CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VE BẢO HIẾM XE CƠ GIỚI VA TRUC LỢI BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI.1 Sự cần thiết khách quan và vai trò của Bảo hiểm xe cơ giới 1. Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm xe cơ giới Điều 601 Bộ luật dân sự số 91/2015/QH13 ban hành ngày 24/11/2015 có liệt kê nguồn nguy hiểm cao độ trong đó có phương tiện giao thông vận tải cơ giới bao gồm có phương tiện tham gia giao thông đường hàng không, đường thuỷ, đường sắt và đường bộ. Và loại phương tiện tham gia giao thông đường bộ có tần suất hoạt động tham gia giao thông nhiều dẫn đến xác suất xảy ra tai nạn là rất lớn, đó là phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (gọi là xe cơ giới). Là phương tiện vận chuyền cơ động và tham gia triệt để vào quá trình vận chuyển, xe cơ giới hoạt động phan lớn trong các khu vực dân cư đông đúc và những vùng kinh tế tập trung nhiều loại tài sản và hang hoá.
Do đó, nó thường gây ra những sự cố rủi ro tai nạn như đâm va, cháy, nỗ, lật xe gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản cho chính chủ phương tiện và những người khác cùng tham gia giao thông, cũng như cho xã hội. Trong thời đại hiện nay, để phục vụ cho nhu cầu đi lại bằng phương tiện giao thông ngày càng tăng, thì con người đã phát minh và sản xuất ra nhiều loại phương tiện hiện đại, chất lượng tốt hơn, tốc độ lớn hơn và an toàn hơn. Trên thực tế, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan tai nạn giao thông vẫn cứ xảy ra với nhiều vụ xảy ra gây thiệt hại nghiêm trọng. Tai nạn giao thông xảy ra do rất nhiều nguyên nhân như do ý thức tham gia giao thông thấp, quản lý các phương tiện giao thông của chính phủ về tiêu chuẩn, điều kiện cho phương tiện lưu hành, do khí hậu, do chất lượng các công trình giao thông không tốt và do nhiều nguyên nhân khác.1: Xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ ở Việt Nam (2014- 2018) DVT: Xe INăm 2014 2015 2016 017 Số ô tô 1.834 ae Sô gan máy 35.1: Số lượng phương tiện giao thông xe máy ở Việt Nam (2014 - 2018) 45,000,000 <“ 40,000,000 — X/DnVăTe:m 35,000,000 ' ⁄⁄ 30,000,000 25,000,000.” 20,000,000 xZ Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017 Năm 2018 Avic Titla # Số ôtô Số gắn máy Theo thống kê cho thấy, số lượng xe cơ giới ngày một tăng, điều đó đi đôi với sự gia tăng tai nạn giao thông ngày càng nhiều.
Điều đó tất yếu gây ra những hậu quả và tốn thất nặng nề nghiêm trọng cướp di sinh mạng cũng như sức khỏe của rất nhiều người. Từ những vấn đề nêu trên cho thấy, bảo hiểm xe cơ giới đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội. Nó giúp cho các chủ phương tiện giảm bớt gánh nặng về mặt kinh tế khi không may xảy ra tai nạn rủi ro, giúp cho họ trang trải các khoản chi phí khi gây ra ton that,thiét hại về người và tài sản cho bên thứ ba cùng tham gia giao thông với những chi phí đôi khi còn lớn hơn giá trị thực của chính chiếc xe tham gia, cũng như giúp họ trang trải chi phí sữa chữa, bù đắp cho chính chiếc xe tham gia bảo hiểm và cho những người sử dụng và tham gia giao thông trên chính 10 chiếc xe đó. Bên cạnh đó, từ quỹ tài chính bảo hiểm do các chủ phương tiện đóng góp từ khoản phí bảo hiểm còn được sử dụng một phần vào việc nâng cấp các tuyến đường giao thông,làm các biển báo giao thông, đường lánh nạn, đóng góp vào các quỹ từ thiên vv.2 Vai trò của bảo hiểm xe cơ giới Có thé thấy sự phát triển của xã hội cùng với những nguy cơ tiềm tàng có thể xảy ra khiến mưu cầu về bảo hiểm cũng ngày càng tăng Thứ nhất, khi rủi ro không may xảy ra, người được bảo hiểm sẽ được đảm bảo về tài chính Khi tham gia giao thông tất nhiên ai cũng mong muốn rủi ro không xảy ra với mình, gây thiệt hại cả về người và của.
Nhưng rủi ro lại không loại trừ bất kỳ ai, nhiều khi chỉ là do sơ suất bất cân khiến chủ phương tiện rơi vào tình thế bị động. Tình trạng này sẽ được khắc phục nếu như chủ xe tham gia bảo hiểm xe cơ giới và sau khi đóng một khoản phí nhất định để xây dựng quỹ bảo hiểm thì đến khi rủi ro xảy ra công ty bảo hiểm sẽ bồi thường những thiệt hại về mặt tài chính cho chủ phương tiện, bao gồm cả thiệt hại gây ra cho người thứ ba và vật chất thân xe tuỳ theo loại hình chủ xe tham gia.cần phải lưu ý rằng, công ty bảo hiểm chỉ bồi thường trong hạn mức trách nhiệm (đối với bảo hiểm trách nhiệm dân sự) và số tiền bảo hiểm (đối với bảo hiểm vật chất xe) để tránh những trục lợi từ phía khách hàng. Như vậy tham gia bảo hiểm xe cơ giới tạo tâm lý yên tâm, thoải mái, tự tin khi điều khiển các phương tiện tham gia giao thông; số tiền bồi thường cũng góp phan én định tình hình tài chính và tránh những xáo trộn lớn cho chủ phương tiện giúp họ nhanh chóng thoát khỏi tình trạng khó khăn; đồng thời qua đó góp phần xoa dịu, làm giảm bớt căng thăng giữa chủ xe và người bị nạn. Ngoài ra, mục đích cao cả trong nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ 3 là bảo hiểm thay mặt chủ xe bồi thường những thiệt hại cho nạn nhân một cách nhanh chóng, kịp thời mà không phụ thuộc vào tài chính của chủ xe giúp cho người thứ ba ôn định cả về mặt tài chính và về mặt tinh than.
