BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM NGUYÔN hoµi nam Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh tæng c«ng ty b¶o hiÓm b¶o viÖt LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ TP. Hå ChÝ Minh - N¨m 2010 123doc BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM NGUYÔN hoµi nam Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh tæng c«ng ty b¶o hiÓm b¶o viÖt Chuyªn ngµnh: Kinh tÕ tµi chÝnh - Ng©n hµng M· sè: 60.12 LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: PGS-TS NguyÔn ngäc ®Þnh TP. Hå ChÝ Minh - N¨m 2010 123doc Môc lôc Néi dung Trang Lêi cam ®oan Danh môc c¸c ký hiÖu, ch÷ viÕt t¾t Danh môc c¸c b¶ng, biÓu Danh môc c¸c h×nh vÏ, ®å thÞ Më ®Çu 1 Ch−¬ng 1: C¬ së luËn vÒ b¶o hiÓm vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cña c«ng ty b¶o hiÓm 3 1. C¸c lý luËn chung vÒ b¶o hiÓm 3 1.
§Þnh nghÜa b¶o hiÓm 3 1. Sù cÇn thiÕt cña b¶o hiÓm 3 1. Vai trß vµ t¸c dông cña b¶o hiÓm 4 1. C¬ së kü thuËt quan träng cña b¶o hiÓm 7 1.
C¸c nguyªn t¾c ho¹t ®éng c¬ b¶n cña b¶o hiÓm 9 1. N¨ng lùc c¹nh tranh vµ c¸c yÕu tè quyÕt ®Þnh n¨ng lùc c¹nh tranh cña Doanh nghiÖp b¶o hiÓm 10 1. N¨ng lùc c¹nh tranh 10 1. §Æc thï trong ho¹t ®éng kinh doanh cña DNBH 11 1.
C¸c yÕu tè quyÕt ®Þnh n¨ng lùc c¹nh tranh cña DNBH 12 1. Kinh nghiÖm ph¸t triÓn ngµnh b¶o hiÓm ë c¸c n−íc Ch©u ¢u 15 KÕt luËn ch−¬ng 1 19 Ch−¬ng 2: §¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt. Vµi nÐt vÒ tËp ®oµn Tµi chÝnh - B¶o hiÓm B¶o ViÖt vµ Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt. Vµi nÐt vÒ tËp ®oµn Tµi chÝnh - B¶o hiÓm B¶o ViÖt 20 2.
Vµi nÐt vÒ Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt 24 2. T×nh h×nh kinh doanh cña Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt 25 2. Ph©n tÝch ®èi thñ c¹nh tranh. §¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt.
Ph©n tÝch s¬ ®å SWOT 41 2. TiÒm lùc tµi chÝnh 43 2. ChÊt l−îng nguån nh©n lùc 45 2. øng dông c«ng nghÖ th«ng tin 46 2.
Kªnh ph©n phèi 48 2. DÞch vô sau b¸n hµng 49 2. X©y dùng th−¬ng hiÖu vµ qu¶ng b¸ h×nh ¶nh 51 KÕt luËn ch−¬ng 2 53 Ch−¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt. Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt: 54 3.
N©ng cao chÊt l−îng nguån nh©n lùc 54 3. T¨ng n¨ng lùc tµi chÝnh 54 3. øng dông c«ng nghÖ th«ng tin 56 3. C¶i tiÕn s¶n phÈm, ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm 57 3.
N©ng cao chÊt l−îng dÞch vô trong ho¹t ®éng BH 59 3. Ph¸t triÓn kªnh ph©n phèi 60 3. X©y dùng th−¬ng hiÖu vµ qu¶ng b¸ h×nh ¶nh 61 3. KiÕn nghÞ ®èi víi c¬ quan qu¶n lý Nhµ n−íc 62 3.
KiÕn nghÞ ®èi víi HiÖp héi b¶o hiÓm ViÖt Nam 64 KÕt luËn ch−¬ng 3 65 KÕt luËn 67 Tµi liÖu tham kh¶o 68 Phô lôc 69 1. LÞch sö ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña b¶o hiÓm trªn thÕ giíi 69 2. LÞch sö ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña b¶o hiÓm ë ViÖt Nam 71 3. Tæng quan thÞ tr−êng b¶o hiÓm phi nh©n thä ViÖt Nam 73 123doc Lêi cam ®oan §Çu tiªn, t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy PGS-TS NguyÔn Ngäc §Þnh ®e tËn t×nh h−íng dÉn cho t«i thùc hiÖn ®Ò tµi nµy.
