luËn v¨n th¹c sÜ kü thuËt Më ®Çu 1. Lý do nghiªn cøu Trong nh÷ng n¨m qua, ®Æc biÖt lμ khi ®Êt n−íc b−íc vμo c«ng cuéc ®æi míi, ngμnh Giao th«ng VËn t¶i ®· lu«n thÓ hiÖn lμ ngμnh kinh tÕ quan träng, ®i tr−íc “më ®−êng” cho sù ph¸t triÓn cña c¸c ngμnh, c¸c ®Þa ph−¬ng trªn c¶ n−íc. C¸c tuyÕn ®−êng, c©y cÇu, s©n bay, bÕn c¶ng. ®−îc ®Çu t− x©y dùng trªn kh¾p mäi miÒn ®Êt n−íc.
Hμng n¨m nhμ n−íc ta ®· dμnh hμng ngh×n tû ®ång cho ®Çu t− x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kü thuËt; Trong ®ã, ph¶i kÓ ®Õn ®Çu t− cho kÕt cÊu h¹ tÇng giao th«ng. NhiÒu c«ng tr×nh giao th«ng quy m« lín, tÇm cì khu vùc vμ thÕ giíi ®· ®−îc x©y dùng ë ViÖt Nam nh− cÇu Mü ThuËn, cÇu S«ng Gianh, Quèc lé 1A, ®−êng Hå ChÝ Minh, hÇm qua ®Ìo H¶i V©n, cÇu b·i ch¸y, c¶ng C¸i L©n, c¶ng Nghi S¬n Hμng lo¹t c¸c dù ¸n giao th«ng ®· ®−a vμo khai th¸c sö dông thùc sù mang l¹i hiÖu qu¶ cao, gãp phÇn to lín cho sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc. Hμng lo¹t c«ng tr×nh giao th«ng ®ang ®−îc x©y dùng nh− cÇu Thanh Tr×, cÇu VÜnh Tuy, tuyÕn ®−êng cao tèc Hμ Néi – Vinh, ®−êng ven biÓn duyªn h¶i miÒn Trung, c¸c tuyÕn phÝa T©y NghÖ An, T©y Thanh Ho¸, ®−êng nam s«ng m· §ång thêi, m¹ng l−íi giao th«ng n«ng th«n, ®−êng «t« ®Õn c¸c vïng s©u, vïng xa còng ®ang ®−îc quan t©m x©y dùng. Cïng víi sù ph¸t triÓn giao th«ng vËn t¶i c¶ n−íc, Thanh Ho¸ lμ ®Þa ph−¬ng ®−îc ChÝnh phñ quan t©m ®Çu t− ®èi víi c¸c quèc lé trªn ®Þa bμn, nh− Quèc lé 10, tuyÕn tr¸nh Quèc lé 1A thμnh phè Thanh Ho¸, ®−êng Nghi S¬n – B·i trμnh, tuyÕn ®−êng 217, Quèc lé 15A, c¸c ®iÓm v−ît s«ng lín nh− cÇu ThiÖu Ho¸, cÇu KiÓu, cÇu CÈm Thuû vμ nhiÒu tuyÕn ®−êng nèi tõ trung t©m thμnh phè ®i c¸c huyÖn cña TØnh.
