Khóa luận tốt nghiệp giải pháp phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới trên địa bàn huyện đan phượng thành phố hà nội

Luận văn tốt nghiệp nông nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp giải pháp phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới trên địa bàn huyện đan, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Phùng Duy Khánh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Mô Hình Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Kiểu Mới Tại Đan Phượng, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng, Hà Nội, đang trở thành một xu hướng quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho nông sản. Theo Luật Hợp tác xã năm 2012, mô hình này được xây dựng trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và cùng có lợi. Đan Phượng, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển nông nghiệp, đang dần khẳng định vai trò của mình trong việc phát triển kinh tế hợp tác.

1.1. Đặc điểm nổi bật của mô hình hợp tác xã nông nghiệp

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng có những đặc điểm nổi bật như: sự tự nguyện trong việc tham gia, tính bình đẳng giữa các thành viên, và khả năng tự chủ trong hoạt động sản xuất. Các HTX này không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn mở rộng sang các dịch vụ hỗ trợ như cung ứng giống, phân bón và tiêu thụ sản phẩm. Điều này giúp nâng cao hiệu quả kinh tế và tạo ra chuỗi giá trị bền vững cho nông sản.

1.2. Vai trò của hợp tác xã trong phát triển nông nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối nông dân với thị trường. Chúng giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh và nâng cao thu nhập. Hơn nữa, các HTX còn tạo ra môi trường hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững cho khu vực nông thôn.

II. Thách thức trong phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp tại Đan Phượng

Mặc dù mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Các HTX thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm, thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực có trình độ. Hơn nữa, sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn cũng là một yếu tố gây áp lực lớn lên các HTX. Để phát triển bền vững, cần có những giải pháp cụ thể nhằm khắc phục những thách thức này.

2.1. Khó khăn trong việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ

Một trong những thách thức lớn nhất mà các HTX nông nghiệp tại Đan Phượng phải đối mặt là việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ cho sản phẩm. Nhiều HTX chưa có chiến lược marketing hiệu quả, dẫn đến việc sản phẩm không được tiêu thụ đúng cách. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức để giúp các HTX xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường.

2.2. Thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực

Nhiều HTX nông nghiệp tại Đan Phượng gặp khó khăn trong việc huy động vốn đầu tư cho sản xuất. Bên cạnh đó, đội ngũ nhân lực trong các HTX thường thiếu kinh nghiệm và trình độ chuyên môn. Việc đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý HTX là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động.

III. Giải pháp phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới

Để phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường hỗ trợ từ chính quyền, nâng cao năng lực cho các HTX, và xây dựng các chuỗi giá trị nông sản. Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất cũng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả kinh tế.

3.1. Tăng cường hỗ trợ từ chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể cho các HTX, như cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các nguồn vốn. Việc tổ chức các hội thảo, tập huấn về kỹ thuật sản xuất và quản lý cũng rất cần thiết để nâng cao năng lực cho các HTX.

3.2. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững

Xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững là một trong những giải pháp quan trọng giúp các HTX nâng cao hiệu quả sản xuất. Các HTX cần hợp tác với nhau để hình thành các liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Đan Phượng

Nghiên cứu về mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các giải pháp phát triển có thể mang lại nhiều lợi ích cho nông dân. Các HTX đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Kết quả nghiên cứu cho thấy, thu nhập của các thành viên HTX đã tăng lên đáng kể nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất.

4.1. Kết quả đạt được từ mô hình hợp tác xã

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới đã giúp nâng cao thu nhập cho nông dân tại Đan Phượng. Nhiều HTX đã thành công trong việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông sản, từ đó mở rộng thị trường tiêu thụ. Kết quả này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho các thành viên.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các HTX thành công

Các HTX thành công tại Đan Phượng đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý giá. Việc xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa các thành viên, áp dụng công nghệ mới và chú trọng đến marketing là những yếu tố quan trọng giúp các HTX phát triển bền vững. Những bài học này có thể được áp dụng cho các HTX khác trong khu vực để nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mô hình hợp tác xã nông nghiệp

Mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Đan Phượng có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Với sự hỗ trợ từ chính quyền và sự nỗ lực của các thành viên, các HTX có thể trở thành động lực quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn. Việc tiếp tục đổi mới và áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp các HTX nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.1. Triển vọng phát triển mô hình hợp tác xã

Triển vọng phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp tại Đan Phượng là rất khả quan. Với sự gia tăng nhu cầu tiêu thụ nông sản sạch và an toàn, các HTX có thể tận dụng cơ hội này để mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ là chìa khóa giúp các HTX phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Định hướng phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cho các HTX, xây dựng các chuỗi giá trị nông sản và tăng cường hợp tác giữa các HTX. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần phát triển kinh tế nông thôn một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và Kết luận, luận văn của 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về HTX nông nghiệp kiểu mới theo Luật HTX 2012. Chƣơng 2: Đặc điểm địa bàn và phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận. 4 Chƣơng1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN HTX NÔNG NGHIỆP KIỂU MỚI THEO LUẬT HTX 2012 1. Cơ sở lý luận về mô hình HTX, HTX nông nghiệp 1.

Các khái niệm có liên quan - Hợp tác, với tƣ cách là đặc tính xã hội của lao động, đƣợc thực hiện từ khi loài ngƣời xuất hiện và ngày càng phát triển nhƣ là hình thức tất yếu trong lao động sản xuất của con ngƣời. Theo từ điển Hán Việt thì “hợp tác” có nghĩa là hợp nhau lại chung sức làm việc. Có thể nói hợp tác là một phạm trù rộng, quá trình hợp tác đƣợc biểu hiện ra ở nhiều hình thức và cấp độ khác nhau, từ đơn giản đến phức tạp, từ đơn ngành đến đa ngành. Hợp tác trong sản xuất vật chất phát triển đến mức độ nhất định sẽ hình thành nên hình thức kinh tế hợp tác.

- Kinh tế hợp tác là một hình thức quan hệ kinh tế tự nguyện hợp tác, phối hợp, hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các chủ thể kinh tế, kết hợp sức mạnh của từng thành viên với ƣu thế và sức mạnh của tập thể để giải quyết tốt hơn những vấn đề của sản xuất, kinh doanh và đời sống kinh tế, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và lợi ích của mỗi thành viên[18, tr.Mỗi loại hình kinh tế hợp tác phản ánh đặc điểm, trình độ phát triển của lực lƣợng sản xuất và hình thức phân công lao động tƣơng ứng. Trong đó, kinh tế hợp tác phát triển và đƣợc tổ chức ở trình độ cao chính là HTX. - HTX là một mô hình của kinh tế hợp tác đƣợc phát triển ở trình độ cao hơn, xuất hiện trong nền kinh tế thị trƣờng của chủ nghĩa tƣ bản từ giữa thế kỷ XIX, bởi trong nền kinh tế tự do cạnh tranh của chủ nghĩa tƣ bản, để tồn tại và phát triển, những ngƣời sản xuất nhỏ phải hợp sức, hợp vốn với nhau chống lại sự chèn ép, khống chế của các nhà tƣ bản. Trong tác phẩm “Đƣờng cách mệnh” viết năm 1927, Hồ Chí Minh đã có một chuyên mục viết về HTX theo cách rất đơn giản khi Ngƣời nêu ra các câu tục ngữ Việt Nam: “nhóm lại thành giàu, chia nhau thành khó”, “một cây làm 5 chẳng nên non, nhiều cây nhóm lại thành hòn núi cao”.

Hình thức hợp tác có 4 loại, hay 4 cách, đó là: HTX tiền bạc; HTX mua; HTX bán và HTX sinh sản nhằm mục đích giúp nhau, nhờ lẫn nhau, “làm sao cho ai trồng cây thì đƣợc ăn trái, ai muốn ăn trái thì giùm vào trồng cây”. Đặc biệt, ngƣời chỉ ra đặc trƣng của HTX “khác hội buôn, vì hội buôn lợi riêng, hợp tác xã lợi chung”; “hợp tác xã tuy là để giúp đỡ nhau, nhƣng không giống các hội từ thiện. Vì các hội ấy có tiêu đi mà không làm ra, và giúp đỡ bất kỳ ai nhƣng có ý bố thí, hợp tác xã có tiêu đi, có làm ra, chỉ giúp cho ngƣời trong hội, nhƣng giúp một cách bình đẳng, một cách “cách mệnh” ai cũng giúp mà ai cũng bị giúp [8, tr. Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho rằng: “Hợp tác xã là sự liên kết của những ngƣời đang gặp phải những khó khăn kinh tế giống nhau, tự nguyện liên kết nhau lại trên cơ sở bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ, sử dụng tài sản mà họ đã chuyển giao vào hợp tác xã phù hợp với các nhu cầu chung và giải quyết những khó khăn đó chủ yếu bằng sự tự chủ, tự chịu trách nhiệm và bằng cách sử dụng các chức năng kinh doanh trong tổ chức hợp tác, phục vụ cho lợi ích vật chất và tinh thần chung” [19, tr.

Mặc dù có nhiều định nghĩa hay quan niệm khác nhau về HTX, song tựu chung, các định nghĩa hay quan niệm đều cho thấy các loại hình HTX trên thế giới có đặc điểm chung: là tổ chức kinh tế do các chủ thể kinh tế tự nguyện góp vốn, góp sức hình thành; hoạt động chủ yếu nhằm mục đích phục vụ hoạt động kinh tế của các thành viên tham gia với phƣơng châm giúp đỡ lẫn nhau, cũng là giúp đỡ chính mình; nguyên tắc cơ bản của HTX là tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi và quản lý dân chủ. Để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động HTX đứng vững và phát triển, ngày 20/3/1996, Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa IX kỳ họp thứ 9 đã thông qua Luật Hợp tác xã. Đến nay, sau nhiều lần sửa đổi, bổ sung với mục tiêu khuyến khích và phát triển mô hình HTX, đồng thời định hƣớng phát triển các HTX hiện có hoạt động theo đúng bản chất của 6 HTX, ngày 20/11/2012 Quốc hội đã thông qua Luật Hợp tác xã 2012, có hiệu lực thi hành từ 01/7/2013. Trong đó, HTX đƣợc định nghĩa:“Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tƣ cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tƣơng trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã.Khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã phát triển đến trình độ cao hơn thì sẽ hình thành các doanh nghiệp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; doanh nghiệp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động theo Luật doanh nghiệp[22, tr 8].

Định nghĩa này đã xác định rõ hơn bản chất của HTX: là tổ chức kinh tế tập thể, nhằm đáp ứng nhu cầu chung của các thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý HTX. Mục tiêu của HTX là mang lại lợi ích cho thành viên. Phân phối của HTX chủ yếu theo mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của thành viên; theo công sức lao động, phần còn lại chia theo vốn góp. Bản chất của HTX là phục vụ lợi ích của thành viên; còn bản chất của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận, phân phối lợi nhuận của doanh nghiệp chia theo vốn góp.

Vì vậy, Luật Hợp tác xã năm 2012 bỏ quy định “Hợp tác xã hoạt động như một loại hình doanh nghiệp”. - HTX nông nghiệp Trên cơ sở kế thừa, phát triển các kết quả nghiên cứu lý luận về hợp tác, kinh tế hợp tác và HTX: HTX nông nghiệp là tổ chức kinh tế tự nguyện được thành lập theo quy định của Luật Hợp tác xã nhằm nâng cao hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nông nghiệp, trên cơ sở đó nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của thành viên và cộng đồng dân cư khu vực nông thôn. Đặc điểm của hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới HTX nông nghiệp kiểu mới đăng ký hoạt động theo Luật HTX (2012) có sự đổi mới về chất so với HTX kiểu cũ đƣợc thành lập trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung. Về chi tiết mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới có nhiều điểm khác biệt so với HTX kiểu cũ.

Cụ thể: 7 - Về cách thức thành lập: HTX kiểu cũ đƣợc thành lập theo mô hình áp đặt từ trên xuống. HTX nông nghiệp kiểu mới đƣợc thành lập do các thể nhân,pháp nhân (ngƣời lao động, cán bộ, công chức, các hộ sản xuất kinh doanh, trang trại, chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa…) tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra; HTX không ngăn cản tính tự chủ sản xuất kinh doanh của các thành viên mà chỉ làm những việc mà từng thành viên không làm đƣợc hoặc làm không có hiệu quả; thành viên tham gia HTX vẫn là những “đơn vị kinh tế tự chủ”; - Về tính chất của tổ chức: HTX kiểu cũ vừa là tổ chức kinh tế, vừa là tổ chức xã hội ở địa phƣơng. HTX nông nghiệp kiểu mới, trƣớc hết là tổ chức kinh tế, vì sự phát triển của kinh tế hộ thành viên HTX. Các HTX nông nghiệp trƣớc đây phải gánh vác nghĩa vụ xã hội rất nặng.

HTX nông nghiệp kiểu mới đăng ký hoạt động theo Luật HTX tuy vẫn có chức năng xã hội, nhƣng trƣớc hết là một tổ chức kinh tế, HTX chỉ thực hiện các nghĩa vụ xã hội trên cơ sở hoạt động kinh tế có hiệu quả và chăm lo về mặt xã hội trƣớc hết cũng dành cho thành viên HTX. - Quan hệ sở hữu: Trong mô hình HTX kiểu cũ, sở hữu cá nhân không đƣợc thừa nhận, sở hữu của các gia đình bị xóa bỏ, chỉ thừa nhận chế độ sở hữu tập thể về tƣ liệu sản xuất; ngƣời lao động vào HTX phải góp ruộng đất, trâu bò, công cụ sản xuất chủ yếu. HTX kiểu mới, sở hữu tập thể và sở hữu cá nhân đƣợc phân định rõ ràng; sở hữu tập thể (sở hữu của HTX) gồm các nguồn vốn tích lũy tái đầu tƣ, tài sản dùng chung cho hoạt động HTX, tài sản không chia và các quỹ không chia; thành viên khi tham gia HTX không phải góp tƣ liệu sản xuất và chỉ góp vốn theo quy định Điều lệ, góp sức khi HTX có nhu cầu. Thành viên có thể góp bằng hiện vật, tài sản và đƣợc quy đổi theo giá thị trƣờng.

Sở hữu cá nhân đƣợc tôn trọng; thành viên là những chủ thể kinh tế độc lập, vị trí, vai trò, quyền tự chủ kinh tế thành viên không bị mất đi mà còn nhận đƣợc sự hỗ trợ thêm của HTX để phát triển. 8 - Quan hệ quản lý trong HTX: Trong các HTX kiểu cũ, quan hệ giữa xã viên với HTX là quan hệ phụ thuộc; xã viên bị tách khỏi tƣ liệu sản xuất trở thành ngƣời lao động làm công theo sự điều hành tập trung của HTX, tính chất hợp tác đích thực trong HTX không còn. Trong mô hình HTX kiểu mới, quan hệ giữa HTX và thành viên là quan hệ bình đẳng, thỏa thuận, tự nguyện, cùng có lợi và cùng chịu rủi ro trong sản xuất, kinh doanh. Hoạt động HTX chỉ diễn ra ở từng khâu công việc nhằm hỗ trợ phát huy thế mạnh các thành viên.