chương I: Một số vấn đề lý luận chung về hoạt động xuất khẩu I. vai trò của hoạt động xuất khẩu. vị trí của hoạt động xuất khẩu trong doanh nghiệp. uất khẩu là việc cung cấp hàng hoá hoặc dịch vụ cho nước ngoài trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán.
Cơ sở của hoạt X động xuất khẩu là hoạt động mua bán và trao đổi hàng hoá (Bao gồm cả hàng hoá hữu hình và hàng hoá vô hình) trong nước. Như vậy, Xuất khẩu là hoạt động tiêu thụ hàng hoá nhưng nó vượt qua khỏi biên giới quốc gia. Đứng trên góc độ của quá trình sản xuất kinh doanh thì xuất khẩu là một khâu quan trọng và là mục tiêu của sản xuất kinh doanh. Xuất khẩu làm tăng hiệu quả của sản xuất kinh doanh, nếu tổ chức tốt sẽ kích thích sản xuất góp phần làm phát triển doanh nghiệp.
Trong quá trình vận động của vốn (tiền) xuất khẩu cũng như tiêu thụ vừa là giai đoạn cuối cùng vừa là giai đoạn kết thúc của quá trình tái sản xuất này để tiếp tục vận động sang một quá trình sản xuất khác trong vòng tuần hoàn vốn. (T-H) Đối tượng lao (T-H) động Tư liệu lao động Quá trình sản xuất Quá trình tiêu thụ (xuất khẩu ) Trong đó T: Tiền H: Hàng MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT Trang3 KHẨU TẠI CÔNG TY DỆT HẢI PHÒNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NGUYỄN ANH DŨNG KINH TẾ QUỐC TẾ 38 Luận văn tốt nghiệp ở tầm vĩ mô : Để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc đẩy mạnh xuất khẩu, Nhà nước còn tạo điều kiện môi trường pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động bằng các chính sách khuyến khích như: chính sách đầu tư, chính sách ưu đãi, các hàng rào thuế quan, phi thuế quan .thông qua đó để điều tiết các ngành kinh tế mũi nhọn góp phần vào công cuộc Hiện đại hoá đất nước. vai trò của xuất khẩu - Xuất khẩu là một khâu trong quá trình tái sản xuất xã hội và có các chức năng chủ yếu sau: + Tạo vốn cho quá trình đầu tư trong nước bởi xuất khẩu tạo ra nguồn thu ngoại tệ chủ yếu cho quốc gia. + Chuyển hoá giá trị sử dụng, làm thay đổi cơ cấu giá trị sử dụng của tổng sản phẩm xã hội.
+ Góp phần nâng cao hiệu quả của nền kinh tế bằng việc tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh. - Xuất khẩu thực hiện chức năng lưu thông hàng hoá từ trong nước sang các nước khác và có vai trò chủ yếu sau: + Nâng cao hiệu quả kinh doanh, thúc đẩy quá trình Công nghiệp hoá đất nước. Trong nền kinh tế mở, xuất khẩu còn được sử dụng như một công cụ thúc đẩy quá trình liên kết kinh tế ở trong nước và nước ngoài, thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế nội bộ trong nước thông qua các hoạt động xuất khẩu. + Góp phần giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội quan trọng của đất nước: vốn, việc làm, sử dụng tài nguyên có hiệu quả.
ở nước ta hiện nay, nền MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT Trang4 KHẨU TẠI CÔNG TY DỆT HẢI PHÒNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NGUYỄN ANH DŨNG KINH TẾ QUỐC TẾ 38 Luận văn tốt nghiệp kinh tế còn lạc hậu việc xuất khẩu chủ yếu là tài nguyên thô hoặc qua sơ chế và các sản phẩm nông, lâm, thuỷ sản, tỷ trọng hàng công nghiệp chưa cao.Trong đó chủ yếu là các mặt hàng mang tính lao động thuần tuý như các sản phẩm dệt may, thủ công mỹ nghệ. + Đảm bảo sự thống nhất giữa nền kinh tế và chính trị trong hoạt động xuất khẩu. Nền kinh tế quốc tế cũng như nền kinh tế ở mỗi nước vận động theo nhiều xu hướng chung và cũng có nhiều lợi ích giống nhau, song cũng có những tiềm năng và những xu hướng bất ổn, cho nên sức mạnh của một nền kinh tế nền tảng phải là sự độc lập chủ quyền an ninh quốc gia. Đối với nước ta cần phát huy hết lợi thế có sẵn và tạo ra những chỗ đứng mới trên những thị trường ổn định.
