Luận văn thực trạng và một số giải pháp nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp xã hữu vĩnh huyện bắc sơn tỉnh lạng sơn giai đoạn 2012 2014

Luận văn phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển sản xuất nông nghiệp xã Hữu Vĩnh, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2012-2014.

• Tác giả: Lương Đức Mạnh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Châu
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Thực Trạng Và Một Số Giải Pháp Nhằm Phát Triển Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Xã Hữu Vĩnh, Huyện Bắc Sơn, Tỉnh Lạng Sơn Giai Đoạn 2012 - 2014
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu đề tài
• 1.2.1. Mục đích chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Bố cục của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lý luận phát triển chung
• 2.1.1. Quan niệm về phát triển kinh tế
• 2.1.2. Các thước đo đánh giá phát triển kinh tế
• 2.1.2.1. Tăng trưởng kinh tế
• 2.1.2.2. Cơ cấu kinh tế
• 2.1.2.3. Tiến bộ xã hội
• 2.2. Lý luận về phát triển nông nghiệp và vai trò của nông nghiệp đối với phát triển kinh tế xã hội
• 2.2.1. Quan niệm về ngành nông nghiệp
• 2.2.2. Đặc điểm của sản xuất nông nghiệp
• 2.2.3. Các yếu tố tác động đến sản xuất nông nghiệp
• 2.2.3.1. Lao động
• 2.2.3.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 2.2.4. Các giai đoạn phát triển của nông nghiệp
• 2.2.4.1. Giai đoạn kinh tế nông nghiệp truyền thống
• 2.2.4.2. Giai đoạn kinh tế nông nghiệp đa dạng hóa
• 2.2.4.3. Giai đoạn công nghiệp hóa, thương mại hóa, hiện đại hóa
• 2.2.5. Vai trò của nông nghiệp đối với sự phát triển của kinh tế
• 2.2.5.1. Cung cấp và đảm bảo an ninh lương thực thực phẩm
• 2.2.5.2. Sự cần thiết phải phát triển nông nghiệp ở xã Hữu Vĩnh huyện Bắc Sơn
• 2.2.5.2.1. Tiềm năng lợi thế nông nghiệp của xã Hữu Vĩnh
• 2.2.5.2.2. Sự cần thiết phải phát triển nông nghiệp ở xã

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Sản Xuất Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Xã Hữu Vĩnh, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, có nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế. Giai đoạn 2012-2014, xã đã nỗ lực khai thác tiềm năng để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, góp phần tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế như chuyển dịch cơ cấu sản xuất chậm, quy mô nhỏ, chất lượng nông sản chưa cao, và mức độ cơ giới hóa còn hạn chế. Cần có các giải pháp tích cực để phát triển bền vững nông nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội của xã. Theo tài liệu gốc, ngành nông nghiệp chiếm phần lớn giá trị sản xuất của toàn xã.

1.1. Vị Trí Địa Lý và Tiềm Năng Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Xã Hữu Vĩnh có vị trí địa lý thuận lợi, nằm ngay trung tâm huyện Bắc Sơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất, giao lưu, trao đổi hàng hóa với các xã lân cận. Địa hình đất bằng của xã nằm dọc theo các lân, thung lũng diện tích đất này được khai thác sử dụng để phát triển nông nghiệp trồng các loại cây lương thực và cây công nghiệp ngắn ngày chiếm 20,54%, phần còn lại là các loại đất phi nông nghiệp.

1.2. Khí Hậu và Nguồn Nhân Lực Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Khí hậu của xã là khí hậu gió mùa, chịu ảnh hưởng nhiều của gió mùa Đông bắc. Khí hậu phân mùa rõ rệt, ở các mùa khác nhau về nhiệt độ đặc trưng của khí hậu Việt Nam. Đây là điều kiện thuận lợi cho phát triển đa dạng các loại cây trồng, vật nuôi. Nguồn nhân lực trong độ tuổi ở địa phương tương đối dồi dào chủ yếu ở độ tuổi thanh niên, chủ yếu xuất phát từ nghề nông nên có kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp.

II. Thực Trạng Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Xã Hữu Vĩnh 2012 2014

Giai đoạn 2012-2014, sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh đối mặt với nhiều thách thức. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi còn chậm, năng suất và chất lượng nông sản chưa cao, ảnh hưởng đến thu nhập của người dân. Cơ sở hạ tầng còn thiếu đồng bộ, đặc biệt là hệ thống thủy lợi và giao thông nội đồng. Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả sản xuất chưa cao. Theo tài liệu, chất lượng nông sản chưa cao, mức độ cơ giới hóa sản xuất, thu hoạch, chế biến còn hạn chế.

2.1. Hạn Chế Về Cơ Sở Hạ Tầng Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh còn nhiều hạn chế. Hệ thống thủy lợi chưa đáp ứng đủ nhu cầu tưới tiêu, đặc biệt trong mùa khô. Giao thông nội đồng còn khó khăn, gây trở ngại cho việc vận chuyển nông sản và vật tư nông nghiệp. Điều này ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

2.2. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Trong Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh còn hạn chế. Người dân chưa tiếp cận được nhiều với các giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất và chất lượng cao. Các biện pháp canh tác tiên tiến chưa được áp dụng rộng rãi, dẫn đến năng suất và hiệu quả sản xuất nông nghiệp chưa cao.

2.3. Chuyển Dịch Cơ Cấu Cây Trồng Vật Nuôi Tại Hữu Vĩnh

Chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi tại xã Hữu Vĩnh còn chậm. Người dân vẫn chủ yếu trồng các loại cây truyền thống, ít có sự đa dạng hóa. Việc chuyển đổi sang các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao còn gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn, kỹ thuật và thị trường tiêu thụ.

