Luận văn thạc sĩ giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo dân tộc tại ngân hàng chính sách xã hội huyện định hóa tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích giải pháp cải thiện kết quả cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo dân tộc tại ngân hàng chính sách xã hội, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Hải Nam
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Đình Hòa
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo dân tộc tại Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay ưu đãi

Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo dân tộc tại Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Định Hóa, Thái Nguyên là một vấn đề cấp thiết. Các giải pháp được đề xuất nhằm cải thiện quy trình cho vay, tăng cường quản lý rủi ro, và nâng cao nhận thức của người vay. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho các hộ nghèo, giúp họ sử dụng vốn vay hiệu quả hơn. Ngoài ra, việc cải thiện cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cũng được nhấn mạnh. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả cho vay mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương và giảm nghèo bền vững.

1.1. Tăng cường đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật

Việc tăng cường đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho các hộ nghèo dân tộc là một giải pháp quan trọng. Các chương trình đào tạo tập trung vào kỹ năng quản lý tài chính, kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, và cách thức sử dụng vốn vay hiệu quả. Điều này giúp các hộ nghèo không chỉ thoát nghèo mà còn có thể phát triển kinh tế bền vững. Các khóa đào tạo được tổ chức thường xuyên và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đảm bảo tính thiết thực và hiệu quả.

1.2. Cải thiện cơ chế giám sát và đánh giá

Cải thiện cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay là một yếu tố then chốt. Ngân hàng Chính sách Xã hội cần xây dựng hệ thống giám sát chặt chẽ, từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến việc theo dõi quá trình sử dụng vốn. Việc đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cần được thực hiện định kỳ, dựa trên các chỉ tiêu cụ thể như tăng thu nhập, cải thiện đời sống, và khả năng trả nợ. Điều này giúp ngân hàng điều chỉnh chính sách cho vay phù hợp với thực tế, đảm bảo hiệu quả cao nhất.

II. Cho vay ưu đãi và hỗ trợ hộ nghèo

Cho vay ưu đãi là một trong những chính sách quan trọng của Ngân hàng Chính sách Xã hội nhằm hỗ trợ hộ nghèo dân tộc tại huyện Định Hóa, Thái Nguyên. Chính sách này không chỉ giúp các hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn mà còn tạo điều kiện để họ phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả của chính sách này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, chính quyền địa phương, và các tổ chức xã hội. Việc xây dựng các chương trình hỗ trợ cụ thể, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của từng hộ nghèo cũng là yếu tố quan trọng.

2.1. Phối hợp giữa các bên liên quan

Sự phối hợp giữa Ngân hàng Chính sách Xã hội, chính quyền địa phương, và các tổ chức xã hội là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả của chính sách cho vay ưu đãi. Chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc xác định đối tượng hộ nghèo cần hỗ trợ, trong khi các tổ chức xã hội có thể hỗ trợ trong việc đào tạo và giám sát sử dụng vốn. Sự phối hợp này giúp tạo ra một hệ thống hỗ trợ toàn diện, đảm bảo rằng các hộ nghèo nhận được sự giúp đỡ cần thiết để phát triển kinh tế.

2.2. Xây dựng chương trình hỗ trợ cụ thể

Việc xây dựng các chương trình hỗ trợ cụ thể, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của từng hộ nghèo là rất quan trọng. Các chương trình này cần được thiết kế dựa trên đặc điểm kinh tế - xã hội của địa phương, cũng như nhu cầu cụ thể của các hộ nghèo. Ví dụ, các chương trình hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, hoặc kinh doanh nhỏ có thể được triển khai tùy thuộc vào điều kiện của từng hộ. Điều này giúp đảm bảo rằng vốn vay được sử dụng hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho người vay.

III. Phát triển kinh tế địa phương và giảm nghèo bền vững

Phát triển kinh tế địa phương và giảm nghèo bền vững là mục tiêu chính của các chính sách cho vay ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Định Hóa, Thái Nguyên. Các chính sách này không chỉ giúp các hộ nghèo thoát nghèo mà còn góp phần vào sự phát triển chung của địa phương. Việc đầu tư vào các lĩnh vực như nông nghiệp, chăn nuôi, và kinh doanh nhỏ giúp tạo ra việc làm, tăng thu nhập, và cải thiện đời sống của người dân. Đồng thời, các chính sách này cũng góp phần vào việc xây dựng một cộng đồng phát triển bền vững, nơi mọi người đều có cơ hội phát triển và thịnh vượng.

