Chương 1: Cơ sở lý thuyết về phân tích TCKHDN trong hoạt động cho vay tại NHTM. Chương 2: Thực trạng công tác phân tích tài chính đối với doanh nghiệp vay vốn tại NHNN&PTNT - CN Thanh Xuân. Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng công tác phân tích TCKHDN đối với NHNN&PTNT- CN Thanh Xuân. 2 CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NHTM 1.1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Khái niệm về NHTM NHTM là loại hình TCTD được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng ( hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán) và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận.2 Chức năng của NHTM 1.1Chức năng tạo tiền Tạo tiền là một chức năng quân trọng, phản ảnh rõ bản chất của NHTM.
Với mục tiêu là tìm kiếm lợi nhuận như là một yêu cầu chính cho sự tồn tại và phát triển của mình, các NHTM với nghiệp vụ kinh doanh mang tính đặc thù của mìnhđã vô hình chung thực hiện chức năng tạo tiền cho nền kinh tế. Các nghiệp vụ kinh doanh đặc thù ấy là nghiệp vụ tín dụng và đầu tư trong mối liên hệ chặt chẽ với ngân hàng trung ương. Sức mạnh của hệ thống NHTM nhằm tạo ra tiền mang ý nghĩa kinh tế to lớn. Hệ thống tín dụng năng động là điều kiện cần thiết cho sự phát triển kinh tế trên cơ sở của một mức tăng trưởng vững chắc.2 Chức năng tạo cơ chế thanh toán Việc đưa ra một cơ chế thanh toán hay nói cách khác tạo ra sự vận động của vốn là một trong những chức năng quan trọng của NHTM mà cụ thể trong thời gian gần đây là việc phát hành và sử dụng séc và thẻ tín dụng.
Hệ thống thanh toán đã và đang phát triển nhiều thế kỷ. Sự đổi mới cơ chế thanh toán chính là khấu then chốt thúc đẩy hệ thống thanh toán phát triển. Cụ thể là cơ chế thanh toán tiền giấy ra đời đã tạo nên nhiều thuận lợi, không dừng lại ở đó trên nhu cầu tiện lợi trong thanh toán mà nhiều dịch vụ ngân hàng đã ra đời và mang laị nhiều tiện ích cho người sử dụng. Với các dịch vụ thanh toán không dùng 3 tiền mặt ngày càng phát triển như hiện nay thực sự là một bước tiến lớn trong việc sử dụng các phương thức thanh toán.3 Chức năng huy động tiết kiệm Các ngân hàng thương mại thực hiện một chức năng rất quan trọng đối với toàn bộ nền kinh tế bằng cách cung ứng những điều kiện thuận lợi cho việc gửi tiền tiết kiệm của dân chúng.
Người gửi tiền tiết kiệm nhận được một khoản tiền lãi trên tổng số tiền gửi tiết kiệm ở các ngân hàng với mức độ an toàn và khả năng thanh khoản cao. Số tiền huy động được qua hình thức tiết kiệm luôn sẵn sang đáp ứng nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp và cá nhân nhằm mở rộng khả năng sản xuất và các mục đích khác như tiêu dùng cá nhân hay mua nhà cửa. Phần lớn tiền gửi tiết kiệm được huy động qua hệ thống ngân hàng. Chính vì vậy hoạt động huy động tiền gửi là một trong những hoạt động chính của các NHTM, tạo ra nguồn lợi ích to lớn cho cả ngân hàng và nền kinh tế.4 Chức năng mở rộng tín dụng Huy động tiền gửi và mở rộng tín dụng là hai hoạt động song hành cùng nhau của các NHTM.
Ngay từ đầu các NHTM đã luôn tìm kiếm các cơ hội để cho vay và coi đó là chức năng quan trọng nhất của mình. Trong việc tạo ra khả năng tín dụng các NHTM đã và đang thực hiện chức năng xã hội của mình làm cho sản phẩm xã hội tăng lên, vốn đầu tư được mở rộng từ đời sống nhân dân được cải thiện. Tín dụng của các NHTM có ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ nền kinh tế, nó tạo ra khả năng tài trợ cho các hoạt động công nghiệp, thương nghiệp và nông nghiệp của nền kinh tế.5 Chức năng tài trợ ngoại thương Mặc dù ngoại thương được hình thành và bắt nguồn từ các hoạt động buôn bán quốc tế nhưng chúng có sự khác nhau đáng kể bắt nguồn từ sự khác nhau về hệ thống tiền tệ của các quốc gia, năng lực tài chính của người mua và người bán thuộc các nước khác nhau. Chính từ sự khác nhau này, các NHTM cần thiết cung ứng các nghiệp vụ ngân hàng quốc tế đối với các hoạt động ngoại thương như: chiết khấu hối phiếu, bảo lãnh, thư tín dung… 4 Bên cạnh việc tài trợ cho hoạt động ngoại thương, tín dụng của các ngân hàng thương mại còn góp phần vào quá trình tự do hóa ngoại thương giữa các nước với nhau, với một chi phí hợp lý.