III. Giải Pháp Phát Triển Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Hữu Vĩnh

Để phát triển sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống thủy lợi và giao thông nội đồng. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, thông qua việc chuyển giao công nghệ, tập huấn kỹ thuật cho người dân. Khuyến khích chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, hướng đến các sản phẩm có giá trị kinh tế cao và phù hợp với điều kiện địa phương. Theo tài liệu, cần có các giải pháp tích cực hơn nhằm phát triển bền vững ngành nông nghiệp.

3.1. Đầu Tư Cơ Sở Hạ Tầng Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Cần tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh. Nâng cấp và mở rộng hệ thống thủy lợi để đảm bảo đủ nước tưới tiêu cho cây trồng. Xây dựng và nâng cấp giao thông nội đồng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển nông sản và vật tư nông nghiệp.

3.2. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Vào Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh. Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật cho người dân về các biện pháp canh tác tiên tiến, sử dụng giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất và chất lượng cao. Hỗ trợ người dân tiếp cận với các công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp.

3.3. Chuyển Dịch Cơ Cấu Cây Trồng Vật Nuôi Tại Hữu Vĩnh

Cần khuyến khích chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi tại xã Hữu Vĩnh. Hướng dẫn người dân chuyển đổi sang các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao và phù hợp với điều kiện địa phương. Hỗ trợ người dân về vốn, kỹ thuật và thị trường tiêu thụ để thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Nông Nghiệp Xã Hữu Vĩnh

Để các giải pháp phát triển sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh đạt hiệu quả cao, cần có sự hỗ trợ từ các chính sách của nhà nước và địa phương. Các chính sách cần tập trung vào hỗ trợ vốn, kỹ thuật, thị trường tiêu thụ cho người dân. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp tại địa phương. Theo tài liệu, UBND xã đã phối hợp với các ngành, các cấp ban ngành nhiều chính sách nhằm phát huy lợi thế nông nghiệp của xã.

4.1. Chính Sách Về Vốn Cho Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Cần có các chính sách hỗ trợ vốn cho người dân và doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh. Cung cấp các khoản vay ưu đãi với lãi suất thấp và thời gian vay dài. Tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận với các nguồn vốn tín dụng.

4.2. Chính Sách Về Kỹ Thuật Cho Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Cần có các chính sách hỗ trợ kỹ thuật cho người dân sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh. Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ cho người dân. Hỗ trợ người dân tiếp cận với các giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất và chất lượng cao.

4.3. Chính Sách Về Thị Trường Tiêu Thụ Nông Sản Hữu Vĩnh

Cần có các chính sách hỗ trợ thị trường tiêu thụ nông sản cho người dân sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh. Xây dựng các kênh tiêu thụ nông sản ổn định, kết nối người sản xuất với người tiêu dùng. Hỗ trợ người dân quảng bá, giới thiệu sản phẩm nông sản.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Nông Nghiệp Hiệu Quả Tại Hữu Vĩnh

Nghiên cứu và triển khai các mô hình nông nghiệp hiệu quả tại xã Hữu Vĩnh là một giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất và thu nhập cho người dân. Các mô hình cần phù hợp với điều kiện địa phương và có khả năng nhân rộng. Ví dụ, mô hình trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, mô hình chăn nuôi lợn theo hướng an toàn sinh học, hoặc mô hình trồng cây ăn quả đặc sản. Theo tài liệu, cần có sự tham gia của các ngành, các cấp và sự ủng hộ của địa phương.

5.1. Mô Hình Trồng Rau An Toàn VietGAP Tại Hữu Vĩnh

Mô hình trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP là một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm rau tại xã Hữu Vĩnh. Mô hình này giúp người dân sản xuất ra các sản phẩm rau an toàn, đáp ứng nhu cầu của thị trường và nâng cao thu nhập.

5.2. Mô Hình Chăn Nuôi Lợn An Toàn Sinh Học Tại Hữu Vĩnh

Mô hình chăn nuôi lợn theo hướng an toàn sinh học là một giải pháp hiệu quả để phòng ngừa dịch bệnh và nâng cao chất lượng sản phẩm thịt lợn tại xã Hữu Vĩnh. Mô hình này giúp người dân giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi và nâng cao thu nhập.

5.3. Mô Hình Trồng Cây Ăn Quả Đặc Sản Tại Hữu Vĩnh

Mô hình trồng cây ăn quả đặc sản là một giải pháp hiệu quả để khai thác tiềm năng đất đai và khí hậu của xã Hữu Vĩnh. Mô hình này giúp người dân sản xuất ra các sản phẩm cây ăn quả có giá trị kinh tế cao và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

VI. Kết Luận Hướng Đến Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Phát triển sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh cần hướng đến sự bền vững, đảm bảo hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển xã hội. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và sự tham gia tích cực của người dân. Đồng thời, cần tiếp tục nghiên cứu và ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Theo tài liệu, cần có các phương án, kế hoạch phát triển ngành nông nghiệp trong ngắn hạn và dài hạn.

6.1. Tăng Cường Liên Kết Sản Xuất Và Tiêu Thụ Nông Sản Hữu Vĩnh

Cần tăng cường liên kết giữa người sản xuất, doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ để đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm nông sản của xã Hữu Vĩnh. Xây dựng các chuỗi giá trị nông sản, từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ.

6.2. Bảo Vệ Môi Trường Trong Sản Xuất Nông Nghiệp Hữu Vĩnh

Cần chú trọng bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh. Sử dụng các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường, hạn chế sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu. Quản lý chặt chẽ chất thải trong sản xuất nông nghiệp.

6.3. Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Nông Sản Hữu Vĩnh

Cần nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm nông sản của xã Hữu Vĩnh. Xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản đặc sản của địa phương. Nâng cao chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm cho sản phẩm nông sản.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp giữ vai trò thiết yếu đối với sự ổn định kinh tế và giải quyết các vấn đề an sinh xã hội trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy nhiên, nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp còn hạn chế khi vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có xu hướng giảm sút, nguồn ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu và hiệu quả sử dụng chưa cao. Hệ thống kết cấu hạ tầng, đặc biệt là các công trình thủy lợi, còn nhiều bất cập; chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại nhiều địa phương vẫn dừng lại ở mức độ quy hoạch đề án.

