Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1. Khái niệm, phân loại du lịch 1. Khái niệm về du lịch Du lịch Ngày nay du lịch trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến. Hiệp hội lữ hành quốc tế đã công nhận du lịch là một ngành kinh tế lớn nhất thế giới.
Du lịch góp phần thúc đẩy tốc độ tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Theo khoản 1, Điều 4, Luật du lịch (2017): “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định” Khách du lịch Theo Luật du lịch (2017): Khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến. Khách du lịch gồm khách du lịch nội địa và khách du lịch quốc tế. Khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú tại Việt Nam đi du lịch trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Khách du lịch quốc tế là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch; công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú tại Việt Nam tra nước ngoài du lịch”. Phân loại du lịch 1. Theo mục đích chuyến đi - Du lịch nghỉ dưỡng: Du lịch nghỉ dưỡng dần trở thành lựa chọn của nhiều nhóm khách hàng khi các tour du lịch ngày nay hầu như đáp ứng tất cả các yêu cầu của khách hàng. - Du lịch sinh thái: Du lịch sinh thái là loại hình du lịch kết hợp giữa điều kiện tự nhiên và văn hóa của Việt Nam.
Loại hình này diễn ra trong các vùng có 5 hệ sinh thái tự nhiên còn bảo tồn khá tốt về môi trường nhằm hưởng thụ và thưởng thức giá trị thiên nhiên mang lại. Đây là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và môi trường, với nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững của cộng đồng địa phương. Du lịch sinh thái là loại hình du lịch ở các khu thiên nhiên còn tương đối hoang sơ với mục đích thưởng ngoạn thiên nhiên. Hình thức du lịch này ít tác động tiêu cực đến môi trường và tạo các ảnh hưởng tích cực về mặt kinh tế – xã hội cho cộng đồng địa phương - Du lịch văn hóa, lịch sử: Du lịch văn hóa lịch sử là loại hình du lịch phản ánh giá trị lịch sử nhân văn, cho bạn cái nhìn tốt đẹp về lịch sử văn hóa từng vùng miền của đất nước.
Du lịch văn hóa là tập hợp các hoạt động du lịch liên quan đến nền văn hoá của một quốc gia hoặc vùng, miền với những đặc trưng về lịch sử, địa lý, nghệ thuật, kiến trúc, … Loại hình này chủ yếu dựa vào những sản phẩm văn hóa, những lễ hội truyền thống dân tộc hay phong tục tín ngưỡng để tạo sức hút đối với khách du lịch. - Du lịch tham quan, khám phá: Du lịch tham quan, khám phá là loại hình du lịch khá phổ biến ở nước ta bởi được thiên nhiên ưu đãi nhiều cảnh đẹp đặc sắc thu hút mọi người tìm hiểu. Phân loại theo lãnh thổ hoạt động - Du lịch trong nước: Du lịch quốc tế (inbound) là hình thức du lịch mà khách tham quan du lịch ở Việt Nam hoặc ở nước ngoài về Việt Nam để đi du lịch. - Du lịch nước ngoài: Du lịch ra nước ngoài (outbound) là một thuật ngữ phổ biến trong ngành kinh doanh dịch vụ lữ hành.
Du lịch này có nghĩa là một người dân đang sống ở một quốc gia và đến quốc gia khác để du lịch, tham quan, khám phá. Theo đặc điểm địa lý của điểm du lịch - Du lịch biển: Đây là hình thức du lịch dựa vào thiên nhiên, các tỉnh thành phố có bãi biển dài, đẹp đầu tư phục vụ du lịch vui chơi, giải trí nghỉ dưỡng, tắm biển. 6 - Du lịch núi: Đây là hoạt động du lịch diễn ra trong một không gian địa lý xác định, có đồi núi, địa hình và đa dạng sinh học cụ thể hoặc cộng đồng địa phương sinh sống. - Du lịch dã ngoại: Đây là hình thức du lịch bổ ích dành cho mọi lứa tuổi, thông qua việc vui chơi, giải trí ngắm cảnh đế nâng cao sức khỏe khám phá điều mới lạ.
Phát triển du lịch 1. Khái niệm về phát triển du lịch Phát triển du lịch là quá trình lớn lên, gia tăng về số lượng, chất lượng sản phẩm, dịch vụ du lịch nhằm thoả mãn nhu cầu của du khách, có sự tăng trưởng kinh tế và đồng thời hướng đến duy trì, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, môi trường chất lượng cuộc sống và công bằng xã hội. Phát triển du lịch được hiểu là sự gia tăng số lượng và chất lượng tài nguyên du lịch, các nguồn lực lao động, cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng, sản phẩm du lịch và thị trường du lịch. Để một quốc gia, một địa phương có thể phát triển mạnh mẽ hoạt động du lịch, cần có những điều kiện nhất định.
