Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh tỉnh quảng ngãi

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh giải pháp cải thiện kết quả hoạt động tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn tại ngân, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Quốc Việt
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huy Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh tỉnh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Những đóng góp về khoa học của luận văn
• 0.6. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP - NÔNG THÔN
• 1.1. Tín dụng ngân hàng đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn
• 1.1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội nông nghiệp, nông thôn ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng ngân hàng
• 1.1.1.1. Khái quát về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG VÀ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH QUẢNG NGÃI
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH QUẢNG NGÃI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng nông nghiệp tại Quảng Ngãi

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp tại Quảng Ngãi. Việc nâng cao hiệu quả tín dụng không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn cải thiện đời sống của người dân. Để đạt được điều này, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi nhằm tối ưu hóa hoạt động tín dụng trong lĩnh vực nông nghiệp.

1.1. Tín dụng ngân hàng và vai trò trong phát triển nông nghiệp

Tín dụng ngân hàng là nguồn lực chính cho nông nghiệp. Nó giúp nông dân có vốn đầu tư cho sản xuất, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc tiếp cận vốn dễ dàng sẽ thúc đẩy sự phát triển bền vững cho nông nghiệp Quảng Ngãi.

1.2. Tình hình hiện tại của tín dụng nông nghiệp tại Quảng Ngãi

Hiện nay, tín dụng nông nghiệp tại Quảng Ngãi đang gặp nhiều khó khăn. Tỷ lệ nợ xấu cao và việc tiếp cận vốn của nông dân còn hạn chế. Cần có những biện pháp cải thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng trong lĩnh vực này.

II. Những thách thức trong hoạt động tín dụng nông nghiệp tại Quảng Ngãi

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng nông nghiệp Quảng Ngãi vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động tín dụng. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời để nâng cao hiệu quả tín dụng.

2.1. Thiếu hụt thông tin và kiến thức tài chính

Nhiều nông dân thiếu kiến thức về tài chính và không nắm rõ các quy trình vay vốn. Điều này dẫn đến việc họ không thể tiếp cận được các nguồn vốn tín dụng một cách hiệu quả.

2.2. Rủi ro trong hoạt động tín dụng

Rủi ro trong hoạt động tín dụng nông nghiệp thường cao do phụ thuộc vào thời tiết và thị trường. Các ngân hàng cần có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả để bảo vệ lợi ích của mình và của nông dân.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng nông nghiệp tại Quảng Ngãi

Để nâng cao hiệu quả tín dụng cho nông nghiệp, cần triển khai các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình tín dụng và hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất.

3.1. Tăng cường đào tạo và hỗ trợ thông tin cho nông dân

Cần tổ chức các khóa đào tạo về tài chính cho nông dân, giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình vay vốn và quản lý tài chính. Việc này sẽ giúp họ tiếp cận vốn một cách hiệu quả hơn.

3.2. Đổi mới phương thức cho vay

Ngân hàng cần đa dạng hóa các phương thức cho vay, bao gồm cho vay theo nhóm và cho vay có bảo đảm. Điều này sẽ giúp nông dân dễ dàng tiếp cận vốn hơn và giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tín dụng nông nghiệp

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho nông nghiệp Quảng Ngãi. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện tín dụng đã giúp tăng trưởng sản xuất và nâng cao đời sống người dân.

4.1. Kết quả từ các mô hình tín dụng thành công

Nhiều mô hình tín dụng thành công đã được triển khai tại Quảng Ngãi, giúp nông dân tăng năng suất và thu nhập. Những mô hình này cần được nhân rộng để phát huy hiệu quả.

4.2. Đánh giá tác động của tín dụng đến phát triển nông nghiệp

Các nghiên cứu cho thấy rằng tín dụng ngân hàng có tác động tích cực đến sự phát triển của nông nghiệp. Việc đầu tư vào sản xuất đã giúp cải thiện đáng kể đời sống của người dân nông thôn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho tín dụng nông nghiệp tại Quảng Ngãi

Tín dụng ngân hàng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp tại Quảng Ngãi. Cần có những chính sách và giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển tín dụng nông nghiệp

Cần xây dựng các chính sách tín dụng linh hoạt và phù hợp với nhu cầu của nông dân. Điều này sẽ giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho nông dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp.

