Đánh giá và đề xuất giải pháp quản lý môi trường tại mỏ sắt Trại Cau, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái ...

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý môi trường trong khai thác khoáng sản tại mỏ sắt Trại Cau, Thái Nguyên.

• Tác giả: Nguyễn Đình Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hoàng Liên
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Và Đề Xuất Các Giải Pháp Quản Lý Môi Trường Trong Hoạt Động Khai Thác Khoáng Sản Tại Mỏ Sắt Trại Cau, Huyện Đồng Hỷ, Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Công nghiệp khai thác quặng sắt
• 1.1.1. Khai thác quặng sắt ở Việt Nam
• 1.1.1.1. Đặc điểm các mỏ quặng sắt ở nước ta
• 1.1.2. Công nghệ khai thác quặng sắt ở nước ta
• 1.1.3. Hiện trạng môi trường các khu vực khai thác quặng sắt ở nước ta
• 1.2. Khai thác quặng sắt ở Thái Nguyên
• 1.2.1. Đặc điểm các mỏ quặng sắt ở Thái Nguyên
• 1.2.2. Thực trạng hoạt động các mỏ quặng sắt trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 2. HIỆN TRẠNG VÀ DỰ BÁO DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG KHU VỰC MỎ
• 2.1. Môi trường không khí
• 2.2. Môi trường nước
• 2.3. Môi trường đất
• 2.4. Đa dạng sinh học. Kinh tế xã hội, sức khỏe cộng đồng
• 2.5. Rủi ro, sự cố môi trường
• 3. CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG NHẰM GIẢM THIỂU CÁC TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp quản lý môi trường tại mỏ sắt Trại Cau

Mỏ sắt Trại Cau, nằm ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, là một trong những mỏ lớn nhất tại Việt Nam. Hoạt động khai thác khoáng sản tại đây đã mang lại nhiều lợi ích kinh tế, nhưng cũng gây ra nhiều vấn đề về môi trường. Việc quản lý môi trường trong khai thác khoáng sản là rất cần thiết để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và sức khỏe cộng đồng.

1.1. Đặc điểm môi trường tại mỏ sắt Trại Cau

Mỏ sắt Trại Cau có điều kiện tự nhiên đa dạng, với hệ sinh thái phong phú. Tuy nhiên, hoạt động khai thác đã làm suy giảm chất lượng môi trường, gây ô nhiễm không khí và nước. Việc đánh giá hiện trạng môi trường là cần thiết để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

1.2. Tác động của khai thác khoáng sản đến môi trường

Khai thác khoáng sản tại mỏ sắt Trại Cau đã gây ra nhiều tác động tiêu cực như ô nhiễm không khí, nước và đất. Các chất thải từ quá trình khai thác có thể làm giảm chất lượng nước ngầm và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

II. Vấn đề ô nhiễm môi trường trong khai thác khoáng sản

Ô nhiễm môi trường là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất trong hoạt động khai thác khoáng sản. Tại mỏ sắt Trại Cau, ô nhiễm không khí và nước đã trở thành mối lo ngại lớn. Việc xác định nguyên nhân và mức độ ô nhiễm là rất quan trọng để có biện pháp khắc phục.

2.1. Ô nhiễm không khí do hoạt động khai thác

Hoạt động khai thác tại mỏ sắt Trại Cau phát sinh bụi và khí độc, ảnh hưởng đến chất lượng không khí. Các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí cần được áp dụng ngay lập tức.

2.2. Ô nhiễm nguồn nước từ chất thải

Nước thải từ quá trình khai thác chứa nhiều chất ô nhiễm, có thể gây hại cho hệ sinh thái và sức khỏe con người. Cần có các giải pháp xử lý nước thải hiệu quả để bảo vệ nguồn nước.

III. Phương pháp quản lý môi trường hiệu quả tại mỏ sắt Trại Cau

Để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, cần áp dụng các phương pháp quản lý môi trường hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hiệu quả khai thác.

3.1. Áp dụng công nghệ khai thác hiện đại

Sử dụng công nghệ khai thác tiên tiến giúp giảm thiểu ô nhiễm và tiết kiệm tài nguyên. Công nghệ mới có thể giúp giảm lượng chất thải và cải thiện chất lượng sản phẩm.

