Giải pháp phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ vnua đề xuất giải pháp phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, nâng cao giá trị nông sản.

• Tác giả: Cao Thị Lệ
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Tuấn Sơn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục hình, sơ đồ
• 1.4. Danh mục hộp
• 1.5. Danh mục chữ viết tắt
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.7.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.7.2.1. Mục tiêu chung
• 1.7.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.8. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.8.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.10. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.10.1. Về thực tiễn
• 1.11. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.11.1. Khái niệm phát triển sản xuất và xuất khẩu
• 1.11.2. Những nội dung cơ bản về phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều
• 1.11.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều
• 1.11.4. Cơ sở thực tiễn về phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều
• 1.11.4.1. Tình hình sản xuất và xuất khẩu vải trên thế giới
• 1.11.4.2. Tình hình sản xuất và xuất khẩu vải thiều ở Việt Nam
• 1.12. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.13. Bài học kinh nghiệm
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.14.2. Đặc điểm tự nhiên
• 1.14.3. Đặc điểm về kinh tế, xã hội
• 1.14.4. Chọn điểm nghiên cứu
• 1.14.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.14.6. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.15. Kết quả nghiên cứu
• 1.15.1. Thực trạng phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều huyện Lục Ngạn
• 1.15.2. Các chính sách, giải pháp đã thực hiện
• 1.15.3. Tình hình phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều của huyện Lục Ngạn
• 1.15.4. Thực trạng phát triển sản xuất và xuất khẩu vải của các hộ điều tra
• 1.15.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn
• 1.15.5.1. Nhóm yếu tố về điều kiện tự nhiên
• 1.15.5.2. Nhóm yếu tố kỹ thuật
• 1.15.5.3. Nhóm yếu tố kinh tế - xã hội
• 1.15.5.4. Nhóm yếu tố về chính sách của nhà nước
• 1.15.5.5. Yếu tố khác
• 1.15.6. Đánh giá điểm thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức trong phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều tại huyện Lục Ngạn
• 1.15.7. Những giải pháp phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn
• 1.15.7.1. Nhóm giải pháp về chính sách của nhà nước
• 1.15.7.2. Giải pháp về phát triển nông nghiệp tốt của huyện Lục Ngạn
• 1.15.7.3. Giải pháp về kỹ thuật sản xuất vải thiều
• 1.15.7.4. Giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu vải thiều
• 1.16. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn

Vải thiều Lục Ngạn, Bắc Giang, không chỉ là một loại trái cây nổi tiếng mà còn là một sản phẩm nông sản có giá trị kinh tế cao. Với diện tích trồng vải thiều lên tới 30.000 ha, sản lượng hàng năm đạt trên 150.000 tấn, Lục Ngạn đã khẳng định vị thế của mình trên thị trường trong nước và quốc tế. Việc phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

1.1. Lịch sử và nguồn gốc vải thiều Lục Ngạn

Vải thiều có nguồn gốc từ vùng Thanh Hà, Hải Dương, và đã được trồng tại Lục Ngạn từ những năm 60 của thế kỷ trước. Sự phát triển mạnh mẽ của cây vải thiều đã giúp Lục Ngạn trở thành trung tâm sản xuất vải thiều lớn nhất cả nước.

1.2. Tình hình sản xuất vải thiều hiện nay

Hiện nay, sản xuất vải thiều Lục Ngạn đang được áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn mở rộng thị trường xuất khẩu cho vải thiều.

II. Thách thức trong phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn

Mặc dù vải thiều Lục Ngạn đã đạt được nhiều thành công, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các yếu tố như thời tiết thất thường, yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế và công nghệ bảo quản còn hạn chế đang ảnh hưởng đến khả năng xuất khẩu.

2.1. Thời tiết và biến đổi khí hậu

Thời tiết thất thường trong những năm gần đây đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng vải thiều. Biến đổi khí hậu cũng làm gia tăng rủi ro cho người nông dân.

