phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng chính nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và pháp lý của đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Chƣơng 2: Phân tích thực trạng của công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. Chƣơng 3: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Đức Trọng. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA ĐĂNG KÝ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ TÀI SẢN KHÁC GẮN LIỀN VỚI ĐẤT 1. Các khái niệm và quy định chung 1. Khái niệm và vai trò đất đai a. Khái niệm về đất đai: Theo Hiến pháp nƣớc Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam năm 2013: “ Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển đất nƣớc, đƣợc quản lý theo pháp luật ”.
Theo chủ nghĩa Mác -Lê nin: Đất đai là tài nguyên thiên nhiên, ban tặng cho loài ngƣời, đất đai xuất hiện, tồn tại ngoài ý chí và nhận thức của con ngƣời, là sản phẩm của tự nhiên, có trƣớc lao động, là điều kiện tự nhiên của lao động. Đất đai là lãnh thổ quốc gia, là toàn vẹn lãnh thổ bất khả xâm phạm của mỗi quốc gia. Đất đai là tài sản quý hiếm, có giới hạn và không thể tái tạo; đất đai là tƣ liệu sản xuất không thể thay thế trong sản xuất nông lâm, ngƣ nghiệp; đất đai là di sản của các thế hệ loài ngƣời [7]. Đất đai là một tổ hợp các dạng tài nguyên thiên nhiên đƣợc đặc trƣng bởi một lãnh thổ, một chất lƣợng của các loại đất, bởi một kiểu khí hậu, một dạng địa hình, một chế độ thủy văn, một kiểu thảm thực vật… là đơn vị lãnh thổ của việc bố trí đối tƣợng sản xuất, định cƣ và là phƣơng tiện sản xuất mà trƣớc hết và rõ nhất là kinh tế nông-lâm-ngƣ nghiệp với dân cƣ và xây dựng dân dụng.
Khi nói đến đơn vị đất đai có nghĩa là 1 bộ phận không gian lãnh thổ đó đã kèm theo ngƣời sở hữu hoặc ngƣời có quyền sử dụng và quản lý nó [7]. Nhƣ vậy đất đai là đơn vị lãnh thổ có giới hạn theo chiều thẳng đứng bao gồm: khí hậu, lớp đất phủ bề mặt( soil), thảm thực vật, động vật, diện tích mặt nƣớc, tài nguyên nƣớc ngầm và khoáng sản dƣới lòng đất. Theo chiều 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nằm ngang đất đai bao gồm: Địa hình, thủy văn kết hợp với các thành phần khác tạo lên mối quan hệ trong chu trình vật chất và năng lƣợng giữa các hệ sinh thái trong tự nhiên hay hệ sinh thái nông nghiệp cận kề. Mặt khác, đất đai là một loại tài sản đặc biệt, cố định về vị trí, giới hạn về mặt không gian, nhƣng lại vô hạn về thời gian sử dụng.
Đất đai là một tài sản không hao mòn theo thời gian và giá trị đất đai luôn có xu hƣớng tăng lên theo thời gian với điều kiện chúng ta phải quản lý chặt chẽ và sử dụng đất đai hợp lý. Theo Các Mác, đất đai là tài sản tồn tại mãi mãi với loài ngƣời, là yếu tố sống còn đối với sự tồn vong, phát triển của con ngƣời. Đất đai là điều kiện không thể thiếu đƣợc trong quá trình sản xuất của con ngƣời cũng nhƣ sự phát triển của các ngành kinh tế. Nhƣ vậy, đất đai dƣới hình thù là một dạng tài nguyên thiên nhiên hay là một loại tài sản thì nó đều thể hiện vai trò và giá trị vô cùng to lớn của mình đối với con ngƣời.
Do đó, đã đặt ra yêu cầu cần phải quản lý và sử dụng hợp lý, hiệu quả đất đai. Để là cơ sở cho việc này, Luật đất đai 2013 đã quy định: “Mọi đối tƣợng sử dụng đất, đƣợc giao đất để quản lý phải bắt buộc thực hiện thủ tục đăng ký đất đai”. Vai trò của đất đai: Khi nhắc đến đất đai, chúng ta thƣờng nói đến vai trò và giá trị sử dụng của đất đai. Hiến Pháp Nƣớc Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam năm 2013 đã nêu rõ: “ Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển đất nƣớc, đƣợc quản lý theo pháp luật ”.Vì vậy, vai trò của đất đai là không thể cân đo, đong đếm đƣợc, tuy nhiên đối với mỗi lĩnh vực khác nhau đất đai lại đóng vai trò và ý nghĩa khác nhau.
Cụ thể: - Về mặt chính trị: Đất đai là một bộ phận của lãnh thổ quốc gia, nói đến chủ quyền của quốc gia ngƣời ta nghĩ đến những bộ phần cấu thành lãnh thổ bao gồm: vùng 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trời, vùng biển và đất liền. Xác định quy mô, diện tích, ranh giới đất đai của một đất nƣớc tức là xác định độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ trên đất liền của quốc gia đó. Chủ quyền lãnh thổ của một quốc gia là vô cùng thiêng liêng. Hàng ngàn năm lịch sử, thế hệ ông cha đã hi sinh xƣơng máu, hi sinh tất cả để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của dân tộc.