3.2. Xây dựng hệ thống giám sát môi trường

Hệ thống giám sát môi trường cần được thiết lập để theo dõi chất lượng không khí, nước và đất. Việc này giúp phát hiện sớm các vấn đề ô nhiễm và có biện pháp xử lý kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn các giải pháp quản lý môi trường

Việc áp dụng các giải pháp quản lý môi trường tại mỏ sắt Trại Cau đã cho thấy những kết quả tích cực. Các biện pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng môi trường mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Kết quả cải thiện chất lượng môi trường

Sau khi áp dụng các giải pháp quản lý, chất lượng không khí và nước tại khu vực mỏ đã được cải thiện rõ rệt. Điều này góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái.

4.2. Tăng cường nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường

Các chương trình tuyên truyền về bảo vệ môi trường đã giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý môi trường

Quản lý môi trường trong khai thác khoáng sản tại mỏ sắt Trại Cau là một nhiệm vụ quan trọng. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

5.1. Đề xuất các giải pháp quản lý môi trường bền vững

Các giải pháp quản lý môi trường bền vững cần được xây dựng dựa trên nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Việc này sẽ giúp đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành khai thác khoáng sản.

5.2. Tương lai của ngành khai thác khoáng sản tại Thái Nguyên

Ngành khai thác khoáng sản tại Thái Nguyên cần hướng tới phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các chính sách và quy định cần được thực hiện nghiêm túc để đạt được mục tiêu này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN Nguyễn Đình Dũng ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƢỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC KHOÁNG SẢN TẠI MỎ SẮT TRẠI CAU, HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC Hà Nội - 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN Nguyễn Đình Dũng ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƢỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC KHOÁNG SẢN TẠI MỎ SẮT TRẠI CAU, HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN Chuyên ngành : Khoa học môi trƣờng Mã số: 60 85 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. Nguyễn Thị Hoàng Liên Hà Nội - 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Tổng quan tài liệu . Công nghiệp khai thác quặng sắt . Khai thác quặng sắt ở Việt Nam . Khai thác quặng sắt ở Thái Nguyên . Tổng quan về mỏ sắt Trại Cau . Điều kiện tự nhiên . Điều kiện kinh tế - xã hội . Đặc điểm quặng khoáng sản tại mỏ sắt Trại Cau . Thực trạng khai thác của mỏ sắt Trại Cau . Sản lƣợng khai thác quặng sắt của mỏ sắt Trại Cau . Quy trình công nghệ khai thác . Đối tƣợng, nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu . Đối tƣợng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Nội dung nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Kết quả nghiên cứu và thảo luận 3. Hiện trạng và dự báo diễn biến chất lƣợng môi trƣờng khu vực mỏ . Môi trƣờng không khí . Môi trƣờng nƣớc . Môi trƣờng đất . Đa dạng sinh học. Kinh tế xã hội, sức khỏe cộng đồng . Rủi ro, sự cố môi trƣờng . Các giải pháp quản lý môi trƣờng nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực . 58 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 68 Tài liệu tham khảo . 