Những điều kiện cơ bản thúc đẩy sự phát triển của du lịch gồm có: điều kiện chính trị ổn định, đất nước hòa bình; điều kiện xã hội an ninh và an toàn; cơ chế, chính sách và luật pháp nhà nước về phát triển hoạt động du lịch và cơ sở hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển. Phát triển du lịch giúp bảo vệ môi trường sống. Phát triển du lịch còn giúp phát triển kinh tế, giúp người làm du lịch, cơ quan địa phương, chính quyền và người tổ chức du lịch được hưởng lợi, và người dân địa phương có công ăn việc làm. Phát triển du lịch còn đảm bảo các vấn đề về xã hội, như việc giảm bớt các tệ nạn xã hội bằng việc cung cấp công ăn việc làm cho người dân trong vùng.
Vai trò của phát triển du lịch đối với phát triển kinh tế - xã hội Vai trò của phát triển du lịch đối với kinh tế Du lịch có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế quốc gia, góp phần vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mang lại nguồn thu ngân sách quốc gia, 7 thu hút vốn đầu tư và xuất khẩu hàng hóa tại chỗ, tác động tích cực đối với phát triển các ngành kinh tế có liên quan (các ngành giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, bảo hiểm, dịch vụ tài chính, dịch vụ ăn uống và nghỉ ngơi) trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của rất nhiều đất nước. Vai trò của phát triển du lịch đối với xã hội Xét về góc độ xã hội du lịch là một hoạt động nghỉ ngơi, thư giãn, giải trí và khám phá của con người. Đây là một nhu cầu tất yếu và rất phổ biến, mức thu nhập ngày càng cao đời sống càng được nâng lên dẫn đến nhu cầu du lịch của con người càng lớn. Du lịch giúp cho con người nâng cao hiểu biết, nâng cao chất lượng các mối quan hệ xã hội, giúp mang lại cuộc sống hạnh phúc và thành công.
Ngành du lịch phát triển giúp tạo cơ hội việc làm lớn cho lao động, đặc biệt là lao động nữ. Ở các vùng cao, ngành du lịch tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân nông thôn, tạo ra những chuyển biến tích cực xã hội, nâng cao mức sống. Chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông – lâm – ngư sang công nghiệp – dịch vụ. Góp phần làm giảm tác động tiêu cực của quá trình đô thị hoá, cân bằng lại sự phân bố dân cư, cơ sở hạ tầng từ đô thị về nông thôn, nhờ đó làm giảm gánh nặng những tiêu cực do đô thị hoá gây ra.
Ngành du lịch là một ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước ta, tuy nhiên do sự thiếu hụt trầm trọng của nhân viên ngành du lịch khiến cho một số nơi chưa đáp ứng được hết nhu cầu của khách du lịch. Chính vì vậy phát triển du lịch chắc chắn sẽ mang lại cơ hội phát triển tốt cho tương lai. Nội dung của phát triển du lịch 1. Phát triển về số lượng Tuyến du lịch Tuyến du lịch là lộ trình liên kết các khu du lịch, điểm du lịch, cơ sở cung cấp các dịch vụ du lịch, gắn với các tuyến giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường hàng không.
Trong từng trường hợp cụ thể, các tuyến du lịch có thể là tuyến nội tỉnh, tuyến nội vùng, tuyến liên vùng hoặc tuyến liên 8 quốc gia. Nếu dựa vào loại hình phương tiện vận chuyển, chúng ta có thể phân chia ra tuyến du lịch đường bộ, đường không, đường thủy… Điều kiện để được công nhận tuyến du lịch Các tuyến du lịch được xác định dựa trên một số tiêu chí chính sau đây: - Định hướng tổ chức không gian du lịch chính của toàn lãnh thổ. - Tài nguyên du lịch, sự hấp dẫn của các cảnh quan trên toàn tuyến và ở các điểm tham quan du lịch. - Các điểm nghỉ ngơi, vui chơi giải trí có khả năng thu hút khách.
- Các điều kiện về cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống giao thông và các cửa khẩu quốc tế. - Sự phân bố và xu hướng của các luồng khách du lịch. - Môi trường tự nhiên và môi trường văn hóa, xã hội. - Các điều kiện về an ninh, trật tự an toàn xã hội.
- Nhu cầu giao lưu và hội nhập khu vực và quốc tế. Điểm du lịch Điểm đến du lịch (Tourism destination) là khái niệm dùng để chỉ một địa điểm có sức hút du khách cao hơn so với địa điểm xung quanh, dựa trên sự đa dạng về tài nguyên, chất lượng tiện nghi và hoạt động vui chơi cung cấp cho du khách. Đặc điểm của điểm du lịch Được thẩm định về mặt văn hoá: Các du khách thường cân nhắc điểm đến có đáng để đầu tư thời gian và tiền bạc đến viếng thăm hay không, do đó có thể nói rằng điểm đến là kết quả thẩm định về văn hoá của du khách. Tính đa dạng: Các tiện nghi tại điểm du lịch thường phục vụ cho du khách và cư dân địa phương.
Tính đa dạng phụ thuộc vào sự phân loại các tiện nghi chỉ phục vụ cho riêng du khách, cư dân hoặc là cả hai. Tính bổ sung: Du lịch có tính liên ngành, những dịch vụ này có mối quan hệ mật thiết và ảnh hưởng đến điểm du lịch. Do đó, các yếu tố liên ngành phải tương đồng nhất định về chất lượng.