CHƯƠNG I. TONG QUAN VE CHAT LƯỢNG VÀ CÔNG TAC QUAN LÝ CHAT LƯỢNG THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI 1. Hệ thống công trình thuỷ lợi hiện nay 1. Công trình thấy lợi trên thé giới 1.
Đập Bản Kiều, Trung Quốc Đây là con đập được xây đựng trẻ sông Ru tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Sự cổ nặng nề vào năm 1975 đã lim con đập này bị vỡ và gly ra thit hại nặng nd. Sau đó nó đã được xây dig lại. Trong mùa lũ năm 1975, đập dã bị vo lâm cho 175.000 người thiệt mang và hơn 11 triệu người khác mắt nhà cửa Sự cố này cũng đã phá hủy 1 nguồn năng lượng khổng lồ đang cung cấp cho Trung Với công suất lên đến 18 GW, tương đương 9 nhà máy nhiệt điện hay 20 lò.
ứng hạt nh „ nhà máy thủy điện này được xem là có khả năng đáp ứng 1/3 nhu cầu sử dụng vào lúc cao điểm của cả Vương quốc Anh. ‘Theo cơ quan thủy văn tinh Hà Nam, sự cố nay đã làm 26.000 người chết trong lũ lụt và 145.000 người khác bị thiệt mang do dich bệnh và nạn đối sau đó. Ngoài ra, hơn 5 triệu ngôi nhà bị phá hủy làm khoảng 11 trigu người trở thành vô gia cư. Những số liệu này đã được giữ bí mật trong nhiều năm và đến năm 2005 vừa rồi mới được công bổ rõ ràng, Sau sự cổ này chính quyển Trung Quốc đã tập trung cao độ vào việc sta chữa những con dip có nguy cơ xây ra sy c trên toàn quốc, Trên khắp cả nước Trung Quốc có khoảng 87.000 đập và hỗ hứa nước nhân tạo và đa số trong số đó được xây dựng tir những năm 50-70 thể kỉ rước.
Đây là | thách thức rất lớn tong việc kiểm soát và khắc phục sự cổ của chính quyền Trung Quốc.2 Đập Kelly Bames, Mỹ Kelly Bames là đập dip bing đất ở bang Georgia, Mỹ. Ngày 6/11/1977 nó đã bị vỡ sau 1 trận mưa lớn làm 39 người thiệt mạng và thiệt hại về tài sản lên đến 3. Con dip đã không bao giờ được xây dựng lại và tạ nơi xảy ra sự cổ người ta đã xây dựng 1 đài tưởng niệm để thu hút khách du lịch. Sau trim mưa rấ lớn kéo dài rong từ trưa đến đêm 5/11 sing sớm ngày 6/11/1977, vio lúc 1h30, con đập đã vượt qua giới hạn chịu đựng và Ò ạt tuôn nước về phía hạ lưu.
Ít nhất 39 người thiệt mạng, 18 ngôi nhà bị cuốn trôi cùng với nhiều cây cầu ở vùng hạ lưu bị tin công. “Theo điều tra sau đó, nguyên nhân dẫn đến sự cố là khi xây dựng các kĩ sư đã tính toán. sai về độ đốc mái đập. Điều này đã làm thay đổi trọng tâm và khả năng chịu lực của con đập trong điều kiện rời mưa lớn, Như vậy dù chi là một sự cổ nhỏ cũng cỏ thé làm cả con dip bị nước coỗn tri.
Theo những bức ảnh được chụp sau đó, khối đắt cổ kích thước 3.7x9,Im bị cuỗn tồi lúc ban đầu chính là nguyên nhân dẫn đến sự cổ này.Đập hỗ Lawn, Mp Đị ấy là đập đất được xây dựng trong công quốc gia Rocky Mountain, Mỹ. Nó đã bị sập vào ngày 15/7/1982 với lượng nước trần ra lên đến 830.000 mã làm 3 người sắm tr trong khu vực thiệt mạng và thiệt hại knh t lên đến 31 triệu USD. Lawn là hồ tự nhiên với điện tích mặt nước là 66.3km so với mực. nước biển trên diy núi Rocky.
