaønh phaàn kinh teá tö nhaân.2 Baûn chaát cuûa kinh teá tö nhaân: Kinh teá tö nhaân laø loaïi hình kinh teá ra ñôøi vaø toàn taïi treân cô sôû cheá ñoä sôû höõu tö nhaân veà tö lieäu saûn xuaát. Noù hoaøn toaøn töï chuû, töï chòu traùch nhieäm veà toaøn boä hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh dòch vuï, cuï theå nhö: töï chuû veà voán, quy moâ hoaït ñoäng, töï chuû löïa choïn phöông thöùc saûn xuaát kinh doanh, hình thöùc toå chöùc quaûn lyù. vaø töï chòu traùch nhieäm tröôùc phaùp luaät veà keát quaû hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh cuûa mình.

Trong neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa ôû nöôùc ta, kinh teá tö nhaân toàn taïi chuû yeáu döôùi ba hình thöùc: kinh teá caù theå, kinh teá tieåu chuû vaø kinh teá tö baûn tö nhaân. Söï ra ñôøi, toàn taïi vaø phaùt trieån cuûa chuùng coù quan heä chaët cheõ vôùi nhau: chuùng ñeàu hình thaønh vaø phaùt trieån döïa treân sôû höõu tö nhaân cho neân coù cuøng moät kieåu quan heä quaûn lyù, quan heä phaân phoái, chæ khaùc nhau - 12 - veà quy moâ vaø trình ñoä phaùt trieån. Chuùng vaän ñoäng vaø phaùt trieån theo quy luaät tích tuï vaø taäp trung saûn xuaát; quy luaät quan heä saûn xuaát phuø hôïp vôùi tính chaát vaø trình ñoä phaùt trieån cuûa löïc löôïng saûn xuaát.3 Caùc loaïi hình caáu thaønh cuûa kinh teá tö nhaân: ÔÛ nöôùc ta, kinh teá tö nhaân noùi chung phaùt trieån döôùi söï laõnh ñaïo cuûa Ñaûng vaø theo chính saùch cuûa Nhaø nöôùc. Ngöôøi ta döïa treân nguoàn goác sôû höõu tö nhaân ñeå phaân chia caùc thaønh phaàn cuûa kinh teá tö nhaân bao goàm: 1.1 Kinh teá caù theå, tieåu chuû: Kinh teá caù theå, tieåu chuû laø nhöõng hoä caù theå, hoä tieåu chuû noâng daân, thôï thuû coâng, ngöôøi laøm thöông nghieäp vaø dòch vuï döïa treân sôû höõu tö nhaân nhoû veà tö lieäu saûn xuaát vaø hoaït ñoäng döïa chuû yeáu vaøo söùc lao ñoäng cuûa chính hoï.

ÔÛ thaønh thò vaø noâng thoân, kinh teá caù theå, tieåu chuû coù theå toàn taïi ñoäc laäp döôùi hình thöùc xöôûng thôï gia ñình, hoä kinh doanh thöông maïi – dòch vuï, hoä laøm kinh teá trang traïi.2 Kinh teá tö nhaân: Kinh teá tö nhaân laø nhöõng ñôn vò kinh teá döïa treân sôû höõu tö nhaân veà tö lieäu saûn xuaát vaø coù thueâ möôùn lao ñoäng. Kinh teá tö nhaân bao goàm caùc doanh nghieäp tö nhaân, coâng ty traùch nhieäm höõu haïn, coâng ty coå phaàn vaø coâng ty hôïp danh.