Đặt vấn đề Suốt trong chặng đƣờng hình thành và phát triển, các cơ sở kinh tế hợp tác, HTX luôn nhận đƣợc sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nƣớc, Quốc hội, Chính phủ và Bác Hồ; điều đó đƣợc thể hiện trong rất nhiều chủ trƣơng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, các bản pháp luật và các chƣơng trình, dự án phát triển kinh tế tập thể của Nhà nƣớc, Chính phủ… Bƣớc vào cơ chế thị trƣờng trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế nhất là sau khi gia nhập WTO, các HTX ở Việt Nam phải đối đầu với nhiều đối thủ sản xuất kinh doanh mạnh. Đó là các hàng hoá nông sản nhập khẩu và cạnh tranh trên thị trƣờng xuất khẩu của nông dân các nƣớc phát triển hơn, có tổ chức rất tốt về quy dành cho xuất khẩu thì tình trạng đơn thƣơng độc mã hiện nay không cho phép các hộ tiểu nông cạnh tranh nổi trong sản xuất, thƣơng thuyết nổi trong mua bán, tranh thủ đƣợc về chính sách. Phải nói rằng, hơn lúc nào hết, ngƣời nông dân cần có tổ chức thực sự của mình, đƣợc tổ chức tốt từ trên xuống dƣới do họ bầu ra và thực sự quản lý, giúp cho họ vốn, tiêu thụ sản phẩm và kỹ thuật sản xuất tiên tiến,…Đó là Hợp tác xã đang hoạt động theo hƣớng kiểu mới hiện nay. Tuy nhiên, hiện nay ở hầu hết các địa phƣơng đặt biệt là ở địa bàn tỉnh Vĩnh Long, hợp tác xã vẫn chƣa phát triển tƣơng xứng với tiềm năng của nó cũng nhƣ chƣa đáp ứng đƣợc mong mỏi của các xã viên.
Chính vì vậy việc “Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của hợp tác xã kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long” là hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Trong thời kỳ Việt Nam hội nhập nền kinh tế toàn cầu, sự cạnh tranh diễn ra ngày càng gay gắt. Để có thể cạnh tranh đƣợc với nông sản của các nƣớc khác, bản thân những ngƣời nông dân phải hợp tác với nhau để sản suất ra sản phẩm đồng nhất, chất lƣợng cao, sản lƣợng lớn, giá thành hạ. Vì vậy, sự ra đời và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới là điều tất yếu.
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ KIỂU MỚI Ở TỈNH VĨNH LONG GVHD: PGS.TS NGUYỄN PHÚ SON 2 HVTH: ĐOÀN THỊ LIÊN Vấn đề lớn nhất hiện nay là làm thế nào để phát triển hình thức tổ chức Kinh tế hợp tác với nhiều loại hình HTX sản xuất từ kiểu củ sang HTX kiểu mới. Để thực thi điều này, cần phải có sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo các cấp của địa phƣơng và sự đầu tƣ của các doanh nghiệp trong và ngoài nƣớc, tạo điều kiện xuất khẩu giúp cho HTX kiểu mới sản xuất có đầu ra ổn định. Thực tế đã có nhiều chính sách mở đƣờng cho sự phát triển này. Tại cuộc họp Quốc Hội khóa IX, ngày 20 tháng 3 năm 1996 Quốc hội đã ban hành một số chính sách làm cơ sở pháp lý cho thành phần kinh tế tập thể, mà nồng cốt là HTX đảm bảo phát triển các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của loại hình kinh tế này.Cho đến nay Đảng và Nhà nƣớc ta luôn có nhiều cơ chế thoáng, mở cửa để phát triển cho loại hình kinh tế này luôn quan tâm đến việc sửa đổi và bổ sung Luật HTX ra đời vào ngày 26 tháng 11 năm 2003, tại cuộc họp Quốc Hội khóa XI, và Nghị định số 88/2005/NĐ-CP của Chính Phủ, ngày 7 tháng 11 năm 2005 quy định về một số chính sách phát triển HTX nhằm tiếp tục hỗ trợ cho HTX phát triển thể hiện tính cần thiết để phát triển thành công lọai hình này, luôn khẳng định rằng “Kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế, lợi ích kinh tế làm chính, đồng thời thực hiện nhiệm vụ chính trị nhằm đại diện cho hình thái kinh tế Xã hội Chủ nghĩa.
Tại cuộc họp Quốc Hội nƣớc Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa khóa XIII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 20 tháng 11 năm 2012 và căn cứ vào Hiến pháp nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã đƣợc sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 51/2001/QH10; Luật HTX năm 2012 đã quy định rỏ hơn về chức năng quản lý nhà nƣớc về chuyên ngành và liên minh HTX. Theo số liệu thống kê của tỉnh Vĩnh Long hiện nay tổng có 118 HTX nhiều tên gọi nhƣ có 21 HTX Nông nghiệp, 23 HTX tiểu thủ công nghiệp, 18 HTX xây dựng, 15 HTX giao thông thủy bộ, 3 HTX thủy sản, 5 HTX thƣơng mại dịch vụ, 4 HTX quỹ tín dụng nhân dân, 1 HTX môi trƣờng và tuy nhiên hiện nay có 28 HTX không phân loại vì ngừng hoạt động và mới thành lập (9 HTX TTCN, 02 HTX thƣơng mại, 13 HTX xây dựng, 02 HTX thủy sản). Hiện tại chỉ có 90 HTX hoạt động sản xuất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long với 7.359 thành viên và 8.957 lao động, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ KIỂU MỚI Ở TỈNH VĨNH LONG GVHD: PGS.TS NGUYỄN PHÚ SON 3 HVTH: ĐOÀN THỊ LIÊN tổng vốn điều lệ của các HTX là 173,01 tỷ đồng. Tổng số Ban Chấp hành Liên minh HTX tỉnh Vĩnh Long khóa IV nhiệm kỳ 2011 -2015 có 32 thành viên, Ủy Ban Kiểm Tra có 5 thành viên, riêng HTX tỉnh Vĩnh Long hiện nay có 14 biên chế.