Năm 1903, nhóm những nông din trong khu vực đã xây dựng 1 con đập bằng dit để ting diện tích mặt nước của hồ lên đến 190.000m với mye đích cung cấp nước cho tưới tiêu thủy lợi trong vùng. Khi con đập bị võ, lượng nước khổng lỗ đã chạy xuống thung lũng phía dưới với tốc độ 510mÏ/s tạo nên rãnh lớn dưới thung lũng làm 3 người đang cắm trại ở đó thiệt mạng. Với tốc độ khủng khiếp này, cả hỗ nước đã cạn chỉ trong khoảng | phút 11. Cúc nguyên nhân gây ru sự cổ Dựa trên các sự cố đập và các tài liệu [1, 2, 10}, các nguyên nhân chủ yếu làm cho công tình thủy li bị hư hỏng, sự cổ dip, gây mắt an toàn ra bao gồm 5 yếu tổ chính + Yếu tổ tự nhiên; + Yếu tổ khảo sát, thiết kế, + Yếu tổ thi công; + Yếu tố khai thác và quản lý; + Yếu tổ chiến tranh.
Cong trình chịu những tác dụng phá hoại không thể lường được của thiên nhiên như gặp lũ bắt thường, dong chiy đặc biệt lớn, bão, động đt, lở núi, sat lờ mái đốc và một số tác dung địa chất ngắm ngằm khác. Cho đến nay, toàn bộ lý luận và kinh nghiệm mà loài người tích lũy được trong thực tin tuy có thé hạn chế được khả năng của loại phá hoại này trong một phạm vi tương đối nhỏ, nhưng vẫn không xóa bỏ được rệt để Khả năng này. Trong vòng my chục năm, miy trim năm gin day, trong quả tinh hình thành lý luận kỹ thuật hiện dại, yến tổ tự nhiễn Ấy đã gây ảnh hưởng tương đối lớn. Loài người bỏ ra khá nhiều công, của dé đối phó với nó.
Điều này chi cần nhìn lại lịch. sử phát triển của công trinh thủy lợi tì có thé thấy: hẳu như mỗi một sự ign triển quan trọng về kỹ thuật cũng như mỗi sự phát triển vẻ lý luận đều có liên quan mật thiết với rất nid học thất bại. “Trong các yếu tổ tự nhiên uy hiếp đến an toàn của công tình thủy lợi thì yếu tổ chủ yếu nhất là điều kiện thủy văn, thủy lực và địa chất. Theo thẳng ke, trong các nguyên nhân gây mì các vụ vỡ đập trọng lực, vin đề địa chất nỀn móng chiếm 45%, nước lũ tràn dinh dip chiếm 356 các yếu tổ về thủy lực và nhân tạo chiém 208%; trong các nguyên nhân gây ra các vụ vỡ đập, nước lũ tran đỉnh đập ct 30%, thắm I chiếm 25%, trượt mái chiếm 25%, nước rò đường ống chiếm 13%, các yếu tổ khác chiếm 1%.
Công trình thấy lợi ở Việt Nam Trong những thập kỷ qua đặc biệt sau ngày thống nhất đất nước được sự quan tâm của Đăng và Chính phủ đã đầu tư xây dựng được hệ thống công trình thuỷ lợi đồ sộ có 6292 hồ chứa nước trong đó có 6080 hồ chứa nước và 212 hồ chứa đề mục tiêu với tổng dung tích 22. Việt Nam là một nước có hệ thống sông ngồi dây đặc. Các khu dân cư, thành phố và vũng nông nghiệp thường phát triển dọc theo các vùng ven sông và thường chịu ảnh hưởng từ các yếu tổ Tũ và nguy cơ ngập lụt. Hệ thông dé dọc theo các nhãnh sông là giải pháp phòng chống.