3.1. Đầu tư vào nông nghiệp và chăn nuôi

Đầu tư vào các lĩnh vực như nông nghiệp và chăn nuôi là một trong những cách hiệu quả để phát triển kinh tế địa phương và giảm nghèo bền vững. Các chương trình hỗ trợ vốn vay cho các hộ nghèo để phát triển sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi giúp tăng năng suất, cải thiện thu nhập, và tạo ra việc làm. Điều này không chỉ giúp các hộ nghèo thoát nghèo mà còn góp phần vào sự phát triển chung của địa phương, tạo ra một nền kinh tế ổn định và bền vững.

3.2. Hỗ trợ kinh doanh nhỏ và vừa

Hỗ trợ kinh doanh nhỏ và vừa là một giải pháp quan trọng để phát triển kinh tế địa phương và giảm nghèo bền vững. Các chương trình hỗ trợ vốn vay cho các hộ nghèo để phát triển kinh doanh nhỏ giúp tạo ra việc làm, tăng thu nhập, và cải thiện đời sống của người dân. Đồng thời, các hoạt động kinh doanh này cũng góp phần vào sự phát triển chung của địa phương, tạo ra một nền kinh tế đa dạng và bền vững. Việc hỗ trợ kinh doanh nhỏ và vừa cần được thực hiện dựa trên nhu cầu và điều kiện cụ thể của từng hộ nghèo, đảm bảo tính thiết thực và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1.Tổng quan về đói nghèo Định nghĩa về nghèo đói trên thế giới có nhiều khái niệm khác nhau về nghèo nhưng phổ biến hơn cả là “nghèo tuyệt đối” và “nghèo tương đối”. - Theo nghĩa tuyệt đối, nghèo khổ là một trạng thái mà các các nhân thiếu những nguồn lực thiết yếu để có thể tồn tại. Khái niệm này nhằm vào phúc lợi kinh tế tuyệt đối của người nghèo, tách rời với phân phối phúc lợi của xã hội. Điều này có nghĩa là mức tối thiểu được xác định bằng ranh giới nghèo khổ.

Ranh giới nghèo khổ phản ánh mức độ nghèo khổ của một tầng lớp dân cư nhất định trong thời gian nhất định. Nó thay đổi cùng với sự phát triển kinh tế và những chính sách điều chỉnh xã hội trong các kế hoạch chung và dài hạn của quốc gia. Ranh giới nghèo khổ có thể được xếp theo cách tiếp cận “ đáp ứng nhu cầu cơ bản”, trong đó chỉ rõ mức dinh dưỡng tối thiểu và những nhu cầu thực phẩm khác. Ích lợi của việc sử dụng phương pháp tiếp cận nghèo tuyệt đối là có thể theo dõi những thay đổi tình trạng phúc lợi của - Theo nghĩa tương đối nghèo là tình trạng thiếu hụt các nguồn lực của các cá nhân hoặc nhóm trong tương quan của các thành viên khác trong xã hội, tức là so với mức sống tương đối của họ.

Như vậy, nghèo tương đối là tình trạng của một bộ phận dân cư có mức sống dưới mức trung bình của cộng đồng tại địa phương xem xét Khái niệm này thường được các nhà xã hội học ưa dùng vì nghèo tương đối liên quan đến sự chênh lệch về những nguồn lực vật chất, nghĩa là về bất bình đẳng phân phối trong xã hội. Phương pháp tiếp cận này cho thấy rằng nghèo khổ là khái niệm động thay đổi theo không gian và thời gian, cũng như theo trình độ học vấn và truyền thống. Đây là cách tiếp cận đói nghèo tập trung vào phúc lợi của tỷ lệ số dân nghèo nhất, có tính đến mức phân phối phúc lợi của toàn xã hội. Xóa đói giảm nghèo là một chủ trương lớn, một quyết sách lớn, là sự quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước trong những thập kỷ qua.

Xóa đói giảm nghèo 5 theo hướng bền vững là mục tiêu xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Thành tựu 30 năm đổi mới đã ảnh hưởng ngày càng sâu rộng tới mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội của đất nước, đưa nước ta thoát khỏi khủng hoảng và bước vào một giai đoạn phát triển mới, đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế tới phát triển công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Tuy vậy, Việt Nam vẫn được xếp vào nhóm các nước nghèo của thế giới. Tỷ lệ hộ đói nghèo của Việt Nam còn khá cao.

Mặc dù vậy, nhiều hộ gia đình vừa thoát nghèo vẫn rất dễ rơi trở lại vào cảnh nghèo đói. + Nghèo đói phổ biến trong những hộ có thu nhập bấp bênh: Mặc dù Việt Nam đã đạt được những thành công to lớn trong việc giảm tỷ lệ hộ nghèo, tuy nhiên cũng cần thấy rằng, những thành tựu này vẫn còn rất mong manh. Thu nhập của một bộ phận lớn dân cư vẫn nằm giáp ranh mức nghèo, do vậy chỉ cần những điều chỉnh nhỏ về chuẩn nghèo, cũng làm họ rơi xuống ngưỡng nghèo và làm tăng tỷ lệ hộ nghèo. Phần lớn thu nhập của người nghèo từ nông nghiệp.