2.2. Yêu cầu chất lượng từ thị trường xuất khẩu

Các thị trường xuất khẩu như Mỹ, Úc, và châu Âu có yêu cầu chất lượng rất cao. Điều này đòi hỏi người trồng vải phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

III. Giải pháp phát triển sản xuất vải thiều Lục Ngạn bền vững

Để phát triển sản xuất vải thiều bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính sách đến kỹ thuật sản xuất. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm.

3.1. Chính sách hỗ trợ nông dân

Cần có các chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và thị trường cho người trồng vải. Chính quyền địa phương cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các nguồn lực.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong sản xuất

Áp dụng công nghệ mới trong sản xuất và bảo quản vải thiều sẽ giúp nâng cao chất lượng và kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm, từ đó tăng khả năng xuất khẩu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sản lượng và chất lượng vải thiều đã được cải thiện đáng kể.

4.1. Tăng trưởng sản lượng và giá trị xuất khẩu

Sản lượng vải thiều xuất khẩu đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt là vào các thị trường khó tính như Mỹ và châu Âu.

4.2. Cải thiện đời sống người nông dân

Việc phát triển sản xuất vải thiều không chỉ mang lại lợi nhuận cao mà còn cải thiện đời sống cho hàng ngàn hộ nông dân tại Lục Ngạn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của vải thiều Lục Ngạn

Vải thiều Lục Ngạn có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Với những giải pháp đồng bộ và sự hỗ trợ từ chính quyền, sản phẩm này có thể vươn xa hơn trên thị trường quốc tế.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững cho sản xuất vải thiều, bao gồm việc bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.2. Mở rộng thị trường xuất khẩu

Nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu cho vải thiều Lục Ngạn sẽ giúp nâng cao giá trị kinh tế và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất và xuất khẩu nông sản giữ vai trò then chốt trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn Việt Nam, trong đó vải thiều là cây ăn quả nhiệt đới có giá trị thương phẩm vượt trội. Toàn quốc hiện có hơn 50.000 ha trồng vải, tập trung chủ yếu tại miền Bắc với sản lượng hàng trăm nghìn tấn mỗi năm. Tỉnh Bắc Giang giữ vị thế dẫn đầu cả nước khi chiếm hơn 30.000 ha diện tích và đạt sản lượng 192.315 tấn vào năm 2016. Huyện Lục Ngạn được coi là vùng lõi trọng điểm khi đóng góp 16.293 ha diện tích canh tác (chiếm trên 50% diện tích toàn tỉnh) và cung ứng hơn 119.000 tấn sản lượng (chiếm trên 60% sản lượng toàn tỉnh).

Mặc dù đóng góp tỷ trọng lớn vào nguồn thu nhập của địa phương và mang lại giá trị kinh tế cao gấp 40 lần so với canh tác lúa truyền thống, chuỗi cung ứng vải thiều Lục Ngạn vẫn đối mặt với rủi ro tiêu thụ lớn. Hoạt động xuất khẩu chịu áp lực nặng nề bởi tính mùa vụ ngắn chỉ kéo dài khoảng 1 tháng, công nghệ bảo quản sau thu hoạch còn hạn chế và trên 80% tổng sản lượng xuất khẩu phụ thuộc vào thị trường truyền thống Trung Quốc theo đường tiểu ngạch. Nhằm hiện thực hóa Kế hoạch số 3110/KH-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang về xúc tiến xuất khẩu và phát triển bền vững, nghiên cứu này được triển khai nhằm phân tích toàn diện thực trạng, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển sản xuất, mở rộng thị trường xuất khẩu cho vải thiều Lục Ngạn đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phát triển kinh tế theo chiều rộng và chiều sâu của kinh tế học phát triển. Phát triển theo chiều rộng tập trung vào mở rộng diện tích đất đai và gia tăng số lượng lao động thâm dụng, trong khi phát triển theo chiều sâu lấy trọng tâm là ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, tối ưu hóa cơ cấu giống, nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp và chuẩn hóa chất lượng quả tươi.

