Khóa luận tốt nghiệp giải pháp phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới trên địa bàn huyện đan phượng thành phố hà nội

Luận văn tốt nghiệp nông nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp giải pháp phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới trên địa bàn huyện đan, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Phùng Duy Khánh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Mô Hình Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Kiểu Mới Tại Đan Phượng, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN HTX NÔNG NGHIỆP KIỂU MỚI THEO LUẬT HTX 2012
• 1.1. Cơ sở lý luận về mô hình HTX, HTX nông nghiệp
• 1.1.1. Các khái niệm có liên quan
• 1.1.2. Đặc điểm của hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới
• 1.1.3. Về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của HTX nông nghiệp
• 1.1.4. Nội dung phát triển HTX nông nghiệp
• 1.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của mô hình HTX
• 1.1.6. Vai trò của HTX nông nghiệp kiểu mới
• 1.2. Cơ sở thực tiễn về phát triển mô hình HTX
• 1.2.1. Phát triển HTX nông nghiệp tại một số nước trên thế giới
• 1.2.2. Phát triển mô hình HTX nông nghiệp kiểu mới tại Việt Nam
• 1.2.3. Bài học rút ra cho huyện Đan Phượng
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm cơ bản của huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2.2. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá sử dụng trong đề tài
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng phát triển HTX nông nghiệp kiểu mới trên địa bàn huyện Đan Phượng
• 3.1.1. Thực trạng phát triển về số lượng HTX nông nghiệp kiểu mới
• 3.1.2. Thực trạng phát triển sản xuất kinh doanh của HTX nông nghiệp
• 3.1.3. Tình hình phát triển về trình độ cán bộ quản lý HTX
• 3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển HTX nông nghiệp kiểu mới huyện Đan Phượng
• 3.2.1. Những yếu tố bên ngoài
• 3.2.2. Yếu tố bên trong
• 3.3. Đánh giá chung về phát triển HTX nông nghiệp trên địa bàn huyện
• 3.3.1. Những kết quả đạt được
• 3.3.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 3.4. Giải pháp phát triển mô hình HTX nông nghiệp kiểu mới
• 3.4.1. Quan điểm phát triển hợp tác xã nông nghiệp ở huyện Đan Phượng thời gian tới
• 3.4.2. Giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp ở huyện Đan Phượng trong thời gian tới
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng, Hà Nội, đang trở thành một xu hướng quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho nông sản. Theo Luật Hợp tác xã năm 2012, mô hình này được xây dựng trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và cùng có lợi. Đan Phượng, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển nông nghiệp, đang dần khẳng định vai trò của mình trong việc phát triển kinh tế hợp tác.

1.1. Đặc điểm nổi bật của mô hình hợp tác xã nông nghiệp

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng có những đặc điểm nổi bật như: sự tự nguyện trong việc tham gia, tính bình đẳng giữa các thành viên, và khả năng tự chủ trong hoạt động sản xuất. Các HTX này không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn mở rộng sang các dịch vụ hỗ trợ như cung ứng giống, phân bón và tiêu thụ sản phẩm. Điều này giúp nâng cao hiệu quả kinh tế và tạo ra chuỗi giá trị bền vững cho nông sản.

1.2. Vai trò của hợp tác xã trong phát triển nông nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối nông dân với thị trường. Chúng giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh và nâng cao thu nhập. Hơn nữa, các HTX còn tạo ra môi trường hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững cho khu vực nông thôn.

II. Thách thức trong phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp tại Đan Phượng

Mặc dù mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Các HTX thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm, thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực có trình độ. Hơn nữa, sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn cũng là một yếu tố gây áp lực lớn lên các HTX. Để phát triển bền vững, cần có những giải pháp cụ thể nhằm khắc phục những thách thức này.

2.1. Khó khăn trong việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ

Một trong những thách thức lớn nhất mà các HTX nông nghiệp tại Đan Phượng phải đối mặt là việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ cho sản phẩm. Nhiều HTX chưa có chiến lược marketing hiệu quả, dẫn đến việc sản phẩm không được tiêu thụ đúng cách. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức để giúp các HTX xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường.