Với điều kiện nguồn lực rất hạn chế (đất đai, lao động, vốn ), thu nhập của người nghèo rất bấp bênh và dễ bị tổn thương trước những đột biến trước những biến đổi của mổi gia đình và cộng đồng. Nhiều gia đình tuy mức thu nhập trên ngưỡng nghèo nhưng vẫn giáp ranh với ngưỡng nghèo đói vì vậy khi có giao động về thu nhập cũng làm họ rơi xuống ngưỡng nghèo.Tính mùa vụ trong sản xuất nông nghiệp cũng tạo nên khó khăn cho người nghèo. + Nghèo đói tập trung ở các vùng có điều kiện khó khăn: Đa số người nghèo sống trong vùng có điều kiện tài nguyên thiên nhiên rất nghèo nàn, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt như vùng núi, vùng sâu, vùng xa, hoặc ở các vùng Đồng bằng sông Cửu Long, miền Trung., do sự biến động của thời tiết (bão, lụt, hạn hán) khiến cho các điều kiện sống, đặc biệt sự kém phát triển về cơ sở hạ tầng của các vùng nghèo đã làm cho các vùng này càng tách biệt với các vùng khác. Bên cạnh đó điều kiện tự nhiên không thuận lợi, số người cứu trợ đột xuất hàng năm khá cao.

Hàng năm số hộ tái nghèo trong tổng số hộvừa thoát nghèo vẫn còn lớn. 6 + Đói nghèo tập trung trong khu vực nông thôn: Đói nghèo là hiện tượng phổ biến ở nông thôn. Số người nghèo là nông dân chiếm đa số, trình độ tay nghề thấp, ít khả năng tiếp cận với nguồn lực trong sản xuất. + Nghèo đói trong khu vực thành thị: Trong khu vực thành thị, tuy tỷ lệ nghèo đói thấp hơn và mức sống trung bình cao hơn mức chung cả nước, nhưng mức độ cải thiện đời sông không đều.

Đa số người nghèo thành thị làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức, công việc không ổn định, thu nhập bấp bênh. Việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế và chủ sở hữu trong khu vực Nhà nước dẫn đến dư thừa lao động, mất việc làm của một bộ phận người lao động ở khu vực này, làm điều kiện sống của họ càng thêm khó khăn hơn. Người nghèo thành thị phần lớn sống ở nơi cơ sở hạ tầng thấp kém, khó có điều kiện tiếp cận với các dịch vụ cơ bản (nước sạch, vệ sinh môi trường, ánh sáng, thu gom rác thải, …). Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa làm tăng số lượng người di cư tự do từ các vùng nông thôn dến thành thị, chủ yếu là trẻ em và người trong độ tuổi lao động.

Do số lượng quá đông nên gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm công ăn việc làm và thu nhập ổn định. Họ ít có cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội và phải chi trả cho các dịch vụ cơ bản như y tế, giáo dục ở mức cao hơn so với người dân bình thường. Ngoài ra, đói nghèo còn chiếm tỷ lệ cao trong các nhóm đối tượng xã hội khác như những người không nghề nghiệp, người thất nghiệp, người lang thang và những người bị ảnh hưởng bởi các tệ nạn xã hội (mại dâm, nghiện hút, cờ bạc,. + Tỷ lệ hộ nghèo còn khá cao trong các vùng sâu, vùng xa, vùng núi cao: Các vùng sâu, vùng xa, vùng núi cao, vùng đồng bào dân tộc ít người sinh sống có tỷ lệ hộ nghèo khá cao.

Đây là những vùng có điều kiện sống khó khăn, địa lý cách biệt, khả năng tiếp cận với các điều kiện sản xuất và dịch vụ còn hạn chế, cơ sở hạ tầng kém phát triển. + Tỷ lệ hộ nghèo đặc biệt khá cao ở những nhóm dân tộc ít người: Trong thời gian qua Chính phủ đã đầu tư và hỗ trợ tích cực, nhưng đời sống của cộng đồng dân tộc ít người vẫn còn nhiều khó khăn và bất cập. Mặc dù dân tộc ít người chỉ chiếm tỷ lệ không cao trong tổng dân cư, xong lại chiếm tỷ lệ người nghèo lại rất cao. Tiêu chí đánh giá đói nghèo a.