Bên cạnh đó, đề tài kết hợp lý thuyết thương mại quốc tế, lý thuyết chuỗi giá trị nông sản và các tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật toàn cầu. Các khái niệm cốt lõi được làm rõ bao gồm:

• Quy chuẩn VietGAP và GlobalGAP: Hệ thống nguyên tắc thực hành nông nghiệp tốt nhằm kiểm soát các mối nguy sinh học, hóa học, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng.
• Hạn mức dư lượng tối đa (MRL): Yêu cầu kỹ thuật bắt buộc từ các thị trường phát triển như Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu, Nhật Bản và Australia.
• Bảo hộ chỉ dẫn địa lý: Công cụ pháp lý xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm đặc thù gắn liền với điều kiện thổ nhưỡng, vi khí hậu Lục Ngạn theo Quyết định số 1012/QĐ-SHTT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phối hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thu thập trong giai đoạn 2014 - 2016:

• Dữ liệu thứ cấp: Kế thừa các báo cáo định kỳ của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang, Sở Công Thương, Tổng cục Hải quan và niên giám thống kê huyện Lục Ngạn.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát thực địa với cỡ mẫu 90 hộ nông dân trồng vải. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng tại 3 xã đại diện cho 3 tiểu vùng địa hình sinh thái khác nhau của huyện Lục Ngạn (vùng núi cao, vùng đồi núi thấp và vùng trung tâm). Cỡ mẫu 90 hộ đảm bảo tính đại diện thống kê về quy mô canh tác, độ tuổi cây trồng và trình độ ứng dụng tiêu chuẩn an toàn. Ngoài ra, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu đối với cán bộ khuyến nông, nhà quản lý chính quyền địa phương và doanh nghiệp thu mua xuất khẩu.

Phương pháp phân tích kinh tế bao gồm thống kê mô tả, phương pháp so sánh tương đối - tuyệt đối, hạch toán chi phí - doanh thu trên 1 ha canh tác và phân tích ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức (SWOT). Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này cho phép đánh giá chính xác hiệu quả kinh tế vi mô tại nông hộ gắn liền với bức tranh xuất khẩu vĩ mô của toàn huyện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thực trạng sản xuất và xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn trong giai đoạn 2014 - 2016 ghi nhận những chuyển dịch rõ nét về cơ cấu chất lượng và thị trường tiêu thụ:

Thứ nhất, quy mô diện tích canh tác duy trì ổn định ở mức 16.293 ha nhưng sản lượng thu hoạch tăng trưởng đều đặn, đạt đỉnh hơn 119.000 tấn vào năm 2016. Sự gia tăng này xuất phát từ việc chuyển đổi cơ cấu giống chín sớm (thu hoạch sớm hơn từ 15 đến 30 ngày) kết hợp với giống chính vụ, giúp kéo dài thời gian thu hoạch và giảm tải áp lực dồn ứ cục bộ.

Thứ hai, diện tích chuẩn hóa theo tiêu chuẩn an toàn mở rộng nhanh chóng. Đến năm 2016, diện tích vải thiều sản xuất theo quy trình VietGAP đạt 12.560 ha với sản lượng 55.450 tấn; diện tích đạt chứng nhận GlobalGAP đạt gần 218 ha với sản lượng xấp xỉ 1.000 tấn, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về mã số vùng trồng xuất khẩu.

Thứ ba, cơ cấu thị trường xuất khẩu ghi nhận bước đột phá ấn tượng. Năm 2016, toàn tỉnh Bắc Giang xuất khẩu trên 71.000 tấn vải thiều quả tươi. Thị trường truyền thống Trung Quốc tiêu thụ 57.000 tấn (chiếm 80,3% tổng sản lượng xuất khẩu). Đáng chú ý, sản lượng xuất khẩu sang các thị trường cao cấp như Hoa Kỳ, Australia, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Malaysia đã tăng vọt lên 13.000 tấn, chiếm 19% tổng lượng xuất khẩu, so với mức khởi điểm chỉ 105 tấn quả tươi vào năm 2015.

Thứ tư, giá bán bình quân mùa vụ năm 2016 đạt 21.000 đồng/kg, cao hơn 6.000 đồng/kg so với giai đoạn trước. Giá vải tại các vườn đạt chuẩn GlobalGAP xuất khẩu đạt từ 35.000 đến 52.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận bình quân cao hơn 30% đến 45% so với mô hình canh tác truyền thống không theo quy chuẩn.