68 II LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG STT Bảng Tên Bảng Trang 1 Bảng 1.1 Quy mô khai thác một số mỏ sắt lộ thiên lớn 2 2 Bảng 1.2 Trữ lƣợng các mỏ sắt trên địa bàn tỉnh Thái 5 Nguyên 3 Bảng 1.3 Nhiệt độ môi trƣờng không khí trung bình các 11 tháng năm 2005 đến 2010 4 Bảng 1.4 Độ ẩm không khí trung bình các tháng năm 2005 12 đến năm 2010 5 Bảng 1.5 Tổng lƣợng mƣa các tháng năm 2005 đến 2010 13 6 Bảng 1.6 Tổng số giờ nắng trong tháng năm 2005 đến 2010 14 7 Bảng 1.7 Tình hình kinh tế khu vực mỏ 15 8 Bảng 1.8 Thông số thủy văn các suối khu vực mỏ sắt Trại 17 Cau 9 Bảng 1.9 Lƣu lƣợng nƣớc thải phát sinh từ quá trình tuyển 18 rửa tại mỏ sắt Trại Cau 10 Bảng 1.10 Tính chất vật lý của quặng và đất đá vây quanh 21 11 Bảng 1.11 Thống kê kết quả phân tích mẫu quặng oxit 27 12 Bảng 1.12 Tổng sản lƣợng khai thác quặng sắt Trại Cau 29 13 Bảng 1.13 Bảng tổng hợp các thiết bị phục vụ tuyển khoáng 33 15 Bảng 3.1 Tổng hợp các nguồn gây ô nhiễm không khí 40 16 Bảng 3.2 Kết quả đo và phân tích chất lƣợng môi trƣờng 41 không khí tại khu vực dự án 17 Bảng 3.3 Nguồn phát sinh nƣớc thải do hoạt động của mỏ 42 18 Bảng 3.4 Lƣu lƣợng nƣớc thải phát sinh từ quá trình tuyển 43 rửa quặng 19 Bảng 3.5 Kết quả đo đạc và phân tích chất lƣợng nƣớc thải 43 phát sinh từ quá trình tuyển rửa 20 Bảng 3.6 Kết quả đo đạc và phân tích chất lƣợng nƣớc mặt 44 khu vực dự án 21 Bảng 3.7 Hệ số dòng chảy theo đặc điểm mặt phủ 46 22 Bảng 3.8 Lƣu lƣợng nƣớc mƣa chảy tràn tính theo từng khu 46 vực mỏ 23 Bảng 3.9 Kết quả đo đạc và phân tích chất lƣợng nƣớc 47 ngầm khu vực dự án 24 Bảng 3.10 Kết quả đo và phân tích chất lƣợng đất khu vực 49 dự án 25 Bảng 3.11 Kết quả đo và phân tích chất lƣợng đất khu vực 49 dự án III LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH STT Hình Tên hình Trang 1 Hình 1.1 Diễn biến TSS trung bình tại Suối Thác Lạc 19 2 Hình 1.2 Diễn biến Fe trung bình tại Suối Thác Lạc 19 3 Hình 1.3 Sơ đồ công nghệ khai thác 30 4 Hình 1.4 Sơ đồ công nghệ tuyển khoáng và các nguồn phát 32 sinh chất thải 5 Hình 1.5 Sơ đồ tổ chức sản xuất 34 6 Hình 3.1 Sơ đồ các vị trí quan trắc, lấy mẫu 39 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Kí hiệu viết tắt Tên kí hiệu 1 BOD (Biochemical Oxygen Demand) Nhu cầu oxy sinh học 2 COD (Chemical Oxygen Demand) Nhu cầu oxy hóa học 3 DO (Dissolve oxygen) Oxy hòa tan 4 ĐC Điều chỉnh 5 ĐCCT Địa chất công trình 6 ĐCTV Địa chất thuỷ văn 7 EPA (The US Environment Protection Cơ quan bảo vệ môi trƣờng Agency) Hoa Kỳ 8 HTX Hợp tác xã 9 LN Lớn nhất 10 MPN (Most Probable Number) Số vi khuẩn có thể lớn nhất 11 NN Nhỏ nhất 12 QCVN Quy chuẩn Việt Nam 13 TSS (Total Suspended Solid) Tổng chất rắn lơ lửng 14 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam 15 UBND Ủy ban nhân dân IV LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU Thái Nguyên là tỉnh nằm ở vùng trung du miền núi Bắc Bộ, có diện tích 3.541,1km2, tỉnh có địa hình đa dạng phía Bắc và Tây Bắc. Phía Đông Bắc có nhiều dãy núi cao nhƣ ở các huyện Định Hoá, Đại Từ, Võ Nhai; các huyện, thành phố, thị xã ở phía Nam có địa hình gò đồi và đồng bằng tƣơng đối bằng phẳng. Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói chung và huyện Đồng Hỷ nói riêng, tài nguyên rất phong phú và đa dạng: nhiều mỏ kim loại màu, kim loại đen, mỏ sét đang hoặc sẽ đƣợc khai thác trong tƣơng lai. Hiện nay trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã phát hiện hơn 176 các điểm mỏ, điểm khoáng sản của 24 loại khoáng sản rắn thuộc 4 nhóm (Nhiên liệu khoáng; khoáng sản kim loại; khoáng chất công nghiệp và vật liệu xây dựng). [16] Trong quá trình phát triên kinh tế - xã hội để cung cấp nguồn nguyên liệu để phục vụ cho quá trình phát triển các nghành kinh tế khác thì khai thác quặng sắt đã đƣợc quan tâm chú trọng từ khá lâu. Trong những năm gần đây, tốc độ khai thác, mở mỏ đã tăng đáng