Thứ hai, nâng cao khả năng tự chủ về mặt tài chính cho người tham gia bảo hiểm Hơn bao giờ hết kinh tế Việt Nam đang có những biến chuyển to lớn về cả chất và lượng, Nhà nước không ngừng khuyến khích mọi thành phần kinh tế đặc biệt là tư nhân tham gia vào guồng máy kinh doanh sản xuất chung nhằm tận dụng nguôn tài chính năm trong dân, đưa nguôn vôn nhàn rồi này ra sản xuât kinh doanh 11 sinh lời. Đối với một doanh nghiệp thì nguồn vốn quyết định sức mạnh, vị thế của doanh nghiệp, vì thế mà trong quá trình kinh doanh nếu doanh nghiệp phải tự dự trữ một khoản tiền tương đối lớn để đề phòng khi rủi ro xảy ra bất ngờ thì quả là sự lãng phí lớn. Đối với các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, ít phương tiện đã vậy, đặc biệt là với các doanh nghiệp có quy mô lớn, số lượng đầu xe nhiều thì quỹ dự trữ này sẽ chiếm một tỷ kệ lớn và rất khó xác định trong nguồn vốn kinh doanh. Các khó khăn này sẽ được giải quyết thông qua các hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới, công ty bảo hiểm sẽ lập quỹ bảo hiểm và quỹ này hoạt động trên nguyên tắc “số đông bù số ít”.
Lúc này thay vì phải tự thành lập riêng một quỹ cho doanh nghiệp thì các chủ phương tiện có thể yên tâm hoạt động nhờ một quỹ lớn hơn rất nhiều do các thành viên khác cùng đóng góp. Thứ ba, góp phần đề phòng hạn chế tổn thất do tai nạn giao thông. Với số phí thu được từ các chủ xe tham gia, công ty bảo hiểm lập những quỹ ngoài mục đích chính là để bồi thường cho các xe nếu rủi ro xảy ra còn được sử dụng cho mục đích đề phòng hạn chế tốn thất. Những nguy cơ gây ra tai nạn do chất lượng hệ thống cơ sở hạ tầng còn thấp như tại các đèo, dốc nguy hiểm (ví dụ như: đèo Cả, đèo Cù Mông.) đã được các công ty bảo hiểm lớn là PVI, Bảo Việt, PJICO hỗ trợ đầu tư hàng tỷ đồng dé xây dựng đường lánh nạn, đường phụ, hốc cứu nạn.hàng năm cứu thoát khỏi nguy hiểm hàng trăm tính mạng.
Ngoài ra các công ty cũng khuyến khích chủ xe tự thực hiện các biện pháp đề phòng hạn chế tốn that, nâng cao ý thức thông qua công tác tuyên truyền luật lệ an toàn giao thông, đặc biệt công ty còn giảm phí nếu sau một thời gian nhất định mà xe không gặp phải bat kỳ sự cố nào. Như vậy, việc tham gia bảo hiểm rõ ràng có tác dụng đề phòng hạn chế tổn thất góp phan ồn định đời sống xã hội. Thứ tư, góp phan tăng thu ngân sách Nhà nước. Mức sống ngày được nâng lên, số lượng các phương tiện cơ giới tăng mạnh, đồng thời giá trị của từng chiếc xe cũng tăng cao.
Hơn nữa, khi các điều kiện sống đầy đủ, trình độ dân trí cao thì nhu cầu tự bảo vệ cho bản thân, gia đình, tài sản lại càng được nâng cao. Vì thế triển vọng của nghiệp vụ xe cơ giới là rất lớn và nguồn thu từ nghiệp vụ này không phải là ít, nó sẽ góp phần tăng thu cho ngân sách Nhà nước thông qua hình thức nộp thuế của các công ty bảo hiểm. Và ngược lại Chính phủ có thể sử dụng ngân sách Nhà nước phối hợp với các doanh nghiệp bảo hiểm khác đầu tư hỗ trợ nâng cao chất lượng hệ thống cơ sở hạ tầng, đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu đi lại của người dân từ đó góp 1 phan nâng cao chất lượng đời sống dân cư. Như vậy, vai trò của nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới là rất lớn, mang ý nghĩa tích cực, nhân đạo sâu sắc và việc triển khai nghiệp vụ này là rất cần thiết.2 Các nghiệp vụ bảo hiểm liên quan đến xe cơ giới 1.1 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ3 Trong cuộc sống hàng ngày mỗi cá nhân, tổ chức đều phải chịu trước pháp luật về hành vi của mình, nếu hành vi bất cân đó gây thiệt hại cho người khác thì cá nhân, tổ chức đó phải chịu trách nhiệm đền bù thiệt hại do mình gây ra.
Thực tế không chỉ trong bảo hiểm xe cơ giới mới có BHTNDS mà còn tồn tại rất nhiều loại hình BHTNDS khác: bảo hiểm trách nhiệm dân sự sản phẩm, TNDS của chủ sử dụng lao động. Vì vậy loại hình bảo hiểm trách nhiệm dân sự rất phổ biến và có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế xã hội. BHTNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba cũng là dạng BHTNDS vì thế nó cũng có đầy đủ các đặc điểm bảo hiểm trách nhiệm. Thứ nhất, đối tượng bảo hiểm mang tính trừu tượng.