2.2. Thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực

Nhiều HTX nông nghiệp tại Đan Phượng gặp khó khăn trong việc huy động vốn đầu tư cho sản xuất. Bên cạnh đó, đội ngũ nhân lực trong các HTX thường thiếu kinh nghiệm và trình độ chuyên môn. Việc đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý HTX là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động.

III. Giải pháp phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới

Để phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường hỗ trợ từ chính quyền, nâng cao năng lực cho các HTX, và xây dựng các chuỗi giá trị nông sản. Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất cũng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả kinh tế.

3.1. Tăng cường hỗ trợ từ chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể cho các HTX, như cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các nguồn vốn. Việc tổ chức các hội thảo, tập huấn về kỹ thuật sản xuất và quản lý cũng rất cần thiết để nâng cao năng lực cho các HTX.

3.2. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững

Xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững là một trong những giải pháp quan trọng giúp các HTX nâng cao hiệu quả sản xuất. Các HTX cần hợp tác với nhau để hình thành các liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Đan Phượng

Nghiên cứu về mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các giải pháp phát triển có thể mang lại nhiều lợi ích cho nông dân. Các HTX đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Kết quả nghiên cứu cho thấy, thu nhập của các thành viên HTX đã tăng lên đáng kể nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất.

4.1. Kết quả đạt được từ mô hình hợp tác xã

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới đã giúp nâng cao thu nhập cho nông dân tại Đan Phượng. Nhiều HTX đã thành công trong việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông sản, từ đó mở rộng thị trường tiêu thụ. Kết quả này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho các thành viên.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các HTX thành công

Các HTX thành công tại Đan Phượng đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý giá. Việc xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa các thành viên, áp dụng công nghệ mới và chú trọng đến marketing là những yếu tố quan trọng giúp các HTX phát triển bền vững. Những bài học này có thể được áp dụng cho các HTX khác trong khu vực để nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mô hình hợp tác xã nông nghiệp

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Với sự hỗ trợ từ chính quyền và sự nỗ lực của các thành viên, các HTX có thể trở thành động lực quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn. Việc tiếp tục đổi mới và áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp các HTX nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.1. Triển vọng phát triển mô hình hợp tác xã

Triển vọng phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp tại Đan Phượng là rất khả quan. Với sự gia tăng nhu cầu tiêu thụ nông sản sạch và an toàn, các HTX có thể tận dụng cơ hội này để mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ là chìa khóa giúp các HTX phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Định hướng phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cho các HTX, xây dựng các chuỗi giá trị nông sản và tăng cường hợp tác giữa các HTX. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần phát triển kinh tế nông thôn một cách bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế tập thể và mô hình hợp tác xã giữ vị trí chiến lược trong việc thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho nông dân và xây dựng nông thôn mới bền vững. Trên địa bàn huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội, tính đến năm 2017 có tổng cộng 40 hợp tác xã đang hoạt động, trong đó có 29 hợp tác xã thuộc lĩnh vực nông nghiệp, chiếm tỷ trọng 72,5%. Mặc dù toàn bộ 29 hợp tác xã nông nghiệp này đã hoàn thành việc đăng ký và chuyển đổi tổ chức theo Luật Hợp tác xã năm 2012, quá trình vận hành thực tế vẫn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn căn bản. Đa số các đơn vị mới chỉ hoàn thành việc kiện toàn về mặt kỹ thuật hành chính, chưa tạo ra bước chuyển biến đột phá về phương thức kinh doanh, chủ yếu dừng lại ở các dịch vụ đầu vào truyền thống và thiếu gắn kết với thị trường tiêu thụ đầu ra.