Xã Hữu Vĩnh là một xã vùng một nằm sát trung tâm huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, gồm 8 thôn: Hữu Vĩnh I, Hữu Vĩnh II, Hợp Thành, Tá Liếng, Pá Nim, Bắc Mỏ, Nà Hó và Pắc Lũng. Nông nghiệp là ngành kinh tế chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị sản xuất của xã. Dù đã khai thác một phần tiềm năng tự nhiên để thúc đẩy tăng trưởng, sản xuất nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh giai đoạn 2012 - 2014 vẫn bộc lộ nhiều hạn chế: tốc độ chuyển dịch cơ cấu diễn ra chậm, quy mô canh tác nhỏ lẻ, chất lượng nông sản chưa cao, tỷ lệ cơ giới hóa trong thu hoạch và chế biến còn thấp, công nghiệp chế biến chưa tạo được động lực liên kết chuỗi, và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất - tiêu thụ nông sản chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tế.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về phát triển sản xuất nông nghiệp.
2. Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển sản xuất nông nghiệp cũng như đóng góp của ngành đối với phát triển kinh tế - xã hội tại xã Hữu Vĩnh, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2012 - 2014.
3. Đánh giá và đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững cho xã Hữu Vĩnh.
4. Xác định quan điểm, định hướng nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp của địa phương đến năm 2020.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là quá trình phát triển sản xuất ngành nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Phạm vi không gian nghiên cứu giới hạn trên địa bàn xã Hữu Vĩnh; phạm vi thời gian tập trung vào việc thu thập, phân tích số liệu thực trạng giai đoạn 2012 - 2014 và đề xuất định hướng phát triển đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng các lý thuyết kinh tế phát triển và kinh tế nông nghiệp tổng quát:

• Khái niệm phát triển kinh tế và phát triển nông nghiệp: Phát triển kinh tế là quá trình tăng tiến toàn diện về quy mô thu nhập, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại và cải thiện tiến bộ xã hội. Phát triển sản xuất nông nghiệp được định nghĩa là quá trình gia tăng giá trị sản xuất, chuyển dịch cơ cấu nội ngành đúng xu thế và nâng cao thu nhập bình quân cho lao động nông nghiệp.
• Thước đo tăng trưởng và cơ cấu: Sử dụng hệ thống chỉ tiêu gồm Tổng giá trị sản xuất ($GO = \sum P_i Q_i = IC + VA$), Tổng sản phẩm quốc nội ngành ($GDP = \sum VA_i$), tỷ trọng đóng góp của ngành nông nghiệp trong nền kinh tế ($D_{nn} = GDP_{nn} / GDP$), cơ cấu lao động, tỷ lệ sử dụng thời gian lao động và chỉ tiêu xóa đói giảm nghèo.
• Lý thuyết các giai đoạn phát triển nông nghiệp: Phân kỳ nông nghiệp qua 3 giai đoạn: (1) Nông nghiệp truyền thống (tự cung tự cấp, phụ thuộc tự nhiên); (2) Nông nghiệp đa dạng hóa (chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi nhằm tối đa hóa thị trường); (3) Nông nghiệp công nghiệp hóa, thương mại hóa, hiện đại hóa (chuyên môn hóa, ứng dụng công nghệ cao nhằm tối đa hóa lợi nhuận).
• Thuyết nhu cầu Maslow: Ứng dụng để luận giải vai trò thiết yếu sống còn của lương thực đối với an ninh lương thực quốc gia và địa phương.

Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu bao gồm:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu từ các báo cáo thống kê kinh tế - xã hội, báo cáo chuyên ngành nông nghiệp của Ủy ban nhân dân xã Hữu Vĩnh và các phòng ban chuyên môn huyện Bắc Sơn giai đoạn 2012 - 2014; các văn kiện nghị quyết và công trình nghiên cứu đã công bố.
• Thu thập dữ liệu sơ cấp:
  • Quan sát thực địa địa hình, thổ nhưỡng, hệ thống thủy lợi tại 8 thôn.
  • Điều tra bằng bảng hỏi và phỏng vấn bán cấu trúc trực tiếp 45 chủ hộ nông dân tại 3 thôn (Hợp Thành, Nà Hó, Pác Mỏ). Mẫu điều tra được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng, chia thành 3 nhóm hộ: 3 hộ nghèo, 34 hộ trung bình và 8 hộ khá.
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Phương pháp phân tổ thống kê, phương pháp so sánh kinh tế theo thời gian và không gian, phương pháp thống kê kinh tế, mô hình phân tích SWOT (Strengths - Weaknesses - Opportunities - Threats), cùng công cụ xây dựng cây vấn đề (Problem Tree) và cây mục tiêu (Objective Tree) để nhận diện nguyên nhân cốt lõi và chuỗi giải pháp phát triển.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ yêu cầu đổi mới nông nghiệp nông thôn và thực tiễn phát triển tại xã Hữu Vĩnh. Tác giả xác lập rõ ràng mục đích chung, 4 mục tiêu cụ thể, đối tượng nghiên cứu, phạm vi không gian, phạm vi thời gian (2012 - 2014, định hướng 2020) và bố cục gồm 5 phần chính của khóa luận.