các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu Công tác xuất khẩu liên quan đến nhu cầu thị trường, tập quán tiêu dùng trong và ngoài nước cũng như các chính sách thuế quan, phi thuế quan của nhà nước ở các mức độ khác nhau trong đó gồm: 1.các nhân tố khách quan 1.1 Yếu tố cung cầu của thị trường. ở mỗi thị trường nhu cầu sản phẩm thường rất khác nhau về chất lượng, quy cách cũng như mẫu mã. Do đó đòi hỏi mỗi doanh nghiệp khi muốn thâm nhập vào thị trường nào cần phải nghiên cứu kỹ đặc điểm tiêu dùng của thị trường đó. Vi dụ: Nhật Bản được coi là một trong những nước trên thế giới đòi hỏi chất lượng sản phẩm cao nhất, gồm cả độ bền và khả năng hoạt động.
Thị hiếu của người tiêu dùng chủ yếu bắt nguồn từ truyền thống và điều kiện của Nhật MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT Trang5 KHẨU TẠI CÔNG TY DỆT HẢI PHÒNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NGUYỄN ANH DŨNG KINH TẾ QUỐC TẾ 38 Luận văn tốt nghiệp Bản. Đây là yếu tố quan trọng trong việc quyết định tiêu dùng sản phẩm hàng hoá. Do khủng hoảng kinh tế gần đây nên người tiêu dùng Nhật Bản thích mua hàng hoá có giá trị hợp lý. Tuy nhiên xét về mặt chất lượng hàng hoá tiêu dùng thì người Nhật Bản đòi hỏi cao nhất trên thế giới.
Sau khi nắm vững các thói quen, tập quán tiêu dùng ở mỗi thị trường doanh nghiệp phải có chiến lược cạnh tranh một cách hoàn hảo. Thị trường ở mỗi nước có thể biến động tuỳ theo thu nhập của người dân, tập quán, thị hiếu tiêu dùng cũng như những biến động ở từng thời kỳ.2 Yếu tố về hàng rào thuế quan, phi thuế quan. Thuế quan là loại thuế gián thu đánh vào hàng hoá khi qua cửa khẩu của một nước.Trên thực tế khi đánh thuế có hai mục đích: có thể là mục đích tài chính và cũng có thể là mục đích bảo hộ. Cả hai mục đích này đều có ảnh hưởng to lớn đến việc xuất khẩu hàng hoá của doanh nghiệp vào một nước khác.
Thuế quan tài chính thông thường đánh vào những hàng hoá xuất khẩu có lợi nhuận cao hay những hàng hoá không được khuyến khích. Thuế quan bảo hộ chủ yếu đánh vào những hàng hoá nhập khẩu, làm tăng giá của hàng nhập để hàng hoá trong nước có ưu thế hơn về giá cả so với đối thủ cạnh tranh. Thuế quan bảo hộ là công cụ sắc bén tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước tăng nhanh sản xuất. Khi nhà nước tăng thuế nhập khẩu, thông thường sẽ làm cho khối lượng hàng hoá nhập khẩu giảm do giá hàng tăng hạn chế tiêu dùng.
Nhưng trong một số trường hợp sẽ làm cho giá cả hàng hoá trên thị trường tăng lên mà số lượng hàng nhập khẩu lại không giảm, và ngược lại. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT Trang6 KHẨU TẠI CÔNG TY DỆT HẢI PHÒNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NGUYỄN ANH DŨNG KINH TẾ QUỐC TẾ 38 Luận văn tốt nghiệp Khi thuế suất xuất khẩu tăng sẽ hạn chế xuất khẩu do giá bán hàng hoá ra thị trường cao không đủ sức cạnh tranh với hàng nước khác. Biện pháp này nhà nước thường áp dụng với những hàng hoá không khuyến khích xuất khẩu. và ngược lại.
