CHƯƠNG 1: TÔN QUAN VE QUY HOẠCH VÀ QUAN LÝ XÂY DUNG THEO QUY HOẠCH 1. Tổng quan về quy hoạch và quản lý xây dựng ở một số nước trên thể giới LLL Malaysia Lấy trường hợp Kuala Lumpur làm ví dụ thì quy trình lập, xét duyệt va xây dựng các. cquy định kiểm soát phát triển đô thị thể hiện tinh dn chủ trong các quyết định. Mô "hình này chỉ thực sự hoạt động có hiệu quả khi các thành viên trong hội đồng làm việc công tâm và trên những nguyên tắc, quy định chặt chế.
Trong lĩnh vực phát trién đồ thị, thành công cần được nhắn mạnh trong trưởng hợp Kuala Lumpur là van dé bảo tin Và phát triển làng trong đô thị với cầu trúc đô thị hiện đại.1, Hình ảnh Kuala Lumpur (Malaysia) 112 Trung quốc Một trong những yếu tổ đem lại thin công à hệ thống văn bản pháp Iu cũng như bộ: máy thi hành pháp luật rt nghiêm khắc, công ti giải phóng mặt bằng được tập rung vốn, triển khai nhanh và đầu tư dứt điểm cho từng dự án. Do vậy, các công trình xây cưng và các tuyển đường trong đô thị được cãi tạo, mổ rộng và tiến hành theo đúng kế hoạch, quy hoạch được duyệt. ‘Vi kinh nghiệm trong quản lý bảo ồn di sản 46 thị, các biện pháp kiểm soát phát tiển Khu vực Tây Hồ thuộc Hàng Chân, một viên ngọc trong chuỗi điểm du lich của Trung Quốc là một vi dụ. Với vẻ nguyên sơ như xưa, mỗi năm Tây Hồ có tới 10 triệu đu khách tham quan, tong đó 2 triệu du khách đến từ nước ngoài.
Đến đây, du khách như lục vào một thể giới khác; bờ hỗ được kẻ bằng đá, bên cạnh vẫn nguyên ven từng bụi cây, tùng phiến đã lit đường. từng gc liễu cổ thụ rủ bóng ven hỗ. Xa xa, hút tằm mắt mới thấy những toà nhà cao ting, những công trình kiến trúc mới của Hàng Châu, thủ. phủ tỉnh Triết Giang.
Như vậy những gi tân kỳ, hiện đại su được bố tri lùi xa, khuất sau Tây Hỗ và bản tay con người không can thiệp thô bạo vào thiên nhiên và những gi mã người xưa để lại Hình 1.2, Hình ảnh thành phố Trung Quốc 1. Singapore: La một quốc gia - đ thị với hệ thống tập trung cao độ, cả nước chi có một tổ chức chịu trách nhiệm v8 xết duyệt quy hoạch và đầu tư Co quan ti phát tiễn đô thị, Tỉnh tập trung, công khai và mục đích quy hoạch cũng với công tác quy hoạch kiểm soát và quan lý theo quy hoạch rõ rằng nên quản lý quy hoạch kiến trúc ở Singapore hoạt động rt có hiệu quá. Từ cuỗi những năm 1980, vin để giữ gìn bản sắc văn hoá đồ th mới được đặc iệt chủ ý. Nguyên tắc phổ biến về bảo tồn di sản kiến trúc đô thị ở Singapore chủ yếu là xây.
