MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Các công trình đầu tư xây dựng giữ vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia. Nó là tiền đề để thúc đẩy phát triển kinh tế và thu hút các nguồn vốn đầu tư vào trong nước. Ở Việt Nam với việc mở cửa nền kinh tế thị trường là cơ hội tốt phát triển ngành kinh tế nói chung và đặc biệt là ngành xây dựng đã đạt được nhiều thành công lớn.
Cùng với việc đổi mới công nghệ, áp dụng khoa học tiên tiến ngành xây dựng đóng vai trò quan trọng trong xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật của xã hội, giúp cải thiện mức sống của người dân. Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn tồn tại một số hạn chế, bất cập đặc biệt là vấn đề thất thoát lãng phí, thời gian thi công vượt mức, chất lượng công trình thấp, một trong những nguyên nhân cơ bản kể đến là hoạt động quản lý tiến độ xây dựng dự án còn yếu kém. Vì vậy cần đưa ra cách quản lý tiến độ về thời gian phù hợp để đảm bảo hiệu quả chất lượng công trình. Công tác quản lý tiến độ trong các dự án hiện nay còn chậm chễ, gặp nhiều vấn đề nan giải, đặc biệt với các dự án lớn ở trung tâm thủ đô Hà Nội.
Để nâng cao hiệu quả của dự án cũng như tránh những phát sinh về thời gian thi công, chi phí xây dựng gây bất lợi cho dự án thì việc nghiên cứu công tác tổ chức và quản lý tiến độ thi công theo tiêu chí hợp lý về thời gian cho dự án là rất quan trọng và cần thiết. Xuất phát từ các vấn đề nêu trên, tác giả luận văn chọn đề tài: “Nghiên cứu giải pháp quản lý tiến độ cho công trình CX1 quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội”. Mục đích của đề tài Nghiên cứu phương pháp luận trong quản lý tiến độ thi công công trình CX1 quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội bảo đảm hợp lý và hiệu quả về mặt 2 thời gian thực hiện xây dựng công trình. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Quản lý tiến độ thi công công trình CX1 quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội.
Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu Với mục tiêu nghiên cứu trên, tác giả luận văn đã dựa trên cách tiếp cận cơ sở lý luận và khoa học của bài toán tối ưu trong lập kế hoạch tiến độ, phân tích các điều kiện trong tổ chức xây dựng. Bên cạnh đó tác giả luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu tổng quan, phân tích tài liệu; Phương pháp nghiên cứu cở sở lập và quản lý tiến độ; Phương pháp phân tích tính toán lập tiến độ bằng cách sử dụng các phần mềm. Kết quả dự kiến đạt được - Đánh giá việc quản lý tiến độ thực hiện dự án thi công xây dựng công trình hiện nay. - Nâng cao hiệu quả quản lý tiến độ thi công đối với công trình CX1 quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội áp dụng bài toán tối ưu hóa sơ đồ mạng theo tiêu chí về thời gian.
TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1. Tổng quan về dự án đầu tư 1. Khái niệm về dự án [8] Thuật ngữ dự án được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Tùy theo mục đích mà nhấn mạnh một khía cạnh nào đó.
Theo cách thứ nhất, dự án hiểu theo nghĩa thông thường là “điều mà người ta có ý định làm”. Theo cách thứ hai, trên phương diện quản lý thì “dự án là sự nỗ lực tạm thời được thực hiện để tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ nhất định”. Theo định nghĩa về tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn ISO, thì dự án được xác định nghĩa như sau: “Dự án là một quá trình đơn nhất, gồm tập hợp các hoạt động có phối hợp và kiểm soát, có thời hạn bắt đầu và kết thúc, được tiến hành để đạt được mục tiêu phù hợp với các yêu cầu quy định, bao gồm cả các ràng buộc về thời gian, chi phí và nguồn lực”. Dự án đầu tư [8] Dự án đầu tư là một tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định.
Theo một quan điểm khác thì dự án đầu tư là tổng thể các giải pháp nhằm sử dụng các nguồn tài nguyên hữu hạn sẵn có để tạo ra những lợi ích thiết thực cho nhà đầu tư và cho xã hội. Có thể xem xét dự án đầu tư dưới nhiều góc độ khác nhau, nó là công cụ để tiến hành các hoạt động đầu tư. Tức là xác định được mục tiêu, mục đích, hình thức tổ chức, nguồn tài chính và khoảng thời gian để thực hiện mục tiêu dự án, đem lại hiệu quả kinh tế của dự án. Dự án đầu tư xây dựng công trình [8] Dự án đầu tư xây dựng công trình (gọi tắt là dự án xây dựng) là một tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm dịch vụ trong một thời hạn nhất định.
