HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HÀ THU THỦY GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP Ở HUYỆN PHÚ XUYÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60.15 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Phượng Lê NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hà Thu Thủy i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.TS Nguyễn Phượng Lê đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể các cán bộ, chính quyền địa phương và các hộ nông dân các xã, các cơ quan ban ngành huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hà Thu Thủy ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. ii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.
vi Trích yếu luận văn. vii Thesis abstract. Tính cấp thiết đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Khái niệm hiệu quả sử dụng đất. Quan điểm về hiệu quả sử dụng đất. Đặc điểm, tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Nội dung và bản chất của hiệu quả sử dụng đất. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.
Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.
Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp thu thập tài liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Xuyên. Biến động đất nông nghiệp của huyện giai đoạn 2013 - 2105. Các vùng sản suất nông nghiệp huyện Phú Xuyên.
Hiện trạng các loại cây trồng, vật nuôi chính trên đất nông nghiệp. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Xuyên. Thông tin chung các đối tượng điều tra. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Xuyên về mặt kinh tế.
Hiệu quả sử dụng đất tại Phú Xuyên về mặt xã hội. Hiệu quả sử dụng đất tại Phú Xuyên về mặt môi trường. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất. Nhóm nhân tố đầu tư công và dịch vụ công.
Đặc điểm của chủ thể sử dụng đất. Đánh giá chung về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp Phú Xuyên. Thách thức (Threats). Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Xuyên.
Định hướng sử dụng đất nông nghiệp của huyện. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Xuyên. Kết luận và kiến nghị. 80 Tài liệu tham khảo.
85 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt HQKT Hiệu quả kinh tế LHSDD Loại hình sử dụng đất NSNN Ngân sách nhà nước NTM Nông thôn mới QLDA Quản lý dự án UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Dân số huyện Phú Xuyên giai đoạn 2010 - 2014. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp. Cơ cấu sử dụng đất huyện Phú Xuyên giai đoạn 2013 - 2015.
Diện tích và cơ cấu đất nông nghiệp giai đoạn 2013 - 2015. Các cây trồng chính tại Phú Xuyên. Đặc điểm của chủ hộ điều tra. Tình hình đất đai và lao động của các hộ điều tra.
Một số tư liệu chủ yếu sử dụng của các nhóm hộ. Thông tin chung về mô hình trang trại tại Phú Xuyên. Các loại hình sử dụng đất tại Phú Xuyên. Hiệu quả kinh tế theo nhóm cây trồng, vật nuôi.
Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất theo cơ cấu mùa vụ. So sánh hiệu quả kinh tế theo các LUT. Hiệu quả kinh tế theo các dạng địa hình đất. Hiệu quả kinh tế sử dụng đất theo đối tượng sản xuất.
Hiệu quả xã hội sử dụng đất tại Phú Xuyên. Hiện trạng bón phân cho các cây trồng chính tại Phú Xuyên. Ảnh hưởng của thủy lợi đến hiệu quả sử dụng đất. Ảnh hưởng của chuyển giao KHKT đến hiệu quả sử dụng đất.
Ảnh hưởng của quy mô hộ sản xuất đến hiệu quả sử dụng đất. Ảnh hưởng của trình độ sản xuất đến hiệu quả sử dụng đất. Ảnh hưởng của vốn sản xuất đến hiệu quả sử dụng đất. Hiệu quả kinh tế các cây trồng chính tại huyện Phú Xuyên.
Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tại Phú Xuyên. Hiệu quả sử dụng theo các nhóm đất. 97 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Hà Thu Thủy 2.
Tên luận văn: “Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội” 3. Ngành: Kinh tế nông nghệp Mã số: 60. Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Đề tài với mục tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Xuyên, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp cho địa bàn nghiên cứu trong thời gian tới. Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, trong để tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: chọn điểm, chọn mẫu, thu thập số liệu thông qua các phòng ban của huyện, điều tra phỏng vấn trực tiếp người dân sản xuất nông nghiệp, cán bộ địa phương, cán bộ khuyến nông, xử lý số liệu bằng Excel, số liệu được phân tích bằng phương pháp thông kê mô tả, thống kê so sánh, phân tích SWOT để đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Xuyên cũng như phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình đó. Đề tài đã thu được những kết quả sau: - Điều tra điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội huyện Phú Xuyên trong những năm gần đây. Phú Xuyên là một huyện thuộc TP. Hà Nội, nằm ở đồng bằng sông Hồng, thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ Việt Nam, có tổng diện tích đất tự nhiên là 15.810,93 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 11.108,55 ha chiếm 65,04% tổng diện tích đất tự nhiên.
Tổng dân số là 187.631 người với mật độ dân số trung bình khoảng 1.097 người/km2 (Niên giám thống kê, 2015). Huyện có tọa độ địa lý từ 20039’ đến 20048’ vĩ độ Bắc, từ 105047’ đến 106000’ kinh độ Đông. - Căn cứ vào đặc điểm tự nhiên và điều kiện sản xuất, Phú Xuyên được chia làm 2 tiểu vùng sinh thái theo tiêu chí về địa hình và các điều kiện sản xuất nông nghiệp. Đất canh tác tại Phú Xuyên bao gồm nhóm đất cát và nhóm đất phù sa.
- Đề tài tiến hành đánh giá theo 3 tiêu chí về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp: Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường. - Có rất nhiều loại hình sử dụng đất tại Phú Xuyên, với một cơ cấu đa dạng về cây trồng vật nuôi. Đề tài tiến hành nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất tập trung vào: vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Loại hình sử dụng đất chuyên lúa + Loại hình sử dụng đất lúa - màu + Loại hình sử dụng đất chuyên màu + Loại hình cây ăn quả, cây hoa + Loại hình thủy sản + Loại hình trang trại. Trong đó, tiến hành phân tích đánh giá theo các tiểu vùng sinh thái, theo các nhóm đất, theo mùa vụ.
Kết quả cho thấy, mỗi loại hình sử dụng đất có một hiệu quả khác nhau về cả 3 mặt kinh tế, xã hội, môi trường. - Đề tài đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Xuyên bao gồm: Đề xuất các cây trồng, vật nuôi hiệu quả, đề xuất các công thức luân canh, các mô hình sản xuất hiệu quả, đề xuất các cơ chế chính sách. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THESIS ABSTRACT Author: Ha Thu Thuy Thesis name: Solutions to improve the effective use of agricultural land in Phu Xuyen district, Ha Noi city Major: Agricultural Economics Code: 60.