Phần 2: Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Tác giả hệ thống hóa cơ sở lý luận về tăng trưởng kinh tế, cơ cấu ngành, tiến bộ xã hội và các đặc điểm đặc thù của sản xuất nông nghiệp (tính truyền thống, tính thời vụ, sự phụ thuộc vào đất đai - khí hậu, đòi hỏi nhiều lao động). Nội dung phân tích sâu vai trò của nông nghiệp trong việc đảm bảo an ninh lương thực, cung cấp nguyên liệu công nghiệp, giải quyết việc làm, tích lũy vốn ban đầu và làm thị trường tiêu thụ hàng hóa công nghiệp. Đồng thời, phần này làm rõ các lợi thế so sánh về vị trí địa lý, điều kiện đất đai, nguồn nhân lực và tính tất yếu phải thúc đẩy phát triển nông nghiệp tại xã Hữu Vĩnh.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương mô tả chi tiết phương pháp tiếp cận nghiên cứu, quy trình thu thập thông tin thứ cấp từ hệ thống báo cáo chính quyền và thông tin sơ cấp từ 45 hộ nông dân. Tác giả thiết lập hệ thống chỉ tiêu tính toán kinh tế vi mô và vĩ mô (GO, VA, IC, GDP, cơ cấu cây trồng, tỷ trọng lao động, năng suất, tỷ lệ hộ nghèo) cùng phương pháp phân tích ma trận SWOT, phương pháp cây vấn đề và cây mục tiêu phục vụ đánh giá thực trạng.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này tập trung toàn bộ các phát hiện và số liệu thực nghiệm thu thập được trên địa bàn xã Hữu Vĩnh:

1. Điều kiện tự nhiên và kết cấu hạ tầng:

• Tổng diện tích tự nhiên của xã là 1.172,57 ha. Địa hình núi đá vôi cánh cung chiếm 71,74% diện tích, đất bằng thung lũng dọc các lân chiếm 20,54% diện tích.
• Cơ cấu sử dụng đất năm 2014 gồm: Đất nông nghiệp đạt 246,24 ha (chiếm 21,0%); Đất lâm nghiệp đạt 650,97 ha (gồm 555,93 ha rừng núi đá khoanh nuôi đặc dụng, 68,72 ha rừng trồng sản xuất, 26,32 ha rừng phòng hộ); Đất phi nông nghiệp đạt 71,26 ha; Đất chưa sử dụng giảm xuống còn 200,35 ha.
• Hạ tầng: 100% số thôn và 100% hộ dân dùng điện lưới quốc gia; 35 công trình cấp nước sinh hoạt giếng khoan và tự chảy; nạo vét kè hồ Mỏ Ắng thôn Pác Lũng với diện tích 1.234 m²; triển khai 58,5 tấn xi măng làm mới 751 m đường ngõ xóm, đào đắp 756 m³ đất, nạo vét 58.673 m kênh mương và làm mới hơn 3.000 m đường giao thông nông thôn.

Loại đất	Năm 2012 (ha)	Năm 2013 (ha)	Năm 2014 (ha)	Tốc độ tăng BQ (%/năm)
I. Đất nông nghiệp	237,66	239,81	246,24	101,79
- Đất trồng lúa	96,02	96,14	98,52	101,33
- Đất trồng ngô	58,39	60,11	62,67	103,60
- Đất trồng màu	15,07	15,22	15,57	101,64
- Đất trồng cây lâu năm	68,18	68,34	69,48	100,95
II. Đất phi nông nghiệp	64,99	68,31	71,26	104,72
III. Đất lâm nghiệp	649,58	651,03	650,97	100,11
IV. Đất chưa sử dụng	212,57	207,65	200,35	97,08
Tổng diện tích	1.172,57	1.172,57	1.172,57	100,33

2. Dân số, lao động và đời sống: Năm 2014, toàn xã có 412 hộ với 1.856 nhân khẩu (nhân khẩu nông nghiệp chiếm 1.720 người). Tổng số lao động là 1.224 người, trong đó lao động nông nghiệp chiếm 926 người (chiếm 75,65%), bình quân 2,50 lao động nông nghiệp/hộ. Tốc độ tăng trưởng kinh tế xã đạt 10,4%; tổng thu nhập đạt trên 25 tỷ đồng/năm; thu nhập bình quân đầu người ước đạt 18 triệu đồng/người/năm. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2014 giảm xuống còn 15,46% (giảm bình quân 2,98%/năm), hộ khá chiếm 7,0%, hộ trung bình chiếm 77,54%, không còn hộ đói.

3. Thực trạng sản xuất ngành trồng trọt:

• Cây lương thực có hạt: Năm 2014 diện tích gieo trồng đạt 272,25 ha, tổng sản lượng 1.097,94 tấn, lương thực có hạt bình quân đạt 591,56 kg/người/năm.
• Cây lúa: Diện tích cả năm 2014 đạt 154,85 ha (lúa xuân 65,33 ha, lúa mùa 89,52 ha), năng suất bình quân 40,58 tạ/ha, sản lượng đạt 628,38 tấn. Các giống lúa chính gồm Suyn 6, Qui Ưu số 1, GS747, GS55, GS333, bio404.
• Cây ngô: Diện tích năm 2014 đạt 117,39 ha, năng suất 40 tạ/ha, sản lượng đạt 469,56 tấn. Diện tích ngô giảm so với năm 2013 (124,209 ha) do người dân chuyển một phần sang cấy lúa và trồng thuốc lá. Các giống ngô lai gồm LVN4, LVN99, NK66, CP999, B9698.
• Cây hàng năm khác: Sắn đạt diện tích 0,145 ha (sản lượng 1,421 tấn); khoai sọ 0,093 ha (sản lượng 0,884 tấn); lạc 8,148 ha (sản lượng 22,814 tấn).
• Cây thuốc lá: Diện tích 102,5 ha, sản lượng đạt 276,75 tấn (năng suất 27 tạ/ha). Năng suất thu hoạch từ 3 đến 5 tạ lá sấy khô/sào, bán cho Công ty Thuốc lá Hòa Hiệp với giá dao động 20.000 - 50.000 đồng/kg.
• Cây quýt vàng Bắc Sơn: Năm 2014 có tổng diện tích 20,772 ha (diện tích cho sản phẩm 11,025 ha, trồng mới 1,71 ha), năng suất 59,4 tạ/ha, sản lượng đạt 65,489 tấn.