Trước yêu cầu cấp thiết của thực tiễn, luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp của tác giả Phùng Duy Khánh đi sâu nghiên cứu, đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động và các yếu tố tác động, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới. Đề tài được triển khai trên phạm vi 16 đơn vị hành chính cấp xã của huyện Đan Phượng, khai thác chuỗi số liệu thực nghiệm trong giai đoạn 2015-2017 và xác định tầm nhìn định hướng phát triển đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ vững chắc để nâng cao hiệu quả kinh tế nông nghiệp địa phương, hướng tới mục tiêu gia tăng giá trị sản xuất vượt mức bình quân 183 triệu đồng trên mỗi hecta canh tác hàng năm, đồng thời thúc đẩy 100% hợp tác xã chuyển đổi thực chất theo chuỗi giá trị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết kinh tế hợp tác của chủ nghĩa Mác - Lênin về tính tất yếu của việc liên kết những người sản xuất nhỏ tiến lên nền sản xuất lớn hiện đại, kết hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất hợp tác xã được đúc kết trong tác phẩm Đường cách mệnh năm 1927. Bên cạnh đó, luận văn vận dụng định nghĩa chuẩn hóa của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và hệ thống khung pháp lý hiện hành, trọng tâm là Luật Hợp tác xã số 23/2012/QH13, Quyết định số 899/QĐ-TTg về tái cơ cấu ngành nông nghiệp cùng Quyết định số 490/QĐ-TTg phê duyệt chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Hệ thống khái niệm trọng tâm bao gồm: hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới, kinh tế tập thể, chuỗi giá trị nông sản và dịch vụ hỗ trợ kinh tế hộ. Khác với mô hình tập thể hóa bao cấp trước đây, hợp tác xã kiểu mới được xác định là tổ chức kinh tế tự nguyện do tối thiểu 7 thành viên cùng sở hữu, vận hành theo nguyên tắc tự chủ, dân chủ, bình đẳng và phân phối lợi ích chủ yếu theo mức độ sử dụng dịch vụ. Nghiên cứu cũng kế thừa bài học kinh nghiệm quốc tế từ hệ thống 3.140 hợp tác xã nông nghiệp tại Mỹ và mô hình nông nghiệp đa chức năng với 98% nông dân tham gia tại Nhật Bản nhằm hoàn thiện khung phân tích lý luận phù hợp với địa bàn ven đô.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong giai đoạn 2015-2017. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo thống kê chính thức của Phòng Kinh tế, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đan Phượng, Liên minh Hợp tác xã thành phố Hà Nội và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội.

Về dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu thực hiện điều tra khảo sát toàn diện trên cỡ mẫu gồm 29 hợp tác xã nông nghiệp tại 16 xã, thị trấn, kết hợp phỏng vấn sâu 120 hộ thành viên và cán bộ quản lý hợp tác xã. Phương pháp chọn mẫu được áp dụng là chọn mẫu định mức kết hợp phân tầng ngẫu nhiên theo 4 tiểu vùng sinh thái nông nghiệp đặc thù của huyện: tiểu vùng ven sông Đáy, tiểu vùng bãi ven sông Hồng, tiểu vùng Tiên Tân và tiểu vùng Đan Hoài. Phương pháp này bảo đảm tính đại diện cao cho các hình thái canh tác địa phương.

Dữ liệu được xử lý và phân tích thông qua phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tích cơ cấu và phương pháp chuyên gia. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác các chỉ tiêu tài chính, doanh thu, lợi nhuận của 29 hợp tác xã, đồng thời đánh giá khách quan các yếu tố nội lực và ngoại cảnh ảnh hưởng đến sự phát triển của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về quy mô tổ chức và chuyển đổi mô hình, 100% hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện (29 trên 29 đơn vị) đã hoàn thành đăng ký lại theo Luật Hợp tác xã 2012. Tuy nhiên, tính chất hoạt động chưa có sự chuyển biến về chất khi trên 85% hợp tác xã vẫn chỉ cung ứng các dịch vụ đầu vào cơ bản như thủy lợi, làm đất, giống cây trồng, trong khi tỷ lệ hợp tác xã tham gia chế biến và bao tiêu đầu ra cho nông sản của thành viên chỉ đạt dưới 15%.

Thứ hai, về hiệu quả sản xuất nông nghiệp trong bối cảnh thu hẹp tài nguyên đất, diện tích đất sản xuất nông nghiệp năm 2017 của huyện là 3.309,03 ha, giảm 213,97 ha so với năm 2013 do áp lực đô thị hóa và xây dựng các cụm công nghiệp làng nghề. Dù vậy, giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân vẫn đạt 183 triệu đồng/ha/năm nhờ huyện tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng với 1.300 ha đất chuyển sang trồng hoa, rau an toàn và cây ăn quả chất lượng cao, đồng thời hình thành 4 mô hình ứng dụng công nghệ cao với diện tích 37 ha.