dạng mới theo hình thức cũ và bổ sung các chức năng mới theo hướng hiện đại. Việc bảo thn và phát iễn các giá tị tyễn thẳng, gi gì cảnh quan tập tng vào các vẫn đÈ: lỗi sống, nghề truyền thống, hình thức kiến trúc nhà ở và các di sản văn hoá có giá 6 trị (đền, chủ thành quách, nh, tự. Khai thác các gi tị văn hoá truyền thống tao .được thể mạnh trong lĩnh vực du lịch và dich vụ du lịch, đây là quan điểm bảo tồn các cquẫn cư truyễn thống khi trệt để, có chon lọc, thậm chí mang cả ý nghĩa giáo due thông qua các tổ chức tham quan du lịch và bảo tồn Hình 1.Hình ảnh thành phố Singapore. ‘Qua nghiền cứu kinh nghiệm của một số nước phát triển trong khu vực và trênthểgiới (Singapore, Malaysia, Trung Quốc.) cho thấy các nước đều coi quy hoạch 46 thị là công cụ quan trong để quản lý và phát triển đô thị, Nhiều nước có đạo luật riêng về ‘quy hoạch dé thị.
Trong số 46, Luật Quy hoạch đô thị của Trung Quốc được ban bảnh từ năm 1989 và được sửa đổi, bổ sung năm 2008 có nhiều quy định phủ hợp với điều kiện, hoàn cảnh của Việt Nam hiện nay. Hau hết luật các nước đều xác định nguyên tắc quản lý quy boạch 46 thị phải đi tir tổng quát đến cụ thể, thông qua quy trình từ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu. đến quy hoạch chỉ tit. Trong quy hoạch của từng đô thị, phải định rõ các khu chức năng, trong đó Nhà nước đặc biệt quan tâm đến việc quản lý và thực biện quy hoạch sắc khu chính tị hành chính: đối với các khu chức năng khác, Nhà nước định hướng.
tao điều kiện để các tổ chức, doanh nghiệp được tham gia lập quy hoạch và đầu tr phát triển các đự ân theo quy hoạch. Quy hoạch phải bao dm cho việc đầu tư phát triển ha tổng kỹ thu ích vụ đô thi đồng bộ và phải di trước, to tiền đề cho việc xây dựng và thực hiện các dự án. Luật pháp các nước dé cao tinh công cộng, là đặc điểm quan trọng của đô thị, đưa rũ các nguyên tắc quản lý và sử dụng không gian đô thị, ké cả không gian ngằm; Thông aqua kiến trúc sử trưởng nhằm quản lý hiệu quả cảnh quan, kiến trie đô thi, bảo dim bản sắc đô thi phủ hợp với truyền thống văn hoá của dân tộc, Hầu hét các nước đều quan lý thực hiện quy hoạch thông qua việc cấp giấy phép quy hoạch. Bên cạnh 46, luật php các nước đều đưa ra các nguyên tắc để công đồng tham gia có hiệu quả vào việc xây dựng và thục hiện quy hoạch.
Tình hình quy hoạch ở nước ta trong thời gian qua Trong thời gian qua, với chính sich đổi mới, hội nhập, cùng với sự phát triển nhanh về sắc mặt kinh tế xa hội, hệ hồng các đỏ thị ở nước ta đã phát tiễn nhanh chồng cả về số lượng, chất lượng vả quy mô. Tỉnh đến nay cả nước ta đã có gần 800 đô thị các loại (bao gồm từ đô thị loại 5 đến đô th loại đặc bigt trong đồ có 2 đô thi loại đặc biệt (hủ đô Hà Nội và thành phd Hỗ Chi Minh), Thủ đô Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, là rải tìm của cả nước, các 6 thi lớn như thành phố Hồ Chỉ Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, in Thơ. là những trung tâm kinh tế, văn hoá, khoa học, công dang đồng vai trở đầu tàu cho sự phát triển kinh tế - xã hội của từng vùng và cả Ngoài ra, cả nước hiện dang có trên 160 khu công nghiệp tập trung, nhiều đồ thị mới, khu kinh tế cửa khẩu và khu kinh tế đặc thù, góp phần mở rộng mạng lưới đô thị quốc gia, tạo tiền để cho sự phát triển đô thị tai các vùng ven bién và biên giới. Nhiễu hu đô thị mới đã và đang được hình thành với hệ thống cơ sở hạ ting đồng bộ, hiện đại, góp phần giải quyết nhiều vẫn dé bức xúc của các đô thị hiện nay, nhất là vẫn để nhà ở và các dịch vụ đồ th, Bộ mặt đô thị Việt Nam nói chung đã có nhiều khới sắc theo hướng văn minh, hiện đại.