Do quá trình hợp tác và phân công lao động có tính chất quốc tế, nghiệp vụ ngân hàng đối ngoại của các NHTM cũng tăng lên không ngừng.6 Chức năng ủy thác Việc thu nhập tăng lên đã tạo ra khả năng tích lũy lành mạnh, và chính khả năng đó đã góp phần vào việc phát triển các dịch vụ ủy thác của NHTM. Trong bối cảnh như thế mỗi cá nhân xuất hiện những nhu cầu ủy thác tài sản. Với hình thức ủy thác, người ủy thác, các văn phòng ủy thác có trách nhiệm sử dụng vốn để đầu tư và quản lý số vốn này, kể cả phân phối thu nhập theo các điều khoản của hợp đồng ủy thác. Các văn phòng ủy thác cung cấp nhiều dịch vụ đối với các công ty.
Một trong những dịch vụ như thế là công việc quản lý tiền hưu trí và việc thưc hiện phần dịch vụ này phát triển rất nhanh trong thời gian gần đây.7 Chức năng bảo quản an toàn vật có giá Nhờ ưu thế của các NHTM là nơi kiên cố dùng để bảo quản tiền bạc và các vật có giá khác của bản thân ngân hàng, các NHTM có điều kiện thực hiện chức năng bảo quản an toàn vật có giá của khách hàng. So với các chức năng khác, bảo quản vật có giá ra đời trước ngay cả chức năng tín dụng vốn là chức năng cơ bản và chủ yếu của NHTM. Công việc bảo quản vật có giá được phân thành 2 bộ phận khác nhau trong một ngân hàng: cho thuê két sắt bảo quản; ký thác và trực tiếp bảo quản vật có giá của khách hàng. Nhìn chung do tính chất đặc thù của nghiệp vụ này mà các chức năng bảo quản chỉ diễn ra ở các ngân hàng lớn.8 Chức năng môi giới Phần lớn các NHTM đều thực hiện dịch vụ lưu ký chứng khoán tức là dịch vụ lưu giữ, bảo quản và giúp khách hàng thực hiện quyền đối với chứng khoán do họ sở hữu.
Do kinh nghiệm tích lũy trong lĩnh vực này mà nhiều ngân hàng đã mua lại các công ty môi giới chứng khoán. Dịch vụ lưu ký chứng khoán có thể đem lại nguồn lợi đáng kể cho các NHTM có đủ khả năng và năng lực tài chính cũng như 5 trình độ nghiệp vụ. Tuy nhiên chính phủ luôn kiểm soát chặt chẽ sự tham gia và mức độ tham gia của các NHTM vào dịch vụ này dựa trên cơ sở tín dụng ngân hàng vượt quá giới hạn đầu cơ chứng khoán có thể gây ra khủng hoảng trong hệ thống ngân hàng.3 Các hoạt động cơ bản của NHTM 1.1 Hoạt động huy động vốn NHTM được huy động vốn dưới các hình thức sau: - Nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các loại tiền gửi khác. - Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
- Vay vốn của các tổ chức tín dụng khác hoạt động tại Việt Nam và các tổ chức nước ngoài. - Vay vốn ngăn hạn của ngân hàng Nhà nước - Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.2 Hoạt động tín dụng NHTM được cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân dưới các hình thức cho vay, chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của Ngân hàng nhà nước. Trong các hoạt động cấp tín dụng, cho vay là hoạt động quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn nhất. - Cho vay: NHTM được cho các tổ chức, cá nhân vay vốn dưới cấc hình thức sao: + Cho vay ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống.
+ Cho vay trung hạn và dài hạn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống. - Bảo lãnh: NHTM được bảo lãnh vay, bảo lãnh thanh toán bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh đấu thầu và các hình thức bảo lãnh ngân hàng khác bằng uy tín và bằng khả năng tài chính của mình đối với người nhận bảo lãnh. Mức bảo lãnh đối với một khách hàng và tổn mực bảo lãnh của một NHTM không được vượt quá tỷ lệ so với vốn tự có của NHTM 6 - Chiết khấu: NHTM được chiết khấu thương phiêu và các giấy tờ có giá ngắn hận khác đối vơi tổ chức, cá nhân và có thể tái chiết khấu các thương phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác đối với cấc tổ chức tín dụng khác. - Cho thuê tài chính: NHTM được hoạt động cho thuê tài chính nhưng phải thành lập công ty cho thuê tài chính riêng.
Việc thành lập, tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính thực hiện theo Nghị định của Chính phủ về tổ chức hoạt động của công ty cho thuê tài chính.3 Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ Để thực hiện được các dịch vụ thanh toán giữa các doaanh nghiệp thông qua ngân hàng, NHTM được mở tài khoản cho khách hàng trong và ngoài nước. Để thực hiện thanh toán giữa các ngân hàng với nhau thông qua ngân hàng nhà nước, NHTM phải mở tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước và duy trif tại đó số dư tiền gửi dự trữ bắt buộc theo quy định. Ngoài ra, CN của NHTM được mở tài khoản tiền gửi tại CN Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố nơi đặt CN.