Trên thực tế, thuế quan bảo hộ không phải bao giờ cũng có tác dụng hạn chế nhập khẩu. Cho nên ngoài biện pháp đó nhà nước còn dùng các biện pháp phi thuế quan khác để hạn chế nhập khẩu, chúng gồm: + Quản lý hàng nhập khẩu bằng hạn ngạch: Biện pháp này nhằm chống lại những nhà sản xuất lớn có khả năng cạnh tranh cao, nhằm ngăn chặn hàng nhập khẩu từ nước ngoài vào để bảo vệ thị trường trong nước hoặc nhằm cân bằng cán cân thanh toán, hoặc làm công cụ mặc cả trong các cuộc thương lượng, cũng có thể dùng để hạn chế nhập khẩu một số mặt hàng mang tính chiến lược của nền kinh tế xã hội. Ví dụ: như gạo ở Việt Nam hiện nay. + Giấy phép nhập khẩu: Tính chất kín đáo và bí mật của giấy phép cũng như thủ tục cấp giấy phép của chính quyền nhà nước cũng tạo khả năng hạn chế nhập khẩu nhằm bảo hộ hàng trong nước.
+ Một số biện pháp hạn chế nhập khẩu khác: Bên cạnh những biện pháp hạn chế nhập khẩu trực tiếp, Nhà nước còn dùng một số biện pháp gián tiếp nhằm ngăn cản việc nhập khẩu hàng hoá từ nước ngoài như: Biện pháp về vệ sinh thú y, vệ sinh thực phẩm, hoặc các tiêu chuẩn về kỹ thuật như tiêu chuẩn về kích thước, bao bì, những tiêu chuẩn về môi trường sinh thái. Các yếu tố về thuế quan, phi thuế quan có ảnh hưởng rất lớn đến việc xuất khẩu của một doanh nghiệp vào một thị trường nước ngoài, cho nên trước khi thâm nhập hàng hoá vào một thị trường nào doanh nghiệp cần phải nghiên cứu kỹ chính sách thuế quan, phi thuế quan của nước đó. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT Trang7 KHẨU TẠI CÔNG TY DỆT HẢI PHÒNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NGUYỄN ANH DŨNG KINH TẾ QUỐC TẾ 38 Luận văn tốt nghiệp 1.3 Tín dụng xuất khẩu. Tín dụng xuất khẩu tức là nhà nước dành cho người nước ngoài những khoản tín dụng để mua hàng nước mình.
Nhà nước không chỉ trực tiếp can thiệp vào thị trường tín dụng mà còn tạo điều kiện tín dụng xuất khẩu ưu đãi hơn so với điều kiện tín dụng trong nước. Điều đó làm khả năng xuất khẩu của các doanh nghiệp trong nước tăng lên. Ngoài ra, Nhà nước đảm bảo gánh vác mọi rủi ro đối với khoản tín dụng mà doanh nghiệp xuất khẩu nước mình dành cho nhà nhập khẩu nước ngoài. Đây là phương tiện quan trọng đẩy mạnh việc tiêu dùng hàng hoá ở thị trường nước ngoài.
Nó làm cho nhà xuất khẩu yên tâm và mở rộng xuất khẩu ra thị trường nước ngoài mà không sợ gặp sự rủi ro.4 Yếu tố về tỷ gía hối đoái. Trong tình hình nền kinh tế mở cửa, các mối quan hệ kinh tế ngày càng rộng thì việc thanh toán không chỉ là đơn vị tiền tệ trong nước mà còn phải sử dụng nhiều loại ngoại tệ khác nhau, từ đó phát sinh nhu cầu tất yếu phải so sánh giá trị, so sánh sức mạnh đồng tiền trong nước và đồng ngoại tệ, đó là tỷ giá hối đoái.