Thứ ba, về năng lực tài chính và tiếp cận nguồn lực, nguồn vốn hoạt động của các hợp tác xã còn rất hạn chế. Vốn tích lũy và quỹ không chia bình quân của mỗi hợp tác xã chỉ đạt dưới 500 triệu đồng. Tỷ lệ hợp tác xã nông nghiệp tiếp cận được nguồn vốn vay trung và dài hạn từ các tổ chức tín dụng chỉ đạt xấp xỉ 25% do thiếu tài sản thế chấp và phương án kinh doanh khả thi.

Thứ tư, về chất lượng nhân lực quản trị, tỷ lệ cán bộ ban quản trị hợp tác xã có trình độ đại học, cao đẳng chuyên ngành kinh tế hoặc kỹ thuật nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 18,5%. Hơn 60% cán bộ quản lý cao tuổi và điều hành dựa trên thói quen kinh nghiệm, dẫn đến sự lúng túng trong ứng dụng công nghệ thông tin và quản trị chuỗi cung ứng hiện đại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các tồn tại trên xuất phát từ tâm lý ỷ lại vào cơ chế hỗ trợ bao cấp cũ vẫn còn tồn tại trong một bộ phận cán bộ và xã viên. Cơ chế phân phối lợi ích chưa gắn chặt với mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ, làm giảm động lực gắn bó lâu dài của hộ nông dân với hợp tác xã.

Khi so sánh với bài học thực tiễn từ mô hình Hợp tác xã rau an toàn Visa tại tỉnh Vĩnh Phúc và Hợp tác xã gà Tiên Yên tại tỉnh Quảng Ninh (với doanh thu bình quân đạt gần 1,3 tỷ đồng/năm và sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao), huyện Đan Phượng có ưu thế vượt trội về vị trí tiếp giáp trung tâm Thủ đô và mạng lưới giao thông Quốc lộ 32 thuận tiện, nhưng lại đi chậm hơn trong việc tạo dựng thương hiệu nông sản và kết nối với các chuỗi bán lẻ hiện đại.

Các phát hiện nghiên cứu này có thể được trực quan hóa rất rõ ràng thông qua bảng tổng hợp cơ cấu dịch vụ cung ứng và biểu đồ cột so sánh tỷ trọng vốn tự có với nhu cầu vay vốn tín dụng của 29 hợp tác xã trong giai đoạn 2015-2017, qua đó làm nổi bật khoảng cách giữa năng lực tài chính thực tế và yêu cầu mở rộng sản xuất hàng hóa lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao năng lực quản trị và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ hợp tác xã. Ủy ban nhân dân huyện Đan Phượng phối hợp với Liên minh Hợp tác xã thành phố Hà Nội tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ trị kinh doanh nông nghiệp, phấn đấu đến năm 2020 đạt tỷ lệ 100% cán bộ chủ chốt của 29 hợp tác xã được bồi dưỡng chuyên môn, trong đó nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ cao đẳng, đại học lên mức trên 35%.

Thứ hai, tái cơ cấu dịch vụ theo hướng hoàn thiện chuỗi giá trị khép kín. Hội đồng quản trị các hợp tác xã nông nghiệp cần chủ động mở rộng hoạt động từ khâu cung ứng vật tư sang khâu bảo quản, chế biến và phân phối sản phẩm. Mục tiêu đến năm 2020 nâng tỷ lệ nông sản của thành viên được tiêu thụ qua hợp đồng chuỗi giá trị đạt tối thiểu 40%, thúc đẩy tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân của mỗi hợp tác xã đạt từ 10% đến 15% mỗi năm.

Thứ ba, mở rộng diện tích ứng dụng công nghệ cao và xây dựng thương hiệu OCOP. Phòng Kinh tế huyện cùng Ban giám đốc các hợp tác xã đẩy mạnh thu hút đầu tư mở rộng diện tích sản xuất hoa, rau hữu cơ công nghệ cao từ 37 ha lên trên 100 ha trong giai đoạn 2019-2022. Đồng thời, triển khai áp dụng 100% tem mã QR Code truy xuất nguồn gốc và xây dựng ít nhất 10 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên để cung cấp ổn định cho hệ thống trường học và siêu thị.