Ngày nay, các cuộc chiến âm thầm vẫn tiếp tục diễn ra nhằm tranh giành quyền sở hữu các vùng đất, vùng biển đảo. Nói nhƣ vậy, để thể hiện tầm quan trọng vô cùng to lớn của đất đai, không chỉ đem lại sự sống, sự giàu có, sự phồn thịnh cho con ngƣời mà nó còn thể hiện ý nghĩa dân tộc rất lớn, nó là sự tự tôn của bất kỳ dân tộc nào trên thế giới. Nhƣ vậy, việc sở hữu và sử dụng đất đai nhƣ thế nào cho hợp lý để đảm bảo sự phát triển ổn định, hòa bình luôn là vấn đề hết sức quan trọng đối với mỗi quốc gia cũng nhƣ nhân loại và hơn hết là từng cá nhân. -Về mặt tự nhiên: Đất đai là món quà vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con ngƣời, đƣợc hình thành trƣớc khi loài ngƣời xuất hiện.
Đất đai đóng vai trò quyết định cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài ngƣời, nếu không có đất đai sẽ không có bất kỳ một ngành sản xuất nào. Bởi mọi hoạt động sản xuất, sinh hoạt của con ngƣời đều diễn ra trên đất. Trải qua hàng triệu năm tiến hóa từ khi tổ tiên của chúng ta là loài vƣợn cổ qua quá phát triển, thích nghi với môi trƣờng sống, từ đi lại bằng bốn chi đến đi lại bằng hai chi và đứng thẳng trên mặt đất, từ nguồn cung thức ăn phụ thuộc vào tự nhiên, đến khi con ngƣời biết sử dụng đất đai để sản xuất, tạo ra nguồn cung thức ăn dồi dào mà không phải phụ thuộc vào những thứ có sẵn trong tự nhiên. Từ việc lấy các hang động làm nơi ở, đến việc dựng nhà ở tại những nơi thuận lợi cho việc đi lại và sản xuất.
Tất cả các quá trình đó đều diễn ra trên đât đai. Không có đất đai, con ngƣời cũng sẽ không xuất hiện và phát triển nhƣ ngày này. Hay nói cách khác, không có đất đai thì sẽ không có loài ngƣời. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Về mặt kinh tế - xã hội: Đất đai tham gia mọi hoạt động kinh tế - xã hội của con ngƣời: tất cả các hoạt động kinh tế, hoạt động xã hội của các thôn làng đến thành thị đều gắn liền với đất đai và đều đƣợc xác định vị trí xác định.
Đất đai còn là nguyên liệu, địa bàn cho nhiều ngành sản xuất nông - công nghiệp đặc biệt là trong ngành xây dựng. Đất đai kết hợp với các yếu tố khí hậu, thủy văn, địa hình, độ ẩm… hình thành nên các vùng với những đặc trƣng riêng về điều kiện tự nhiên và tạo cho từng vùng những lợi thế riêng. Trên cơ sở những lợi đó những nhà quản lý sẽ tận dụng để quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội của từng vùng. Đất đai tham gia mọi hoạt động sản xuất vật chất của con ngƣời: Tùy theo từng ngành cụ thể, từng loại hình sản xuất mà vai trò của đất đai có vị trí khác nhau.
Nhƣng tất cả các hoạt động đó đều lấy đất đai làm địa bàn. Đặc biệt đối với ngành nông nghiệp, vai trò của đất đai vô cùng quan trọng, không chỉ là địa bàn sinh sống, địa bàn xây dựng các công trình đất đai còn vừa là tƣ liệu lao động vừa là đối tƣợng lao động, giúp con ngƣời tạo ra của cải vật chất, đáp ứng nhƣ cầu sống của mình. Đất đai là môi trƣờng sống, là nguồn cung cấp dinh dƣỡng cho gần nhƣ tất cả các loài thực vật trên trái đất. Cũng có thể nói rằng không có đất đai thì cũng không có ngành nông nghiệp.
Mặt khác, đất đai còn là cái nôi của các bản sắc văn hóa của rất nhiều dân tộc. Tùy từng vị trí, đặc điểm đất đai của từng vùng mà hình thành các tập tục, văn hóa khác nhau từ quá trình sản xuất, sử dụng đất của ngƣời dân bản địa. Nhƣ vậy, đất đai mang tính địa phƣơng, là đăc trƣng của từng vùng miền, là đặc trƣng kinh tế của vùng đó. Đất đai là một nguồn tài nguyên quý giá của mỗi quốc gia và trở thành một loại tài sản không thể thiếu, có giá trị to lớn đối với mỗi cá nhân và cộng đồng.
Để làm cơ sở cho cơ quan quản lý Nhà nƣớc nắm chắc thông tin và quản lý chặt chẽ toàn bộ đất đai theo pháp luật, tù đó đƣa ra những biện pháp 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quản lý và sửu dụng đất có hiệu quả, hợp lý, tiết kiệm và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của NSDĐ. Đăng ký đất đai Khái niệm đăng ký đất đai Theo luật đất đai 2013: “Đăng ký đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất là việc kê khai và ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính” [5].