T«i còng xin göi lêi c¶m ¬n ®Õn c¸c thÇy c« trong khoa Tµi chÝnh Doanh NghiÖp, nh÷ng ng−êi ®e hç trî cho t«i rÊt nhiÒu trong thêi gian qua. T«i xin cam ®oan ®©y lµ ®Ò tµi hoµn toµn do t«i tù nghiªn cøu vµ xin chÞu mäi tr¸ch nhiÖm nÕu cã ph¸t hiÖn gian dèi. 123doc Danh môc c¸c ký hiÖu, ch÷ viÕt t¾t BH : B¶o hiÓm BHPNT : B¶o hiÓm phi nh©n thä DN : Doanh nghiÖp DNBH : Doanh nghiÖp b¶o hiÓm GDP : Tæng s¶n phÈm quèc néi HH : HiÖp héi HHBH : HiÖp héi B¶o hiÓm N§BH : Ng−êi ®−îc b¶o hiÓm NTBH : NhËn t¸i b¶o hiÓm PCCC : Phßng ch¸y ch÷a ch¸y PNT : Phi nh©n thä TNCN : Tai n¹n con ng−êi TNDS : Tr¸ch nhiÖm d©n sù 123doc Danh môc c¸c b¶ng, biÓu B¶ng 1.1 KÕt qu¶ tung con xóc s¾c B¶ng 2.1 Doanh thu phÝ b¶o hiÓm vµ thÞ phÇn B¶ng 2.2 Tû lÖ båi th−êng b¶o hiÓm B¶ng 2.3 Lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng kinh doanh b¶o hiÓm B¶ng 2.4 PhÝ b¶o hiÓm theo tõng nghiÖp vô B¶ng 2.5 Båi th−êng b¶o hiÓm theo tõng nghiÖp vô B¶ng 2.6 Tãm t¾t ®iÓm m¹nh - yÕu cña ®èi thñ c¹nh tranh B¶ng 2.8 ChØ tiªu tµi chÝnh cña 3 DNBH lín nhÊt Danh môc h×nh vÏ H×nh 2.1 C¬ cÊu tæ chøc Danh môc biÓu ®å BiÓu ®å 2.1 ThÞ phÇn b¶o hiÓm 123doc 1 Më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Ho¹t ®éng b¶o hiÓm ë ViÖt Nam ® cã tõ n¨m 1930 nh−ng do ®Êt n−íc bÞ chia c¾t nªn ho¹t ®éng b¶o hiÓm tr−íc n¨m 1975 chØ s«i ®éng ë miÒn Nam, cßn miÒn B¾c vÉn trong t×nh tr¹ng cßn s¬ khai.
Sau khi ®Êt n−íc thèng nhÊt n¨m 1975, thÞ tr−êng b¶o hiÓm ViÖt Nam ® cã sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ nh−ng vÉn cßn lµ thÞ tr−êng ®éc quyÒn víi duy nhÊt Tæng C«ng ty B¶o hiÓm ViÖt Nam (nay lµ Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt). KÓ tõ khi nghÞ ®Þnh sè 100/CP ®−îc ChÝnh phñ ban hµnh ngµy 18/12/1993 ® ®¸nh dÊu mét b−íc ngoÆt trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ngµnh b¶o hiÓm ViÖt Nam, nhiÒu DNBH lÇn l−ît ®−îc thµnh lËp vµ t¹o ra sù c¹nh tranh gi÷a c¸c DNBH. Ho¹t ®éng kinh doanh b¶o hiÓm PNT ® cã sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ c¶ vÒ sè l−îng lÉn chÊt l−îng, tèc ®é t¨ng tr−ëng b×nh qu©n phÝ b¶o hiÓm trong giai ®o¹n 2004 - 2009 ®¹t 24%/n¨m. TÝnh ®Õn n¨m 2009, doanh thu phÝ b¶o hiÓm phi nh©n thä ® lµ 13.6 ngh×n tû ®ång víi 27 DNBH ho¹t ®éng, trong ®ã cã 2 doanh nghiÖp nhµ n−íc, 15 c«ng ty cæ phÇn, 3 doanh nghiÖp liªn doanh vµ 7 doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t− n−íc ngoµi.
Bªn c¹nh ®ã cßn cã sù gãp mÆt mét sè l−îng lín v¨n phßng ®¹i diÖn cña c¸c tæ chøc b¶o hiÓm n−íc ngoµi t¹i ViÖt Nam còng gãp phÇn c¶i thiÖn m«i tr−êng ®Çu t− vµ t¨ng lßng tin cña c¸c nhµ ®Çu t− n−íc ngoµi khi ®Õn lµm ¨n t¹i ViÖt Nam. MÆc dï thÞ tr−êng b¶o hiÓm PNT chØ b¾t ®Çu cã sù c¹nh tranh tõ n¨m 1994 (16 n¨m) nh−ng møc ®é c¹nh tranh ® v« cïng gay g¾t, c¸c DNBH chñ yÕu c¹nh tranh nhau b»ng h×nh thøc gi¶m phÝ, t¨ng quyÒn lîi b¶o hiÓm, giµnh dÞch vô b»ng th− tay. mµ Ýt chó träng ®Õn n©ng cao chÊt l−îng dÞch vô. §iÒu nµy tÊt yÕu dÉn ®Õn t×nh tr¹ng hÇu hÕt c¸c DNBH ®Òu bÞ lç tõ ho¹t ®éng kinh doanh b¶o hiÓm vµ chØ cã li nhê ho¹t ®éng ®Çu t−.