Thứ tư, đổi mới cơ chế tài chính và tăng cường khả năng huy động vốn. Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện phối hợp cùng các ngân hàng thương mại hướng dẫn các hợp tác xã lập phương án sản xuất khả thi nhằm giải ngân nguồn vốn vay ưu đãi, nâng tỷ lệ hợp tác xã tiếp cận được vốn tín dụng lên trên 60%, hướng tới nâng quy mô vốn hoạt động bình quân của mỗi hợp tác xã đạt trên 1,5 tỷ đồng đến năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là cán bộ quản lý Nhà nước và cơ quan hoạch định chính sách tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội, Chi cục Phát triển nông thôn và Ủy ban nhân dân huyện Đan Phượng. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn để ban hành các đề án phát triển kinh tế tập thể, phân bổ nguồn lực hỗ trợ hiệu quả cho 29 hợp tác xã nông nghiệp và quản lý 3.309,03 ha đất canh tác theo quy hoạch bền vững.

Nhóm thứ hai là Hội đồng quản trị và Ban giám đốc các hợp tác xã nông nghiệp. Luận văn mang lại cẩm nang quản trị thực chiến, hướng dẫn phương thức chuyển đổi cơ cấu dịch vụ sang liên kết chuỗi và áp dụng quy chế phân phối lợi ích minh bạch nhằm nâng doanh thu từ mức dưới 500 triệu đồng lên trên 1,3 tỷ đồng mỗi năm.

Nhóm thứ ba là học viên cao học, giảng viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản lý kinh tế và Phát triển nông thôn. Công trình mang đến khung phương pháp luận hoàn chỉnh, hệ thống chỉ tiêu phân tích kinh tế vi mô và bộ dữ liệu khảo sát thực nghiệm giai đoạn 2015-2017 có giá trị học thuật cao.

Nhóm thứ tư là các doanh nghiệp chế biến, siêu thị và nhà đầu tư nông nghiệp sạch. Dữ liệu luận văn giúp nhận diện tiềm năng của 4 tiểu vùng sinh thái nông nghiệp tại Đan Phượng để ký kết hợp đồng liên kết bao tiêu nông sản, mở rộng thị phần cung cấp thực phẩm an toàn cho hơn 8 triệu người dân Thủ đô.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới theo Luật 2012 có điểm gì khác biệt căn bản so với mô hình hợp tác xã kiểu cũ? Hợp tác xã kiểu mới là tổ chức kinh tế tự chủ do tối thiểu 7 thành viên tự nguyện đóng góp vốn và sức lực thành lập, hoàn toàn tôn trọng quyền sở hữu của kinh tế hộ. Mục tiêu hàng đầu là phục vụ lợi ích của thành viên và phân phối thu nhập chủ yếu dựa trên mức độ sử dụng dịch vụ, xóa bỏ triệt để cơ chế bao cấp bình quân của mô hình cũ trước đây.

Điểm nghẽn lớn nhất trong hoạt động của 29 hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Đan Phượng giai đoạn 2015-2017 là gì? Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở tư duy kinh doanh chậm đổi mới và năng lực liên kết thị trường yếu kém. Hơn 85% hợp tác xã chỉ hoạt động ở khâu dịch vụ đầu vào, chưa chủ động tìm kiếm đầu ra. Nguồn vốn tích lũy bình quân dưới 500 triệu đồng cùng việc thiếu tài sản thế chấp khiến đa số đơn vị khó tiếp cận vốn vay ngân hàng để đầu tư công nghệ.

Chương trình OCOP và bài học từ tỉnh Quảng Ninh có thể áp dụng thế nào cho huyện Đan Phượng? Thành công từ 295 hợp tác xã nông nghiệp tại Quảng Ninh với các sản phẩm như gà Tiên Yên đạt chuẩn 4 sao OCOP chứng minh vai trò then chốt của hợp tác xã trong việc chuẩn hóa chất lượng sản phẩm. Đan Phượng cần lấy hợp tác xã làm hạt nhân xây dựng thương hiệu OCOP, gắn tem truy xuất nguồn gốc để nâng doanh thu bình quân vượt mức 1,3 tỷ đồng/năm.

Phương pháp chọn mẫu trong luận văn bảo đảm tính khoa học và đại diện như thế nào? Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu định mức phân tầng ngẫu nhiên, khảo sát toàn bộ 29 hợp tác xã nông nghiệp tại 16 xã, thị trấn cùng 120 hộ thành viên. Mẫu điều tra phản ánh đầy đủ đặc tính kinh tế của cả 4 tiểu vùng sinh thái nông nghiệp trên địa bàn huyện Đan Phượng, bảo đảm độ tin cậy và giá trị thực chứng của kết quả.