Thảo luận kết quả

Các số liệu thực nghiệm trên có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột thể hiện cơ cấu thị trường xuất khẩu 2014 - 2016 và bảng cân đối chi phí - lợi nhuận theo từng quy trình sản xuất (Truyền thống, VietGAP, GlobalGAP).

Nguyên nhân giúp kim ngạch xuất khẩu và giá trị quả vải Lục Ngạn tăng cao là nhờ sự chỉ đạo quyết liệt từ chính quyền tỉnh Bắc Giang thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, cấp mã số vùng trồng và áp dụng công nghệ xử lý chiếu xạ với liều lượng 400 Gy theo yêu cầu của Hoa Kỳ và Australia. Kết quả này tương đồng với các kết luận của nhiều chuyên gia nông nghiệp khi khẳng định chất lượng vượt trội của vải Lục Ngạn nhờ hàm lượng đường từ 12,7% đến 17,4% và độ Brix đạt 15,2 - 21,5%.

Tuy nhiên, thảo luận cũng chỉ ra điểm nghẽn lớn: Tỷ lệ xuất khẩu qua đường tiểu ngạch sang Trung Quốc vẫn ở mức cao (chiếm trên 80%), tiềm ẩn rủi ro ùn tắc tại cửa khẩu Tân Thanh hay Cốc Lếu. Công nghệ bảo quản bằng màng bao gói khí quyển biến đổi (MAP) bước đầu giúp duy trì độ tươi lên đến 4 tuần nhưng chưa được chuyển giao đại trà do hạn chế về vốn đầu tư ban đầu của nông dân.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và ma trận SWOT, tác giả đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm hoàn thiện chuỗi giá trị vải thiều Lục Ngạn đến năm 2020:

1. Hoàn thiện cơ chế chính sách và hỗ trợ vốn: Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang phối hợp với các tổ chức tín dụng triển khai gói hỗ trợ lãi suất vay ưu đãi cho các hợp tác xã và hộ nông dân đầu tư kho lạnh, nhà xưởng sơ chế. Mục tiêu đến năm 2020 nâng tỷ lệ vốn vay trung - dài hạn cho sản xuất nông nghiệp công nghệ cao lên 35%.

2. Quy hoạch và mở rộng vùng sản xuất nông nghiệp an toàn: Ủy ban nhân dân huyện Lục Ngạn chủ trì quy hoạch ổn định diện tích 16.000 ha, trong đó chuyển đổi 100% diện tích còn lại sang chuẩn VietGAP và mở rộng diện tích GlobalGAP lên trên 1.500 ha. Cơ quan quản lý cần siết chặt kiểm soát danh mục thuốc bảo vệ thực vật, cấp phát sổ nhật ký đồng ruộng điện tử nhằm bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.

3. Đổi mới kỹ thuật canh tác và công nghệ sau thu hoạch: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Giang chủ trì chuyển giao rộng rãi công nghệ bảo quản màng MAP kết hợp dây chuyền xử lý nhiệt hơi và chiếu xạ. Tỷ lệ cơ cấu giống cần được điều chỉnh đạt 30% diện tích giống chín sớm, 60% chính vụ và 10% giống chín muộn nhằm kéo dài khung thời vụ lên 45 - 60 ngày.

4. Nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường: Sở Công Thương và Hiệp hội Sản xuất và Tiêu thụ Vải thiều Lục Ngạn đẩy mạnh chuyển dịch hình thức xuất khẩu từ tiểu ngạch sang hợp đồng thương mại chính ngạch với các tập đoàn phân phối Trung Quốc. Đồng thời, tổ chức các chiến dịch quảng bá chỉ dẫn địa lý tại thị trường Australia, EU và Nhật Bản, phấn đấu đưa sản lượng xuất khẩu sang các thị trường khó tính đạt mốc 25.000 tấn vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp hệ thống dữ liệu kinh tế - kỹ thuật chuyên sâu và có giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân các cấp, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công Thương tại tỉnh Bắc Giang và các tỉnh trung du miền núi phía Bắc có thể sử dụng các luận cứ trong đề tài để xây dựng đề án quy hoạch cây ăn quả đặc sản và chính sách liên kết chuỗi giá trị nông sản giai đoạn mới.
• Doanh nghiệp thu mua, chế biến và xuất khẩu nông sản: Các đơn vị xuất khẩu có thêm cơ sở thực tiễn để đánh giá chất lượng nguồn nguyên liệu, nắm vững quy định kiểm dịch thực vật tại các thị trường phát triển và xây dựng chuỗi cung ứng lạnh đạt chuẩn quốc tế.
• Hợp tác xã và hộ nông dân sản xuất quy mô lớn: Các chủ trang trại trồng vải thiều tại Lục Ngạn có thể tham khảo bảng hạch toán chi phí, hướng dẫn kỹ thuật canh tác VietGAP/GlobalGAP và giải pháp bảo quản màng bao gói MAP để tối ưu hóa năng suất và giá bán.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu: Nguồn tư liệu tham khảo giá trị cho các nghiên cứu thuộc chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong việc phân tích năng lực cạnh tranh ngành hàng nông sản xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu tại Lục Ngạn có đặc điểm gì giúp quả vải đạt chất lượng vượt trội? Lục Ngạn sở hữu tiểu vùng khí hậu đặc thù với lượng mưa trung bình 1.700 mm/năm và hơn 1.800 giờ nắng mỗi năm. Mùa đông khô lạnh với nhiệt độ dưới 10 - 12°C tạo điều kiện lý tưởng cho cây phân hóa mầm hoa. Đất đai vùng đồi thoải có tầng canh tác dày và độ chua nhẹ, giúp quả vải có độ Brix cao từ 15,2 đến 21,5% cùng hương vị ngọt đậm đặc trưng.

2. Sản lượng và giá trị xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn có sự chuyển biến như thế nào trong năm 2016? Năm 2016 đánh dấu bước đột phá khi sản lượng huyện Lục Ngạn đạt trên 119.000 tấn và toàn tỉnh xuất khẩu trên 71.000 tấn quả tươi. Giá bán bình quân đạt 21.000 đồng/kg, cao hơn 6.000 đồng/kg so với vụ trước. Lượng vải xuất khẩu vào các thị trường cao cấp như Mỹ, Úc, EU đạt 13.000 tấn, chiếm 19% tổng xuất khẩu.

3. Điểm nghẽn lớn nhất trong hoạt động xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn hiện nay là gì? Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc qua đường tiểu ngạch (chiếm trên 80% lượng xuất khẩu) và thời gian thu hoạch ngắn dưới 30 ngày. Ngoài ra, việc vận chuyển sang các thị trường xa chủ yếu bằng đường hàng không khiến chi phí logistics tăng cao, làm giảm sức cạnh tranh thương mại.

4. Tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc để xuất khẩu vải sang thị trường Hoa Kỳ và Australia là gì? Vải thiều xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Australia phải có mã số vùng trồng được Cục Bảo vệ thực vật cấp và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật theo chuẩn MRL. Đặc biệt, toàn bộ lô hàng quả tươi phải trải qua quy trình chiếu xạ kiểm dịch với liều hấp thụ tối thiểu 400 Gy tại các cơ sở được cấp phép.

5. Việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP mang lại hiệu quả kinh tế ra sao cho người nông dân? Canh tác theo VietGAP (12.560 ha) và GlobalGAP (gần 218 ha) giúp sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, giảm chi phí phân bón hóa học và bảo vệ sức khỏe nông dân. Giá bán vải đạt chuẩn GlobalGAP đạt 35.000 - 52.000 đồng/kg, đem lại lợi nhuận cao hơn từ 30% đến 45% so với phương thức canh tác truyền thống.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa kết hợp mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản đặc sản.
• Đánh giá thực trạng vùng vải thiều Lục Ngạn với quy mô 16.293 ha, sản lượng trên 119.000 tấn và kim ngạch xuất khẩu quả tươi năm 2016 đạt trên 71.000 tấn.
• Nhận diện các rào cản cốt lõi về áp lực mùa vụ, công nghệ bảo quản và sự phụ thuộc vào kênh xuất khẩu tiểu ngạch tại biên giới phía Bắc.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ về thể chế, quy hoạch 100% diện tích an toàn, chuyển giao công nghệ bảo quản màng MAP và xúc tiến thương mại đa phương.
• Lộ trình triển khai giải pháp hướng tới mục tiêu năm 2020 đưa sản lượng xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường phát triển đạt mốc 25.000 tấn, khẳng định thương hiệu chỉ dẫn địa lý Vải thiều Lục Ngạn trên thị trường toàn cầu.

