MỞ ĐẦU I. Tính cấp thiết của đề tài Xây dựng được đánh giá là một trong các ngành công nghiệp quan trọng nhất đối với nền kinh tế Việt Nam tính theo giá trị chi phí, lượng lao động sử dụng và tỉ lệ đóng góp vào tổng giá trị sản phẩm trong nước của nền kinh tế quốc dân. Đất nước ngày một phát triển, nhu cầu vật chất và tinh thần của người dân ngày một nâng cao và nhu cầu nhà ở cũng tăng lên đáng kể, nhu cầu này ở các thành phố lớn đòi hỏi cao hơn. Sản phẩm xây dựng đòi hỏi sự kết hợp của nhiều ngành khác nhau, và vốn dùng trong ngành xây dựng cũng rất lớn.
Việc sử dụng nguồn vốn này cách hiệu quả là mục tiêu của ngành xây dựng và của toàn xã hội. Ngành xây dựng Việt Nam gần đây ghi nhận kỉ lục tăng trưởng kép 19%. Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam đã trải qua một giai đoạn tăng trưởng không vững chắc, do suy giảm trong lĩnh vực bất động sản, ngân hàng. Điều này được phản ánh trong sự tăng trưởng của ngành công nghiệp, giảm từ 19,7% trong năm 2012 còn 6,5% trong năm 2013.
Theo dự đoán rằng lĩnh vực ngân hàng sẽ tránh khủng hoảng và chính phủ sẽ giúp hồi phục nền kinh tế với những gói kích thích tăng trưởng và đầu tư cho các dự án cơ sở hạ tầng, triển vọng đối với ngành xây dựng vẫn còn khá lạc quan. Tuy nhiên sự lãng phí sức người sức của trong quá trình triển khai dự án xuất hiện ở rất nhiều dự án xây dựng tại Việt Nam. Khi dự án xây dựng được thực hiện thì các bên tham gia đều quan tâm đến 3 mục tiêu cơ bản: chất lượng – chi phí – tiến độ. Nghiên cứu này nhằm giải quyết một phần vấn đề liên quan đến một trong 3 yếu tố trên là yếu tố về chi phí thực hiện dự án.
Đề tài này phát triển thêm cho các việc quản lý chi phí dự án đầu tư là rất phức tạp và cần thiết ngay khi thực hiện dự án đầu tư do lĩnh vực xây dựng cơ bản có nhiều đặc điểm riêng biệt đặc thù. Nếu quản lý tốt chi phí ngay từ đầu sẽ giúp đánh giá chính xác được hiệu quả của dự án, đồng thời trong quá trình triển khai thi công sẽ tiết kiệm được chi phí để tăng doanh thu, lợi nhuận đầu tư. Song thực tế có rất nhiều dự án trong quá trình thực hiện tổng chi tiêu vượt mức so với kế hoạch, nếu không kiểm soát kịp thời sẽ làm cho vốn bị ứ đọng, ảnh hưởng đến quá trình tái đầu tư cho các dự án, lĩnh vực khác. Các tổ chức kinh doanh, các doanh nghiệp, một quốc gia dù theo con đường phát triển nào thì việc kiểm soát chi phí 1 như là một hoạt động tất yếu khách quan.
Tất cả đều phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là thu lợi để tái đầu tư cho tương lai, cạnh tranh, tồn tại và phát triển. Trong lĩnh vực xây dựng nói riêng, để việc xây dựng đáp ứng tốt nhất những đòi hỏi về chất lượng, kỹ thuật, tiến độ thực hiện, tiết kiệm chi phí thì việc kiểm soát chi phí xây dựng ngày càng trở nên quan trọng, đó là việc nên làm thường xuyên và liên tục của Chủ đầu tư cũng như của các nhà thầu xây dựng. Để “quản lý chi phí xây dựng” thì phải cần đến sự chủ động cả bản thân tổ chức, doanh nghiệp và yếu tố quản lý nhà nước. Để cụ thể hơn, em xin chọn đề tài “NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHI PHÍ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH SỬ DỤNG VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM ÁP DỤNG CHO DỰ ÁN TRUNG TÂM TRIỂN LÃM QUY HOẠCH THÀNH PHỐ (CPEC)”, một trong những chức năng quan trọng trong quá trình quản lý dự án, với mục tiêu là sử dụng hiệu quả nhất các khoản chi phí bỏ ra.
Tổng quan về dự án TRUNG TÂM TRIỂN LÃM QUY HOẠCH THÀNH PHỐ (CPEC) và các vấn đề còn tồn tại : Quy mô dự án: TRUNG TÂM TRIỂN LÃM QUY HOẠCH THÀNH PHỐ - City Planning Exhibition Center (CPEC) có quy mô 1 tầng hầm và 5 tầng cao. Trung tâm Triển lãm Quy hoạch thành phố là công trình góp phần quan trọng cho nhiệm vụ nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, hướng dẫn và kêu gọi đầu tư, hướng tới mục tiêu xây dựng và phát triển TP. Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, và tạo lập dần được bản sắc riêng. Công trình sẽ là nơi để triển lãm công khai các quy hoạch, phát huy dân chủ, tạo điều kiện để người dân tìm hiểu, tham gia đóng góp ý kiến vào quá trình lập quy hoạch cũng như kiểm tra giám sát việc thực hiện quy hoạch chung của thành phố.