4. Ngành chăn nuôi, thủy sản và dịch vụ nông nghiệp:

• Chăn nuôi: Năm 2014, đàn bò đạt 225 con, đàn lợn đạt 758 con, đàn gia cầm 7.390 con, đàn dê 65 con, đàn trâu 37 con. Xã triển khai các đề án bò lai Sind, lợn nái ngoại và gà lông màu.
• Thủy sản: Diện tích mặt nước nuôi trồng năm 2014 đạt 10,64 ha, sản lượng đạt 15,97 tấn (chủ yếu là nuôi cá chiếm 97,5%). Hàng năm cung ứng từ 1 đến 2 triệu con cá giống.
• Dịch vụ và khoa học kỹ thuật: Triển khai dự án rau an toàn VietGAP quy mô 6,5 ha (4,5 ha cà chua với 41 hộ, 1 ha bắp cải và 1 ha cải bẹ dưa với 25 hộ), tổng kinh phí 312 triệu đồng (nhà nước hỗ trợ 100 triệu, dân đóng góp 212 triệu); mô hình cánh đồng mẫu lớn lúa thuần GS 74 (4,5 ha); mô hình SRI lúa Khang Dân 18 (0,18 ha); xây dựng thương hiệu Quýt vàng Bắc Sơn, phối hợp Viện Bảo vệ Thực vật sản xuất 500 nghìn cây giống sạch bệnh.

5. Chuyển dịch cơ cấu nông - lâm - thủy sản: Tổng giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản tăng từ 15,893 tỷ đồng (năm 2012) lên 17,195 tỷ đồng (năm 2014). Tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 94% (2012) xuống 89% (2014); thủy sản tăng từ 4% lên 7%; lâm nghiệp tăng từ 2% lên 4%. Trong nội bộ ngành nông nghiệp năm 2014, trồng trọt chiếm 9,276 tỷ đồng; chăn nuôi đạt 5,018 tỷ đồng; dịch vụ nông nghiệp chiếm 0,914 tỷ đồng.

Chỉ tiêu ngành	Năm 2012 (tỷ đồng)	Năm 2013 (tỷ đồng)	Năm 2014 (tỷ đồng)	Tốc độ tăng BQ (%/năm)
Nông nghiệp	14,988	15,092	15,208	100,73
Lâm nghiệp	0,301	0,487	0,686	151,33
Thủy sản	0,604	1,002	1,289	147,26
Tổng giá trị	15,893	16,581	17,195	103,82

6. Kết quả khảo sát 45 nhóm hộ nông dân (năm 2014):

• Trình độ học vấn chủ hộ: Hộ nghèo có 66,67% cấp 2 và 33,33% cấp 3; hộ trung bình có 70,59% cấp 3; hộ khá có 87,5% cấp 3.
• Chi phí sản xuất: 1 sào lúa có tổng chi phí 574.000 đồng (chi phí trung gian 274.000 đồng, chi phí lao động 300.000 đồng); 1 sào ngô có tổng chi phí 755.000 đồng (chi phí trung gian 355.000 đồng, chi phí lao động 400.000 đồng). Chi phí nuôi 1 con lợn là 1.470.000 đồng; 1 con gà là 55.000 đồng.
• Sản lượng thu được từ 45 hộ: Cây lúa gieo cấy 149 sào đạt 357,6 tạ; ngô gieo cấy 42 sào đạt 113,4 tạ; quýt thu hoạch 2,5 ha đạt 147,5 tạ; đàn lợn xuất chuồng 72 con; đàn gà 1.130 con; đàn trâu bò 14 con.

Phần 5: Quan điểm, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của xã Hữu Vĩnh

Phần cuối đề ra định hướng phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa gắn với thị trường đến năm 2020. Tác giả kiến nghị các nhóm giải pháp: tiếp tục kiên cố hóa kênh mương nội đồng phục vụ tưới tiêu; đẩy mạnh liên kết bốn nhà (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông); mở rộng hệ thống cung ứng giống cây trồng sạch bệnh; phát triển dịch vụ vật tư nông nghiệp trả chậm và hoàn thiện chuỗi tiêu thụ sản phẩm quýt vàng Bắc Sơn và cây thuốc lá.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận ghi nhận các kết quả và đóng góp cụ thể:

• Dữ liệu thực trạng hoàn chỉnh: Cung cấp bức tranh toàn diện và hệ thống hóa toàn bộ các chỉ tiêu kinh tế, diện tích, năng suất, sản lượng cây trồng, cơ cấu đàn vật nuôi và quy mô nuôi trồng thủy sản của xã Hữu Vĩnh liên tục trong 3 năm (2012 - 2014).
• Phân tích chi phí sản xuất nông hộ: Lập bảng tính toán chi tiết cơ cấu chi phí trung gian (giống, phân đạm, lân, kali, thuốc bảo vệ thực vật) và chi phí lao động đối với từng cây trồng chủ lực (lúa, ngô) và vật nuôi (lợn, gà), phản ánh chính xác tỷ suất chi phí trên một đơn vị diện tích canh tác thực tế của hộ nông dân.
• Đánh giá hiệu quả mô hình kỹ thuật mới: Tổng kết kết quả triển khai thực tế các mô hình tiến bộ kỹ thuật tại địa bàn gồm: 6,5 ha rau an toàn VietGAP, 4,5 ha cánh đồng mẫu lúa GS 74, kỹ thuật thâm canh lúa cải tiến SRI, cùng chương trình tuyển chọn và nhân giống 500 nghìn cây quýt vàng sạch bệnh.
• Hệ thống giải pháp địa phương: Đề xuất các giải pháp gắn liền với điều kiện tự nhiên vùng núi đá vôi Bắc Sơn, tập trung vào việc giải quyết nút thắt về tưới tiêu mùa khô, quản lý hợp đồng tiêu thụ thuốc lá với doanh nghiệp, và khai thác thương hiệu nông sản đặc sản.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra và bộc lộ một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Do thời gian thực tập và năng lực nghiên cứu bước đầu của sinh viên còn hạn chế, phạm vi khảo sát mẫu sơ cấp chỉ dừng lại ở quy mô 45 hộ tại 3 trong tổng số 8 thôn (Hợp Thành, Nà Hó, Pác Mỏ), chưa bao quát toàn diện sai biệt kinh tế của cả 8 thôn trong xã.
• Nguồn nước sản xuất tại địa phương phụ thuộc hoàn toàn vào các mạch, khe núi và nước ngầm tự đào; việc đánh giá các giải pháp công trình thủy lợi dài hạn chưa đi sâu vào tính toán kỹ thuật nguồn nước.
• Hướng mở rộng tiếp theo: Cần mở rộng quy mô điều tra hộ nông dân trên toàn bộ 8 thôn; phân tích sâu chuỗi giá trị và kênh phân phối của sản phẩm quýt vàng Bắc Sơn sau khi hoàn thành cấp chứng nhận thương hiệu; nghiên cứu giải pháp chuyển dịch diện tích đất trồng sắn bạc màu sang các loại cây ăn quả và cây công nghiệp có giá trị gia tăng cao hơn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lương Đức Mạnh là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Tham khảo cấu trúc khung phân tích kinh tế vi mô cấp xã, phương pháp thiết kế bảng hỏi, phương pháp phân loại nhóm hộ điều tra và kỹ thuật tổng hợp chi phí sản xuất nông hộ ($GO, VA, IC$).
• Cán bộ quản lý nông nghiệp, khuyến nông cơ sở: Cung cấp nguồn số liệu cơ sở chi tiết về cơ cấu sử dụng đất, năng suất các giống cây trồng lai (lúa GS74, bio404; ngô LVN4, NK66) và hiệu quả mô hình thâm canh lúa SRI, rau an toàn VietGAP trên địa bàn miền núi đá vôi tỉnh Lạng Sơn.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng số liệu thống kê chi tiết tại Phần 4, đặc biệt là bảng cơ cấu giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản và bảng định mức chi phí sản xuất 1 sào lúa, 1 sào ngô của các nhóm hộ nông dân.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản của xã Hữu Vĩnh chuyển dịch như thế nào trong giai đoạn 2012 - 2014?
Tổng giá trị sản xuất toàn ngành tăng từ 15,893 tỷ đồng (2012) lên 17,195 tỷ đồng (2014). Tỷ trọng ngành nông nghiệp giảm từ 94% xuống 89%; ngành thủy sản tăng từ 4% lên 7%; ngành lâm nghiệp tăng từ 2% lên 4%.

2. Tỷ lệ hộ nghèo và mức thu nhập bình quân đầu người của xã Hữu Vĩnh năm 2014 đạt bao nhiêu?
Năm 2014, tỷ lệ hộ nghèo của xã là 15,46% (giảm bình quân 2,98%/năm), xã không còn hộ đói. Thu nhập bình quân đầu người ước đạt 18 triệu đồng/người/năm, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 10,4%.

3. Tình hình sản xuất cây quýt vàng Bắc Sơn tại xã Hữu Vĩnh được ghi nhận với số liệu ra sao?
Năm 2014, diện tích trồng quýt toàn xã là 20,772 ha (diện tích cho thu hoạch 11,025 ha, diện tích trồng mới 1,71 ha), năng suất đạt 59,4 tạ/ha, tổng sản lượng 65,489 tấn. Vườn ươm giống sạch bệnh phối hợp với Viện Bảo vệ Thực vật đã tạo ra 500 nghìn cây giống cung ứng cho sản xuất.

4. Tổng chi phí đầu tư sản xuất cho 1 sào lúa và 1 sào ngô của các hộ khảo sát là bao nhiêu?
Theo kết quả điều tra 45 hộ dân, chi phí sản xuất cho 1 sào lúa là 574.000 đồng (chi phí trung gian 274.000 đồng, chi phí lao động 300.000 đồng); chi phí sản xuất cho 1 sào ngô là 755.000 đồng (chi phí trung gian 355.000 đồng, chi phí lao động 400.000 đồng).

5. Sản phẩm cây thuốc lá tại địa phương được canh tác và tiêu thụ theo phương thức nào?
Năm 2014, xã gieo trồng 102,5 ha thuốc lá, sản lượng thu hoạch đạt 276,75 tấn (năng suất 27 tạ/ha, bình quân đạt 3 - 5 tạ lá sấy khô/sào). Toàn bộ sản phẩm lá sấy khô được xuất bán trực tiếp cho Công ty Thuốc lá Hòa Hiệp với giá bán dao động từ 20.000 đến 50.000 đồng/kg.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lương Đức Mạnh đã phản ánh chi tiết thực trạng kinh tế nông nghiệp xã Hữu Vĩnh, huyện Bắc Sơn giai đoạn 2012 - 2014 thông qua hệ thống dữ liệu thứ cấp kết hợp khảo sát sơ cấp 45 nông hộ. Nghiên cứu chỉ rõ nông nghiệp vẫn là ngành trụ cột với giá trị sản xuất trên 15 tỷ đồng, đồng thời ghi nhận sự chuyển biến tích cực trong việc đưa các giống mới và mô hình thâm canh cải tiến vào canh tác lúa, ngô và quýt vàng đặc sản. Các hạn chế về nguồn nước tưới, cơ sở chế biến và dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp được luận văn phân tích mạch lạc làm căn cứ thực tiễn cho việc hoạch định các giải pháp phát triển nông nghiệp địa phương đến năm 2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 5 Phần: Phần 1: Một số vấn đề lý luận thực tiễn về sản xuất nông nghiệp; Phần 2: Tổng quan tài liệu nghiên cứu Phần 3: Đối tƣợng, nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Phần 5: Quan điểm, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của xã Hữu Vĩnh 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Lý luận phát triển chung 2. Quan niệm về phát triển kinh tế Phát triển kinh tế đƣợc hiểu là quá trình tăng tiến mọi mặt của nền kinh tế. Nội dung của phát triển kinh tế đƣợc khái quát theo 3 tiêu thức: Một là, sự gia tăng tổng mức thu nhập nền kinh tế và mức gia tăng thu nhập bình quân trên đầu ngƣời; Hai là, sự biến đổi theo đúng cơ cấu kinh tế; Ba là, sự biến đổi ngày càng tốt hơn trong các vấn đề xã hội.