5.2. Tương lai của tín dụng nông nghiệp tại Quảng Ngãi

Với sự phát triển của công nghệ và các chính sách hỗ trợ, tín dụng nông nghiệp tại Quảng Ngãi có triển vọng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để nâng cao hiệu quả tín dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 2006 - 2010, khu vực nông nghiệp nông thôn giữ vị thế đặc biệt quan trọng khi đóng góp từ 17% đến 18% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và chiếm gần 35% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Tại tỉnh Quảng Ngãi, địa bàn nông thôn chiếm tới 85,3% dân số (tương đương 1.040.094 người) và lực lượng lao động nông lâm ngư nghiệp chiếm 62,58% toàn tỉnh (với 492.866 người). Mặc dù sở hữu tiềm năng đa dạng sinh thái từ đồng bằng đến miền núi và hải đảo, hoạt động sản xuất nông nghiệp địa phương vẫn mang nặng tính thuần nông, quy mô nhỏ lẻ, kỹ thuật lạc hậu và thường xuyên gánh chịu tổn thất do thiên tai, dịch bệnh. Sự thiếu hụt nguồn vốn đầu tư trung và dài hạn đang là rào cản lớn kìm hãm quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện toàn diện các nút thắt trong hoạt động cấp tín dụng và đánh giá hiệu quả đồng vốn ngân hàng đầu tư cho khu vực tam nông. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng nông nghiệp, phân tích thực trạng hoạt động tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) Chi nhánh tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2006 - 2010, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đến năm 2015. Phạm vi nghiên cứu bao quát hội sở tỉnh và mạng lưới chi nhánh tại 14 huyện, thành phố, tiêu biểu như Bình Sơn, Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, Mộ Đức, Đức Phổ, Ba Tơ và Trà Bồng. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, hỗ trợ ngân hàng kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 3%, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp địa phương vượt mức bình quân 3,36%/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết thông tin bất đối xứng trong thị trường tín dụng nông thôn. Mô hình nghiên cứu đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng theo hai chiều kích tương hỗ: hiệu quả tài chính đối với ngân hàng thương mại và hiệu quả kinh tế - xã hội đối với địa bàn phục vụ. Khung phân tích vận dụng 4 khái niệm cốt lõi: tín dụng ngân hàng nông nghiệp nông thôn, quy trình quản trị rủi ro tín dụng hộ sản xuất, hệ số an toàn vốn và tỷ lệ nợ xấu.

Hiệu quả kinh tế của ngân hàng được lượng hóa bằng tỷ số giữa kết quả tài chính thu được (doanh thu lãi, lợi nhuận ròng) trên tổng chi phí huy động và vận hành. Trong khi đó, hiệu quả xã hội phản ánh qua mức độ lan tỏa của dòng vốn trong việc tạo sinh kế cho 11.364 lao động nông nhàn, nâng cao thu nhập bình quân và thúc đẩy chương trình xây dựng nông thôn mới tại 164 xã của tỉnh.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp định lượng và định tính dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính giai đoạn 2006 - 2010 và dữ liệu khảo sát sơ cấp. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 322 cán bộ nhân viên thuộc 24 chi nhánh, phòng giao dịch của Agribank Quảng Ngãi và mẫu khảo sát thực địa 150 hộ sản xuất nông nghiệp vay vốn tại 10 huyện trọng điểm. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên thuận tiện được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả vùng đồng bằng ven biển (chiếm 65% mẫu) và miền núi, hải đảo (chiếm 35% mẫu).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh động thái và phân tích tỷ số tài chính là nhằm làm rõ xu hướng biến động của nguồn vốn, dư nợ và chất lượng tín dụng theo chuỗi thời gian 5 năm. Dữ liệu được trích xuất và xử lý đồng bộ qua hệ thống phần mềm hiện đại hóa ngân hàng IPCAS giai đoạn 1 và giai đoạn 2, giúp chuẩn hóa 100% chỉ tiêu tài chính và đối chiếu trực tiếp với các khung khổ pháp lý như Quyết định 67/1999/QĐ-TTg và Nghị định 41/2010/NĐ-CP của Chính phủ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô huy động vốn từ khu vực nông nghiệp nông thôn tăng trưởng vượt bậc qua từng năm. Tổng nguồn vốn huy động nông thôn năm 2010 đạt 1.875.567 triệu đồng, chiếm 63,5% tổng nguồn vốn huy động toàn chi nhánh, tăng gấp 2,53 lần so với mức 741.567 triệu đồng của năm 2006. Trong cơ cấu khách hàng, tiền gửi dân cư chiếm vị thế áp đảo với 89,80% (đạt 1.684.157 triệu đồng), trong khi tiền gửi của các tổ chức kinh tế chỉ chiếm 10,20% (đạt 191.410 triệu đồng).