Quý độc giả, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm có thể khai thác chi tiết các mô hình phân tích và dữ liệu khảo sát trong toàn văn luận văn thạc sĩ để ứng dụng vào công tác quản trị chuỗi cung ứng nông sản thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CAO THỊ LỆ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT VÀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU VẢI THIỀU LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Tuấn Sơn NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng 7 năm 2017 Tác giả luận văn Cao Thị Lệ i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành khóa luận, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Trước hết tôi bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS. Nguyễn Tuấn Sơn, người đã chỉ bảo, hướng dẫn tôi tận tình, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc Học viện, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn các Sở, ban, ngành, cơ quan thuộc UBND tỉnh Bắc Giang, UBND huyện Lục Ngạn,… đã tạo điệu kiện, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình tìm hiểu, thu thập, phân tích số liệu, hoàn thành khóa luận.

Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới toàn thể gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, động viên, khuyến khích và giúp đỡ tôi về mọi mặt trong suốt quá trình học tập vừa qua. Hà Nội, ngày tháng 7 năm 2017 Tác giả luận văn Cao Thị Lệ ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục hình, sơ đồ.

vi Danh mục hộp .vii Danh mục chữ viết tắt.viii Trích yếu luận văn. ix Mục tiêu nghiên cứu. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Về thực tiễn.

Cơ sở lý luận và thực tiễn. Khái niệm phát triển sản xuất và xuất khẩu. Những nội dung cơ bản về phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều. Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều.

Cơ sở thực tiễn về phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều. Tình hình sản xuất và xuất khẩu vải trên thế giới. Tình hình sản xuất và xuất khẩu vải thiều ở việt nam. Tổng quan tài liệu nghiên cứu.

Bài học kinh nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. 36 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đặc điểm tự nhiên. Đặc điểm về kinh tế, xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu. Thực trạng phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều huyện lục ngạn.

Các chính sách, giải pháp đã thực hiện. Tình hình phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều của huyện lục ngạn. Thực trạng phát triển sản xuất và xuất khẩu vải của các hộ điều tra. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều lục ngạn.

Nhóm yếu tố về điều kiện tự nhiên. Nhóm yếu tố kỹ thuật. Nhóm yếu tố kinh tế - xã hội. Nhóm yếu tố về chính sách của nhà nước.

Yếu tố khác. Đánh giá điểm thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức trong phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều tại huyện lục ngạn. Những giải pháp phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn. Nhóm giải pháp về chính sách của nhà nước.

Giải pháp về phát triển nông nghiệp tốt của huyện lục ngạn. Giải pháp về kỹ thuật sản xuất vải thiều. Giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu vải thiều. Kết luận và kiến nghị.

115 Tài liệu tham khảo. 119 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Sản lượng vải của một số nước trên thế giới. Sản lượng vải của Việt Nam từ 2010 - 2016.

Tình hình đất đai của huyện Lục Ngạn giai đoạn 2014 - 2016. Đặc điểm thời tiết, khí hậu huyện Lục Ngạn qua các năm. Kết quả SXNN và vải thiều huyện Lục Ngạn giai đoạn 2014 - 2016. Diện tích bảo hộ chỉ dẫn địa lý Vải thiều Lục Ngạn.

Diện tích, sản lượng một số cây ăn quả chính từ năm 2012-2016. Diện tích, sản lượng vải thiều toàn tỉnh Bắc Giang và huyện Lục Ngạn giai đoạn 2011-2016. Biến động cơ cấu giống vải thiều tại huyện Lục Ngạn giai đoạn 2012 - 2016. Diện tích, sản lượng, năng suất vải thiều của huyện Lục Ngạn theo đơn vị hành chính xã giai đoạn 2015-2016.