Ngoμi nguån vèn ®Çu t− cña Trung −¬ng, tØnh còng dμnh mét l−îng vèn lín ®Ó ®Çu t− x©y dùng míi vμ n©ng cÊp c¸c tuyÕn ®−êng, nh− ®−êng Lang Ch¸nh – Yªn Kh−¬ng, Håi Xu©n – M−êng L¸t, cÇu B¸i Th−îng, Håi Xu©n; vμ gÇn ®©y, nhiÒu dù ¸n träng ®iÓm trong khu Kinh tÕ Nghi S¬n ®ang ®−îc quan t©m ®Çu t− nh− ®−êng ®«ng t©y 2, ®−êng 513, ®−êng vËn chuyÓn thiÕt bÞ cña nhμ m¸y läc hãa dÇu Nghi S¬n, côm c¶ng biÓn Nghi S¬n. vμ s¾p tíi, TØnh ®ang chuÈn bÞ triÓn khai nhiÒu dù ¸n giao th«ng quan träng, nh»m phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, b¶o ®¶m quèc phßng an ninh trªn ®Þa bμn. Häc viªn: lª Nh− Nam – Líp cao häc xdctgt - kho¸ 13 trang 3 luËn v¨n th¹c sÜ kü thuËt Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, Giao th«ng vËn t¶i cña tØnh ®· gãp phÇn tÝch cùc vμo sù ph¸t triÓn kinh tÕ, v¨n ho¸ - x· héi, ®¶m b¶o quèc phßng, an ninh. Song so víi yªu cÇu c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, ph¸t triÓn kinh tÕ vμ tiÕn tr×nh héi nhËp cña ®Êt n−íc, Giao th«ng vËn t¶i Thanh Ho¸ vÉn cßn nhiÒu h¹n chÕ.
Nguyªn nh©n lμ do c¬ chÕ chÝnh s¸ch ch−a phï hîp, hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p quy ch−a hoμn thiÖn, c¸c c«ng tr×nh giao th«ng x©y dùng ch−a ®ång bé, thiÕu quy ho¹ch hoÆc quy ho¹ch bÞ chång chÐo, ch−a ®¸nh gi¸ ®óng hiÖu qu¶ ®Çu t− cña c¸c dù ¸n, chÊt l−îng ®Çu t− x©y dùng nhiÒu c«ng tr×nh kh«ng ®¶m b¶o, tuæi thä c«ng tr×nh gi¶m sót, thêi gian x©y dùng kÐo dμi, dÉn ®Õn thÊt tho¸t l·ng phÝ vμ chi phÝ ®Çu t− lín, hiÖu qu¶ mang l¹i ch−a t−¬ng xøng. TÊt c¶ nh÷ng tån t¹i ®ã ®· lμm k×m h·m sù ph¸t triÓn kinh tÕ, mü quan ®« thÞ vμ m«i tr−êng x· héi. ChÝnh v× vËy, trong giai ®o¹n tíi, yªu cÇu ®Æt ra víi Thanh Ho¸ lμ ph¶i cã nh÷ng gi¶i ph¸p phï hîp ®Ó viÖc ®Çu t− x©y dùng hÖ thèng h¹ tÇng giao th«ng mang l¹i hiÖu qu¶ cao. Lμ c¸n bé tham gia c«ng t¸c qu¶n lý, thùc hiÖn c¸c dù ¸n c«ng tr×nh giao th«ng, qua thùc tiÔn c«ng t¸c, vËn dông nh÷ng kiÕn thøc chuyªn m«n vμ kiÕn thøc míi ®−îc tiÕp thu trong trong thêi gian häc tËp, nghiªn cøu t¹i tr−êng §¹i häc Giao th«ng VËn t¶i, víi mong muèn ®−îc ®ãng gãp nh÷ng suy nghÜ cña m×nh vÒ gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh, nh»m n©ng cao nhËn thøc vμ hy väng, gãp phÇn vμo c«ng cuéc ®æi míi ®Êt n−íc nãi chung, trong lÜnh vùc x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng ë tØnh Thanh Ho¸ nãi riªng.
ChÝnh v× lý do ®ã, t«i chän ®Ò tμi Nghiªn cøu nh÷ng gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ®Çu t− x©y dùng hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng giao th«ng tØnh Thanh Ho¸ ®Ó lμm luËn v¨n tèt nghiÖp. §©y lμ ®Ò tμi mang ý nghÜa khoa häc vμ thùc tiÔn, ®¸p øng nhu cÇu ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng giao th«ng vËn t¶i vμ ph¸t triÓn kinh tÕ trong thêi kú héi nhËp, ph¸t triÓn. §èi t−îng vμ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tμi Trong ngμnh x©y dùng cã nhiÒu lÜnh vùc: X©y dùng d©n dông, thuû lîi, c«ng nghiÖp, thuû ®iÖn, giao th«ng vËn t¶i. mçi lÜnh vùc ®Òu cã tÝnh ®Æc thï riªng.
