Chương 1: Lý luận chung về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng về hiệu quả kinh doanh tại công ty TNHH Thương mại P.C Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại P.C Sinh viên: Nguyễn Thị Minh Nguyệt 11 Khóa luận tốt nghiệp Đại học Dân lập Hải Phòng PHẦN I LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp Đối với tất cả doanh nghiệp, các đơn vị sản xuất kinh doanhhoạt động trong nền kinh tế, với các cơ chế quản lý khác nhau thì có các nhiệm vụ mục tiêu hoạt động khác nhau. Ngay trong từng giai đoạn phát triển, doanh nghiệp cũng theo đuổi các mục tiêu hoạt động khác nhau. Nhƣng có thể nói rằng trong cơ chế thị trƣờng ở nƣớc ta hiện nay và đặc biệt trong giai đoạn mới gia nhập WTO, mọi doanh nghiệp hoạt động Sản xuất kinh doanh(doanh nghiệp nhà nƣớc, doanh nghiệp tƣ nhân, công ty cổ phần, Công ty trách nhiệm hữu hạn…) đều có mục tiêu bao trùm, mục tiêu lâu dài là tối đa hóa lợi nhuận. Để đạt đƣợc mục tiêu đó thì các doanh nghiệp phải xây dựng đƣợc cho mình một chiến lƣợc kinh doanh đúng đắn, xây dựng các kế hoạch thực hiện và đặt ra các mục tiêu chi tiết nhƣng phải phù hợp với thực tế, đồng thời phù hợp với tiềm năng của doanh nghiệp, lấy đó làm cơ sở để huy động và sử dụng các nguồn lực, sau đó tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đạt đƣợc các mục tiêu đề ra.
Trong điều kiện nền sản xuất kinh doanh chƣa phát triển, thông tin cho quản lý chƣa nhiều, chƣa phức tạp thì hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ là quá trình sản xuất các sản phẩm thiết yếu cho nhu cầu của xã hội, sau đó là sự lƣu thông trao đổi kinh doanh các mặt hàng do các doanh nghiệp sản xuất ra. Khi nền kinh tế càng phát triển, những đòi hỏi về quản lý nền kinh tế quốc dân không ngừng tăng lên, mọi hoạt động của doanh nghiệp đều nằm trong trong thế tác động liên hoàn với nhau. Bởi vậy, chỉ có tiến hành phân tích các hoạt động sản xuất kinh doanh một cách toàn diện mới giúp cho doanh nghiệp đánh giá một cách đầy đủ và sâu sắc mọi hoạt động kinh tế trong trạng thái hoạt động Sinh viên: Nguyễn Thị Minh Nguyệt 12 Khóa luận tốt nghiệp Đại học Dân lập Hải Phòng thực của chúng. Trên cở sở đó nêu lên một cách tổng hợp trình độ hoàn thành mục tiêu, biểu hiện bằng hệ thống chỉ tiêu kinh tế- kỹ thuật- tài chính của doanh nghiệp.
Đồng thời phân tích sâu sắc nguyên nhân hoàn thành hay không hoàn thành các chỉ tiêu đó trong sự tác động lẫn nhau giữa chúng. Từ đó có thể đánh giá đầy đủ mặt mạnh, mặt yếu trong công tác quản lý doanh nghiệp. Mặt khác, qua công tác phân tích hoạt động kinh doanh, giúp cho doanh nghiệp tìm ra các biện pháp sát thực để tăng cƣờng các hoạt động kinh tế và quản lý doanh nghiệp nhằm huy động mọi khả năng, tiềm tàng về nguồn vốn, lao động đất đai vào quá trình sản xuất kinh doanh, nâng cao kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Nhƣ vậy, hoạt động sản xuất kinh doanh được hiểu là quá trình tiến hành các công đoạn từ việc khai thác sử dụng các nguồn lực sẵn có trong nền kinh tế để sản xuất ra các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ nhằm cung cấp cho nhu cầu thị trường và thu được lợi nhuận.
Nâng cao hoạt động sản xuất kinh doanh là góp phần nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trƣờng. Mỗi doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh trên thị trƣờng đều gặp rất nhiều đối thủ cạnh tranh khác nhau trong cùng ngành cũng nhƣ ngoài ngành. Do vậy chỉ có nâng cao hoạt động sản xuất kinh doanh thông qua tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất lao động, nâng cao chất lƣợng sản phẩm…mới có thể tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trƣờng. Thông qua việc sử dụng các nguồn lực, từng yếu tố sản xuất sẽ quan sát đƣợc mối quan hệ giữa yếu tố sản xuất với kết quả hoạt động kinh doanh sẽ biết đƣợc những nguyên nhân nào sẽ ảnh hƣởng tích cực đến việc sử dụng có hiệu quả các yếu tố đầu vào, những nguyên nhân nào còn hạn chế, ảnh hƣởng đến khai thác năng lực sản xuất của doanh nghiệp.
Từ đó doanh nghiệp có thể tìm đƣợc các biện pháp thích hợp để khai thác khả năng tiềm tàng trong năng lực sản xuất của mình.2 Các quan niệm về hiệu quả kinh doanh Từ trƣớc đến nay khi đề cập đến hiệu quả kinh doanh có rất nhiều quan niệm đƣợc đƣa ra và chúng không hoàn toàn thống nhất. Ở mỗi hình thái xã hội, Sinh viên: Nguyễn Thị Minh Nguyệt 13 Khóa luận tốt nghiệp Đại học Dân lập Hải Phòng mỗi giai đoạn phát triển thì “hiệu quả kinh doanh” lại đƣợc nhìn nhận trên các khía cạnh khác nhau. Tuy nhiên dƣới đây ta sẽ xem xét 1 số quan điểm sau: Quan điểm 1: Trong xã hội tƣ bản, việc phấn đấu tăng hiệu quả kinh doanh thực chất là đem lại nhiều lợi nhuận hơn nữa cho các nhà tƣ bản, những ngƣời nắm quyền sở hữu về tƣ liệu sản xuất. Adam Smith cho rằng “Hiệu quả kinh doanh là kết quả đạt đƣợc từ hoạt động kinh tế, là doanh nghiệp tiêu thụ đƣợc hàng hóa” hay hiệu quả là tốc độ tăng của kết quả đạt đƣợc nhƣ: Tốc độ tăng doanh thu, lợi nhuận.
Nhƣ vậy, theo quan điểm này hiệu quả đƣợc đồng nhất với các chỉ tiêu kết quả hay nhịp độ tăng của các chỉ tiêu đó. Nhiều ngƣời đánh giá đây là quan điểm phản ánh tƣ tƣởng trọng thƣơng của Adam Smith và không còn phù hợp với điều kiện hiện tại vì nó chƣa quan tâm đến nguyên nhân làm tăng doanh thu hay kết quả kinh doanh cũng nhƣ chƣa thấy đƣợc mối quan hệ với các yếu tố đầu vào. Quan điểm 2: Quan điểm cho rằng “Hiệu quả kinh doanh là quan hệ tỷ lệ giữa phần tăng thêm của kết quả và phần tăng thêm của chi phí”. Công thức biểu diễn: H = K C K: Phần gia tăng của kết quả kinh doanh C: Phần gia tăng của chi phí kinh doanh H: Hiệu quả kinh doanh Quan điểm này tuy đã biểu hiện đƣợc mối quan hệ tƣơng quan giữa kết quả đạt đƣợc với chi phí tiêu hao nhƣng chƣa thật sụ đầy đủ và trọn vẹn vì nó chỉ đề cập đến hiệu quả của phần tăng thêm bằng cách so sánh giữa phần gia tăng của kết quả kinh doanh và phần gia tăng của chi phí kinh doanh chứ chƣa đề cập đến toàn bộ phần tham gia vào quá trình kinh doanh.
Xét trên quan điểm Triết học Mác-Lênin thì mọi sự vật, hiện tƣợng đều có mối quan hệ mật thiết, hữu cơ với nhau chứ không tồn tại một cách riêng lẻ, độc lập. Sản xuất kinh doanhkhông nằm ngoài quy luật này. Các yếu tố tăng thêm hay giảm đi có liên hệ với các yếu tố sẵn có. Chúng trực tiếp hoặc gián tiếp tác động tới kết quả kinh doanh.
Hiệu quả kinh doanh luôn là kết quả tổng hợp của toàn bộ phần tham gia vào quá Sinh viên: Nguyễn Thị Minh Nguyệt 14 Khóa luận tốt nghiệp Đại học Dân lập Hải Phòng trình kinh doanh. Quan điểm 3: Trong xã hội XHCN, phạm trù hiệu quả vẫn tồn tại vì sản phẩm xã hội vẫn đƣợc sản xuất ra từ tài sản thuộc quyền sở hữu Nhà nƣớc, toàn dân và tập thể. Tuy nhiên mục đích của nền sản xuất XHCN khác với nền sản xuất TBCN ở chỗ hàng hóa sản xuất ra là để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của tất cả mọi ngƣời. Đứng trên lập trƣờng tƣ tƣởng đó, hiệu quả kinh doanh đƣợc quan niệm là mức thỏa mãn yêu cầu của quy luật kinh tế cơ bản của xã hội XHCN.
Quy luật cho rằng tiêu dùng là chỉ tiêu đại diện cho mức sống của xã hội loài ngƣời. Khó khăn ở đây là phƣơng tiện đo lƣờng thể hiện tƣ tƣởng định hƣớng đó bởi đời sống của nhân dân nói chung và mức sống nói riêng là rất đa dạng và phong phú. Nhƣ vậy các quan niệm trên là không thống nhất và đều có những hạn chế, chƣa thể hiện đƣợc hết bản chất cũng nhƣ các mối liên quan trong quan niệm về “hiệu quả kinh doanh”. Tuy nhiên chúng đều chung ở một điểm cho rằng hiệu quả kinh doanh phản ánh mặt chất lƣợng của hoạt động kinh doanh.
Chính vì vậy một quan điểm về hiệu quả kinh doanh có thể coi là tƣơng đối đầy đủ và hoàn thiện đƣợc phát biểu nhƣ sau: Hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp nhằm phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực đầu vào trong hoạt động kinh doanh để đạt đƣợc các mục tiêu kinh doanh mà doanh nghiệp đã đề ra. Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế biểu hiện sự tập trung của phát triển kinh tế theo chiều sâu. Phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực và trình độ chi phí các nguồn lực đó trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh. Nó là thƣớc đo ngày càng trở nên quan trọng của tăng trƣởng kinh tế và là chỗ dựa cơ bản để đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong từng thời kỳ.
Nó là phạm trù kinh tế gắn liền với sản xuất hàng hóa, phản ánh trình độ lợi dụng các yếu tố trong quá trình sản xuất. Sản xuất hàng hóa có phát triển hay không là phụ thuộc vào hiệu quả cao hay thấp. Sinh viên: Nguyễn Thị Minh Nguyệt 15 Khóa luận tốt nghiệp Đại học Dân lập Hải Phòng Rõ ràng bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động sản xuất. Đây là hai mặt có mối quan hệ mật thiết của vấn đề.
Chính việc khan hiếm các nguồn lực và sử dụng cũng có tính cạnh tranh nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội, đặt ra yêu cầu phải khai thác, tận dụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực. Để đạt đƣợc mục tiêu kinh doanh, các doanh nghiệp buộc phải chú trọng các điều kiện nội tại, phát huy năng lực, hiệu lực của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm mọi chi phí. Về mặt định lƣợng Hiệu quả kinh tế của việc thực hiện nhiệm vụ kinh tế xã hội biểu hiện trong mối tƣơng quan giữa kết quả thu đƣợc và chi phí bỏ ra.