1 đã được ông cha ta sử dụng từ lâu đời, để bảo vệ các vùng dân cư ven sông và toàn bộ vũng châu thé trước nguy cơ ngập lụt Trải qua quá trình phát triển, hệ thông đề hiện nay trên cả nước là một hệ thống công trình quy mô lớn với khoảng 13.200 km đô, trong đó có khoảng 10.600 km dé sông và gin 2.600km dé biển. Các hệ thông dé sông chính với trên 2.500km đê từ cấp IIT đến cắp đặc biệt cỏn lại là đê dưới cấp TH và đê chưa được phân cấp. Trong đó: Hệ thông để Bắc bộ và Bắc Trung bộ: di 5 620m, có nhiệm vụ bảo vệ chống lũ triệt để, bảo đảm an toàn cho vùng Đồng bằng Bắc bộ và Bắc Trung bộ. Hệ thống để sông, cia sông khu vục Trung Trung bộ và Nam Trung bộ: có tổng chiều đài 904km, Hệ thống đề sông, bờ bao khu vực Đồng bằng sông Cửu phát triển nông nại phòng tránh giảm nhẹ thiên tai, đảo tạo Jn trim nghìn cán bộ làm công tác thuỷ lợi từ Trung ương đến địa phương .do vậy góp phần quan trọng đưa Việt nam từ chỗ thiểu lương thực trở thành quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ hai trên thé giới.
Bộ mặt nông thôn mới không ngừng đổi thay, an ninh lương thực, an toàn trước thiên ta, Ổn định xã hội, sử đụng nước sạch và vệ sinh mỗi trường được cải hiện. Tuy nhiên, do tốc độ nhanh của qué trình d6 thị hoá và công nghiệp hoá đã khiến cho nhiều hệ thống công trình thuỷ lợi không đáp ứng kịp của nó. Trước một thách thức mới của nhân loại là cuộc chiến chống biển đổi khí hậu mà Việt Nam, là một trong 5 nước được đánh giá là ảnh hưởng nặng né nhất, đỏi hỏi cái nhìn toản diện, một giải pháp tổng thể kể cả trước mắt và âu dài. Báo cáo đề cập đến hiện trang hệ thống công trình thuỷ lợi, những thách thie và đề xuất các giải pháp phát tiễn thuỷ lợi Việt Nam trong điều kiện mới [5] 1.
Hiện trạng phát triển thuỷ lợi ở Việt Nam [6,7] Trong khoảng 10 năm tr lại diy (2005 - 2015), với vốn Trái phiêu Chính phi, ODA nhiều HTCTTL lớn đã được đầu tơ, xây dựng nhằm sử dụng da mục tiêu: Mở rộng diện tích tưới tiê, nâng cao mức đảm bao phòng chống lũ, tạo nguồn nước cho các đổ thị, khu công nghiệp. Ở Bắc bộ va Bắc Trung bộ, đầu tư nhiều HTCTTL lớn phục vụ. da mục tiên, như các hệ thống công tinh Cita Đạt, Ngàn Trươi - Cẩm Trang, Bản Mang, Tả Trach, công Đỏ Điểm, cải tạo hệ thông cắp nước sông Tích, nâng cắp các hệ thống thủy lợi Bắc Nam Hà, Bắc Hưng Hai, Bắc Nghệ An, Bắc Đuống, Nam Thái tình, hệ thống công tình sông Dây. Dầu tr xây đựng nhiều trạm bơm tiêu lớn, một số công trình tiêu biểu như: Hệ thống công trình đầu mối thủy lợi Cửa Đạt có chiều cao 110m được thiết kí thi công theo công nghệ đập đá đỏ bê tông bản mặt, hỗ có 8 dung tích 1.45 tý m3 với nhiệm vụ giảm lũ cho hạ du.000 ha, tạo nguồn nước sinh hoạt cho 2,5 triệu dan, cấp nước với lưu lượng 8 m3/s cho sản xuất công nghiệp, phát điện với công suất lấp máy 97 MW; hỗ Tả Trạch phục vụ chống lũ cho Thành, phố Huế, cấp nước sinh hoại, công nghiệp, tới, đẫy mặn, củi thiện môi trường, nuôi Hinh 1.
Toàn cảnh Hồ chita nước Văn Phong - Bình Định Vang Nam Trung bộ và Tây nguyên đã đầu tw xây dựng nhiều hệ thống công trình có quy mô lớn như: Các công trình hồ Nước Trong, Định Bình - Vân Phong, la Mlá, la Mor, Krông Pách Thượng, Ea Sip. Từ năm 2008 trở lại đây, đã xây dựng thêm 40 công trình thủy lợi, nâng diện tích tưới thiết kế lên hơn 287.030 ha, góp phần quan trọng vào việc nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.