Häc viªn: lª Nh− Nam – Líp cao häc xdctgt - kho¸ 13 trang 4 luËn v¨n th¹c sÜ kü thuËt Trong ph¹m vi ®Ò tμi nμy, t¸c gi¶ ®i s©u nghiªn cøu vÒ ®Çu t− x©y dùng hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng giao th«ng trong tØnh Thanh Ho¸ ®Ó lμm s¸ng tá nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vμ thùc tiÔn, gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ trong c«ng t¸c ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng cña tØnh Thanh Hãa trong giai ®o¹n hiÖn nay. Môc tiªu, nhiÖm vô cña luËn v¨n : a) Môc tiªu: §¸nh gi¸ thùc tr¹ng cña c«ng t¸c ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng. Lμm râ nguyªn nh©n, ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ ®Çu t− x©y dùng hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng giao th«ng ®−êng bé tØnh Thanh Ho¸ theo h−íng an toμn, æn ®Þnh vμ bÒn v÷ng; §¸p øng nhu cÇu giao th«ng vËn t¶i vμ ph¸t triÓn kinh tÕ. b) NhiÖm vô: §Ó ®¹t ®−îc môc tiªu trªn, ®Ò tμi cã nhiÖm vô sau ®©y: - Tr×nh bμy nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn viÖc ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng, c«ng t¸c qu¶n lý, thùc hiÖn ®Çu t− vμ ý nghÜa cña nã trong viÖc ®Çu t− c¸c x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng.
- Tõ lý luËn vμ thùc tiÔn, t×m ra nguyªn nh©n vμ ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p nh»m kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ, yÕu kÐm. C¬ së lý luËn vμ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu cña luËn v¨n: - C¬ së lý luËn: LuËn v¨n dùa trªn c¬ së lý luËn cña chñ nghÜa M¸c-Lª nin; quan ®iÓm, ®−êng lèi cña §¶ng, nhμ n−íc, c¸c th«ng t−, nghÞ ®Þnh cña chÝnh phñ vÒ ®Çu t− x©y dùng, nh÷ng thμnh tùu, kiÕn thøc cña c¸c m«n häc; c¸c m«n häc vÒ quy ho¹ch, an toμn giao th«ng, x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng, khoa häc vÒ qu¶n lý, kinh tÕ chÝnh trÞ, chñ nghÜa x· héi khoa häc, qu¶n lý kinh tÕ, x· héi häc. - Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu cña ®Ò tμi: Sö dông ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch, ph©n tÝch c¸c nhãm nguyªn nh©n, nhãm gi¶i ph¸p, tæng hîp, kh¸i qu¸t vμ ®i vμo gi¶i ph¸p cô thÓ, ngoμi ra cßn sö dông ph−¬ng ph¸p so s¸nh, thèng kª. KÕt cÊu cña luËn v¨n: Ngoμi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, kiÕn nghÞ, luËn v¨n gåm 3 ch−¬ng: Häc viªn: lª Nh− Nam – Líp cao häc xdctgt - kho¸ 13 trang 5 luËn v¨n th¹c sÜ kü thuËt Ch−¬ng 1: Nh÷ng c¬ së lý luËn vμ thùc tiÔn trong ho¹t ®éng ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng ë Thanh Ho¸.
Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng cña viÖc ®Çu t− c¸c dù ¸n x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng ë Thanh Ho¸. Ch−¬ng 3: Ph−¬ng h−íng, môc tiªu ph¸t triÓn vμ nh÷ng gi¶i ph¸p c¬ b¶n n©ng cao hiÖu qu¶ ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng ë Thanh Ho¸. Häc viªn: lª Nh− Nam – Líp cao häc xdctgt - kho¸ 13 trang 6 luËn v¨n th¹c sÜ kü thuËt Ch−¬ng 1: Nh÷ng c¬ së lý luËn vμ thùc tiÔn trong ho¹t ®éng ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng ë Thanh Ho¸ 1. Sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao hiÖu qña ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng ë Thanh Ho¸.