Tiêu chí xác định chuẩn nghèo của thế giới 7 Các quốc gia khác nhau sử dụng các tiêu chuẩn khác nhau để đánh giá mức độ giàu nghèo. Nước Mỹ áp dụng mức chuẩn từ những năm 60 của thế kỷ trước, cụ thể: thu nhập 18.600 đô la/năm là ngưỡng nghèo đối với các gia đình có bốn người (gồm bố mẹ và hai con), và thu nhập 9.573 đô la/năm là ngưỡng nghèo đối với người độc thân trong độ tuổi lao động. Theo chuẩn này thì năm 1993 nước Mỹ có 15,1% dân số nghèo khổ, năm 2000 tỷ lệ đó giảm xuống còn 11,3%, nhưng tới năm 2003 thì tỷ lệ người nghèo của nước Mỹ tăng lên 12,5% (tức là khoảng 35,9 triệu người dân Mỹ sống trong tình trạng nghèo đói). Ma-lai-xi-a sử dụng tiêu chuẩn 9.910 ca-lo một ngày tính trên một gia đình có hai người lớn và ba trẻ em để làm đường nghèo.

Ấn Độ áp dụng ngưỡng nghèo với chuẩn mực tiêu thụ bình quân đầu người hàng ngày 2.400 ca-lo đối với vùng nông thôn và 2.100 ca-lo đối với vùng đô thị. Pa-ki-xtan lấy đường nghèo là tiêu thụ 2.350 ca-lo bình quân một người lớn qui ước hàng ngày. Phi-lip-pin lại lấy ngưỡng nghèo ở mức 2. Tương tự, Xri Lan-ca: 2.500 ca-lo; Nê-pan: 2.124 ca-lo; Thái Lan: 2.099 ca-lo; Bang-la-đet: 2.122 ca-lo; A-dec-bai-gian: 2.200 ca-lo; một số quốc gia khác lại sử dụng ngưỡng nghèo là tiêu thụ một ngày 2.100 ca-lo một người, như Lào, Cam-pu-chia, Trung Quốc, In-đô-nê-xi-a,.

Ngay trong một quốc gia mà người ta cũng sử dụng các tiêu chuẩn nghèo khác nhau, ví dụ ở Xri Lan-ca, các nhà nghiên cứu không phải lúc nào cũng lấy 2.500 ca-lo làm ngưỡng nghèo.1: Chuẩn mực nghèo của một số nước trên thế giới Chuẩn nghèo Quốc gia Đơn vị tính Thu nhập Chi tiêu Đông Á Trung Quốc Nhân dân tệ/năm 625,00 Đông Nam Á Cam-pu-chia Riên/ngày 1.837,00 Lào Kip/tháng 20.911,00 Phi-lip-pin Pê-sô/năm 11.605,00 Thái Lan Bạt/tháng 882,00 Việt Nam Nghìn đồng/năm 1.790,00 Nam Á Ấn Độ Thành thị Ru-pi Ấn Độ/tháng 454,11 Nông thôn Ru-pi Ấn Độ/tháng 327,56 Nê-pan Ru-pi Nê Pan/năm 4.404,00 Pa-ki-xtan Ru-pi Pa-ki-xtan/tháng 748,56 Xri Lan-ca Ru-pi Xri Lan-ca/tháng 791,67 Trung Á A-déc-bai-gian Nghìn Ma-nat/năm 120,00 Ca-dắc-xtan Ten-ghê/tháng 4.005,63 Thái Bình Dương Phi-ji Đô la/tuần 83,00 Mic-rô-nê-xi-a Đô la Mỹ/năm 767,58 Xa-moa Ta-la/tuần 37,49 Tôn-ga Pan-ga/năm 8.061,00 Tu-va-lu Đô la ÚC/tuần 84,24 (Nguồn: Nguyễn Văn Phẩm, Vụ Hợp tác Quốc tế) 9 Hậu quả của việc sử dụng các tiêu chuẩn khác nhau ấy giữa các quốc gia làm ngưỡng nghèo đã gây ra những khó khăn lớn cho việc so sánh quốc tế. Ngay cả việc so sánh động thái theo thời gian về tình trạng nghèo của một quốc gia cũng thiếu chính xác. Ví dụ nước Mỹ dùng mức chuẩn của gần nửa thế kỷ trước, khi mà mẫu tiêu dùng của dân cư khác hẳn với ngày nay, để phản ánh tình trạng nghèo đói hiện nay là không phù hợp. Nửa thế kỷ trước, người dân Mỹ chi gần một phần ba thu nhập cho ăn uống, nhưng ngày nay họ chỉ chi 13,2% thu nhập cho lương thực và chi một phần ba thu nhập cho nhà ở.

Việc sử dụng tiêu thức tỷ lệ dân số sống dưới mức nghèo và tỷ lệ hộ gia đình nghèo cũng không đồng nhất, vì số lượng thành viên trong gia đình rất khác nhau.