Tr−íc thùc tr¹ng thÞ tr−êng b¶o hiÓm PNT nh− trªn vµ cïng víi qu¸ tr×nh c«ng t¸c t¹i B¶o ViÖt, t«i ® nghiªn cøu vµ ®−a ra mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng 123doc 2 lùc c¹nh tranh Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt nh»m gióp cho Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt ngµy cµng ph¸t triÓn trong bèi c¶nh héi nhËp ngµy nay. Môc tiªu vµ ph¹m vi nghiªn cøu ®Ò tµi §Ò tµi tËp trung vµo c¸c vÊn ®Ò: • Ph©n tÝch thùc tr¹ng thÞ tr−êng b¶o hiÓm PNT ViÖt Nam vµ t×nh h×nh kinh doanh cña Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt. • §¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh cña Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt cïng víi viÖc ph©n tÝch ®èi thñ c¹nh tranh. • Trªn c¬ së nh÷ng ph©n tÝch ®ã ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt.
Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu ®−îc sö dông trong ®Ò tµi lµ ph−¬ng ph¸p duy vËt biÖn chøng kÕt hîp víi c¸c ph−¬ng ph¸p so s¸nh, ph−¬ng ph¸p thèng kª, ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch tæng hîp nh÷ng sè liÖu thèng kª, c¸c bµi b¸o còng nh− c¸c v¨n b¶n luËt vÒ b¶o hiÓm ®Ó ®−a ra nh÷ng gi¶i ph¸p cã tÝnh thùc tiÔn. KÕt cÊu cña ®Ò tµi §Ò tµi gåm cã phÇn më ®Çu, kÕt luËn vµ 3 ch−¬ng chÝnh nh− sau: • Ch−¬ng 1: C¬ së luËn vÒ BH vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cña c«ng ty b¶o hiÓm • Ch−¬ng 2: §¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt • Ch−¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh Tæng C«ng ty B¶o hiÓm B¶o ViÖt 123doc 3 Ch−¬ng 1: C¬ së luËn vÒ b¶o hiÓm vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cña c«ng ty b¶o hiÓm 1. C¸c lý luËn chung vÒ b¶o hiÓm 1. §Þnh nghÜa b¶o hiÓm: Tïy theo gãc ®é xem xÐt vÒ b¶o hiÓm cña nhµ nghiªn cøu, nhiÒu ®Þnh nghÜa vÒ b¶o hiÓm ®−îc ®−a ra: - C¨n cø vµo c¬ chÕ ho¹t ®éng b¶o hiÓm th× b¶o hiÓm lµ sù céng ®ång hãa c¸c rñi ro.
- C¨n cø vµo mèi quan hÖ ph¸p lý trong hîp ®ång b¶o hiÓm: b¶o hiÓm lµ mét nghiÖp vô qua ®ã mét bªn cam ®oan tr¶ mét kho¶n tiÒn nhÊt ®Þnh (phÝ b¶o hiÓm) nh»m ®¶m b¶o cho m×nh hoÆc ng−êi thø 3 trong thêi h¹n x¶y ra rñi ro sÏ nhËn ®−îc mét kho¶n tiÒn båi th−êng cña bªn kh¸c (nhµ b¶o hiÓm). Nhµ b¶o hiÓm chÞu tr¸ch nhiÖm toµn bé rñi ro vµ båi th−êng thiÖt h¹i theo ph−¬ng ph¸p thèng kª. - C¨n cø vµo môc ®Ých b¶o hiÓm: lµ sù dù tr÷ vËt chÊt tõ sè ®«ng ng−êi nh»m bï ®¾p, kh¾c phôc tæn thÊt cho sè Ýt ng−êi trong sè ®«ng ng−êi ®ã ®Ó ®¶m b¶o qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt ®−îc th−êng xuyªn tiÕp tôc. Ta biÕt r»ng ®Ó mét ngµnh nghÒ ph¸t triÓn m¹nh th× ngµnh nghÒ ®ã ph¶i cÇn thiÕt cho x héi, ngµy nay b¶o hiÓm ®ãng mét vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ mçi quèc gia vµ nã trë thµnh v« cïng cÇn thiÕt.
Sù cÇn thiÕt cña b¶o hiÓm: Víi nh÷ng tÝnh chÊt −u viÖt, b¶o hiÓm ® trë nªn cÇn thiÕt cho mäi chÕ ®é x héi: - B¶o hiÓm quy tô sè ®«ng ng−êi tham gia trong ®ã sè Ýt ng−êi gÆp rñi ro bÞ tæn thÊt, vµ rñi ro nµy ®−îc ho¸n chuyÓn qua sè ®«ng ng−êi th«ng qua viÖc ph©n t¸n tæn thÊt. Ngoµi ra nã cßn gi¶m thiÓu rñi ro do tÝnh ®−îc kh¸ chÝnh x¸c rñi ro x¶y ra 123doc 4 trong t−¬ng lai, møc ®é chÝnh x¸c cµng cao th× møc ®é bÊt tr¾c cµng thÊp dÉn ®Õn rñi ro gi¶m. - Khi x¶y ra tæn thÊt, nhµ b¶o hiÓm ph¶i båi th−êng cho ng−êi gÆp rñi ro, ®©y lµ ®iÒu ch¾c ch¾n vµ theo ý muèn cña n¹n nh©n.