Giải pháp then chốt nào giúp nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp Đan Phượng vượt mức 183 triệu đồng/ha/năm? Giải pháp đột phá là đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cây trồng gắn với nông nghiệp công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị. Việc mở rộng diện tích rau hoa ứng dụng công nghệ cao từ 37 ha lên trên 100 ha và ký hợp đồng bao tiêu với các trường học, siêu thị sẽ tối ưu hóa giá trị kinh tế trên diện tích đất canh tác.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới theo khuôn khổ Luật Hợp tác xã năm 2012.
• Phân tích sắc bén thực trạng hoạt động của 29 hợp tác xã nông nghiệp tại huyện Đan Phượng giai đoạn 2015-2017, làm rõ các nút thắt về vốn, công nghệ và nhân lực quản trị.
• Đánh giá hiệu quả kinh tế nông nghiệp địa phương thông qua việc chuyển đổi 1.300 ha đất canh tác và đạt giá trị sản xuất bình quân 183 triệu đồng/ha/năm.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với chuyển đổi số, chương trình OCOP và nông thôn mới kiểu mẫu cho giai đoạn 2019-2022.
• Cung cấp tài liệu tham khảo khoa học có giá trị ứng dụng cao cho công tác quản trị hợp tác xã và hoạch định chính sách kinh tế nông thôn.

Đóng góp quan trọng nhất của luận văn là đã làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa việc đổi mới thể chế hợp tác xã với việc gia tăng giá trị sản xuất nông nghiệp hàng hóa ven đô trong tiến trình đô thị hóa. Lộ trình thực hiện tiếp theo đòi hỏi huyện Đan Phượng cần tập trung hoàn thiện chính sách hỗ trợ tín dụng và hoàn thành đào tạo chuẩn hóa 100% cán bộ quản lý hợp tác xã trước năm 2020. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp hãy khai thác sâu toàn văn công trình nghiên cứu này để cùng kiến tạo những mô hình liên kết nông nghiệp thịnh vượng và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và Kết luận, luận văn của 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về HTX nông nghiệp kiểu mới theo Luật HTX 2012. Chƣơng 2: Đặc điểm địa bàn và phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận. 4 Chƣơng1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN HTX NÔNG NGHIỆP KIỂU MỚI THEO LUẬT HTX 2012 1. Cơ sở lý luận về mô hình HTX, HTX nông nghiệp 1.

Các khái niệm có liên quan - Hợp tác, với tƣ cách là đặc tính xã hội của lao động, đƣợc thực hiện từ khi loài ngƣời xuất hiện và ngày càng phát triển nhƣ là hình thức tất yếu trong lao động sản xuất của con ngƣời. Theo từ điển Hán Việt thì “hợp tác” có nghĩa là hợp nhau lại chung sức làm việc. Có thể nói hợp tác là một phạm trù rộng, quá trình hợp tác đƣợc biểu hiện ra ở nhiều hình thức và cấp độ khác nhau, từ đơn giản đến phức tạp, từ đơn ngành đến đa ngành. Hợp tác trong sản xuất vật chất phát triển đến mức độ nhất định sẽ hình thành nên hình thức kinh tế hợp tác.

- Kinh tế hợp tác là một hình thức quan hệ kinh tế tự nguyện hợp tác, phối hợp, hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các chủ thể kinh tế, kết hợp sức mạnh của từng thành viên với ƣu thế và sức mạnh của tập thể để giải quyết tốt hơn những vấn đề của sản xuất, kinh doanh và đời sống kinh tế, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và lợi ích của mỗi thành viên[18, tr.Mỗi loại hình kinh tế hợp tác phản ánh đặc điểm, trình độ phát triển của lực lƣợng sản xuất và hình thức phân công lao động tƣơng ứng. Trong đó, kinh tế hợp tác phát triển và đƣợc tổ chức ở trình độ cao chính là HTX. - HTX là một mô hình của kinh tế hợp tác đƣợc phát triển ở trình độ cao hơn, xuất hiện trong nền kinh tế thị trƣờng của chủ nghĩa tƣ bản từ giữa thế kỷ XIX, bởi trong nền kinh tế tự do cạnh tranh của chủ nghĩa tƣ bản, để tồn tại và phát triển, những ngƣời sản xuất nhỏ phải hợp sức, hợp vốn với nhau chống lại sự chèn ép, khống chế của các nhà tƣ bản. Trong tác phẩm “Đƣờng cách mệnh” viết năm 1927, Hồ Chí Minh đã có một chuyên mục viết về HTX theo cách rất đơn giản khi Ngƣời nêu ra các câu tục ngữ Việt Nam: “nhóm lại thành giàu, chia nhau thành khó”, “một cây làm 5 chẳng nên non, nhiều cây nhóm lại thành hòn núi cao”.