Dù ¸n ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng vμ ®Æc ®iÓm cña nã. a) Kh¸i niÖm dù ¸n ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng. §Ó hiÓu kh¸i niÖm dù ¸n ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng, ta cÇn ph¶i hiÓu kh¸i niÖm chung vÒ ®Çu t− vμ dù ¸n ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh. §Çu t− lμ viÖc nhμ ®Çu t− bá vèn b»ng c¸c lo¹i tμi s¶n h÷u h×nh hoÆc v« h×nh ®Ó h×nh thμnh tμi s¶n tiÕn hμnh c¸c ho¹t ®éng ®Çu t− theo quy ®Þnh cña luËt ®Çu t− vμ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt cã liªn quan.
Cã hai h×nh thøc ®Çu t− lμ ®Çu t− trùc tiÕp vμ ®Çu t− gi¸n tiÕp: §Çu t− trùc tiÕp lμ h×nh thøc ®Çu t− do nhμ ®Çu t− bá vèn ®Çu t− vμ tham gia qu¶n lý ho¹t ®éng ®Çu t−. §Çu t− gi¸n tiÕp lμ h×nh thøc ®Çu t− th«ng qua viÖc mua cæ phÇn, cæ phiÕu, tr¸i phiÕu, c¸c tê cã gi¸ kh¸c, quü ®Çu t− chøng kho¸n vμ th«ng qua c¸c ®Þnh chÕ tμi chÝnh trung gian kh¸c mμ nhμ ®Çu t− kh«ng trùc tiÕp tham gia qu¶n lý ho¹t ®éng ®Çu t−. Nhμ ®Çu t− lμ tæ chøc, c¸ nh©n thùc hiÖn ho¹t ®éng ®Çu t− theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt Nam. Nhμ ®Çu t− n−íc ngoμi lμ tæ chøc, c¸ nh©n n−íc ngoμi bá vèn ®Ó ho¹t ®éng ®Çu t− t¹i ViÖt nam.
Ho¹t ®éng ®Çu t− lμ ho¹t ®éng cña nhμ ®Çu t− trong qu¸ tr×nh ®Çu t− bao gåm c¸c kh©u chuÈn bÞ ®Çu t−, thùc hiÖn vμ qu¶n lý ®Çu t−. Dù ¸n ®Çu t− lμ tËp hîp c¸c ®Ò xuÊt bá vèn trung vμ dμi h¹n ®Ó tiÕn hμnh c¸c ho¹t ®éng ®Çu t− trªn ®Þa bμn cô thÓ, trong kho¶ng thêi gian x¸c ®Þnh. Häc viªn: lª Nh− Nam – Líp cao häc xdctgt - kho¸ 13 trang 7 luËn v¨n th¹c sÜ kü thuËt Vèn ®Çu t− lμ tiÒn vμ c¸c tμi s¶n hîp ph¸p kh¸c ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng ®Çu t− theo h×nh thøc ®Çu t− trùc tiÕp hoÆc ®Çu t− gi¸n tiÕp. Vèn ®Çu t− cã 2 lo¹i lμ vèn nhμ n−íc do nhμ n−íc ®Çu t−, vμ vèn t− nh©n do c¸c tæ chøc, c¸ nh©n bá ra ®Ó ®Çu t− vμo dù ¸n.
Vèn nhμ n−íc lμ vèn ®Çu t− ph¸t triÓn tõ ng©n s¸ch nhμ n−íc, vèn tÝn dông do nhμ n−íc b¶o l·nh, vèn tÝn dông ®Çu t− ph¸t triÓn cña nhμ n−íc vμ vèn ®Çu t− kh¸c cña nhμ n−íc.