Nhƣng thực tế phát 90 phiếu khảo sát HTX và thu về 88 HTX trong địa bàn tỉnh đang hoạt động mạnh. Nhìn chung, các HTX đã góp phần vào việc phát triển kinh tế, đời sống của ngƣời lao động và xã viên HTX đã đƣợc cải thiện những năm trƣớc đó. Theo báo cáo của Liên minh Hợp tác xã tỉnh và Sở Nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh cho biết hiện nay đã có nhiều bƣớc phát triển cả về quy mô và số lƣợng, chất lƣợng. Nhƣng bên cạnh đó còn có nhiều HTX thành lập hoạt động không thành công nên phải giải thể hoặc hoạt động nhƣng ở mức độ cầm chừng.
Một số hạn chế hiện nay đã biểu hiện cho thấy năng lực nội lại hạn chế, có một vài HTX làm ăn kém hiệu quả, kinh tế tập thể chiếm tỷ trọng thấp chƣa phát huy hết vai trò cùng với kinh tế nhà nƣớc tạo nền tảng vững chắc cho nền kinh tế nhiều thành phần định hƣớng đúng đắn cho hoạt động của mình. Sự khó khăn để phát triển của loại hình này là xuất phát từ hình thức hợp tác kinh tế nhỏ lẻ, gắn kết khối công – nông có nền kinh tế thấp hay bị làm chi phối bởi các HTX theo kiểu củ thậm chí trình độ của lực lƣợng quản lý còn hạn chế, một số HTX vẫn chƣa phát huy hết tiềm năng của mình. Mặc khác các HTX còn những thiếu sót, khuyết điểm của các cấp ủy Đảng trong công tác tuyên truyền và hƣớng dẫn các chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc một cách đồng nhất từ Trung ƣơng đến địa phƣơng, quan trọng tuyên truyền đến các HTX đang hoạt động, nếu làm tốt những vấn đề trên nhằm góp phần đánh giá và đề xuất tốt nhằm phát triển thành phần kinh tế hợp tác nói chung và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long. Do vậy, tác giả thực hiện nghiên cứu đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long”.
Với đề tài này tác giả tập trung nghiên cứu thực trạng về công tác tổ chức quản lý sản xuất và hoạt động sản GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ KIỂU MỚI Ở TỈNH VĨNH LONG GVHD: PGS.TS NGUYỄN PHÚ SON 4 HVTH: ĐOÀN THỊ LIÊN xuất kinh doanh của HTX theo kiểu mới trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long và đặc biệt là sau khi có Luật HTX năm 2012, qua đó thấy đƣợc hiệu quả sản xuất kinh doanh của các HTX trong tỉnh trên cơ sở đó đề ra các giải pháp chủ yếu nhằm phát huy những thế mạnh, những mặt tích cực, những cái đã làm đƣợc và từng bƣớc tháo gỡ những khó khăn vƣớng mắc mà các HTX đang hoạt động sản xuất kinh doanh theo kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long đã và đang gặp phải, từng bƣớc đẩy nhanh sự phát triển và hội nhập kinh tế của hệ thống các loại hình HTX kiểu mới của tỉnh nhà. MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Mục tiêu của đề tài - Mục tiêu tổng quát: Đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới, từ đó đề xuất giải pháp thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long, góp phần phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh nhà. - Mục tiêu cụ thể: Đánh giá hiện trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long. - Đánh giá hiệu quả họat động sản xuất kinh doanh của hợp tác xã kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long.
- Xác định các nhân tố làm ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động của các HTX. - Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long.2 Câu hỏi nghiên cứu - Mô hình hợp tác xã kiểu mới hiện nay đƣợc các tập thể, hộ gia đình thực hiện của nhƣ thế nào? - Những nhân tố nào có ảnh hƣởng đến hoạt động kinh tế của mô hình hợp tác xã kiểu mới trên địa bàn Vĩnh Long? 2.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ KIỂU MỚI Ở TỈNH VĨNH LONG GVHD: PGS.TS NGUYỄN PHÚ SON 5 HVTH: ĐOÀN THỊ LIÊN - Đối tƣợng nghiên cứu: Tập trung khảo sát, phân tích, đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long từ 2011 đến 2014, từ đó đề xuất những định hƣớng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới ở Vĩnh Long từ 2015 đến 2020. - Phạm vi nghiên cứu: Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long. - Thời gian thực hiện nghiên cứu vào tháng 3 năm 2015.4 Nội dung nghiên cứu Do giới hạn về thời gian và hạn chế về kinh phí nên mục tiêu cần nghiên cứu của đề tài chỉ tập trung nghiên cứu hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX kiểu mới ở tỉnh Vĩnh Long.