Hình thức hợp tác có 4 loại, hay 4 cách, đó là: HTX tiền bạc; HTX mua; HTX bán và HTX sinh sản nhằm mục đích giúp nhau, nhờ lẫn nhau, “làm sao cho ai trồng cây thì đƣợc ăn trái, ai muốn ăn trái thì giùm vào trồng cây”. Đặc biệt, ngƣời chỉ ra đặc trƣng của HTX “khác hội buôn, vì hội buôn lợi riêng, hợp tác xã lợi chung”; “hợp tác xã tuy là để giúp đỡ nhau, nhƣng không giống các hội từ thiện. Vì các hội ấy có tiêu đi mà không làm ra, và giúp đỡ bất kỳ ai nhƣng có ý bố thí, hợp tác xã có tiêu đi, có làm ra, chỉ giúp cho ngƣời trong hội, nhƣng giúp một cách bình đẳng, một cách “cách mệnh” ai cũng giúp mà ai cũng bị giúp [8, tr. Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho rằng: “Hợp tác xã là sự liên kết của những ngƣời đang gặp phải những khó khăn kinh tế giống nhau, tự nguyện liên kết nhau lại trên cơ sở bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ, sử dụng tài sản mà họ đã chuyển giao vào hợp tác xã phù hợp với các nhu cầu chung và giải quyết những khó khăn đó chủ yếu bằng sự tự chủ, tự chịu trách nhiệm và bằng cách sử dụng các chức năng kinh doanh trong tổ chức hợp tác, phục vụ cho lợi ích vật chất và tinh thần chung” [19, tr.

Mặc dù có nhiều định nghĩa hay quan niệm khác nhau về HTX, song tựu chung, các định nghĩa hay quan niệm đều cho thấy các loại hình HTX trên thế giới có đặc điểm chung: là tổ chức kinh tế do các chủ thể kinh tế tự nguyện góp vốn, góp sức hình thành; hoạt động chủ yếu nhằm mục đích phục vụ hoạt động kinh tế của các thành viên tham gia với phƣơng châm giúp đỡ lẫn nhau, cũng là giúp đỡ chính mình; nguyên tắc cơ bản của HTX là tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi và quản lý dân chủ. Để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động HTX đứng vững và phát triển, ngày 20/3/1996, Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa IX kỳ họp thứ 9 đã thông qua Luật Hợp tác xã. Đến nay, sau nhiều lần sửa đổi, bổ sung với mục tiêu khuyến khích và phát triển mô hình HTX, đồng thời định hƣớng phát triển các HTX hiện có hoạt động theo đúng bản chất của 6 HTX, ngày 20/11/2012 Quốc hội đã thông qua Luật Hợp tác xã 2012, có hiệu lực thi hành từ 01/7/2013. Trong đó, HTX đƣợc định nghĩa:“Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tƣ cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tƣơng trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã.Khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã phát triển đến trình độ cao hơn thì sẽ hình thành các doanh nghiệp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; doanh nghiệp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động theo Luật doanh nghiệp[22, tr 8].

Định nghĩa này đã xác định rõ hơn bản chất của HTX: là tổ chức kinh tế tập thể, nhằm đáp ứng nhu cầu chung của các thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý HTX. Mục tiêu của HTX là mang lại lợi ích cho thành viên. Phân phối của HTX chủ yếu theo mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của thành viên; theo công sức lao động, phần còn lại chia theo vốn góp. Bản chất của HTX là phục vụ lợi ích của thành viên; còn bản chất của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận, phân phối lợi nhuận của doanh nghiệp chia theo vốn góp.