Những thành tựu nêu trên có sự đóng góp quan trong của các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến các địa phương và sự tham gia tích cực của các thành phần kinh té trong xã hội én cạnh những thành ti đã đạt được, thục tẾ phát tiễn đ thị ở nước ta vẫ côn một số vin đề tồn tại làm ảnh hưởng xẫu đến sự phát triển các đồ thị nói riêng và kinh tế - xã hội nói chung. Việc quân lý, sử dụng đắt đai trong đô thị còn nhiễu lãng phí. Tình trang 6 nhiễm môi trường đô thị chậm được cải thiện. C vấn đề về nhà ở, giao thông đô thị đang gây nhiều bức xúc.
Kiến trúc đô thị còn chip vá, thiểu bản sắc. Công tác ‘quy hoạch và quản lý pháttriển đô thị theo quy hoạch còn nhiều bắt cập. Khi thành phố ngày cảng được mở rộng thì những vin đề liên quan đến đi lại, nghỉ ngơi, tiếp xúc với thiên nhiên. của cư dan trong các đô thị ngày cảng cao.
Đô thị cảng phát triển và cảng lớn thi cường độ di chuyển của người dân cảng nhiều. Đây là một trong những nguyên nhân cơ bản gây ra những khó khăn trong các đô thị hiện đại (6 nhiễm mỗi trường từ các phương tiện giao thông cơ giới, tai nạn giao thông.) Sie “hip din” của cuộc sống đô thị và của các ving đã được đô thị hoá là nguyên nhân chính ôi cuốn một khối lượng lớn cư dân nông thôn đi tìm min "đắt hứa”. Mặt khác những thành phổ lớn ngày cảng hip dẫn và lôi cuỗn cư dân từ các đô thị nhỏ hơn cũng như từ các vùng nông thôn nên càng lảm cho tinh hình thêm phức tạp (ha ting kỹ thuật quá ải; cây xanh, mặt nước, không gian rồng hiểm hoi. Sự phát triển không được kiểm soát của các đỗ thị sẽ dẫn đến những vấn dé không thể sửa chữa được lợi ích chỉ ơi vào một nhóm rt t người trong xã hội côn thực tế dành cho đại đa số quần chúng lao động là đô thị hóa phát iển không bên vững: chất lượng nhà ở kém (không có chỗ ở và nơi cư tr không còn đủ không gian dé có thể tự ỗ chức các hoạt động văn hoá và đồi sống), cuộc sống blip bênh do gi cả sinh hoạt ngày một ‘cao, người din không tiếp cận được đầy đủ nén giáo dục chung của xã hội.
“Chất lượng môi trường và cuộc sống của cư dân đô thị ngiy càng xấu di không phải chỉ vi hậu quả của đô thị hoá không bai bản ma còn do nhiều lý do khác nữa, trong đó việc quản lý là nguyên nhân cơ bản và có nhiều bất cập nhất. Nhiễu chuyên gia trên thể giới đã nhận xét rằng: Có một số lượng đáng kể quốc gia trên thé giới không thành công do chính quyền các cấp của họ không đủ khả năng phục vụ nhân dân vì cần bộ không được đào tạo bai bản, thiểu tỉnh thin trích nhiệm.Ở nước ta, quản lý xã hội vẫn còn nhiễu hạn chễ, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý 46 thị Việc lip quy hoạch còn châm, chưa đáp ứng đòi hồi của thực té xã hội và yêu cầu quản lý. Nhiều địa phương chưa quan tâm đúng mức, chưa tập trung các nguồn lực cần thiết cho công tác lập quy hoạch dẫn đến tinh trạng quy hoạch chưa di trước, thiểu cơ sở cho quản lý phát trién đô th.