kể, đóng góp một phần lớn cho sự tăng trƣởng kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên. Bên cạnh những lợi ích của ngành công nghiệp khai thác khoáng sản mang lại cho tỉnh Thái Nguyên thì hoạt động khai thác cũng gây tác động không nhỏ đến môi trƣờng và sức khoẻ cộng đồng nhân dân xung quanh khu vực khai thác khoáng sản. Nhiều khu vực khai thác đã làm biến đổi nặng nề bề mặt địa hình, thảm thực vật bị suy thoái, tốc độ rửa trôi, xói mòn tăng nhanh; môi trƣờng nƣớc đất bị xáo trộn và ô nhiễm kim loại nặng,…đang ngày càng nghiêm trọng, điển hình là ảnh hƣởng từ việc khai thác khoáng sản tại mỏ sắt Trại Cau, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Trƣớc thực tế trên, đề tài “Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp quản lý môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản tại Mỏ sắt Trại Cau, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên” nhằm mục đích đánh giá hiện trạng môi trƣờng, đề xuất các giải pháp quản lý môi trƣờng giúp cải thiện môi trƣờng khu vực mỏ và nâng cao hiệu quả quản lý mỏ Sắt Trại Cau, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Công nghiệp khai thác quặng sắt 1. Khai thác quặng sắt ở Việt Nam a. Đặc điểm các mỏ quặng sắt ở nƣớc ta Theo quy hoạch phát triển ngành công nghiệp khai thác quặng sắt nƣớc ta đã đƣợc Chính phủ phê duyệt, để đáp ứng nhu cầu cho nền kinh tế quốc dân giai đoạn đến năm 2025. Ngoài các mỏ sắt lộ thiên hiện đang khai thác nhƣ: Trại Cau, Nà Lũng, Ngƣờm Tráng. nhiều mỏ lộ thiên sẽ đƣợc đầu tƣ đƣa vào khai thác nhằm đáp ứng nhu cầu cho nền kinh tế quốc dân và xuất khẩu Bảng 1. Quy mô khai thác một số mỏ sắt lộ thiên lớn Thông Tên mỏ số Trại Tiến Làng Quy Thạch Nà Nà Nguyên Cau Bộ Mỵ Xa Khê Lũng Rụa Bình Trữ 2,0 23 76 118 544 7,3 22 6 lƣợng địa chất (106 tấn) Hàm 48-60 41,27 30 53 61 52 58 56 lƣợng Fe (%) Tỷ lệ 84,3 100 90 100 100 quặng gốc (%) Hiện nay và những năm tới sản lƣợng quặng sắt của Việt Nam chủ yếu khai thác bằng công nghệ lộ thiên. Các mỏ quặng sắt lộ thiên của Việt Nam đều có cấu trúc địa chất phức tạp. Địa tầng phía trên gồm trầm tích Đệ tứ, Neogen và các tàn 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tích, đây là các loại đất yếu, độ bão hoà thấp. Địa tầng phía dƣới thƣờng là các loại đá vôi, đá gabro, các loại đá này do hoạt động của nƣớc ngầm thƣờng hình thành các hang cacstơ. Đây là nguyên nhân tạo nên dòng chảy ngầm vào các khai trƣờng khi khai thác xuống sâu rất lớn và ảnh hƣởng đến quá trình khai thác mỏ. Các mỏ phải khai thác xuống sâu dƣới mức thoát nƣớc tự chảy, điều kiện địa chất thuỷ văn (ĐCTV), địa chất công trình (ĐCCT) của các mỏ phức tạp, khai trƣờng chật hẹp. Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nên về mùa mƣa lƣợng bùn và nƣớc đổ xuống đáy mỏ rất lớn, điều kiện khai thác, vận tải, xử lý bùn và thoát nƣớc ngày càng phức tạp. Hàng năm công tác khai thác quặng chủ yếu tập trung vào 6 tháng mùa khô. Các mỏ quặng sắt gốc có sự khác nhau về nguồn gốc thành tạo, nhƣng có đặc điểm chung là: Khi khai thác các mỏ quặng sắt gốc đều gặp phải đất yếu, Cát, Sét, Neogen . Theo kết quả tổng hợp có 3 dạng đất yếu thƣờng gặp khi khai thác các mỏ quặng sắt gốc: + Đất yếu dạng cát chảy có 2 dạng phân bố: - Dạng phân bố nông ngay trên bề mặt địa hình như mỏ Thạch Khê - Dạng phân bố sâu, trên bề mặt tiếp xúc giữa đá vôi nứt nẻ đáy thân quặng với đất phủ mềm bở trên đá vôi, do nước xói ngầm làm trôi hạt mịn tạo thành. + Đất yếu dạng sét dẻo dính, đặc điểm loại này có tính trƣơng nở mạnh, có nguồn gốc phong hoá và thƣờng gặp dƣới dạng lớp phủ vây quanh quặng gốc nhƣ đã gặp ở mỏ manhetit Trại Cau.