Phát triển kinh tế bền vững là quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý, hài hòa giữ ba mặt của sự phát triển, gồm: tăng trƣởng kinh tế, cải thiện các vẫn đề xã hội và bảo vệ môi trƣờng. Qua khái niệm trên, ta có thể rút ra khái niệm phát triển sản xuất nông nghiệp: phát triển sản xuất nông nghiệp là quá trình tăng tiến mọi mặt của sản xuất nông nghiệp. Bao gồm: tăng trƣởng ngành nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu ngành theo đúng xu thế và tăng thu nhập bình quân lao động nông nghiệp. Các thước đo đánh giá phát triển kinh tế 2.

Tăng trưởng kinh tế Tăng trƣởng kinh tế là sự tăng thu nhập của nền kinh tế trong một khoảng thời gian nhất định (thƣờng là 1 năm). Sự gia tăng thể hiện ở quy mô và tốc độ. Các chỉ tiêu đánh giá tăng trƣởng kinh tế bao gồm: Tổng giá trị sản xuất (GO); Tổng sản phẩm quốc nội (GDP); Tổng thu nhập quốc dân (GNI); Thu nhập quốc dân (NI); Thu nhập bình quân trên đầu ngƣời (GDP/ngƣời, GNI/ngƣời). Cơ cấu kinh tế Cơ cấu kinh tế đƣợc hiểu là tƣởng quan giữa các bộ phận trong tổng thể nền kinh tế, thể hiện mối quan hệ hữu cơ và có sự tác động qua lại cả về số lƣợng và chất lƣợng giữa các bộ phận.

các quan hệ này đƣợc hình thành trong điều kiện kinh tế - xã hội nhất định, luôn luôn vận động và hƣớng vào những mục tiêu cụ thể. Cơ cấu ngành nông nghiệp là quy mô và tỷ trọng chiếm về GDP, lao động, vốn của mỗi ngành (nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản) trong tổng thể ngành nông nghiệp. Qua đó, xác định vị trí và tầm quan trọng của mỗi ngành. Tiến bộ xã hội Tiến bộ mà trung tâm là vấn đề trung tâm phát triển con ngƣời đƣợc xem là tiêu thức đánh giá mục tiêu cuối cùng của sự phát triển.

Nó đƣợc xem xét trên một số khía cạnh chính: Việc đáp ứng nhu cầu cơ bản của con ngƣời, vấn đề nghèo đói và bất bình đẳng. Lý luận về phát triển nông nghiệp và vai trò của nông nghiệp đối với phát triển kinh tế xã hội 2. Quan niệm về ngành nông nghiệp Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tƣ liệu và nguyên liệu chủ yếu để tạo ra lƣơng thực thực phẩm cà một số nguyên liệu cho công nghiệp Theo chủ nghĩa rộng nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm các ngành nhỏ: nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản. Theo nghĩa hẹp nông nghiệp bao gồm chuyên ngành: trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp.

Nông nghiệp là một ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế của nhiều nƣớc, đặc biệt là các thế kỷ trƣớc đây khi công nghiệp còn chƣa phát triển. Đặc điểm của sản xuất nông nghiệp Thứ nhất, nông nghiệp là ngành sản xuất truyền thống, có lịch sử phát triển lâu đời. do đó có nhiều đặc điểm trì trệ lạc hậu vẫn còn tồn tại trong sản xuất. Mặc dù tiến bộ khoa học kĩ thuật, đã áp dụng máy móc thiết bị hiện đại vào sản xuất 5 nhƣng nhiều vùng ngƣời dân vẫn áp dụng kĩ thuật cũ để sản xuất, không muốn thay đổi.

cần phải cải tạo những đặc điểm không phù hợp, bảo thử, trì trệ này để phát triển nông nghiệp. Thứ hai, nông nghiệp là ngành tạo ra những sản phẩm thiết yếu cho con ngƣời. lƣơng thực là sản phẩm chỉ có ngành nông nghiệp mới sản xuất ra đƣợc. theo thuyết nhu cầu cua Maslow thì nhu cầu sinh tồn là nhu cầu quan trọng nhất.

chính vì vậy, nƣớc nào cũng phải sản xuất hoặc nhập khẩu lƣơng thực. Thứ ba, phụ thuộc lớn vào điều kiện tự nhiên và đất đai: Mỗi cùng có những đặc trƣng riêng về đất, khí hậu, địa hình… phù hợp với phát triển sản xuất một số loại nông sản nhất định, tạo nên đặc sản của từng vùng. Mỗi vùng tìm cho mình những sản phẩm thích hợp để phát triển, khai thác lợi thế. Sản xuất nông nghiệp là ngành phụ thuộc lớn vào điều kiện tự nhiên, hoàn cảnh khác quan không can thiệp đƣợc, do đó mang tính rủi ro cao.

Khả năng thật thu do mất mùa có thể do các nguyên nhân nhƣ lũ lụt, mƣa bão, hỏa hoạn, bệnh dịch…Do đó cần những chính sách bảo hiểm để giảm những rủi ro đó. Đất đai là tự liệu sản xuất chủ yếu. cừa là đối tƣợng la động vừa là tƣ liệu lao động. Sản xuất nông nghiệp có tính thời vụ, một lực lƣợng lớn lao động trong ngành nông nghiệp thiếu việc làm theo mùa vụ.