Thứ hai, cơ cấu kỳ hạn huy động cho thấy sự dịch chuyển mạnh sang các sản phẩm tiền gửi ngắn hạn. Tiền gửi có kỳ hạn dưới 1 năm chiếm tỷ trọng lớn nhất với 60,51% tổng vốn huy động nông thôn vào năm 2010, còn tiền gửi không kỳ hạn đạt 201.643 triệu đồng, ghi nhận mức tăng gấp 3,83 lần so với năm 2006.

Thứ ba, sự phân bổ nguồn nhân lực có chuyển biến tích cực theo hướng ưu tiên cho địa bàn cơ sở. Số lượng cán bộ công tác tại khu vực nông thôn tăng từ 186 người (chiếm 65,26% năm 2006) lên 227 người (chiếm 70,40% năm 2010). Chất lượng nguồn nhân lực được nâng cao rõ nét khi tỷ lệ nhân sự có trình độ đại học và trên đại học đạt 78,26% (252 trên tổng số 322 cán bộ), tạo nền tảng vững chắc để nâng cao năng suất thẩm định và giám sát món vay.

Thảo luận kết quả

Sự bứt phá trong công tác huy động vốn bắt nguồn từ việc Agribank Quảng Ngãi mở rộng mạng lưới giao dịch và triển khai ứng dụng công nghệ IPCAS kết hợp vận hành 11 máy ATM, 35 thiết bị chấp nhận thẻ EDC/POS trên địa bàn tỉnh. So sánh với các chi nhánh lân cận như Bình Định hay Quảng Nam, tốc độ tăng trưởng nguồn vốn bình quân trên 25%/năm của Quảng Ngãi là chỉ số rất ấn tượng, chứng minh sự tín nhiệm cao của người dân đối với hệ thống ngân hàng nhà nước.

Khi biểu diễn dữ liệu qua biểu đồ cơ cấu nguồn vốn và dư nợ, sự mất cân đối kỳ hạn hiển hiện rõ nét khi nguồn vốn huy động ngắn hạn dưới 12 tháng chiếm đa số, gây áp lực thanh khoản cho các khoản vay trung và dài hạn phục vụ đầu tư cơ sở hạ tầng. Bảng tổng hợp mức độ rủi ro tín dụng phản ánh tỷ lệ nợ xấu luôn được khống chế dưới 5%, tuy nhiên các món vay nhỏ lẻ phân tán tại 14 huyện khiến chi phí quản lý trên một đồng vốn cho vay vẫn ở mức cao. Điều này đòi hỏi ngân hàng cần nhanh chóng chuyển đổi sang mô hình cho vay ủy thác qua tổ nhóm để tối ưu hóa biên độ lợi nhuận ròng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, mở rộng khả năng huy động vốn tại chỗ: Ban Giám đốc Agribank Quảng Ngãi và các phòng giao dịch cần chủ động thiết kế các sản phẩm tiết kiệm bậc thang, đa dạng hóa hình thức phát hành chứng chỉ tiền gửi nhằm nâng tỷ trọng vốn huy động trung và dài hạn lên mức tối thiểu 35% tổng nguồn vốn trước năm 2015.

Thứ hai, đổi mới quy trình cấp tín dụng và phương thức giải ngân: Phòng Tín dụng cùng các chi nhánh huyện cần đẩy mạnh phương thức cho vay thông qua tổ vay vốn liên kết với Hội Nông dân và Hội Phụ nữ tại 164 xã. Phấn đấu nâng tỷ trọng dư nợ qua tổ nhóm đạt 45% tổng dư nợ nông nghiệp, đồng thời thực hiện cho vay có bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP trong giai đoạn 2011 - 2013.

Thứ ba, siết chặt kiểm soát rủi ro và tăng cường phối hợp liên ngành: Bộ phận Kiểm tra kiểm soát nội bộ thiết lập cơ chế hậu kiểm 100% món vay có dư nợ lớn, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp bảo hiểm để đưa điều khoản bảo hiểm vật nuôi, cây trồng vào hợp đồng tín dụng nhằm kiểm soát tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh dưới mức 2% liên tục trong giai đoạn 2011 - 2015.