Thị trường và lượng xuất khẩu vải thiều giai đoạn 2014-2016 của huyện Lục Ngạn. Yêu cầu chất lượng vải của các thị trường xuất khẩu. Thông tin cơ bản của các hộ điều tra trồng vải thiều. Đặc điểm đất đai lao động của hộ điều tra.

Một số tư liệu chủ yếu sử dụng cho sản xuất vải của các hộ điều tra. Quy mô số cây của các hộ điều tra. Tuổi cây của các hộ điều tra. Diện tích, sản lượng, năng suất trồng vải thiều của các hộ điều tra qua 3 năm 2014 - 2016.

Đánh giá về chất lượng giống của các hộ điều tra. Đánh giá về giá cả phân bón, thuốc bảo vệ thực vật của các hộ điều tra. Chi phí sản xuất của các hộ điều tra 2016. Kết quả và hiệu quả kinh tế sản xuất vải thiều năm 2016 củacác hộ điều tra (tính bình quân cho 1 ha).

Sản lượng, giá cả vải thiều xuất khẩu của các hộ điều tra qua 3 năm 2014 - 2016. Phân tích ma trận SWOT. 96 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ Hình 3. Địa hình huyện Lục Ngạn.

Quy trình tiêu thụ vải tại Việt Nam. Quy trình thu mua vải chế biến sấy khô. Các kênh xuất khẩu vải thiều tươi huyện Lục Ngạn. Kênh xuất khẩu vải khô ở Lục Ngạn.

70 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ảnh hưởng do thời tiết ấm. Giống vải chín sớm chất lượng. Năng suất và giá bán vải trồng theo quy trình VietGap.

Mở rộng thị trường xuất khẩu. Chất lượng vải trồng theo quy trình Global GAP. 91 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật EUREPGAP Tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt tại Châu Âu GDP Tổng sản phẩm quốc nội GNP Tổng sản phẩm quốc dân HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KHKT Khoa học kỹ thuật NHTM Ngân hàng thương mại PTSX Phát triển sản xuất PTNT Phát triển nông thôn TMĐT Thương mại điện tử UBND Ủy ban nhân dân VCCI Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VietGAP Quy trình thực hành nông nghiệp tốt tại Việt Nam VTLN Vải thiều Lục Ngạn WTO Tổ chức thương mại thế giới viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Cao Thị Lệ Tên Luận văn: Giải pháp phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang. Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá thực trạng các giải pháp phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn trong thời gian qua, đề xuất hoàn thiện các giải pháp phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn của tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới.

Mục tiêu cụ thể: Tương ứng với mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp phát triển sản xuất và xuất khẩu nông sản; (2) Đánh giá thực trạng các giải pháp phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn của tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn 2011-2016; (3) Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất và xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn trong thời gian qua; (4) Đề xuất hoàn thiện giải pháp phát triển sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu vải thiều Lục Ngạn của tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu Trong nghiên cứu này chúng tôi sử dụng linh hoạt giữa số liệu thứ cấp và sơ cấp để đưa ra các phân tích nhận định. Trong đó số liệu thứ cấp thu thập từ các nguồn khác nhau như: Các sách, tạp chí, báo, báo cáo của các ngành, các cấp, trang web… có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài. Số liệu sơ cấp được thu thập bằng các công cụ phỏng vấn sâu, phỏng vấn cấu trúc, bán cấu trúc các đối tượng điều tra.

Để đảm bảo tính đại diện của mẫu, chúng tôi tiến hành chọn mẫu điều tra là 90 hộ trồng vải tại 3 xã có diện tích trồng vải lớn đại diện cho 3 vùng của huyện Lục Ngạn. Các nội dung khảo sát được chuẩn bị sẵn thông qua phiếu điều tra bao gồm: tình hình đầu tư sản xuất, tình hình sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trên một đơn vị diện tích; tình hình, kết quả sản xuất kinh doanh: năng suất, sản lượng, chi phí, giá bán, doanh thu từ vải; tình hình tiêu thụ vải của hộ.