Vì vậy, Luật Hợp tác xã năm 2012 bỏ quy định “Hợp tác xã hoạt động như một loại hình doanh nghiệp”. - HTX nông nghiệp Trên cơ sở kế thừa, phát triển các kết quả nghiên cứu lý luận về hợp tác, kinh tế hợp tác và HTX: HTX nông nghiệp là tổ chức kinh tế tự nguyện được thành lập theo quy định của Luật Hợp tác xã nhằm nâng cao hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nông nghiệp, trên cơ sở đó nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của thành viên và cộng đồng dân cư khu vực nông thôn. Đặc điểm của hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới HTX nông nghiệp kiểu mới đăng ký hoạt động theo Luật HTX (2012) có sự đổi mới về chất so với HTX kiểu cũ đƣợc thành lập trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung. Về chi tiết mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới có nhiều điểm khác biệt so với HTX kiểu cũ.

Cụ thể: 7 - Về cách thức thành lập: HTX kiểu cũ đƣợc thành lập theo mô hình áp đặt từ trên xuống. HTX nông nghiệp kiểu mới đƣợc thành lập do các thể nhân,pháp nhân (ngƣời lao động, cán bộ, công chức, các hộ sản xuất kinh doanh, trang trại, chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa…) tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra; HTX không ngăn cản tính tự chủ sản xuất kinh doanh của các thành viên mà chỉ làm những việc mà từng thành viên không làm đƣợc hoặc làm không có hiệu quả; thành viên tham gia HTX vẫn là những “đơn vị kinh tế tự chủ”; - Về tính chất của tổ chức: HTX kiểu cũ vừa là tổ chức kinh tế, vừa là tổ chức xã hội ở địa phƣơng. HTX nông nghiệp kiểu mới, trƣớc hết là tổ chức kinh tế, vì sự phát triển của kinh tế hộ thành viên HTX. Các HTX nông nghiệp trƣớc đây phải gánh vác nghĩa vụ xã hội rất nặng.

HTX nông nghiệp kiểu mới đăng ký hoạt động theo Luật HTX tuy vẫn có chức năng xã hội, nhƣng trƣớc hết là một tổ chức kinh tế, HTX chỉ thực hiện các nghĩa vụ xã hội trên cơ sở hoạt động kinh tế có hiệu quả và chăm lo về mặt xã hội trƣớc hết cũng dành cho thành viên HTX. - Quan hệ sở hữu: Trong mô hình HTX kiểu cũ, sở hữu cá nhân không đƣợc thừa nhận, sở hữu của các gia đình bị xóa bỏ, chỉ thừa nhận chế độ sở hữu tập thể về tƣ liệu sản xuất; ngƣời lao động vào HTX phải góp ruộng đất, trâu bò, công cụ sản xuất chủ yếu. HTX kiểu mới, sở hữu tập thể và sở hữu cá nhân đƣợc phân định rõ ràng; sở hữu tập thể (sở hữu của HTX) gồm các nguồn vốn tích lũy tái đầu tƣ, tài sản dùng chung cho hoạt động HTX, tài sản không chia và các quỹ không chia; thành viên khi tham gia HTX không phải góp tƣ liệu sản xuất và chỉ góp vốn theo quy định Điều lệ, góp sức khi HTX có nhu cầu. Thành viên có thể góp bằng hiện vật, tài sản và đƣợc quy đổi theo giá thị trƣờng.

Sở hữu cá nhân đƣợc tôn trọng; thành viên là những chủ thể kinh tế độc lập, vị trí, vai trò, quyền tự chủ kinh tế thành viên không bị mất đi mà còn nhận đƣợc sự hỗ trợ thêm của HTX để phát triển. 8 - Quan hệ quản lý trong HTX: Trong các HTX kiểu cũ, quan hệ giữa xã viên với HTX là quan hệ phụ thuộc; xã viên bị tách khỏi tƣ liệu sản xuất trở thành ngƣời lao động làm công theo sự điều hành tập trung của HTX, tính chất hợp tác đích thực trong HTX không còn. Trong mô hình HTX kiểu mới, quan hệ giữa HTX và thành viên là quan hệ bình đẳng, thỏa thuận, tự nguyện, cùng có lợi và cùng chịu rủi ro trong sản xuất, kinh doanh. Hoạt động HTX chỉ diễn ra ở từng khâu công việc nhằm hỗ trợ phát huy thế mạnh các thành viên.