Thứ tư, đẩy mạnh hiện đại hóa công nghệ và đào tạo cán bộ: Phòng Tin học và Dịch vụ khách hàng hoàn thành lắp đặt thêm 9 máy ATM mới, nâng quy mô lên 20 máy ATM và 50 điểm EDC/POS trước năm 2015, kết hợp tổ chức các khóa tập huấn kỹ năng thẩm định dự án nông nghiệp công nghệ cao cho 100% cán bộ tín dụng tại các địa bàn miền núi như Ba Tơ, Sơn Hà, Trà Bồng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, ban lãnh đạo và cán bộ tín dụng các tổ chức tín dụng: Cung cấp bài học kinh nghiệm giá trị trong việc quản trị mạng lưới 24 chi nhánh và phòng giao dịch, tối ưu hóa năng suất lao động và kiểm soát danh mục tín dụng quy mô trên 1.800 tỷ đồng với tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới 3%.

Thứ hai, các cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp căn cứ thực tiễn để đánh giá hiệu quả của chính sách hỗ trợ lãi suất theo Quyết định 131/QĐ-TTg, làm cơ sở xây dựng chính sách bảo hiểm nông nghiệp cho hơn 492.000 lao động tại các tỉnh ven biển miền Trung.

Thứ ba, các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu mang lại khung lý thuyết chuẩn hóa, hệ thống chỉ tiêu đo lường hiệu quả tín dụng đa chiều và phương pháp phân tích chuỗi dữ liệu 5 năm từ hệ thống phần mềm IPCAS.

Thứ tư, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội tại địa phương: Đóng vai trò tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ thiết thực nhằm củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ vay vốn cơ sở tại 164 xã, hỗ trợ hơn 85% dân cư nông thôn tiếp cận nguồn vốn ưu đãi chính thống và ngăn ngừa hiệu quả nạn cho vay nặng lãi.

Câu hỏi thường gặp

Nghiên cứu sử dụng những nhóm chỉ tiêu nào để đánh giá hiệu quả tín dụng? Luận văn áp dụng 4 nhóm chỉ tiêu định lượng: năng suất lao động (vốn huy động bình quân trên lao động), hiệu suất sử dụng vốn (hệ số sử dụng vốn, chênh lệch lãi suất), mức độ rủi ro (tỷ lệ nợ xấu, nợ khó đòi) và khả năng sinh lời (hệ số thu nhập trên chi phí). Ngoài ra, nghiên cứu kết hợp các chỉ tiêu định tính về tuân thủ nguyên tắc cho vay và quy trình thẩm định.

Đặc thù nông nghiệp Quảng Ngãi ảnh hưởng thế nào đến rủi ro tín dụng? Sản xuất nông nghiệp tại Quảng Ngãi mang tính mùa vụ sâu sắc, phụ thuộc lớn vào thời tiết với hơn 62,58% lao động chưa qua đào tạo chuyên môn. Thiên tai và dịch bệnh đe dọa trực tiếp chu kỳ sinh học của vật nuôi, cây trồng, khiến dòng tiền trả nợ của nông hộ dễ bị đứt gãy nếu thiếu vắng sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp hỗ trợ.

Hệ thống công nghệ IPCAS đóng góp vai trò gì trong quản trị tín dụng? Hệ thống IPCAS giai đoạn 1 và 2 giúp tự động hóa 100% quy trình tính lãi, phân loại nợ tự động và trích lập dự phòng rủi ro cho toàn bộ 24 chi nhánh, phòng giao dịch. Công nghệ này rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ vay, đồng thời kết nối vận hành đồng bộ 11 máy ATM và 35 thiết bị EDC/POS trên địa bàn.

Giải pháp nào giải quyết tình trạng thiếu vốn trung và dài hạn cho nông thôn? Ngân hàng cần phát hành kỳ phiếu và trái phiếu dài hạn với lãi suất cạnh tranh, kết hợp tiếp nhận các nguồn vốn tài trợ ủy thác quốc tế. Mục tiêu cốt lõi là nâng tỷ trọng nguồn vốn trung dài hạn vượt mức 35% nhằm đáp ứng nhu cầu vốn kiên cố hóa 56.130 ha diện tích tưới tiêu và hiện đại hóa tàu thuyền đánh bắt xa bờ.

