HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ NGỌC SƠN MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN KHÁNH Chuyên nghành: Quản trị kinh doanh Mã số: 60.02 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Quốc Oánh NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ luận văn nào khác. Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Ngọc Sơn i LỜI CẢM ƠN Trước hết với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn đến TS. Nguyễn Quốc Oánh người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn đến Quý Thầy giáo, Cô giáo Khoa Kế toán và Quản trị kinh doanh, Bộ môn Tài chính, Ban Quản lý đào tạo – Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Tôi cũng xin bày tỏ sự cảm ơn đến UBND huyện Yên Khánh, Phòng Công thương, Chi cục Thống kê, Phòng Lao động Thương binh và xã hội; UBND các xã Khánh Nhạc, xã Khánh Hồng, xã Khánh Thiện, xã Khánh Vân, Thị trấn Yên Ninh thuộc huyện Yên Khánh; các hộ gia đình đã cung cấp số liệu thực tế và thông tin cần thiết để tôi hoàn thành luận văn này. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn đồng nghiệp, bạn bè, cùng toàn thể gia đình, người thân đã động viên tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu thực hiện đề tài. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Ngọc Sơn ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.
iii Danh mục bảng. v Danh mục các từ viết tắt. vi Trích yếu luận văn. vii Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Chủ thể nghiên cứu. Khách thể nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Phạm vi nội dung. Phạm vi không gian. Phạm vi thời gian. 3 Phần 2 Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Những vấn đề cơ bản về làng nghề. Một số khái niệm liên quan. Đặc điểm, tiêu chí và phân loại làng nghề. Nội dung phát triển làng nghề.
Những nhân tố ảnh hưởng tới việc phát triển làng nghề. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm phát triển làng nghề ở một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm phát triển làng nghề của một số địa phương.3 Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ sự phát triển làng nghề của một số tỉnh.
Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu .1 Vị trí địa lý. Khí hậu, thủy văn .3 Kết quả sản xuất kinh doanh của huyện qua 3 năm (2013-2015). Tình hình cơ sở vật chất kỹ thuật.
Đặc điểm dân cư, lao động và việc làm. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu.
Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong nghiên cứu và phân tích. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Tình hình phát triển của các làng nghề trên địa bàn huyện Yên Khánh.
Thực trạng phát triển về số lượng.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất các làng nghề ở huyện Yên Khánh giai đoạn 2013 - 2015. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công trong phát triển sản xuất ở làng nghề huyện Yên Khánh. Các nhân tố ảnh hưởng tới tồn tại, hạn chế trong phát triển sản xuất ở làng nghề huyện Yên Khánh. Cơ sở khoa học đề xuất giải pháp.
Một số giải pháp phát triên làng nghề ở Yên Khánh. Kết luận và kiến nghị. 81 Tài liệu tham khảo. 82 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Kết quả sản xuất kinh doanh của huyện Yên Khánh qua 3 năm (năm 2013 - 2015). Lao động việc làm trong các ngành kinh tế quốc dân huyện Yên Khánh (năm 2013 - 2015). Doanh thu, thu nhập bình quân giai đoạn 2013 - 2015. Số lao động hoạt động trong nghề, giai đoạn 2013 - 2015.
Số hộ, số cơ sở sản xuất kinh doanh (năm 2013 – 2015). Tổng hợp số liệu nghề mây tre đan (năm 2013 – 2015). Tổng hợp số liệu nghề chế biến nông sản thực phẩm. Tổng hợp số liệu nghề chế biến nông sản thực phẩm (năm 2013 – 2015).
Các loại hình tổ chức ở làng nghề huyện Yên Khánh. Sự phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm làng nghề giai đoạn 2013- 2015. Sự thay đổi cơ cấu các loại hình sản xuất của làng nghề Yên Khánh qua 3 năm 2013-2015. Chất lượng lao động ở làng nghề trong mẫu điều tra năm 2015.
54 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt Bộ NN&PTNT Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn CNH-HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa HTX Hợp tác xã UBND Ủy ban Nhân dân NĐ-CP Nghị định – Chính phủ LĐ-TB&XH Lao động, Thương binh và Xã hội LNTT Làng nghề truyền thống TT-BNN Thông tư – Bộ Nông nghiệp TTCN Tiểu thủ công nghiệp TCMN Thủ công miền núi SXKD Sản xuất kinh doanh SX Sản xuất WTO Tổ chức thương mại thế giới vi TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Ngọc Sơn Tên Luận Văn: “Một số giải pháp phát triển làng nghề trên địa bàn huyện Yên Khánh”. Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 60.02 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: Trên cơ sở đánh giá thực trạng phát triển làng nghề trên địa bàn huyện Yên Khánh trong thời gian qua; từ đó đề xuất một số giải pháp đẩy mạnh phát triển làng nghề trên địa bàn huyện Yên Khánh trong thời gian tới. Với 4 mục tiêu cụ thể sau: (1)Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến vấn đề nghiên cứu; (2) Đánh giá thực trạng phát triển làng nghề trên địa bàn huyện Yên Khánh; (3) Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển làng nghề trên địa bàn huyện Yên Khánh; (4) Đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển làng nghề trên địa bàn huyện Yên Khánh. Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp chọn điểm nghiên cứu và mẫu điều tra, phương pháp thu thập số liệu (số liệu thứ cấp và số liệu sơ cấp), phương pháp phân tích, xử lí thông tin, số liệu.
vii THESIS ABSTRACT Master candidate: Le Ngoc Sơn Thesis title: "Some solutions to develop craft villages Yen Khanh district" Major: Business Administration Code: 60.02 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Scientific Supervisor: Dr. Nguyen Quoc Oanh Research Objectives: Based on the assessment of the state of development of craft villages Yen Khanh district in recent years; which proposed a number of measures to boost development of craft villages Yen Khanh district in the near future. With four specific objectives: (1) chemical systems rationale and practices related to research issues; (2) Assess the situation developed villages Yen Khanh district; (3) Analysis of the factors affecting the development of villages in the districts of Yen Khanh; (4) propose some measures to promote the development of craft villages Yen Khanh district. Materials and Methods: The theme uses the following research methods: study selection method and sample, data collection methods (secondary data and primary data), analysis methods, information processing, data.
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Phát triển nông nghiệp nông thôn theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Vấn đề này không chỉ có ý nghĩa trước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài trong sự phát triển kinh tế nông thôn. Hiện nay, một trong những nội dung quan trọng của công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông thôn là mở rộng và phát triển các làng nghề. Làng nghề phát triển sẽ là cầu nối giữa nông nghiệp và công nghiệp, giữa nông thôn và thành thị.
Việc đẩy mạnh phát triển làng nghề nhằm đa dạng hoá các ngành nghề nông thôn, tạo việc làm mới, tăng thu nhập cho dân cư để góp phần ổn định kinh tế - xã hội và tạo tiền đề cần thiết cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Trong thời gian qua, sự phát triển của các làng nghề đã trải qua những bước thăng trầm. Một số làng nghề truyền thống đã phục hồi và phát triển, cùng với việc xuất hiện một số làng nghề mới. Có nhiều làng nghề đã phát triển khá mạnh và lan toả sang các khu vực lân cận, với sự phân công và chuyên môn hoá trong sản xuất kinh doanh.
Tuy vậy cũng có một số làng nghề dần bị mai một, thậm chí có một số làng nghề mất hẳn. Huyện Yên Khánh là một huyện phía đông nam của tỉnh Ninh Bình, phía tây bắc giáp với thành phố Ninh Bình, phía tây giáp 2 huyện Hoa Lư và Yên Mô, phía nam giáp huyện Kim Sơn, các phần từ phía bắc đến phía đông giáp với tỉnh Nam Định qua sông Đáy có diện tích tự nhiên 13.540 ha đất sản xuất nông nghiệp. Có 19 xã, thị trấn với 268 thôn, xóm, phố.131 người với lao động chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Theo kết quả điều tra lao động việc làm toàn huyện có 75.850 người trong độ tuổi lao động chiếm 53,4% dân số.
Lao động phổ thông không qua đào tạo có 54.291 người chiếm 73,1%. Hàng năm trên địa bàn huyện có khoảng 2.000 Lao động nông thôn có nhu cầu đào tạo nghề; 1.500 các em học sinh tốt nghiệp Trung học cơ sở, Trung học phổ thông không thi, thi không đỗ vào Trung học phổ thông và Đại học, Cao đẳng cần phải giải quyết việc làm. Nhìn chung trong quá trình phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn ở huyện Yên Khánh trong thời gian qua, làng nghề đã đóng 1 góp vai trò tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội nông thôn; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tăng trưởng kinh tế địa phương.