Công trình cũng sẽ là điểm đến để người dân và các nhà đầu tư tìm hiểu về kiến trúc, văn hóa đô thị, du lịch, thăm quan của TP. Hồ Chí Minh nói chung và Khu đô thị mới Thủ Thiêm nói riêng. Một số không gian triển lãm bao gồm: • Lịch sử hình thành và phát triển đô thị Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định và TP Hồ Chí Minh; • Lịch sử hình thành Khu đô thị mới Thủ Thiêm; 2 • Thành tựu nổi bật trong công cuộc đổi mới, kiến thiết xây dựng thành phố; • Giới thiệu những dự án trọng điểm, phát triển nhà ở và dự án mời gọi đầu tư; • Giới thiệu sự phát triển của vùng kinh tế trọng điểm thành phố; • Giới thiệu những dự án tại các đô thị lớn trên thế giới; • Tổ chức các sự kiện quy hoạch & kiến trúc; Ngoài ra, công trình còn là văn phòng làm việc của Trung tâm Thông tin Quy hoạch thành phố (Sở Quy hoạch kiến trúc TP. Hồ Chí Minh) với 40 người, đồng thời cung cấp các dịch vụ tư vấn quy hoạch kiến trúc của toàn thành phố.
Thông tin từ Ban quản lý Trung tâm triển lãm quy hoạch Thành Phố: Trung tâm triển lãm quy hoạch Thành Phố - City Planning Exhibition Center (CPEC) - công trình xanh Lotus vàng do Ban Quản Lý Xây dựng Trung tâm Triển lãm Quy hoạch Thành phố (BQL) làm chủ đầu tư; 100% sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Dự án được khởi công xây dựng vào đầu cuối năm năm 2014. Hiện dự án đang hoàn thiện phần ngầm, dự kiến hoàn thành toàn bộ công trình vào 12/2016. Thông tin nhanh dự án: Dự án : Trung tâm triển lãm quy hoạch Tổng diện tích :18.033 m2 Thành Phố - City Planning Exhibition Center (CPEC) Vị trí : Lô I - 19 Quảng trường Trung tâm, Tổng vốn đầu tư : 793 tỷ VNĐ Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Quận 2, Tp.HCM Loại hình : Trung tâm triển lãm, văn phòng Ngày khởi công : 10/2014 làm việc Chủ đầu tư : Ban Quản Lý Xây dựng Trung Dự kiến năm hoàn thành: 2016 tâm Triển lãm Quy hoạch Thành phố Việc quản lý chi phí hiệu quả để dự án được hoàn thành đưa vào sử dụng là một nhiệm vụ vô cùng cấp thiết.
Đó cũng chính là nội dung của đề tài: “NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHI PHÍ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH SỬ DỤNG VỐN 3 NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM ÁP DỤNG CHO DỰ ÁN TRUNG TÂM TRIỂN LÃM QUY HOẠCH THÀNH PHỐ (CPEC) ”. Mục đích của đề tài Đề xuất giải pháp và các kiến nghị nhầm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn Tp. Phương pháp nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu: các công công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu sự quản lý chi phí các công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước.4 Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học đang được sử dụng phổ biến như phương pháp duy vật biện chứng; các phương pháp nghiên cứu lý thuyết; phân tích tổng hợp; phương pháp đánh giá; phương pháp phân tích so sánh và tổng hợp có kết hợp phương pháp chuyên gia; phương pháp phân tích hệ thống được sử dụng trong nghiên cứu lý luận cũng như trong đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp để giải quyết các vấn đề cụ thể của luận văn. Kết quả dự kiến đạt được - Về mặt lý luận: hệ thống hóa cở sở lý luận về chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình; Phân tích và đánh giá thực trạng về quản lý chi phí trong các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách trên địa bàn Tp. - Về mặt thực tiễn: luận văn làm rõ điểm mạnh, điểm hạn chế của công tác quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn Tp.HCM, từ đó vận dụng phát huy những mặt mạnh, điều chỉnh, sửa đổi những hạn chế yếu kém trên cơ sở giải pháp đề xuất, nhằm phát huy cao nhất hiệu quả trong công tác quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn Tp. - Về mặt ứng dụng thực tiễn: kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các công ty chuyên Tư vấn quản lý dự án và Tư vấn giám sát xây dựng các công trình xây dựng.
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHI PHÍ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH SỬ DỤNG VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. NHỮNG KHÁI NIỆM CHUNG VỀ CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 1. Một số khái niệm liên quan đến chi phí đầu tư xây dựng và quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng.