MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế thị trƣờng việc các doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong sự cạnh tranh gay gắt là điều tất yếu. Cạnh tranh không chỉ đo lƣờng bằng năng lực nội tại của doanh nghiệp mà còn đƣợc đo bằng sự so sánh giữa các chủ thể với nhau. Để đạt đƣợc vị thế cạnh tranh mạnh của mình là yêu cầu sống còn của mỗi doanh nghiệp đồng nghĩa với nó doanh nghiệp phải nhanh chóng thay đổi một cách cơ bản những suy nghĩ của mình về công việc kinh doanh. Song song với việc kinh doanh hiệu quả còn phải làm thế nào để gia tăng thế mạnh, hạn chế điểm yếu nhằm nâng cao vị thế của mình so với các doanh nghiệp khác.
Một trong những phƣơng thức để doanh nghiệp có thể làm đƣợc điều đó chính là việc nhận thức đúng đắn và tìm ra cho mình những giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình. Hiệu quả sản xuất kinh doanh là sức mạnh của doanh nghiệp đƣợc thể hiện trên thƣơng trƣờng. Sự tồn tại và sức sống của một doanh nghiệp thể hiện trƣớc hết ở hiệu quả sản xuất kinh doanh. Để từng bƣớc vƣơn lên giành thế chủ động trong quá trình hội nhập, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh chính là tiêu chí phấn đấu của các doanh nghiệp hiện nay.
Trong thời gian thực tập tại Công ty Cổ phần Cảng Nam Hải, em xin lựa chọn đề tài khóa luận tốt nghiệp: “Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh Công ty Cổ phần Cảng Nam Hải Việt Nam”. Trong quá trình thực tập cũng nhƣ nghiên cứu làm luận văn em cũng đã tìm hiểu về công ty và theo em đƣợc biết thì chƣa có đề tài nào nghiên cứu về hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty Cổ phần Cảng Nam HảiViệt Nam. Dựa trên cơ sở lý luận về nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh sản phẩm của doanh nghiệp, luận văn xây dựng các tiêu chuẩn tạo lập hiệu quả sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp của Công ty Cổ phần Cảng Nam HảiViệt Nam nhƣ sau: Hiệu quả sản xuất kinh doanh nguồn bao gồm: Năng lực tài chính, năng lực quản lý và lãnh đạo, năng lực nhân sự, quy mô kinh doanh, cơ sở vật chất kỹ thuật… Hiệu quả sản xuất kinh doanh thị trƣờng bao gồm: Thị phần của sản phẩm, chất lƣợng sản phẩm, chính sách giá, mạng lƣới phân phối, công cụ xúc tiến thƣơng mại, uy tín và thƣơng hiệu… 1 Trên cơ sở đó luận văn đánh giá thực trạng năng lực canh tranh của công ty trên thị trƣờng. Từ đó, rút ra những kết luận về thực trạng hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trên thị trƣờng hiện nay.
Những thành công và những hạn chế, những vấn đề chƣa làm đƣợc trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty, đồng thời tìm ta nguyên nhân của những hạn chế qua đó tìm ra giải pháp để khắc phục, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của những tiêu chí còn yếu. Do thời gian có hạn đồng thời kiến thức hiểu biết còn hạn hẹp và hạn chế nên việc giải quyết đề tài: Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Công ty Cổ phần Cảng Nam HảiViệt Nam” khó tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong quý thầy cô thông cảm và cho em những lời góp ý để bài luận văn của em đƣợc hoàn thiện hơn. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.
Tổng quan về hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh 1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh Các nhà kinh tế đã đƣa ra nhiều khái niệm khác nhau về hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Một số cách hiểu đƣợc diễn đạt nhƣ sau : - Hiệu quả kinh tế sản xuất kinh doanh là một mức độ đạt đƣợc lợi ích từ sản phẩm sản xuất ra tức là giá trị sử dụng cửa nó (Hoặc là doanh thu và nhất là lợi nhuận thu đƣợc sau quá trình kinh doanh ). Quan điểm này lẫn lộn giữa hiệu quả và mục tiêu kinh doanh.
- Hiệu quả sản xuất kinh doanh thể hiện sự tăng trƣởng kinh tế phản ánh qua nhịp độ tăng của chỉ tiêu kinh tế ,cách hiểu này còn phiến diện vì chỉ đứng trên mức độ biến động của các chỉ tiêu này theo thời gian. - Hiệu quả sản xuất kinh doanh là mức độ tiết kiệm chi phí so với mức tăng kết quả. Đây là biểu hiện của các số đo chứ không phải là khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh. - Hiệu quả sản xuất kinh doanh là chỉ tiêu đƣợc xác định bằng tỷ lệ so sánh giữa kết quả với chi phí.
Định nghĩa nhƣ vậy là chỉ muốn nói về cách xác lập các chỉ tiêu chứ không toát nên ý niệm của vấn đề. - Hiệu quả sản xuất kinh doanh là mức tăng của kết quả sản xuất kinh doanh trên mỗi lao đông hay mức danh lợi của vốn sản xuất kinh doanh .Quan điểm này muốn quy hiệu quả về một số chỉ tiêu tổng hiệu quả sản xuất kinh doanh cụ thể nào đó. Bởi vậy cần có một số khái niệm cần bao quát hơn :Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế biểu hiện tập trung của sự phát triển kinh tế theo chiều sâu , phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh. Nó là thƣớc đo ngày càng quan trọng để đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp 1.
Bản chất hiệu quả sản xuất kinh doanh Thực chất là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội .Đây là hai mặt có mối quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu quả sản xuất kinh doanh. Chính việc khan hiếm nguồn lực và việc sử dụng chúng có tính cạnh tranh nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đặt ra yêu cầu phải khai thác , tận dụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực. Để đạt đƣợc mục tiêu kinh 3 doanh các doanh nghiệp buộc phải chú trọng các điều kiện nội tại , phát huy năng lực , hiệu năng của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm mọi chi phí. Vì vậy, yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh là phải đạt kết quả tối đa với chi phí tối thiểu , hay chính xác hơn là đạt hiệu quả tối đa với chi phí nhất định hoặc ngƣợc lại đạt hiệu quả nhất định vơí chi phí tối thiểu.
Chi phí ở đây đƣợc hiểu theo nghĩa rộng là chi phí tạo ra nguồn lực và chi phí sử dụng nguồn lực, đồng thời phải bao gồm cả chi phí cơ hội. Chi phí cơ hội là giá trị của việc lựa chọn tốt nhất đã bị bỏ qua hay là giá trị của việc hy sinh công việc kinh doanh khác để thực hiện công việc kinh doanh này. chi phí cơ hội phải đƣợc bổ sung vào chi phí kế toán thực sự. Cách hiều nhƣ vậy sẽ khuyến khích các nhà kinh doanh lựa chọn phƣơng án kinh doanh tốt nhất, các mặt hàng có hiệu quả.2 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh 1.1 Sự khan hiếm nguồn lực đòi hỏi phải nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh Lao động là một trong những nguồn lực quan trọng cho qúa trình sản xuất kinh doanh.
Nó là tổng hợp các kỹ năng, mức độ đào tạo, trình độ giáo dục có sẵn tạo cho một cá nhân có khả năng làm việc và đảm bảo năng suất lao động. Nhƣ vậy, nguồn vốn nhân lực của Doanh nghiệp là lƣợng lao động hiện có, cùng với nó là kỹ năng, tay nghề, trình độ đào tạo, tính sáng tạo và khả năng khai thác của ngƣời lao động. Nguồn nhân lực không phải là cái sẽ có mà là đã có sẵn tại Doanh nghiệp, thuộc sự quản lý và sử dụng của Doanh nghiệp. Do đó, để đảm bảo hiệu quả kinh tế trong sản xuất kinh doanh thì Doanh nghiệp phải hết sức lƣu tâm tới nhân tố này.
Vì nó làm chất xám, là yếu tố trực tiếp tác động lên đối tƣợng lao động và tạo ra sản phẩm và kết quả sản xuất kinh doanh , có ảnh hƣởng mang tính quyết định đối với sự tồn tại và hƣng thịnh của Doanh nghiệp. Trong đó, trình độ tay nghề của ngƣời lao động trực tiếp ảnh hƣởng tới chất lƣợng sản phẩm, do đó với trình độ tay nghề của ngƣời lao động và ý thức trách nhiệm trong công việc sẽ nâng cao đƣợc năng suất lao động. Đồng thời tiết kiệm và giảm đƣợc định mức tiêu hao nguyên vật liệu, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất kinh doanh. Trình độ tổ chức quản lý của cán bộ lãnh đạo, nghiệp vụ, tại đây yêu cầu mỗi cán bộ lãnh đạo, nghiệp vụ phải có kiến thƣc, có năng lực và năng động 4 trong cơ chế thị trƣờng.
Cần tổ chức phân công lao động hợp lý giữa các bộ phận, cá nhân trong Doanh nghiệp; sử dụng đúng ngƣời, đúng việc sao cho tận dụng đƣợc năng lực, sở trƣờng, tính sáng tạo của đội ngũ cán bộ, nhân viên. Nhằm tạo ra sự thống nhất hợp lý trong tiến trình thực hiện nhiệm vụ chung của Doanh nghiệp. Tuy nhiên, Doanh nghiệp cũng cần áp dụng các hình thức trách nhiệm vật chất, sử dụng các đòn bẩy kinh tế thƣởng phạt nghiêm minh để tạo động lực thúc đẩy ngƣời lao động nỗ lực hơn trong phạm vi trách nhiệm của mình, tạo ra đƣợc sức mạnh tổng hợp nhằm thực hiện một cách tốt nhất kế hoạch đã đề ra từ đó góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất kinh doanh .2 Sự phát triển khoa học công nghệ là điều kiện thuận lợi để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh Ngày nay, mọi ngƣời, mọi ngành, mọi cấp đều thấy ảnh hƣởng của khoa học kỹ thuật đối với tất cả các lĩnh vực (nhất là lĩnh vực kinh tế). Trƣớc thực trạng đó để tránh tụt hậu, một trong sự quan tâm hàng đầu của Doanh nghiệp là nhanh chóng nắm bắt đƣợc và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm đạt hiệu quả chính trị - xã hội cao.
Trong cơ chế thị trƣờng, Doanh nghiệp muốn thắng thế trong cạnh tranh thì một yếu tố cơ bản là phải có tính trình độ khoa học công nghệ cao, thỏa mãn nhu cầu của thị trƣờng cả về số lƣợng, chất lƣợng, thời gian.