Dự án đầu tư xây dựng công trình bao gồm phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở. Đặc điểm của sản phẩm xây dựng Những đặc điểm của sản phẩm xây dựng có ảnh hưởng rất lớn đến việc lập và quản lý tiến độ trong ngành xây dựng bao gồm: - Sản phẩm xây dựng là những công trình, nhà cửa được xây dựng và sử dụng tại chỗ và phân bố tản mạn tại nhiều nơi trên lãnh thổ. Đặc điểm này làm cho sản xuất xây dựng có tính lưu động cao và thiếu tính ổn định. - Sản phẩm xây dựng thường có kích thước và chi phí lớn, có thời gian kiến tạo và sử dụng lâu dài.
Sản phẩm xây dựng rất khó sửa chữa khuyết tật, nếu bị hư hỏng có thể gây nên những lãng phí lớn cả về thời gian và công sức cụ thể: Thời gian thi công kéo dài, vốn sản xuất bị ứ đọng dẫn đến phải tính toán xem xét nhiều yếu tố, nguồn lực liên quan đến dự án. - Sản phẩm xây dựng phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện địa phương nơi đặt công trình. Do đó nó có tính đa dạng và cá biệt cao về công dụng, cấu tạo và cách chế tạo. - Sản phẩm xây dựng có liên quan đến nhiều ngành cả về phương diện cung cấp các yếu tố đầu vào thiết kế và chế tạo sản phẩm, cả về phương diện sử dụng sản phẩm của xây dựng làm ra.
- Sản phẩm xây dựng có tác động nhiều đến môi trường sinh thái do đó ảnh hưởng đến lợi ích cộng đồng cả về vật chất và tinh thần, nhất là dân cư nơi đặt công trình. 5 - Sản phẩm xây dựng mang tính tổng hợp về kỹ thuật, kinh tế, xã hội, văn hóa và quốc phòng. Đặc điểm công trình xây dựng Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế. Công trình xây dựng bao gồm công trình xây dựng công cộng, nhà ở, công trình công nghiệp, giao thông, thủy lợi và các công trình khác.
Công trình xây dựng bao gồm một hạng mục hoặc nhiều hạng mục công trình, nằm trong dây chuyền công nghệ đồng bộ, hoàn chỉnh để sản xuất ra sản phẩm nêu trong dự án, nó là mục tiêu và là mục đích của dự án. Do đó, công trình xây dựng mang những nét đặc điểm sau: - Các công trình xây dựng là mục đích của cuộc sống con người, khi nó là các công trình xây dựng dân dụng như: nhà ở, khách sạn,.; - Các công trình xây dựng là phương tiện của cuộc sống khi nó là các công trình xây dựng cơ sở để tạo ta các sản phẩm khác như: xây dựng công nghiệp, giao thông, thủy lợi. Có thể nói dự án xây dựng một lĩnh vực hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cụ thể cần phải thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kế hoạch tiến độ phù hợp đã xác định. Đặc điểm thị trường xây dựng Sản phẩm xây dựng là loại hàng hóa đặc biệt, có tác động mạnh đến thị trường xây dựng, đặc biệt là việc chế tạo và lưu thông hàng hóa, nó mang những đặc điểm của thị trường xây dựng, cụ thể: - Luôn diễn ra đồng thời hai quá trình sản xuất và trao đổi.
- Phương thức trao đổi đòi hỏi phải thực hiện đúng quy định như: tạm 6 ứng, tạm chi, thanh toán theo khối lượng thực hiện sau từng giai đoạn và thanh quyết toán hoàn thành gói thầu theo hợp đồng xây dựng. - Giá xây dựng được hình thành đúng dần; Chi phí phát sinh là hiện tượng khó có thể tránh khỏi. Để nâng cao chất lượng và hiệu quả kinh tế trong thi công, giải pháp quan trọng hàng đầu trong sản suất xây dựng là phải làm tốt thiết kế tổ chức thi công xây dựng công trình và quản lý tiến độ thi công theo đúng tiến độ được duyệt. Thực trạng về quản lý tiến độ thực hiện dự án xây dựng công trình hiện nay Kế hoạch tiến độ thi công là phần văn bản quan trọng nhất trong thiết kế tổ chức thi công công trình, vì ở đó thể hiện tập trung nhất, đầy đủ nhất sự vận dụng khoa học và kinh nghiệm thực tiễn để bố trí tiến trình thực hiện các đầu việc, các quá trình xây lắp trên cơ sở đã lựa chọn các giải pháp công nghệ, các phương án tổ chức sử dụng nguồn lực, tổ chức mặt bằng thi công và tôn trọng các quy tắc phòng hộ phù hợp với quy mô và tính chất công trình xây dựng nhằm đạt chất lượng cao nhất, thời gian thi công rút ngắn và chi phí xây dựng thấp nhất.
Quá trình thi công xây dựng là một quá trình động và luôn chịu ảnh hưởng của các yếu tố ngẫu nhiên đến tiến độ thi công.
