ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về phát triển kinh tế nhờ vào việc đẩy mạnh mở cửa, hội nhập kinh tế thế giới, tích cực tham gia mạng lưới các hiệp định thương mại tự do đa tầng nấc. Điều đó đã tạo cơ hội cho ngành ngân hàng Việt Nam ngày càng mở rộng, phát triển, cụ thể là số lượng ngân hàng tăng lên nhanh chóng; mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch mở rộng trên khắp cả nước; quy mô của các ngân hàng không ngừng tăng lên, các ngân hàng tăng cường đầu tư mạnh vào lĩnh vực công nghệ; chất lượng đội ngũ nhân viên ngân hàng ngày càng tăng… Tuy nhiên, việc ký kết các hiệp định thương mại tự do bắt buộc Việt Nam phải mở cửa lĩnh vực tài chính ngân hàng, cho phép các ngân hàng nước ngoài 100% vốn nước ngoài được thành lập tại Việt Nam. Với sự tham gia của các ngân hàng nước ngoài, sự cạnh tranh giữa các ngân hàng càng trở nên gay gắt, quyết liệt hơn. Các ngân hàng không thể chỉ dựa vào các sản phẩm, dịch vụ truyền thống như huy động, cho vay mà phải nghiên cứu, triển khai các sản phẩm, dịch vụ hiện đại để thu hút được khách hàng và cạnh tranh với các ngân hàng khác.
Trong đó, tính cạnh tranh giữa các ngân hàng trong cung ứng sản phẩm dịch vụ thẻ tín dụng ngày một khốc liệt. Theo nguyên lý về sự phát triển của triết học Mac - Lenin có thể khái quát về việc phát triển thẻ tín dụng như sau: “Phát triển thẻ tín dụng là quá trình bắt đầu từ việc triển khai thẻ tín dụng, sau đó là sự gia tăng về mặt số lượng thẻ, chất lượng dịch vụ thẻ để ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng. Từ đó có thể gia tăng về thị phần dich vụ thẻ tín dụng. Để gia tăng số người sử dụng thẻ tín dụng, các ngân hàng đã đưa ra nhiều chính sách ưu đãi, thu hút khách hàng.
Điều này mang lại cơ hội cho khách hàng dễ dàng sở hữu được loại thẻ tiêu trước, trả sau. Sự cạnh tranh để thu hút khách hàng của các ngân hàng cũng diễn ra mạnh mẽ, qua nhiều phương thức, điều kiện mở thẻ đơn giản, miễn phí, khuyến mại, tặng quà khách hàng khi thẻ, cấp hạn mức cao trong chi tiêu tín chấp… Cùng với đó, các nhân viên ngân hàng cũng chạy đua tiếp thị khách hàng để thẻ tín dụng nhằm đạt được doanh số cũng đang diễn ra phổ biến… mang đến cơ hội cho khách hàng cùng lúc có thể sở hữu nhiều thẻ tín dụng ở các ngân hàng khác nhau. Không nằm ngoài xu thế đó, Ngân hàng Xây Dựng Việt Nam Phòng giao dịch Ninh Kiều cũng đã chính thức triển khai sản phẩm thẻ tín dụng từ khi thành lập. Từ đó đến nay, Chi nhánh đã đưa ra nhiều chính sách nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của thanh toán thẻ tín 1 dụng, tăng khả năng cạnh tranh với các ngân hàng khác trong khu vực cũng như thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ.
Tuy nhiên thực tế dịch vụ thẻ tín dụng tại Chi nhánh vẫn chưa thật sự phát triển. Đã có một số đề tài khoa học cũng như các bài viết đề cập đến thành tựu đạt được, tồn tại và các giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ thẻ thanh toán nói chung và thẻ tín dụng nói riêng tại các Ngân hàng Thương mại ở Việt Nam. Có thể kể đến như: Cao Văn Ý đã nghiên cứu “Giải pháp nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng khi sử dụng thẻ thanh toán tại Ngân hàng Sài Gòn Thương tín Chi nhánh Cà Mau” kết quả cuối cùng của nghiên cứu cho thấy tác giải đã đề xuất được một số giải pháp nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng khi sử dụng thẻ thanh toán tại Ngân hàng bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm và mạng lưới dịch vụ, tăng cường hoạt động Marketing và phát triển trình độ nguồn nhân lực. Nguyễn Lê Như Huỳnh đã nghiên cứu đề tài “Thực trạng và giải pháp phát triển cho hoạt động thẻ ATM của ngân hàng Sacombank chi nhánh Cần Thơ” đề tài cũng đã phân tích được các điểm mạnh, cơ hội cũng như những điểm yếu, thách thức ảnh hưởng đến hoạt động của sản phẩm thẻ để từ đó tác giả tìm ra những nhược điểm còn tồn tại và đưa ra những giải pháp thích hợp về nâng cao chất lượng sản phẩm, Marketing, nguồn nhân lực cũng như có những biện pháp để hạn chế rủi ro.