Thứ tư, nông nghiệp là ngành sản xuất đòi hỏi nhiều lao động. Công việc trong ngành này không đòi hỏi trình độ cao, việc dễ làm nhƣng đòi hỏi nhiều về lao động. Đây cũng là một thuận lợi để giải quyết vấn đề việc làm cho ngƣời lao động. Tuy nhiên, thu nhập trong ngành còn thấp nên hiện tƣợng thiếu việc làm còn nhiều.

Hiện nhiều lao động ngành nông nghiệp còn chiếm một tỉ trọng lớn, cần chuyển sang các ngành công nghiệp và dịch vụ nhiều hơn nữa. trong nông nghiệp cần nâng cấp sang ngành sử dụng nhiều vốn, nâng cao năng suất. Thứ năm, đây là ngành kinh tế có quy mô lớn, chiếm tỉ trọng về giá trị sản xuất trong tổng nền kinh tế cao tuy nhiên tỷ trọng trong lao động và sản phẩm có xu 6 hƣớng giảm trong quá trình phát triển. Sự biến động này chịu sự tác động của quy luật tiêu dung sản phẩm và quy luật năng suất lao động.

Các yếu tố tác động đến sản xuất nông nghiệp 2. Lao động Lao động có vai trò là động lực quan trọng trong tăng trƣởng và phá triển kinh tế đất nƣớc nói chung, đặc biệt đối với ngành Nông nghiệp khi mà kỹ thuật sản xuất chƣa đạt trình độ cao. Lao động là một bộ phận của hệ thống các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất và đƣợc coi là yếu tố quan trọng nhất của quá trình vì các yếu tố đầu vào khác có thể thay đổi, nhƣng nguồn lực con ngƣời thì không thê thay thế đƣợc, nhờ có con ngƣời mới có thể sử dung đƣợc các công nghệ máy móc thiết bị, nhừ đó tạo ra sản phẩm phục vụ nhu cầu xã hội. Lao động là yếu tố cấu thành tổ chức, vận hành dây chuyền sản xuất.

vì vậy, nếu biết sử dụng lao động theo đúng trình độ, khả năng của họ thì sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao, tiết kiệm đƣợc chi phí, đồng thời phát huy năng lực, tinh thần sang tạo trong quá trình sản xuất. Việc đầu tƣ vào lao động đƣợc coi là yếu tố đầu tƣ có hiệu quả, nghĩa là lao động đó càng có trình độ chuyên môn lành nghề cao thì khả năng họ tạo ra sản phẩm càng nhiều và chất lƣợng càng cao, qua đó thu nhập của những ngƣời lao động cũng đƣợc nâng cao. Khi thu nhập từ việc làm tăng họ sẽ có điều kiện cải thiện nâng cao đời sống. Kết quả là tăng nhu cầu xã hội đồng thời tác động đến hiệu quả sản xuất trong điều kiện năng suất lao động tăng.

Tài nguyên thiên nhiên Tài nguyên thiên nhiên là tất cả các nguồn lực của tự nhiên, bao gồm đất đai, không khí, nƣớc, các loại năng lƣợng và những khoáng sản trong lòng đất… Tài nguyên thiên nhiên là một trong những yếu tố nguồn lực đầu vào quan trọng của quá trình sản xuất. Nó là yếu tố thúc đẩy sản xuất phát triển, góp phần vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nguồn tài nguyên rừng vừa có giá trị kinh tế cao, vừa có giá 7 trị bảo vệ môi trƣờng. Nguồn đất đai, nguồn nƣớc, khí hậu là những nguồn tài nguyên không thể thiếu trong phát triển nông nghiệp.

Tài nguyên thiên nhiên còn là cơ sở tích lũy vốn và phát triển ổn định nâng cao chất lƣợng tăng trƣởng ngành. Điều kiện khí hậu kết hớp với nguồn nƣớc và đất đai đã cung cấp các loại nông sản có năng suất cao, có giá trị xuất khẩu nhƣ: lúa gạo, cà phê, cao su… Nhờ đó thu về nguồn ngoại tệ cho đất nƣớc, góp phần thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế của quốc gia Tuy nhiên tài nguyên khan hiếm tƣơng đối so với nhu cầu. các tài nguyên cần thiết cho sản xuất va đời sống đều có hạn không tái tạo hoặc nếu có thì cần thời gian dài và chi phí lớn. Vì vậy cần phải sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả các tài nguyên.

Các giai đoạn phát triển của nông nghiệp 2. Giai đoạn kinh tế nông nghiệp truyền thống Trong giai đoạn này ngƣời nông dân sản xuất với phƣơng pháp cũ với những phong tục tập quán lạc hậu. Mục đích tối đa hóa sự tồn tại, họ không muốn thay đổi phƣơng pháp sản xuất. Đặc điểm cơ bản của nông nghiệp truyền thống là sản xuất mang tính tự cung tự cấp với một hoặc vài loại cây nông nghiệp lạc hậu.

Việc tăng sản lƣợng có thể thực hiện bằng việc tăng diện tích canh tác, hoặc sử dụng phân hữu cơ sinh học. Do đó đời sống ngƣời dân thấp, rủi ro cao. Tuy vậy, nông nghiệp truyền thống hoàn toàn không có tiến triển. sự tiến triển diễn ra chậm chạp, từ du canh du cƣ đến định canh ổn định đất trồng trọt và ổn định công nghệ sản xuất thủ công.

Việc tăng sản lƣợng cũng có thể đƣợc thực hiện bằng việc tăng diện tích đất canh tác nhờ các dự án thủy nông hoặc sử dụng phân hữu cơ cho cây trồng. Giai đoạn kinh tế nông nghiệp đa dạng hóa Đa dạng hóa nông nghiệp là bƣớc đầu tiên trong quá độ từ sản xuất tự cung tự cấp sang chuyên môn hóa.