Mô hình cho vay qua tổ nhóm mang lại lợi ích cụ thể gì cho ngân hàng? Cho vay qua tổ vay vốn liên kết với Hội Nông dân và Hội Phụ nữ giúp ngân hàng giảm thiểu chi phí quản lý trên từng món vay phân tán, đồng thời gia tăng hiệu quả giám sát chéo giữa các thành viên. Người dân tại 164 xã có thể tiếp cận vốn vay kịp thời, giảm bớt thủ tục hành chính phức tạp.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý thuyết và bộ chỉ tiêu định tính, định lượng chuẩn mực nhằm đo lường hiệu quả tín dụng nông nghiệp nông thôn tại các ngân hàng thương mại.
• Phân tích rõ nét sự tăng trưởng vượt bậc của nguồn vốn huy động nông thôn đạt 1.875.567 triệu đồng, chiếm 63,5% tổng nguồn vốn Agribank Quảng Ngãi năm 2010.
• Khẳng định vai trò chiến lược của đội ngũ 227 cán bộ cơ sở và hệ thống công nghệ IPCAS trong việc tối ưu hóa năng suất hoạt động và kiểm soát chất lượng tín dụng.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn về mất cân đối kỳ hạn nguồn vốn ngắn hạn và rủi ro thiên tai đặc thù tại dải đất duyên hải miền Trung.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng cao hiệu quả sinh lời gắn liền với an sinh xã hội tại địa phương.

Đóng góp cốt lõi của công trình là xây dựng mô hình thực tiễn cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận ngân hàng và mục tiêu phát triển kinh tế tam nông tại 164 xã của tỉnh Quảng Ngãi. Trong giai đoạn tiếp theo đến năm 2015, ngân hàng cần tập trung hoàn thành lắp đặt mạng lưới 20 máy ATM và đẩy mạnh quy trình cho vay qua tổ nhóm. Các nhà quản trị và chuyên gia ngân hàng hãy ứng dụng ngay các phát hiện và giải pháp từ luận văn để tối ưu hóa chính sách tín dụng nông nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP - NÔNG THÔN 1. Tín dụng ngân hàng đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn 1. Đặc điểm kinh tế xã hội nông nghiệp, nông thôn ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng ngân hàng 1. Khái quát về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn Theo quan điểm hiện tại, nền kinh tế của một quốc gia, vùng lãnh thổ được phân chia thành 3 khu vực: Nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ.

Sản xuất nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất có từ lâu đời nhất trên thế giới. Hoạt động SXNN nhằm đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của con người như ăn, uống… Khi xã hội càng phát triển, SXNN không chỉ dừng lại đáp ứng nhu cầu thiết yếu mà nó còn là nơi cung cấp nguyên liệu cho các ngành khác và nông sản xuất khẩu. Vì vậy, nông nghiệp là một ngành sản xuất vật chất cơ bản của nền kinh tế quốc dân nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu về lương thực, thực phẩm cho người dân, nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp và xuất khẩu, ngành nông nghiệp bao gồm các lĩnh vực: nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp. Nếu nông nghiệp là một ngành, một lĩnh vực cụ thể được phân chia dựa theo ý nghĩa kinh tế của sản xuất vật chất thì nông thôn là một khu vực địa lý có giới hạn về mặt không gian và thời gian.

Khi nói đến nông thôn, chúng ta thường liên tưởng đến đô thị, việc phân chia nông thôn và đô thị được dựa theo các tiêu chí về trình độ phát triển như: mật độ dân số đông, cơ sở hạ tầng phát triển, mức sống dân cư cao … Các tiêu chí này tùy theo trình độ phát triển của mỗi quốc gia và trong mỗi thời kỳ nhất định. Cũng có các tiêu chí khác đưa ra để phân biệt nông thôn và đô thị là dựa vào tính chất và cơ cấu hoạt động sản xuất vật chất của vùng lãnh thổ đó, trong đó nông thôn là khu vực có hoạt động SXNN là chủ yếu. Tiêu chí này đúng nhưng chưa đủ vì cơ cấu kinh tế của khu vực nông thôn cũng có sự chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp và tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ khi nền kinh tế phát tiển.4] Theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP ngày 12 tháng 04 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ thì Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 phố, thị xã, thị trấn, được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã. Như vậy, nông thôn là một địa bàn mà ở đó hoạt động SXNN được coi là bao trùm.

Tuy nhiên, với sự phát triển của tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ, thì nông thôn không còn là khu vực hoạt động SXNN thuần túy mà còn có cả hoạt động công nghiệp và dịch vụ, khi nền kinh tế càng phát triển thì tỷ trọng của hoạt động SXNN thuần túy giảm đi nhưng con số tuyết đối không ngừng tăng lên. Các hoạt động kinh tế ở nông thôn bao gồm: sản xuất nông, lâm, ngư, diêm nghiệp; sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; thương mại, dịch vụ, nhưng ở nông thôn sản xuất nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế ở khu vực nông thôn. Vai trò của nông nghiệp, nông thôn trong việc phát triển kinh tế, xã hội Trong những thập niên 40 và 50 của thế kỷ XX, phần lớn các nhà kinh tế không đánh giá cao vai trò của NNNT trong việc tăng trưởng và phát triển kinh tế nên các chính sách phát triển kinh tế thời gian này ít quan tâm đến NNNT. Trong quá trình phát triển, một số nước chỉ chú trọng đến phát triển đô thị, khu công nghiệp hiện đại mà không chú ý đến phát triển NNNT điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của các quốc gia, tạo ra sự mất cân đối giữa nông nghiệp và công nghiệp, giữa sản xuất và tiêu dùng.

Nhận thấy được điều đó, các nhà kinh tế tập trung nghiên cứu về lĩnh vực NNNT và đưa ra đóng góp quan trọng của lĩnh vực nông nghiệp trong quá trình phát triển kinh tế [3, tr. Đó là: - Nông nghiệp là ngành cung cấp lương thực và các nguyên liệu đầu vào cho các ngành khác của nền kinh tế. - Lĩnh vực nông nghiệp tạo ra nguồn thu ngoại tệ quan trọng ở các quốc gia có lợi thế so sánh sản xuất một số mặt hàng nông sản xuất khẩu. - Nông thôn là thị trường quan trọng cho các ngành kinh tế khác trong nền kinh tế và là nguồn cung cấp lao động cho khu vực công nghiệp.

- Nông nghiệp tạo ra một lượng vốn thặng dư để đầu tư cho quá trình công nghiệp hóa. Từ đó, nông nghiệp mới được nhìn nhận đóng vai trò tích cực trong phát triển kinh tế và cần thiết phải đầu tư, một số nước dựa vào sự phát triển nông nghiệp để CNH đất nước. Việt Nam đi lên từ một nền nông nghiệp lạc hậu, phát triển NNNT có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế đất nước [31, tr.10] bởi: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 - NNNT là nơi sản xuất lương thực, thực phẩm cho nhu cầu cơ bản của nhân dân, cung cấp nông sản, nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu. Trong nhiều năm, nông nghiệp đóng góp từ 17 – 18% thu nhập quốc dân và gần 35% giá trị xuất khẩu, góp phần tạo nguồn tích lũy cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước.

- NNNT là nơi cung cấp nguồn nhân lực dự trữ dồi dào cho công nghiệp, chiếm trên 70% lao động xã hội. Trong quá trình CNH - HĐH lao động nông nghiệp đang chuyển dần sang làm công nghiệp và dịch vụ. Vì vậy, phát triển NNNT sẽ góp phần giải quyết việc làm cho lao động ở nông thôn. - Khu vực NNNT là nguồn cung cấp vốn lớn cho sự phát triển kinh tế nhất là giai đoạn CNH.

Nguồn vốn nông nghiệp được tạo ra từ tiết kiệm của nông dân hay ngoại tệ thu được do xuất khẩu nông sản được đầu tư vào hoạt động phi nông nghiệp. - Với hơn 70% dân số cả nước, nông nghiệp và nông thôn là thị trường tiêu thụ rộng lớn của công nghiệp. Phát triển NNNT tạo điều kiện nâng cao thu nhập cho cư dân sống ở nông thôn, từ đó làm tăng sức mua từ khu vực nông thôn và làm cho công nghiệp phát triển. Nhận thức được vị trí, vai trò của NNNT nước ta trong quá trình phát triển kinh tế đất nước Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương đổi mới, phát triển NNNT.

Quá trình đổi mới bắt đầu vào năm 1981, sau chỉ thị 100 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về khoán cây lúa đến nhóm người lao động, nhất là sau Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị khóa VI (4/1988) về đổi mới cơ chế quản lý nông nghiệp, thực hiện khoán ruộng đất đến hộ nông dân [4, tr.9]…Với nhiều chủ trương, chính sách của Nhà nước nhằm khuyến khích các tổ chức tín dụng cho vay, đầu tư vào lĩnh vực NNNT nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong NNNT, xây dựng cơ sở hạ tầng, xóa đói giảm nghèo và từng bước nâng cao đời sống của nhân dân như Quyết định 67/1999/QĐ-TTg ngày 30/03/1999 và mới đây là Nghị định 41/2010/NĐ-TTg ngày 12/04/2010 của Thủ tướng Chính phủ về “Chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn”, NNNT Việt Nam có những bước phát triển đột biến, tốc độ tăng trưởng trong nông nghiệp bình quân qua các năm tăng cao. Riêng giai đoạn 2006-2010 tăng trưởng trong nông nghiệp bình quân 3,36% năm. Đặc điểm kinh tế xã hội nông nghiệp, nông thôn ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng ngân hàng Kinh tế khu vực NNNT chủ yếu dựa vào SXNN và một số bộ phận phi nông nghiệp. Bộ phận nông dân sản xuất nhỏ chiếm đa số trong cư dân ở nông thôn nhưng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 sản lượng lại chiếm tỷ trọng lớn trong tổng sản phẩm của khu vực nông nghiệp.

Một phần sản lượng này phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của gia đình, phần lớn được mang ra trao đổi trên thị trường. Một số bộ phận khác trong kinh tế nông thôn sản xuất có tính hàng hóa, sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu. Những đặc điểm kinh tế, xã hội NNNT có ảnh hưởng trực tiếp đến HĐTD thể hiện như sau:[4, tr.5] - Sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào chu kỳ sinh học và điều kiện tự nhiên. SXNN là một trong những ngành sản xuất vật chất quan trọng và cơ bản của nền kinh tế quốc dân.

Khác với các ngành sản xuất khác, nông nghiệp là ngành sản xuất sinh học, phụ thuộc rất lớn vào điều kiện tự nhiên, Tuy nhiên, do trình độ dân trí còn thấp, việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật còn hạn chế nên kết quả của SXNN chưa cao và không chắc chắn như công nghiệp và dịch vụ do vậy HĐTD đối với lĩnh vực NNNT cần có sự hỗ trợ từ phía Nhà nước. - Đầu ra của sản phẩm nông nghiệp khá khó khăn. Việc tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp thường khó khăn, giá cả lại thiếu ổn định. Điều này gây khó khăn cho người sản xuất.

Để phát triển kinh tế NNNT, cần có nhiều hình thức tín dụng giúp đỡ nông dân nâng cao năng suất, hạn chế rủi ro. Vì vậy bên cạnh tín dụng ngân hàng, cần có tín dụng ưu đãi của Nhà nước. - Nguy cơ rủi ro trong SXNN khá cao nhưng tỷ suất sinh lợi lại khá thấp. Do đối tượng của SXNN là cây trồng, vật nuôi, là cơ thể sống, hoạt động SXNN chịu sự chi phối rất lớn của các qui luật sinh học và qui luật tự nhiên nên rủi ro trong hoạt động SXNN là rất lớn.

Hơn nữa, năng suất lao động trong nông nghiệp ở nước ta còn thấp, lợi nhuận trong ngành nông nghiệp chưa cao. Do vậy, lãi suất cho vay ở khu vực NNNT cao sẽ dẫn đến người sản xuất không dám vay, còn nếu lãi suất thấp, ngân hàng sẽ gặp khó khăn. Vì vậy lãi suất cho vay đối với lĩnh vực NNNT cần phải xác định linh hoạt và hợp lý trong từng thời kỳ nhất định. - Sản xuất nông nghiệp tính đa dạng, phân tán và nhỏ lẻ.

Địa bàn SXNN rộng, phân tán, sản phẩm đa dạng, tính chuyên môn hóa thấp và diễn ra theo hình thức xen canh, mùa vụ, dễ gặp nhiều tình huống bất ngờ xảy ra. Hơn nữa, phần lớn món vay nhỏ, số lượng khách hàng đi vay nhiều.