Những đề tài trên đã nghiên cứu thực trạng của các hoạt động dịch vụ thẻ của ngân hàng tại các ngân hàng khác nhau, với phạm vi từ tổng thể cho tới tại một chi nhánh cụ thể. Tuy vậy, những đề tài nghiên cứu trên trên vẫn còn một số hạn chế như: Đối tượng nghiên cứu rộng, phần lớn các tác giả chỉ tập trung vào các sản phẩm dịch vụ thẻ nói chung chứ chưa đi riêng vào thẻ tín dụng, nên phân tích dàn trải, chưa đi sâu đánh giá cặn cẽ về các dịch vụ cụ thể như dịch vụ thẻ tín dụng. Các nghiên cứu về dịch vụ thẻ đã có nhiều nhưng cũng hướng tới ở hoạt động kinh doanh ở nhiều ngân hàng, nói riêng ở Ngân hàng TM TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam thì các đề tài vẫn còn ít, cũng như đang tập trung ở phạm vi toàn dịch vụ thẻ, hoặc ở một vài chi nhánh chứ không phải khoanh vùng phạm vi cụ thể hơn như thẻ tín dụng. Trong đề tài này tác giả sẽ nghiên cứu sâu hơn về thanh toán không dùng tiền mặt cụ thể hơn là thực trạng dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng TM TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam.
Từ các kết quả đánh giá về thực trạng kinh doanh và chất lượng dịch vụ thẻ tín dụng mà ngân hàng đang cung cấp, tác giả đưa ra những ý kiến về các giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tín dụng trong chiến lược chung và giai đoạn 2020 – 2022 trong tương lai, khi thị trường thanh toán của Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ. Các công trình trên nghiên cứu về phát triển dịch vụ thẻ nói chung tại các ngân hàng khác và ở giai đoạn trước nên không phù hợp với điều kiện và tình hình kinh doanh hiện nay tại Ngân hàng TM 2 TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam Phòng giao dịch Ninh Kiều. Tuy nhiên, vận dụng các công trình đã tham khảo trên, tác giả đã rút ra được những định hướng và phương pháp nghiên cứu phù hợp. Đồng thời, kết hợp với thực trạng hoạt động kinh doanh dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng TM TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam Phòng giao dịch Ninh Kiều hiện nay, tác giả mong muốn phân tích sâu hơn, rõ ràng hơn về những kết quả hoạt động kinh doanh dịch vụ thẻ tín dụng mà Ngân hàng TM TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam Phòng giao dịch Ninh Kiều đã đạt được cũng như những hạn chế còn tồn tại, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng TM TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam Phòng giao dịch Ninh Kiều trong bối cảnh hiện nay.
Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả chọn đề tài “Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam Phòng giao dịch Ninh Kiều giai đoạn 2020 – 2022” làm mục tiêu nghiên cứu nhằm giải quyết vấn đề trên.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1. Mục tiêu chung Đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam Phòng giao dịch Ninh Kiều giai đoạn 2017 - 2019 và đề xuất giải pháp để phát triển dịch vụ thẻ tín dụng trong giai đoạn 2020 - 2022. Mục tiêu cụ thể Phân tích tình hình phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam – CN Cần Thơ – PGD Ninh Kiều giai đoạn 2017 - 2019. Phân tích các nhân tố hưởng đến sự phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng TM TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam – PGD Ninh Kiều giai đoạn 2017 - 2019.
Đề xuất các giải pháp nhằm phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng TM TNHH MTV Xây Dựng Việt Nam – PGD Ninh Kiều giai đoạn 2020 - 2022.3 CÁC GIẢ THUYẾT KIỂM ĐỊNH VÀ CÂN HỎI NGHIÊN CỨU 1. Các giả thuyết cần kiểm định Giả thuyết H1: Khách hàng đánh giá về những lợi ích thẻ tín dụng của ngân hàng mang lại càng cao thì khả năng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng của ngân hàng càng cao. 3 Giả thuyết H2: Khách hàng đánh giá về tính an toàn, bảo mật thẻ tín dụng của ngân hàng càng cao thì khả năng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng của ngân hàng càng cao. Giả thuyết H3: Khách hàng đánh giá về tính dễ sử dụng thẻ tín dụng của ngân hàng càng cao thì khả năng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng của ngân hàng càng cao.
Giả thuyết H4: Khách hàng đánh giá về chi phí sử dụng thẻ tín dụng của ngân hàng càng hợp lý thì khả năng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng của ngân hàng càng cao. Giả thuyết H5 : Khách hàng đánh giá về các chính sách Marketing thẻ tín dụng của ngân hàng càng cao thì khả năng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng của ngân hàng càng cao. Câu hỏi nghiên cứu Tình hình phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam giai đoạn 2017 - 2019 như thế nào? Những nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam? Những nhân tố đó ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng Xây Dựng Việt Nam – CN Cần Thơ – PGD Ninh Kiều như thế nào? Các giải pháp nào giúp phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam – CN Cần Thơ – PGD Ninh Kiều? Định hướng phát triển trong tương lai cho dịch vụ thẻ tín dụng tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam – CN Cần Thơ – PGD Ninh Kiều như thế nào? 1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1. Không gian Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây dựng Việt Nam – Chi nhánh Cần Thơ – Phòng giao dịch Ninh Kiều (số 118/15 Đường Trần Văn Khéo, phường Cái Khế, quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ).
Thời gian Đề tài được thực hiện từ ngày 3/08/2020 đến ngày 19/10/2020. Số liệu thứ cấp thu thập trong khoảng thời gian 3 năm gần nhất từ năm 2017 đến năm 2019. Số liệu sơ cấp được phỏng vấn trực tiếp bằng bảng câu hỏi trong tháng 9 năm 2020.